ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luxembourg
LUXEMBOURG

Τηλ +352 4398-1

E-mail: eca-info@eca.europa.eu
Internet: http://eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditorsECA
YouTube: EUAuditorsECA

Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο (http://europa.eu).

Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014

ISBN 978-92-872-1229-0 (epub)
ISBN 978-92-872-0999-3 (έντυπη έκδοση)
doi:10.2865/91905

© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2014
Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ

Δωρεάν εκδόσεις:

•ένα αντίτυπο:
από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)·

•περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες:
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης(http://ec.europa.eu/represent_el.htm),
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες (http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη (http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).

(*)Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που πραγματοποιούνται μέσω ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται).

Εκδόσεις επί πληρωμή:

•από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).

Συνδρομές επί πληρωμή:

•μέσω των εμπορικών αντιπροσώπων της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (http://publications.europa.eu/others/agents/index_el.htm).

EL

2013

Ο έλεγχος της ΕΕ εν συντομία

Παρουσίαση των ετήσιων εκθέσεων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2013

Εισαγωγή του Προέδρου

Κάθε χρόνο τον Νοέµβριο, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο δηµοσιοποιεί τα αποτελέσµατα των ετήσιων ελέγχων του επί της δηµοσιονοµικής διαχείρισης της ΕΕ κατά το προηγούµενο οικονοµικό έτος. Στηριζόµενοι στα αποδεικτικά στοιχεία που συγκεντρώνουµε, παρέχουµε διασφάλιση όσον αφορά τον τρόπο χρησιµοποίησης των κεφαλαίων της ΕΕ, αναδεικνύοντας τις περιπτώσεις κατά τις οποίες διαπιστώθηκε ότι τα κεφάλαια αυτά διέτρεχαν τον µεγαλύτερο κίνδυνο να µην δαπανηθούν σωστά. Οι εκθέσεις περιλαµβάνουν επίσης συστάσεις σχετικά µε τους πιθανούς τρόπους βελτίωσης της δηµοσιονοµικής διαχείρισης της ΕΕ. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το όργανό µας επικουρεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο στον έλεγχο των δαπανών της ΕΕ και προάγει την αποτελεσµατική λογοδοσία ενώπιον των πολιτών της ΕΕ.

Στο έγγραφο «2013 - Ο έλεγχος της ΕΕ εν συντοµία» συνοψίζονται και αναλύονται οι σηµαντικότερες διαπιστώσεις των ετήσιων εκθέσεών µας σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ και των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταµείων κατά το 2013. Όπως και κατά τα προηγούµενα έτη, οι εκθέσεις παρέχουν διαφωτιστικά στοιχεία σχετικά µε το κατά πόσον οι υπεύθυνοι για τη διαχείριση των κεφαλαίων της ΕΕ, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό, ανέφεραν ακριβή στοιχεία αναφορικά µε τη διαχείριση των σχετικών κεφαλαίων, µερίµνησαν για την εφαρµογή των δηµοσιονοµικών κανόνων της ΕΕ και τήρησαν τις αρχές της οικονοµίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσµατικότητας.

Το 2013 ήταν το τελευταίο έτος µιας επταετούς περιόδου προγραµµατισµού και οι δε ετήσιες εκθέσεις µας δηµοσιεύονται σε µια στιγµή κατά την οποία η ΕΕ και τα οικονοµικά της διέρχονται σηµαντικό µεταβατικό στάδιο. Η περίοδος προγραµµατισµού 2014-2020 έχει ήδη αρχίσει και, όπως φαίνεται από τις εκθέσεις µας, το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η νέα Επιτροπή βρίσκονται ενώπιον όχι µόνο µακροχρόνιων αλλά και νέων προκλήσεων όσον αφορά τη δηµοσιονοµική διαχείριση και την υποχρέωση λογοδοσίας.

Οι συνεχιζόµενες πιέσεις τόσο επί των οικονοµικών της ΕΕ όσο και επί των εθνικών οικονοµικών επιβάλλουν την προσεκτική διαχείριση και έλεγχο των κεφαλαίων της ΕΕ, καθώς και τη βελτίωση των προβλέψεων περί µακροπρόθεσµων χρηµατοδοτικών απαιτήσεων. Συγκεκριµένα, στις εκθέσεις µας τονίζουµε την ανάγκη η Επιτροπή και οι αρχές των κρατών µελών να αποδίδουν µεγαλύτερη προσοχή στη δηµοσιονοµική διαχείριση του προϋπολογισµού της ΕΕ, προκειµένου να διασφαλίζεται ότι µε τα κεφάλαια της ΕΕ επιτυγχάνονται αποτελέσµατα που δεν θα ήταν δυνατόν να εξασφαλιστούν εξίσου αποδοτικά ή αποτελεσµατικά µε άλλους τρόπους. Συγχρόνως, τα αποτελέσµατα των ελέγχων του ΕΕΣ καταδεικνύουν ότι µπορούν και πρέπει να γίνουν περισσότερα ώστε τα κεφάλαια της ΕΕ να δαπανώνται σύµφωνα µε τους κανόνες της.

Το ΕΕΣ αναµένει µε ενδιαφέρον να παράσχει τη συνδροµή του στο νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τη νέα Επιτροπή για τη διευθέτηση αυτών και άλλων ζητηµάτων που άπτονται της δηµοσιονοµικής διαχείρισης και της υποχρέωσης λογοδοσίας και τα οποία καλείται να αντιµετωπίσει η ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό και βάσει της ελεγκτικής πείρας µας, εκπονήσαµε επίσης δύο πανοραµικές επισκοπήσεις που σκοπό έχουν να αναδείξουν τις κύριες προκλήσεις που καλείται να αντιµετωπίσει η ΕΕ όσον αφορά τη λογοδοσία, τον έλεγχο και τη δηµοσιονοµική διαχείριση.

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA

Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Περιεχόµενα

Συνολικά αποτελέσµατα

Βασικά µηνύµατα

Χρησιµοποίηση των κεφαλαίων τις ΕΕ σύµφωνα µε τους ισχύοντες κανόνες

Επίτευξη αποτελεσµάτων µε τα κεφάλαια της ΕΕ

Τα έσοδα και οι διάφοροι τοµείς δαπανών αναλυτικότερα

Έσοδα

Γεωργία: αγορά και άµεση στήριξη

Περιφερειακή ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία

Περιφερειακή πολιτική, µεταφορές και ενέργεια

Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις

Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση

Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές

Διοικητικές και συναφείς δαπάνες

Ευρωπαϊκά Ταµεία Ανάπτυξης (ΕΤΑ)

Γενικές πληροφορίες

Ο τρόπος προσέγγισης του ελέγχου εν συντοµία

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και το έργο του

Συνολικά αποτελέσµατα

Βασικά µηνύµατα

Σύνοψη της δήλωσης αξιοπιστίας για το οικονοµικό έτος 2013

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) διατυπώνει θετική γνώµη όσον αφορά την αξιοπιστία των λογαριασµών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονοµικό έτος 2013.

Τα έσοδα για το 2013, λαµβανόµενα ως σύνολο, είναι νόµιµα και κανονικά.

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων για το 2013, λαµβανόµενες ως σύνολο, είναι νόµιµες και κανονικές.

Οι πληρωµές για το 2013 περιέχουν ουσιώδη σφάλµατα. Ως εκ τούτου, το ΕΕΣ διατυπώνει αρνητική γνώµη όσον αφορά τη νοµιµότητα και κανονικότητά τους.

Για τη δήλωση αξιοπιστίας, ανατρέξετε στο κεφάλαιο 1 της ετήσιας έκθεσης για το οικονοµικό έτος 2013.

οΌσον αφορά τις πληρωµές του 2013, το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος, το οποίο εκφράζει το επίπεδο παρατυπίας, είναι 4,7 %, ήτοι προσεγγίζει το αντίστοιχο του 2012 (4,8 %), εξακολουθεί δε να υπερβαίνει το επίπεδο σηµαντικότητας του 2 %.

