San earrach, tugadh an chaibidlíocht chun críche i dtaobh comhlacht nua Eorpach a bhunú a bheadh ag déileáil le cúrsaí eitice. Is iad institiúidí agus comhlachtaí comhairleacha an Aontais Eorpaigh, lena n-áirítear an Chúirt Iniúchóirí, a bhí páirteach sa chaibidlíocht sin. Mar thoradh air sin, síníodh an comhaontú bunaitheach an 15 Bealtaine sa Bhruiséil. Bhí ocht gcinn d’institiúidí agus comhlachtaí an Aontais ina sínitheoirí, agus is iad sin: Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh, an Coimisiún Eorpach, Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, an Banc Ceannais Eorpach, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste Eorpach na Réigiúin. Cuirfidh an comhlacht nua seo feabhas ar ionracas, trédhearcacht agus cuntasacht sa chinnteoireacht Eorpach. Mar iniúchóir seachtrach an Aontais Eorpaigh – agus a fhoras faire airgeadais – d’iarramar roimhe seo go ndéanfaí tionscnamh den sórt sin a thabhairt isteach. Rinneamar é sin i dtuarascáil speisialta a d’fhoilsíomar in 2019 ar an gcreat eitice a bhí ag na hinstitiúidí agus déantóirí beartais is mó san Aontas Eorpach.

Déanfaidh an comhlacht íoschaighdeáin choiteanna le haghaidh iompar eiticiúil a fhorbairt, a nuashonrú agus a léirmhíniú, chomh maith le tuarascálacha a fhoilsiú faoin gcaoi a bhfuil na caighdeáin sin á léiriú sna rialacha inmheánacha atá ag gach aon cheann de na sínitheoirí. Is céim shuntasach é seo ionsar chultúr coiteann ar ionracas agus eitic a chothú, ar a n-áirítear íoschaighdeáin choiteanna eitice atá le forbairt ag comhlacht idirinstitiúideach.

“Is dúshraith riachtanach dár nAontas iad prionsabail na cuntasachta, na trédhearcachta agus na heitice, agus tá siad bunriachtanach le haghaidh rialachas daonlathach, dlisteanach agus éifeachtach an Aontais,” a dúirt Uachtarán na Cúirte Iniúchóirí, Tony Murphy. “Léiríonn an tionscnamh idirinstitiúideach seo go bhfuil tiomantas ann ó thaobh a bheith ag obair le chéile i dtreo cultúr coiteann ar an eitic, agus gur rud é sin a chuirfidh tuilleadh leis an muinín atá ag na saoránaigh in institiúidí an Aontais.”

“Táimid an-sásta go bhfuil toradh tagtha ar na caibidlíochtaí. Thar aon rud eile, táimid sásta go raibh moltaí a bhí déanta roimhe seo ag an gCúirt Iniúchóirí maidir le comhchuibhiú na gcaighdeán agus maidir le comhar feabhsaithe ina gcúnamh don fhorbairt thábhachtach seo a réiteoidh an bealach chun caighdeáin choiteanna eitice a bhunú,” arsa George Marius Hyzler (Comhalta den Chúirt) a bhí páirteach sna caibidlíochtaí thar ceann na Cúirte Iniúchóirí.

Cé gurb é an Coimisiún a rinne an togra lena aghaidh, is tionscnamh é seo a tháinig ar an bhfód ag éirí as tuarascáil ón gCúirt Iniúchóirí in 2019 inar mhol na hiniúchóirí go gcuirfí feabhas ar na creataí eitice a bhí ag na hinstitiúidí AE faoi iniúchóireacht: an Pharlaimint, an Chomhairle agus an Coimisiún. Sa tuarascáil sin freisin, iarradh ar na hinstitiúidí faoi iniúchóireacht oibriú as lámha a chéile chun saincheisteanna a bhaineann leis an eitic a chomhchuibhiú. Iarradh freisin orthu níos mó a dhéanamh chun dea-chleachtais a roinnt le chéile, ach ní hamháin sin iarradh orthu freisin feabhas a chur ar an bhfeasacht faoin eitic agus ar an dearcadh ar an eitic, chomh maith le feabhas a chur ar an gcultúr eitice.

Beidh comhalta sinsearach amháin as gach institiúid rannpháirteach ag feidhmiú mar ionadaí dá n-institiúid ar an gComhlacht. Déanfar uainíocht ar bhonn bliantúil ó institiúid go hinstitiúid ar an bpost mar Chathaoirleach. Beidh cúigear saineolaithe neamhspleácha ag tacú le hobair an Chomhlachta, agus féadfaidh aon pháirtí sa chomhaontú dul i gcomhchomhairle leo i dtaobh dearbhuithe leasa nó i dtaobh aon dearbhú caighdeánach eile i scríbhinn.

Tá a cuid treoirlínte eiticiúla féin ag an gCúirt Iniúchóirí, ar treoirlínte iad sin atá bunaithe ar na luachanna seo a leanas: neamhspleáchas, ionracas, oibiachtúlacht, trédhearcacht agus gairmiúlacht. Tá feidhm acu maidir le comhaltaí uile na Cúirte agus le gach duine den fhoireann. Cuidíonn na treoirlínte sin linn a chinntiú go mbíonn na cinntí a dhéanaimid gach lá, bídís sin ag baint leis an iniúchóireacht nó le reáchtáil na hinstitiúide, ag teacht leis na prionsabail atá leagtha síos i gcód eitice Eagraíocht Idirnáisiúnta na nUasfhoras Iniúchóireachta (INTOSAI) chomh maith le bheith ag teacht le Rialacháin Foirne an Aontais Eorpaigh. Sa bhreis air sin, bíonn ar Chomhaltaí na Cúirte déanamh de réir cód iompair ina leagtar amach a gcuid oibleagáidí ó thaobh prionsabail eitice (amhail ionracas, neamhspleáchas agus oibiachtúlacht) a chomhall.

Na hinichir mar chuid dfhoras faire nua an Aontais ar chrsa eitice