Tá Cúirt Iniúchóirí na hEorpa – foras faire airgeadais an Aontais Eorpaigh – ar cheann de na hocht n-institiúid agus comhlacht atá rannpháirteach i gcomhlacht idirinstitiúideach um chaighdeáin eitice a shínigh an comhaontú bunaidh sa Bhruiséil inniu. Neartóidh an comhlacht nua seo ionracas, trédhearcacht agus cuntasacht sa chinnteoireacht Eorpach. Bhí gníomh den sórt sin iarrtha ag iniúchóirí seachtracha an Aontais i dtuarascáil speisialta ar chreataí eitice na n-insititiúidí agus na ndéantóirí beartais is mó san Aontas Eorpach; tuarascáil í sin a foilsíodh in 2019.

Tháinig ocht gcinn d’institiúidí agus comhlachtaí an Aontais ar an gcomhaontú maidir le comhlacht eitice. Is iad sin: Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh, an Coimisiún Eorpach, Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, an Banc Ceannais Eorpach, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste Eorpach na Réigiúin. Déanfaidh an comhlacht íoschaighdeáin choiteanna le haghaidh iompar eiticiúil a fhorbairt, a nuashonrú agus a léirmhíniú, chomh maith le tuarascálacha a fhoilsiú faoin gcaoi a bhfuil na caighdeáin sin á léiriú sna rialacha inmheánacha atá ag gach aon cheann de na sínitheoirí. Is céim shuntasach é seo ionsar chultúr coiteann ar ionracas agus eitic a chothú, ar a n-áirítear íoschaighdeáin choiteanna eitice atá le forbairt ag comhlacht idirinstitiúideach.

Cé gurb é an Coimisiún a rinne an togra lena aghaidh, is tionscnamh é seo a tháinig ar an bhfód ag éirí as tuarascáil ón gCúirt Iniúchóirí in 2019 inar mhol na hiniúchóirí go gcuirfí feabhas ar na creataí eitice a bhí ag na hinstitiúidí AE faoi iniúchóireacht: an Pharlaimint, an Chomhairle agus an Coimisiún. Sa tuarascáil sin freisin, iarradh ar na hinstitiúidí faoi iniúchóireacht oibriú as lámha a chéile chun saincheisteanna a bhaineann leis an eitic a chomhchuibhiú. Iarradh freisin orthu níos mó a dhéanamh chun dea-chleachtais a roinnt le chéile, ach ní hamháin sin iarradh orthu freisin feabhas a chur ar an bhfeasacht faoin eitic agus ar an dearcadh ar an eitic, chomh maith le feabhas a chur ar an gcultúr eitice.

Bhí an méid seo le rá ag Uachtarán na Cúirte Iniúchóirí, Tony Murphy: “Is dúshraith riachtanach dár nAontas iad prionsabail na cuntasachta, na trédhearcachta agus na heitice, agus tá siad bunriachtanach le haghaidh rialachas daonlathach, dlisteanach agus éifeachtach an Aontais. Léiríonn an tionscnamh idirinstitiúideach seo go bhfuil tiomantas ann ó thaobh a bheith ag obair le chéile i dtreo cultúr coiteann ar an eitic, agus gur rud é sin a chuirfidh tuilleadh leis an muinín atá ag na saoránaigh in institiúidí an Aontais.

Dúirt George Marius Hyzler, Comhalta den Chúirt a bhí ina phríomh-idirbheartaí: “Táimid an-sásta go bhfuil toradh tagtha ar na caibidlíochtaí. Thar aon rud eile, táimid sásta go raibh moltaí a bhí déanta roimhe seo ag an gCúirt Iniúchóirí maidir le comhchuibhiú na gcaighdeán agus maidir le comhar feabhsaithe ina gcúnamh don fhorbairt thábhachtach seo a réiteoidh an bealach chun caighdeáin choiteanna eitice a bhunú.

Cúlra

Beidh comhalta sinsearach amháin as gach institiúid rannpháirteach ag feidhmiú mar ionadaí dá n-institiúid ar an gComhlacht. Déanfar uainíocht ar bhonn bliantúil ó institiúid go hinstitiúid ar an bpost mar Chathaoirleach ar an gComhlacht. Beidh cúigear saineolaithe neamhspleácha ag tacú le hobair an Chomhlachta, agus féadfaidh aon pháirtí sa chomhaontú dul i gcomhchomhairle leo i dtaobh dearbhuithe leasa nó i dtaobh aon dearbhú caighdeánach eile i scríbhinn.

Le haghaidh tuilleadh eolais faoi chreat institiúideach an Aontais Eorpaigh, féach Airteagal 13 den Chonradh ar an Aontas Eorpach; le haghaidh eolas ar chreat eitice Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, féach suíomh gréasáin na Cúirte Iniúchóirí.

Inichir ina gcomhalta de Chomhlacht Eitice an Aontais a cuireadh ar bun inniu