οΣυνολικά, µε σηµαντικές διαφοροποιήσεις µεταξύ κρατών µελών, τα εξετασθέντα συστήµατα εποπτείας και ελέγχου υπήρξαν µερικώς αποτελεσµατικά όσον αφορά τη διασφάλιση της κανονικότητας των πληρωµών.

οΟι δύο τοµείς δαπανών µε τον υψηλότερο κίνδυνο εµφάνισης σφάλµατος ήταν ο τοµέας «Περιφερειακή πολιτική, ενέργεια και µεταφορές», µε εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος 6,9 %, και ο τοµέας «Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία», µε εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος 6,7 %. Για τους τοµείς της επιµερισµένης διαχείρισης, λαµβανόµενους ως σύνολο, ήτοι συµπεριλαµβανοµένων των τοµέων «Γεωργία: αγορά και άµεση στήριξη και «Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις», το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος ήταν 5,2 %.

οΟι διορθωτικές δράσεις και οι δράσεις ανάκτησης κεφαλαίων εκ µέρους των αρµόδιων αρχών των κρατών µελών και της Επιτροπής επέδρασαν θετικά στο εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος. Χωρίς αυτές, το συνολικό εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος θα ήταν 6,3 %.

οΌπως και κατά το 2012, για ένα µεγάλο µέρος των πράξεων που περιείχαν σφάλµατα στους τοµείς που τελούν υπό επιµερισµένη διαχείριση, οι αρχές των κρατών µελών διέθεταν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία για τον εντοπισµό και τη διόρθωση των σφαλµάτων, προτού ζητήσουν την απόδοση των σχετικών δαπανών από την Επιτροπή.

οΗ συνεχιζόµενη αύξηση των ποσών που θα χρηµατοδοτηθούν από µελλοντικούς προϋπολογισµούς, παρά τη σηµαντική αύξηση του προϋπολογισµού για πληρωµές το 2013, επιβάλλουν στην Επιτροπή να προγραµµατίσει τις µεσοµακροπρόθεσµες ανάγκες της όσον αφορά τις πληρωµές.

οΗ χρησιµοποίηση των κεφαλαίων της ΕΕ κατά την περίοδο προγραµµατισµού 2007-2013 είχε ως γνώµονα περισσότερο την απορρόφηση (αρχή του «εάν δεν χρησιµοποιηθεί, χάνεται») και τη συµµόρφωση, παρά τις καλές επιδόσεις. Αυτή η µη εστίαση στις επιδόσεις αποτελεί ουσιώδες µειονέκτηµα στο σχεδιασµό µεγάλου τµήµατος του προϋπολογισµού της ΕΕ.

Χρησιµοποίηση των κεφαλαίων της ΕΕ σύµφωνα µε τους ισχύοντες κανόνες

Κεφάλαια της ΕΕ για το 2013

Κάθε χρόνο το ΕΕΣ διενεργεί έλεγχο των εσόδων και των δαπανών του προϋπολογισµού της ΕΕ και διατυπώνει γνώµη σχετικά µε την αξιοπιστία των ετήσιων λογαριασµών, καθώς και σχετικά µε τη συµµόρφωση των πράξεων εσόδων και δαπανών µε τις ισχύουσες νοµικές και κανονιστικές διατάξεις.

Το 2013 οι δαπάνες από τον προϋπολογισµό της ΕΕ ανήλθαν συνολικά σε 148,5 δισεκατοµµύρια ευρώ, ή σε περίπου 290 ευρώ ανά πολίτη. Το ποσό αυτό ανέρχεται σε µία περίπου εκατοστιαία µονάδα του ακαθάριστου εθνικού εισοδήµατός της και αντιστοιχεί σε περίπου δύο εκατοστιαίες µονάδες του συνόλου των δηµόσιων δαπανών των κρατών µελών της.

Ο προϋπολογισµός της ΕΕ εγκρίνεται ετησίως, στο πλαίσιο επταετών δηµοσιονοµικών πλαισίων, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο. Η ευθύνη της ορθής εκτέλεσης των δαπανών του προϋπολογισµού βαρύνει πρωτίστως την Επιτροπή. Για το 80 % περίπου των δαπανών, κυρίως στους τοµείς της γεωργίας και της συνοχής, η ευθύνη αυτή επιµερίζεται µεταξύ της Επιτροπής και των κρατών µελών της ΕΕ.

Από πού προέρχονται τα κεφάλαια αυτά;

Ο προϋπολογισµός της ΕΕ χρηµατοδοτείται µε διάφορους τρόπους. Το µεγαλύτερο τµήµα του καταβάλλεται από τα κράτη µέλη βάσει του ακαθάριστου εθνικού εισοδήµατός τους (110,0 δισεκατοµµύρια ευρώ). Άλλες πηγές είναι οι πληρωµές από τα κράτη µέλη βάσει του εισπραττόµενου φόρου προστιθέµενης αξίας (14,5 δισεκατοµµύρια ευρώ), καθώς και οι δασµοί και οι γεωργικές εισφορές (15,4 δισεκατοµµύρια ευρώ).

Πώς δαπανώνται τα κεφάλαια αυτά;

Ο ετήσιος προϋπολογισµός της ΕΕ δαπανάται σε ένα ευρύ φάσµα πολιτικών (βλέπε γράφηµα 1). Οι πραγµατοποιούµενες πληρωµές σκοπό έχουν την υποστήριξη ποικίλων δραστηριοτήτων, όπως είναι τα ερευνητικά έργα, η επαγγελµατική κατάρτιση ανέργων ή η γεωργική παραγωγή.

Γράφηµα 1

Προϋπολογισµός της ΕΕ για το 2013

Διαπιστώσεις ελέγχου για το 2013

Βασική συνιστώσα του ελεγκτικού έργου του ΕΕΣ είναι η υποβολή σε ελεγκτικές δοκιµασίες δειγµάτων πράξεων από ολόκληρο το φάσµα του προϋπολογισµού της ΕΕ, µε σκοπό τη διατύπωση εκτιµήσεων, βάσει στατιστικών µεθόδων, σχετικά µε τον βαθµό στον οποίο τα έσοδα και οι διάφοροι τοµείς δαπανών περιέχουν σφάλµατα. Στο γράφηµα 2 παρουσιάζονται συνοπτικά τα αποτελέσµατα για το 2013. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε τον τρόπο προσέγγισης του ελέγχου που εφαρµόζει το ΕΕΣ και την εκτίµηση του πιθανότερου ποσοστού σφάλµατος, βλέπε σελίδα 35.

Γράφηµα 2

Αποτελέσµατα των ελεγκτικών δοκιµασιών πράξεων για το σύνολο του προϋπολογισµού της ΕΕ για το 2013

Όσον αφορά το οικονοµικό έτος 2013, το ΕΕΣ καταλήγει στο συµπέρασµα ότι τα έσοδα δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλµατα. Για το σύνολο των δαπανών του προϋπολογισµού, το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος του 4,7 % έχει ως συνέπεια τη διατύπωση αρνητικής γνώµης σχετικά µε την κανονικότητα των δαπανών (η έννοια της «κανονικότητας αναλύεται στη σελίδα 36).

Από τις ελεγκτικές δοκιµασίες προκύπτουν επίσης αποτελέσµατα για κάθε τοµέα δαπανών, τα οποία παρουσιάζονται στο γράφηµα 3.

Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε κάθε τοµέα δαπανών παρατίθενται στις σελίδες 18 έως 34, καθώς και στα συναφή κεφάλαια της ετήσιας έκθεσης για το οικονοµικό έτος 2013.

Γράφηµα 3

Αποτελέσµατα των ελεγκτικών δοκιµασιών πράξεων για τους διάφορους τοµείς δαπανών της ΕΕ για το 2013

Σημείωση: Το ΕΕΣ εφαρμόζει τυποποιημένες στατιστικές τεχνικές προκειμένου να εκτιμήσει το ποσοστό σφάλματος
(βλέπε κεφάλαιο 1, παράρτημα 1.1, της ετήσιας έκθεσης).

Ανάλυση των αποτελεσµάτων του ελέγχου

Όσον αφορά τις πληρωµές του 2013, το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος, το οποίο εκφράζει το επίπεδο παρατυπίας, είναι 4,7 %. Το ποσοστό αυτό προσεγγίζει το αντίστοιχο του 2012 (4,8 %) και εξακολουθεί να υπερβαίνει το επίπεδο σηµαντικότητας του 2 % (βλέπε γράφηµα 4).

Γράφηµα 4

Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος για το σύνολο του προϋπολογισµού της ΕΕ: 2007 έως 2013

Σημείωση: Το ΕΕΣ εφαρμόζει τυποποιημένες στατιστικές τεχνικές προκειμένου να εκτιμήσει το πιθανότερο ποσοστό σφάλματος. Το Συνέδριο εκτιμά, με επίπεδο εμπιστοσύνης 95 %, ότι το ποσοστό σφάλματος που περιέχει ο πληθυσμός κυμαίνεται μεταξύ του κατώτατου και του ανώτατου ορίου σφάλματος. Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλέπε κεφάλαιο 1, παράρτημα 1.1, της ετήσιας έκθεσης, καθώς και γράφημα 1.3 της αυτής έκθεσης.

Σφάλµατα, διασπάθιση πόρων και απάτη

Το ποσοστό σφάλµατος που προκύπτει από τις εκτιµήσεις του ΕΕΣ δεν υποδηλώνει το µέγεθος της απάτης, της µη αποδοτικότητας ή της διασπάθισης πόρων. Συνιστά εκτίµηση των κεφαλαίων που δεν θα έπρεπε να είχαν καταβληθεί, διότι δεν χρησιµοποιήθηκαν σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία. Στα συνηθέστερα σφάλµατα συγκαταλέγονται οι πληρωµές για δαπάνες που δεν ήταν επιλέξιµες ή για αγορές που πραγµατοποιήθηκαν χωρίς ορθή εφαρµογή των κανόνων περί δηµόσιων προµηθειών.

Απάτη είναι η δόλια παραπλάνηση µε σκοπό τον προσπορισµό οφέλους. Το ΕΕΣ αναφέρει τις πιθανολογούµενες περιπτώσεις απάτης που ανακύπτουν στο πλαίσιο των ελεγκτικών εργασιών του στην OLAF, την Υπηρεσία Καταπολέµησης της Απάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η OLAF διεξάγει έρευνες και δίδει την κατάλληλη συνέχεια σε συνεργασία µε τις αρµόδιες αρχές των κρατών µελών.

Στο γράφηµα 5 παρουσιάζεται σύγκριση του εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος για τους διάφορους τοµείς δαπανών. Οι αυξήσεις στους τοµείς «Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές» και «Διοικητικές και συναφείς δαπάνες» αντισταθµίστηκαν από µειώσεις στους τοµείς «Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, υλιεία και υγεία» και «Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση».

Όπως και για το 2012, οι τοµείς που ενέχουν τον µεγαλύτερο κίνδυνο εµφάνισης σφάλµατος ήταν δύο, ο τοµέας «Περιφερειακή πολιτική, µεταφορές και ενέργεια» και ο τοµέας «Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία». Για τους τοµείς αυτούς, λαµβανοµένων από κοινού µε τους δύο άλλους τοµείς στους οποίους εφαρµόζεται επιµερισµένη διαχείριση («Γεωργία: αγορά και άµεση στήριξη» και «Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις»), το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος είναι 5,2 %. Για όλες τις άλλες επιχειρησιακές δαπάνες (των οποίων το µεγαλύτερο µέρος διαχειρίζεται άµεσα η Επιτροπή) το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος είναι 3,7 %. Τέλος, κατά την εκτίµηση του ΕΕΣ, το ποσοστό σφάλµατος στον τοµέα των διοικητικών δαπανών είναι 1,0 %.

Γράφηµα 5

Σύγκριση των εκτιµώµενων ποσοστών σφάλµατος για τους διάφορους τοµείς δαπανών της ΕΕ για τα οικονοµικά έτη 2012 και 2013

Γράφηµα 6

Ανάλυση του συνολικού εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος ανά τοµέα δαπανών και ανά είδος σφάλµατος

Το ΕΕΣ αναλύει τη συµβολή συγκεκριµένων ειδών σφάλµατος, καθώς και συγκεκριµένων τοµέων δαπανών, στο συνολικό εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος (βλέπε γράφηµα 6).

Οι δαπάνες που δεν πληρούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις προκειµένου να καταλογιστούν σε χρηµατοδοτούµενα από την ΕΕ έργα ήταν αυτές που συνέβαλαν περισσότερο στο συνολικό εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος (µη επιλέξιµες δαπάνες στις δηλώσεις δαπανών: 39 % ή 1,8 εκατοστιαίες µονάδες του συνολικού εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος). Τη δεύτερη θέση καταλαµβάνουν έργα στο πλαίσιο των οποίων είτε το χρηµατοδοτηθέν αντικείµενο/η χρηµατοδοτηθείσα δραστηριότητα είτε ο σχετικός δικαιούχος δεν ήταν επιλέξιµοι βάσει των ισχυόντων κανόνων (µη επιλέξιµα έργα/µη επιλέξιµες δραστηριότητες ή µη επιλέξιµοι υποψήφιοι: 22 % ή 1,1 εκατοστιαίες µονάδες του συνολικού εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος).

Ο τοµέας «Περιφερειακή πολιτική, µεταφορές και ενέργεια» είναι ο µεγαλύτερος τοµέας δαπανών και παρουσιάζει το υψηλότερο εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος. Αυτός ο συνδυασµός τον καθιστά µακράν τον τοµέα µε τη µεγαλύτερη συµβολή στο συνολικό εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος (44 % ή 2,1 εκατοστιαίες µονάδες του συνολικού εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος). Με παρεµφερή όγκο δαπανών, ο τοµέας «Γεωργία: αγορά και άµεση στήριξη» συµβάλλει µε το ήµισυ περίπου των ανωτέρω ποσοστών στο συνολικό εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος.

Τα διορθωτικά µέτρα επηρεάζουν θετικά το ποσοστό σφάλµατος

Τα κράτη µέλη και η Επιτροπή χρησιµοποιούν διορθωτικά µέτρα για την προστασία του προϋπολογισµού της ΕΕ στις περιπτώσεις αναποτελεσµατικών συστηµάτων ελέγχου ή παράτυπων δαπανών. Εάν τα διορθωτικά αυτά µέτρα δεν είχαν εφαρµοστεί στις πληρωµές του 2013 που υπέβαλε σε έλεγχο το ΕΕΣ, το συνολικό εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος θα ήταν 6,3 % αντί για 4,7 %.

Ωστόσο, υπάρχει ακόµη σηµαντικό περιθώριο µείωσης του εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος µέσω της καλύτερης χρησιµοποίησης των υπαρχόντων συστηµάτων ελέγχου και διορθωτικών µέτρων. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι, για ένα µεγάλο µέρος των πράξεων που περιείχαν σφάλµατα στους τοµείς που τελούν υπό επιµερισµένη διαχείριση, οι αρχές των κρατών µελών διέθεταν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία για τον εντοπισµό και τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή στην Επιτροπή των αιτήσεων απόδοσης των σχετικών δαπανών. Κατ’ αυτό τον τρόπο, θα είχε µειωθεί το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος, παραδείγµατος χάριν, στον τοµέα «Περιφερειακή πολιτική, µεταφορές και ενέργεια» από 6,9 σε 3,9 %, στον τοµέα «Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία» από 6,7 σε 2,0 % και στον τοµέα «Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις» από 3,1 σε 1,9 %.

Νέες προκλήσεις όσον αφορά την παρουσίαση αξιόπιστων χρηµατοοικονοµικών πληροφοριών

Κατά την παρουσίαση στοιχείων σχετικά µε τις ως άνω διορθωτικές προσαρµογές, δεν γίνεται σαφής διάκριση µεταξύ των κύριων ειδών διορθωτικών προσαρµογών, ενώ τα πληροφοριακά στοιχεία παρέχονται εν πολλοίς εκτός λογιστικού συστήµατος. Αυτό δυσχεραίνει την περαιτέρω ανάλυση και επηρεάζει αρνητικά την ακρίβεια των αριθµητικών στοιχείων που παρουσιάζονται στους λογαριασµούς και στις συναφείς οικονοµικές εκθέσεις.

Μια άλλη εξέλιξη είναι η διαρκώς αυξανόµενη χρήση χρηµατοοικονοµικών µέσων, µε τα οποία υποστηρίζονται επενδύσεις σε έργα µε δυνητική οικονοµική βιωσιµότητα µέσω της παροχής δανείων, εγγυήσεων, κεφαλαίων ή µέσω άλλων µηχανισµών που συνεπάγονται την ανάληψη κινδύνου. Λόγω της περίπλοκης δοµής τους, τα χρηµατοοικονοµικά µέσα απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή κατά τη µέτρηση και την καταχώρισή τους σύµφωνα µε τα διεθνή λογιστικά πρότυπα του δηµόσιου τοµέα.

Συνεχιζόµενη αύξηση των ποσών που πρέπει να χρηµατοδοτηθούν από µελλοντικούς προϋπολογισµούς

Τα κύρια χαρακτηριστικά της δηµοσιονοµικής και χρηµατοοικονοµικής διαχείρισης της ΕΕ κατά το 2013 ήταν τα εξής:

οσηµαντική αύξηση του όγκου των πληρωµών που επιτρεπόταν να πραγµατοποιήσει η Επιτροπή µέσω διορθωτικών προϋπολογισµών: 9,6 % του αρχικού προϋπολογισµού,

οσυνεχής αύξηση των υποχρεώσεων πληρωµών στο µέλλον κατά 2,6 %, παρά το υψηλό επίπεδο πληρωµών,

οσταθερά µεγάλο χρονικό διάστηµα (κατά µέσο όρο άνω των δύο ετών) από την αρχική ανάληψη υποχρέωσης έως την έγκριση των αιτηµάτων απόδοσης δαπανών από την Επιτροπή,

οµόλις το 37 % των κεφαλαίων που διατέθηκαν υπέρ µέσων χρηµατοοικονοµικής τεχνικής είχε καταβληθεί στους τελικούς αποδέκτες στο τέλος του 2012, και

οµη καταχώριση εσόδων ύψους 259 εκατοµµυρίων ευρώ από επανεισροές, τόκους και µερίσµατα, τα οποία είχαν σωρευθεί από το 2008.

Τι είναι οι αναλήψεις υποχρεώσεων και οι πληρωµές;

Δύο είναι οι συνιστώσες του προϋπολογισµού της ΕΕ: οι αναλήψεις υποχρεώσεων (ποσά που πρέπει να καταβληθούν κατά το τρέχον ή σε µελλοντικά έτη) και οι πληρωµές (ποσά που προορίζονται για τις καταβολές κεφαλαίων κατά το τρέχον έτος). Πληρωµές µπορούν να πραγµατοποιηθούν µόνον εφόσον υπάρχει αντίστοιχη έγκυρη ανάληψη υποχρέωσης. Τα ετήσια ανώτατα όρια για τις αναλήψεις υποχρεώσεων και τις πληρωµές καθορίζονται στα πολυετή δηµοσιονοµικά πλαίσια που εγκρίνουν το Συµβούλιο και το Κοινοβούλιο.

Η φύση των προγραµµάτων δαπανών της ΕΕ, ιδίως δε το µεγάλο χρονικό διάστηµα που µεσολαβεί µεταξύ της ανάληψης µιας υποχρέωσης και της αντίστοιχης πληρωµής, έχει ως συνέπεια την άσκηση ολοένα µεγαλύτερων πιέσεων στους µελλοντικούς προϋπολογισµούς πληρωµών. Αυτό προκύπτει από τη µεγάλη αύξηση του προϋπολογισµού πληρωµών του 2013 και αναµένεται να επηρεάσει µε παρόµοιο τρόπο τους µελλοντικούς προϋπολογισµούς.

Πώς θα βελτιωθεί οι δηµοσιονοµική και χρηµατοοικονοµική διαχείριση

Το ΕΕΣ φρονεί ότι η Επιτροπή οφείλει:

ονα δηµοσιεύει χρησιµότερα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τη λειτουργία των διορθωτικών µηχανισµών (χρονοδιάγραµµα, προέλευση και φύση) και να αυξήσει τον βαθµό βεβαιότητας σχετικά µε την ακρίβεια των αριθµητικών στοιχείων της καταχωρίζοντας τις πληροφορίες σε συµβατικά λογιστικά συστήµατα,

ονα εφαρµόζει διαδικασίες καταγραφής και αποτίµησης όλων των µέσων χρηµατοοικονοµικής τεχνικής σύµφωνα µε τα διεθνή λογιστικά πρότυπα του δηµόσιου τοµέα, ιδίως δε µέσω αξιόπιστων διαδικασιών για τον εντοπισµό και την καταγραφή των αποµειώσεων της αξίας στοιχείων ενεργητικού,

ονα παρέχει πληροφορίες σχετικά µε τα ρευστά διαθέσιµα που διακρατώνται εν αναµονή της καταβολής τους στους τελικούς δικαιούχους, και

ονα καταρτίζει και να δηµοσιεύει µακροπρόθεσµες προβλέψεις όσον αφορά τις ταµειακές ροές οι οποίες να επικαιροποιούνται ετησίως· αυτό θα διευκόλυνε τα εµπλεκόµενα µέρη στην εκτίµηση των µελλοντικών απαιτήσεων για πληρωµές και τον καθορισµό των δηµοσιονοµικών προτεραιοτήτων.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τις σηµαντικότερες διαπιστώσεις παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 1 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013, το οποίο έχει τίτλο «Δήλωση αξιοπιστίας και στοιχεία προς υποστήριξή της».

Επίτευξη αποτελεσµάτων µε τα κεφάλαια της ΕΕ

Τα κεφάλαια της ΕΕ πρέπει να δαπανώνται σύµφωνα µε τις αρχές της χρηστής δηµοσιονοµικής διαχείρισης: οικονοµία, αποδοτικότητα και αποτελεσµατικότητα. Η επίτευξη καλών επιδόσεων περιλαµβάνει τις εισροές (τα οικονοµικά, ανθρώπινα, υλικά, οργανωτικά ή ρυθµιστικά µέσα που είναι αναγκαία για την υλοποίηση του προγράµµατος), τις υλοποιήσεις (τα παραδοτέα του προγράµµατος), τα αποτελέσµατα (τις άµεσες επιδράσεις του προγράµµατος στους άµεσους παραλήπτες ή αποδέκτες) και τον αντίκτυπο (τις µακροπρόθεσµες αλλαγές στην κοινωνία, οι οποίες µπορούν, εν µέρει τουλάχιστον, να αποδοθούν στη δράση της ΕΕ). Το ΕΕΣ αξιολογεί τις συνιστώσες αυτές µέσω των ελέγχων επιδόσεων που διενεργεί.

Ανεπαρκής εστίαση στις επιδόσεις

Κατά την περίοδο προγραµµατισµού 2007-2013, η δαπάνη κονδυλίων της ΕΕ είχε ως γνώµονα περισσότερο την απορρόφηση (αρχή του «εάν δεν χρησιµοποιηθεί, χάνεται») και τη συµµόρφωση, παρά τις καλές επιδόσεις. Παραδείγµατος χάριν, η επιλογή των έργων προς χρηµατοδότηση από την ΕΕ επικεντρώθηκε, πρώτον, στην ανάγκη δαπάνης των διαθέσιµων πόρων της ΕΕ, δεύτερον, στην ανάγκη συµµόρφωσης µε τους ισχύοντες κανόνες και µόλις, τρίτον, και σε περιορισµένο βαθµό, στην επίτευξη αποτελεσµάτων και αντικτύπου. Αυτή η µη εστίαση στις επιδόσεις αποτελεί ουσιώδες µειονέκτηµα στον σχεδιασµό µεγάλου τµήµατος του προϋπολογισµού της ΕΕ.

Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι κατά την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 θα υπάρχει µεγαλύτερη εστίαση στις επιδόσεις, µε κύριο κίνητρο τα αποθεµατικά επίδοσης. Μέσω των αποθεµατικών αυτών, η Επιτροπή θα παρακρατά το 6 % των κονδυλίων που προορίζονται για συγκεκριµένο κράτος µέλος έως ότου οι επιδόσεις κριθούν ικανοποιητικές. Ωστόσο, οι δείκτες εισροών και υλοποιήσεων θα εξακολουθήσουν στην πράξη να αποτελούν σε µεγάλο βαθµό καθοριστικό παράγοντα για την αποδέσµευση των κονδυλίων. Οι δείκτες αποτελεσµάτων θα χρησιµοποιηθούν από την Επιτροπή µόνο σε ορισµένους τοµείς.

Η αποτελεσµατική λειτουργία των αποθεµατικών επίδοσης θα εξαρτηθεί από την επιτυχία της Επιτροπής να διαπραγµατευθεί κατάλληλους στόχους και ορόσηµα κατά την έναρξη της περιόδου προγραµµατισµού, καθώς και να εξασφαλίζει εγκαίρως δεδοµένα από τα κράτη µέλη τα οποία να είναι ακριβή και αξιόπιστα, κατά τρόπον ώστε να µπορεί να προσδιορίζεται κατά πόσον έχουν επιτευχθεί οι στόχοι.

Η αναφορά στοιχείων δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες για µια νοοτροπία εστίασης στις επιδόσεις

Η αναφορά στοιχείων σχετικά µε τις επιδόσεις στο επίπεδο του συνόλου του προϋπολογισµού πραγµατοποιείται κατακερµατισµένα σε διάφορες γενικές εκθέσεις. Οι εκθέσεις αυτές δεν καλύπτουν την πρόοδο που επιτυγχάνεται προς την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» ούτε παρέχουν ολοκληρωµένη επισκόπηση των αποτελεσµάτων από τη σκοπιά της προστιθέµενης αξίας της ΕΕ. Εντούτοις, η τέταρτη έκθεση αξιολόγησης αποτελεί βήµα προς τη σωστή κατεύθυνση, δεδοµένου ότι προσπαθεί να συνδέσει τα κύρια χρηµατοδοτικά προγράµµατα µε τις διαθέσιµες πληροφορίες για τις επιδόσεις που αφορούν τη στρατηγική «Ευρώπη 2020».

Στο επίπεδο των επιµέρους γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής, στα σχέδια διαχείρισης τίθενται στόχοι επιδόσεων σχετικά µε τις αρµοδιότητες πολιτικής τους. Η αναφορά των σχετικών στοιχείων πραγµατοποιείται στη συνέχεια µε τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων τους. Η εξέταση από το ΕΕΣ των σχεδίων διαχείρισης και των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων των γενικών διευθύνσεων της Επιτροπής αποκάλυψε ότι η παροχή διασφάλισης περιορίζεται σε ζητήµατα κανονικότητας και εσωτερικού ελέγχου και δεν αφορά ζητήµατα επιδόσεων. Επιπροσθέτως, οι στόχοι είχαν τεθεί σε υπερβολικά υψηλό επίπεδο µε συνέπεια να είναι ακατάλληλοι για τους σκοπούς της διαχείρισης και οι επιλεγµένοι δείκτες δεν ήταν πάντοτε κατάλληλοι για τη µέτρηση των επιδόσεων.

Η προστιθέµενη αξία των δαπανών της ΕΕ δεν καταδεικνυόταν σε όλες τις περιπτώσεις

Οι 19 ειδικές εκθέσεις που ενέκρινε το ΕΕΣ το 2013 καλύπτουν ευρεία θεµατολογία του ελέγχου επιδόσεων, στο πλαίσιο του οποίου αξιολογείται κατά πόσον η διαχείριση της παρέµβασης της ΕΕ ασκήθηκε σύµφωνα µε τις αρχές της χρηστής δηµοσιονοµικής διαχείρισης (οικονοµία, αποδοτικότητα και αποτελεσµατικότητα).

Το ΕΕΣ εξέτασε τα διδάγµατα που µπορούν να αντληθούν από τις ειδικές εκθέσεις του 2013 και να χρησιµοποιηθούν στην προετοιµασία των νέων προγραµµάτων και έργων για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 και διαπίστωσε τα εξής:

οΗ προστιθέµενη αξία της ΕΕ δεν εξασφαλιζόταν σε όλες τις περιπτώσεις και

Παράδειγµα: Ευρωπαϊκό Ταµείο Προσαρµογής στην Παγκοσµιοποίηση

Το Ευρωπαϊκό Ταµείο Προσαρµογής στην Παγκοσµιοποίηση παρέχει στήριξη σε εργαζοµένους που υφίστανται από µαζικές απολύσεις. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι το ένα τρίτο της χρηµατοδότησης θα είχε ούτως ή άλλως καταβληθεί από τα κράτη µέλη (ειδική έκθεση αριθ. 7/2013 µε τίτλο «Προσέφερε το Ευρωπαϊκό Ταµείο Προσαρµογής στην Παγκοσµιοποίηση ευρωπαϊκή προστιθέµενη αξία στην επανένταξη απολυθέντων εργαζοµένων;»).

οσε αρκετές περιπτώσεις υπήρχε το ενδεχόµενο του φαινοµένου µη αποδοτικής δαπάνης, το οποίο σηµαίνει ότι οι δικαιούχοι θα είχαν υλοποιήσει τη δραστηριότητα ακόµη και χωρίς τη χρηµατοδότηση της ΕΕ.

Παράδειγµα: Χρηµατοδοτική διευκόλυνση καταµερισµού του κινδύνου

Η Επιτροπή δεν απέδειξε επαρκώς ότι η στήριξη της ΕΕ στο πλαίσιο της χρηµατοδοτικής διευκόλυνσης καταµερισµού του κινδύνου (χρηµατοδοτικό µέσο το οποίο αποσκοπεί στη βελτίωση της πρόσβασης σε δανειακή χρηµατοδότηση για τους σκοπούς της έρευνας) οδηγεί σε επενδύσεις που υπερβαίνουν σε ύψος αυτές που οι δικαιούχοι θα πραγµατοποιούσαν και χωρίς την εν λόγω στήριξη (ειδική έκθεση αριθ. 2/2013 µε τίτλο «Είναι αποδοτική η εκ µέρους της Επιτροπής εφαρµογή του έβδοµου προγράµµατος-πλαισίου για την έρευνα;»).

Η πλειονότητα των συστάσεων του ΕΕΣ υλοποιήθηκε

Η παρακολούθηση από το ΕΕΣ των συστάσεων που διατύπωσε κατόπιν ελέγχων επιδόσεων αποτελεί αναγκαίο στοιχείο του κύκλου λογοδοσίας και ενθαρρύνει την αποτελεσµατική υλοποίηση, από πλευράς της Επιτροπής, των συστάσεων που διατυπώνονται στις εκθέσεις του. Το ΕΕΣ εξέτασε τη συνέχεια που έδωσε η Επιτροπή στις συστάσεις που διατυπώθηκαν σε οκτώ ειδικές εκθέσεις, τις οποίες ενέκρινε το ΕΕΣ την περίοδο 2007–2010, και διαπίστωσε ότι το 79 % των συστάσεων υλοποιήθηκαν είτε πλήρως είτε ως επί το πλείστον.

Το ΕΕΣ συνιστά στην Επιτροπή τα εξής:

οκατά την επόµενη αναθεώρηση του δηµοσιονοµικού κανονισµού, να εξορθολογίσει το πλαίσιο υποβολής των εκθέσεών της σχετικά µε τις επιδόσεις,

ονα διασφαλίσει ότι η έκθεση αξιολόγησης περιλαµβάνει συνοπτική περιγραφή η οποία συγκεντρώνει όλες τις διαθέσιµες πληροφορίες σχετικά µε την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», και

ονα αναπτύξει περαιτέρω το σύστηµα διαχείρισης και αναφοράς στοιχείων σχετικά µε τις επιδόσεις, το οποίο θα της επιτρέπει να αναλαµβάνει την ευθύνη για τη χρηστή δηµοσιονοµική διαχείριση και τη συµβολή του προϋπολογισµού της ΕΕ στα επιτεύγµατα πολιτικής.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε την αξιολόγηση των επιδόσεων που διενήργησε το ΕΕΣ παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 10 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013, το οποίο έχει τίτλο «Επίτευξη αποτελεσµάτων από τον προϋπολογισµό της ΕΕ». Όλες οι ειδικές εκθέσεις διατίθενται στον ιστότοπο του ΕΕΣ. http://www.eca.europa.eu/en/Pages/AuditReportsOpinions.aspx

Τα έσοδα και οι διάφοροι τοµείς δαπανών αναλυτικότερα

Έσοδα
149,5 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Ο έλεγχος κάλυψε τα έσοδα της ΕΕ, διά των οποίων η τελευταία χρηµατοδοτεί τον προϋπολογισµό της. Το 2013 οι εισφορές στα έσοδα που υπολογίζονται βάσει του ΑΕΕ των κρατών µελών και του ΦΠΑ τον οποίο αυτά εισπράττουν ανήλθαν στο 74 % και στο 10 % των εσόδων αντίστοιχα. Οι δασµοί που εισπράττονται επί των εισαγωγών και τα τέλη παραγωγής ζάχαρης που εισπράττονται από τις διοικητικές αρχές των κρατών µελών για λογαριασµό της ΕΕ αντιστοιχούν στο 10 % των εσόδων, ενώ τα λοιπά έσοδα αντιστοιχούν στο υπόλοιπο 6 %.

Διευκρίνιση σχετικά µε τον έλεγχο των εσόδων της ΕΕ

Τα έσοδα της ΕΕ που βασίζονται στο ΑΕΕ και τον ΦΠΑ υπολογίζονται βάσει µακροοικονοµικών στατιστικών στοιχείων και εκτιµήσεων προερχόµενων από τα κράτη µέλη. Ο έλεγχος του ΕΕΣ όσον αφορά την κανονικότητα των σχετικών πράξεων καλύπτει την επεξεργασία των εν λόγω δεδοµένων εκ µέρους της Επιτροπής, όχι όµως και τον τρόπο µε τον οποίο τα δεδοµένα αυτά καταρτίζονται αρχικά από τις αρχές των κρατών µελών. Συνεπώς, το συµπέρασµα του ελέγχου του ΕΕΣ αφορά τον αντίκτυπο των τυχόν σφαλµάτων της Επιτροπής στο συνολικό ποσό των εσόδων.

Όσον αφορά τους δασµούς, το ΕΕΣ εξετάζει την επεξεργασία, εκ µέρους της Επιτροπής, των καταστάσεων δικαιωµάτων που υποβάλλουν τα κράτη µέλη, καθώς και τους ελέγχους στα επιλεγέντα κράτη µέλη.

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Όχι | 0,0 % (2012: 0,0 %) | Αποτελεσµατικά

Το ΕΕΣ εφιστά την προσοχή στο ζήτηµα των δεδοµένων για τη µη παρατηρούµενη οικονοµία, τα οποία λαµβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισµό της εισφοράς των κρατών µελών που βασίζεται στο ΑΕΕ. Τα εν λόγω δεδοµένα δεν είναι επαρκώς εναρµονισµένα µεταξύ των κρατών µελών.

Η επιφύλαξη αποτελεί µέσο που καθιστά εφικτή την πραγµατοποίηση διορθώσεων στα αµφισβητούµενα στοιχεία που περιλαµβάνουν τα δεδοµένα ΑΕΕ τα οποία υποβάλλουν τα κράτη µέλη. Για τα ελληνικά δεδοµένα ΑΕΕ των ετών 2008 και 2009 εκκρεµεί γενική επιφύλαξη, επειδή αυτά εξακολουθούν να βασίζονται σε προκαταρκτικές εκτιµήσεις. Η πρακτική αυτή αποτελεί µέρος του προβλήµατος που εµφανίζουν οι εθνικοί λογαριασµοί της Ελλάδας.

Οι τελωνειακές αρχές των κρατών µελών διενεργούν ελέγχους προκειµένου να επαληθεύουν τη συµµόρφωση των εισαγωγέων µε τις δασµολογικές διατάξεις και τους κανονισµούς για τις εισαγωγές. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι η ποιότητα των εν λόγω ελέγχων εµφάνιζε σηµαντικές διαφορές στα διάφορα κράτη µέλη στα οποία πραγµατοποιήθηκαν επισκέψεις. Η κατάσταση αυτή µπορεί να οδηγήσει τους εισαγωγείς να επιλέγουν να εκτελωνίσουν τα εµπορεύµατα σε κράτος µέλος διαφορετικό από αυτό στο οποίο έχουν την έδρα τους, προκειµένου να περιοριστεί η πιθανότητα υπαγωγής τους σε ελέγχους και να περιπλεχθεί η διαδικασία είσπραξης των οφειλόµενων δασµών. Αυτό φαίνεται να συνέβη, παραδείγµατος χάριν, στην περίπτωση εισαγωγέα ο οποίος εκφόρτωσε υφαντουργικά είδη προέλευσης Κίνας στο Αµβούργο (Γερµανία), τα µετέφερε στο Ρότερνταµ (Κάτω Χώρες) όπου και εκτελωνίστηκαν και, στη συνέχεια, τα προώθησε προς τελική πώληση στην Πολωνία.

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά στην Επιτροπή:

ονα προωθήσει την εναρµόνιση των µεθόδων που χρησιµοποιούν τα κράτη µέλη για την κατάρτιση των δεδοµένων σχετικά µε τον τοµέα της µη παρατηρούµενης οικονοµίας,

ονα καταρτίσει λεπτοµερές σχέδιο δράσης, µε σαφή ορόσηµα, για την αντιµετώπιση των προβληµάτων που σχετίζονται µε την κατάρτιση των εθνικών λογαριασµών της Ελλάδας και να παρακολουθήσει στενά την εφαρµογή του, και

ονα θεσπίσει ελάχιστα πρότυπα όσον αφορά τους ελέγχους που διενεργούν οι εθνικές τελωνειακές αρχές, προκειµένου να δοθεί στα κράτη µέλη η δυνατότητα να εστιάζουν στους εισαγωγείς µε τη µεγαλύτερη επικινδυνότητα.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των εσόδων της ΕΕ παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 2 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Γεωργία: αγορά και άµεση στήριξη
45,0 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Ο εν λόγω τοµέας δαπανών καλύπτει το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ), ένα από τα δύο κύρια µέσα της κοινής γεωργικής πολιτικής της ΕΕ. Στόχοι της εν λόγω πολιτικής είναι η αύξηση της γεωργικής παραγωγικότητας, η εξασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου για τον γεωργικό πληθυσµό, η σταθεροποίηση των αγορών και η εξασφάλιση του εφοδιασµού µε τρόφιµα σε λογικές τιµές. Η διαχείριση των δαπανών επιµερίζεται µεταξύ της Επιτροπής και των κρατών µελών.

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Ναι | 3,6 % (2012: 3,8 %) | Μερικώς αποτελεσµατικά

Η πλειονότητα των δαπανών στον τοµέα αυτό υπολογίζεται βάσει της γεωργικής έκτασης. Πολλά προσδιορίσιµα ποσοτικώς σφάλµατα αποτελούν συνέπεια ανακριβών δηλώσεων εκ µέρους των δικαιούχων. Το σφάλµα που εµφανίζεται συχνότερα είναι η δήλωση έκτασης µεγαλύτερης της πραγµατικής (βλέπε παράδειγµα).

Παράδειγµα: Δηλώσεις εκτάσεων µεγαλύτερων των πραγµατικών – αιτήσεις ενίσχυσης για µη επιλέξιµη έκταση

Στη Γερµανία, την Ιρλανδία, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Πολωνία και τη Ρουµανία,* ορισµένα αγροτεµάχια, τα οποία δηλώθηκαν ως µόνιµοι βοσκότοποι και ως τέτοιοι έλαβαν σχετικές ενισχύσεις, στην πραγµατικότητα καλύπτονταν πλήρως ή εν µέρει από µη επιλέξιµη βλάστηση (πυκνούς θάµνους ή δένδρα). Οι εν λόγω µη επιλέξιµες εκτάσεις θα έπρεπε να είχαν εξαιρεθεί από τις ενισχύσεις της ΕΕ. Στην Ελλάδα το σφάλµα αυτό συνέβη διότι οι εν λόγω εκτάσεις είχαν χαρακτηριστεί ως επιλέξιµοι βοσκότοποι και καταχωριστεί αναλόγως στο σύστηµα αναγνώρισης αγροτεµαχίων.

*Σηµείωση σχετικά µε την κατονοµασία κρατών µελών στα παραδείγµατα: Το ΕΕΣ, λόγω του τρόπου προσέγγισης που εφαρµόζει όσον αφορά τη δειγµατοληψία, δεν ελέγχει κάθε χρόνο πράξεις σε κάθε κράτος µέλος, δικαιούχο χώρα ή/και περιφέρεια. Τα παραδείγµατα σφαλµάτων παρατίθενται προκειµένου να καθίστανται σαφή τα συχνότερα είδη σφαλµάτων και δεν αποτελούν στοιχεία για τη θεµελίωση συµπερασµάτων σχετικά µε τα οικεία κράτη µέλη και τις δικαιούχους χώρες ή/και περιφέρειες.

Όλα τα καθεστώτα άµεσης ενίσχυσης στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ επιβάλλουν στους δικαιούχους ενίσχυσης από την ΕΕ τη νοµική υποχρέωση τήρησης των απαιτήσεων της πολλαπλής συµµόρφωσης. Οι απαιτήσεις αυτές αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, τη δηµόσια υγεία, την υγεία των ζώων και των φυτών, την καλή διαβίωση των ζώων και τη διατήρηση της γης σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση. Η µη συµµόρφωση των γεωργών µε τις υποχρεώσεις αυτές έχει ως συνέπεια τη µείωση του ποσού της ενίσχυσης. Κατά τη διενέργεια των ελεγκτικών δοκιµασιών του, το ΕΕΣ διαπίστωσε παραβάσεις στο 25 % των πράξεων οι οποίες υπόκεινται στις υποχρεώσεις της πολλαπλής συµµόρφωσης.

Για σηµαντικό αριθµό πράξεων που περιέχουν σφάλµατα, οι αρχές των κρατών µελών διέθεταν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία για τον εντοπισµό και τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή της αίτησης απόδοσης δαπανών στην Επιτροπή. Εάν τα εν λόγω πληροφοριακά στοιχεία είχαν χρησιµοποιηθεί για τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή της δήλωσης δαπανών στην Επιτροπή, το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος στον εν λόγω τοµέα θα ήταν 2,5 %.

Με την εξέταση των ολοκληρωµένων συστηµάτων διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) από το ΕΕΣ σε τέσσερα κράτη µέλη (Γερµανία, Ιρλανδία, Γαλλία και Ιταλία) διαπιστώθηκαν τα εξής:

οαδυναµίες στις διαδικασίες διοικητικών ελέγχων, συµπεριλαµβανοµένης της ποιότητας των βάσεων δεδοµένων σε τρία κράτη µέλη (Ιρλανδία, Γαλλία και Ιταλία),

οελλειµµατική ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων σε δύο κράτη µέλη (Γερµανία και Ιταλία), και

οαδυναµίες των διαδικασιών που εφαρµόζονται για την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σε δύο κράτη µέλη (Ιρλανδία και Ιταλία).

Συνολικά, παρά τις αδυναµίες που εντοπίστηκαν µε τον έλεγχο, το ΟΣΔΕ συµβάλλει σηµαντικά στην πρόληψη των σφαλµάτων στις δαπάνες τις οποίες καλύπτει.

Όσον αφορά τα κράτη µέλη που προσχώρησαν από το 2004 και εξής, οι ενισχύσεις της ΕΕ διατίθενται σε οµάδες παραγωγών οπωροκηπευτικών. Προκειµένου να αναγνωριστούν ως οµάδα παραγωγών, οι γεωργοί πρέπει να πληρούν προϋποθέσεις όσον αφορά τον αριθµό και το σχετικό µέγεθος των µελών παραγωγών. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι εννέα από τις 40 ελεγχθείσες οµάδες παραγωγών στην Πολωνία δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις. Η Επιτροπή, στην ετήσια έκθεση δραστηριοτήτων της για το 2013, ανέφερε ότι διατύπωσε επιφύλαξη βάσει της εκτίµησης ότι το 25 % των συνολικών δαπανών στο πλαίσιο του µέτρου στην Πολωνία βρισκόταν σε κίνδυνο.

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά τα εξής:

οη Επιτροπή και τα κράτη µέλη πρέπει να λάβουν τα αναγκαία µέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι το ΟΣΔΕ αξιοποιείται πλήρως, ιδίως διασφαλίζοντας ότι η επιλεξιµότητα και το µέγεθος των αγροτεµαχίων αξιολογούνται και καταγράφονται ορθά, και

οη Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί τα διορθωτικά µέτρα σχετικά µε τις ελλείψεις στο σύστηµα ενισχύσεων της ΕΕ για τις οµάδες παραγωγών στην Πολωνία.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των δαπανών της ΕΕ στον τοµέα της αγοράς και της άµεσης στήριξης για τη γεωργία παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 3 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία
15,6 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Ο εν λόγω τοµέας δαπανών καλύπτει την αγροτική ανάπτυξη, το περιβάλλον και τη δράση για το κλίµα, τις θαλάσσιες υποθέσεις και την αλιεία, καθώς και την υγεία και την προστασία των καταναλωτών.

Το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) καλύπτει το 88 % των πληρωµών για τον εν λόγω τοµέα. Η διαχείριση των δαπανών επιµερίζεται µεταξύ της Επιτροπής και των κρατών µελών. Το ΕΓΤΑΑ συγχρηµατοδοτεί τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης µέσω των προγραµµάτων αγροτικής ανάπτυξης των κρατών µελών. Οι δαπάνες καλύπτουν τόσο µέτρα βάσει έκτασης (όπως γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις και αντισταθµιστικές πληρωµές προς γεωργούς σε περιοχές µε φυσικά µειονεκτήµατα) όσο και µέτρα που δεν συνδέονται µε την έκταση (όπως ο εκσυγχρονισµός των γεωργικών εκµεταλλεύσεων και η δηµιουργία βασικών υπηρεσιών για την οικονοµία και τον αγροτικό πληθυσµό).

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Ναι | 6,7 % (2012: 7,9 %) | Μερικώς αποτελεσµατικά

Αιτία της πλειονότητας των σφαλµάτων ήταν η µη συµµόρφωση µε τις απαιτήσεις επιλεξιµότητας, ιδίως δε µε εκείνες που αφορούν τις γεωργοπεριβαλλοντικές δεσµεύσεις (βλέπε παράδειγµα), τις ειδικές απαιτήσεις για επενδυτικά έργα και τους κανόνες σύναψης συµβάσεων.

Παράδειγµα: µη συµµόρφωση µε τις γεωργοπεριβαλλοντικές δεσµεύσεις

Ένας δικαιούχος στη Σαρδηνία (Ιταλία) αποζηµιωνόταν για τη µη χρησιµοποίηση βλαβερών για το περιβάλλον φυτοπροστατευτικών προϊόντων στις αγκινάρες. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο του, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ο δικαιούχος είχε χρησιµοποιήσει τα προϊόντα αυτά 12 φορές κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Το γεγονός αυτό καθιστούσε την ενίσχυση µη επιλέξιµη.

Παρόµοιες περιπτώσεις µη συµµόρφωσης µε γεωργοπεριβαλλοντικές δεσµεύσεις εντοπίστηκαν επίσης στο Πεδεµόντιο (Ιταλία), την Ουγγαρία, τις Κάτω Χώρες, την Πολωνία και τη Ρουµανία.

Για σηµαντικό αριθµό πράξεων που περιείχαν σφάλµατα, οι αρχές των κρατών µελών διέθεταν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία για τον εντοπισµό και τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή της αίτησης απόδοσης δαπανών στην Επιτροπή. Εάν όλα τα εν λόγω πληροφοριακά στοιχεία είχαν χρησιµοποιηθεί για τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή των δηλώσεων στην Επιτροπή, το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος στον εν λόγω τοµέα θα ήταν 2,0 %.

Η εξέταση από το ΕΕΣ των συστηµάτων ελέγχου στον τοµέα της αγροτικής ανάπτυξης αποκάλυψε τα εξής:

οαδυναµίες στους ελέγχους σχετικά µε τους όρους επιλεξιµότητας, όπως ο µη εντοπισµός µη επιλέξιµου ΦΠΑ ή ο κίνδυνος διπλής χρηµατοδότησης, (µε εξαίρεση την Πολωνία, σε επτά από τα οκτώ εξετασθέντα κράτη µέλη – Γερµανία, Ισπανία, Ιταλία, Λετονία, Μάλτα, Ρουµανία και Σλοβενία),

οανεπαρκής αξιολόγηση του ευλόγου των δαπανών (και στα τέσσερα εξετασθέντα κράτη µέλη – Ιταλία, Λετονία, Πολωνία και Ρουµανία),

οανεπάρκειες στον σχεδιασµό και την εφαρµογή των ελέγχων πολλαπλής συµµόρφωσης (και στα τέσσερα εξετασθέντα κράτη µέλη – Τσεχική Δηµοκρατία, Ισπανία, Ιταλία και Μάλτα). Η πολλαπλή συµµόρφωση υποχρεώνει τους δικαιούχους να πληρούν ορισµένους ειδικούς όρους, προκειµένου να είναι επιλέξιµοι για χρηµατοδότηση, όπως περιβαλλοντικά ή κοινωνικά πρότυπα, και

οαδυναµίες στους ελέγχους των κανόνων περί σύναψης συµβάσεων (και στα τρία εξετασθέντα κράτη µέλη – Ιταλία, Λετονία και Πολωνία, βλέπε παράδειγµα).

Παράδειγµα: Ανεπαρκείς έλεγχοι των κανόνων περί σύναψης συµβάσεων από το κράτος µέλος

Στη Λετονία, ο οργανισµός πληρωµών ήταν δικαιούχος ενίσχυσης, ύψους 2 εκατοµµυρίων ευρώ, στο πλαίσιο του ΕΓΤΑΑ, για τη χρηµατοδότηση του συστήµατος ΤΠ που είχε ανατεθεί σε τρίτο. Η σύµβαση αυτή υπόκειτο στους κανόνες περί σύναψης δηµόσιων συµβάσεων. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι η ανάθεση της σύµβασης για το σύστηµα ΤΠ και τη συνακόλουθη συντήρησή του ενείχε αρκετά σοβαρά σφάλµατα. Παραδείγµατος χάριν, ο οργανισµός πληρωµών εφάρµοσε διαδικασία µε διαπραγµάτευση, αντί για ανοικτή ή κλειστή διαδικασία, όπως ορίζει η σχετική νοµοθεσία. Η µη τήρηση των εφαρµοστέων διαδικασιών καθιστά τη δαπάνη µη επιλέξιµη για χρηµατοδότηση από την ΕΕ.

Οι συστάσεις µας

Το Συνέδριο διατυπώνει τις εξής συστάσεις για τον τοµέα της αγροτικής ανάπτυξης:

οτα κράτη µέλη πρέπει να βελτιώσουν τον τρόπο µε τον οποίο διενεργούν τους υφιστάµενους διοικητικούς ελέγχους τους, αξιοποιώντας το σύνολο των συναφών πληροφοριών που έχουν στη διάθεσή τους οι οργανισµοί πληρωµών. Κατ’ αυτό τον τρόπο, είναι δυνατός ο εντοπισµός και η διόρθωση της πλειονότητας των σφαλµάτων, και

οτα κράτη µέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα σχέδια δράσης για την αντιµετώπιση του υψηλού εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος στον τοµέα της αγροτικής ανάπτυξης περιλαµβάνουν όλες τις περιφέρειες και όλα τα µέτρα, ιδίως τα επενδυτικά, καθώς και ότι λαµβάνουν υπόψη τις διαπιστώσεις ελέγχου της Επιτροπής και του Συνεδρίου.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των δαπανών της ΕΕ στον τοµέα της αγροτικής ανάπτυξης, του περιβάλλοντος, της αλιείας και της υγείας παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 4 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Περιφερειακή πολιτική, µεταφορές και ενέργεια
45,5 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Ο σχετικός έλεγχος κάλυψε την περιφερειακή πολιτική (96 % του συνόλου των πληρωµών στον εν λόγω τοµέα δαπανών), η οποία χρηµατοδοτείται ως επί το πλείστον από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταµείο Συνοχής (ΤΣ). Στόχος της περιφερειακής πολιτικής είναι η ενίσχυση της οικονοµικής και κοινωνικής συνοχής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, µέσω της µείωσης των αναπτυξιακών ανισοτήτων µεταξύ των διαφόρων περιφερειών. Η διαχείριση των δαπανών της περιφερειακής πολιτικής επιµερίζεται µεταξύ της Επιτροπής και των κρατών µελών και περιλαµβάνει τη συγχρηµατοδότηση έργων στο πλαίσιο εγκεκριµένων προγραµµάτων δαπανών.

Οι µεταφορές και η ενέργεια αντιστοιχούν στο υπόλοιπο 4 % των δαπανών που πραγµατοποιήθηκαν στο πλαίσιο του εν λόγω ελεγχθέντος τοµέα. Στόχος των πολιτικών µεταφορών και ενέργειας είναι η παροχή στους πολίτες και τις επιχειρήσεις της ΕΕ ασφαλών, βιώσιµων και ανταγωνιστικών συστηµάτων και υπηρεσιών µεταφορών και ενέργειας. Οι δαπάνες αυτές τελούν υπό την άµεση διαχείριση της Επιτροπής.

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Ναι | 6,9 % (2012: 6,8 %) | Μερικώς αποτελεσµατικά

Το ΕΕΣ διαπίστωσε σοβαρά σφάλµατα σχετικά µε τις δηµόσιες συµβάσεις, τα οποία αντιστοιχούν στο 39 % του εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος. Η συνολική εκτιµώµενη συµβατική αξία των 122 διαδικασιών ανάθεσης δηµόσιων συµβάσεων που εξετάστηκαν ανερχόταν σε 4,2 δισεκατοµµύρια ευρώ.

Παράδειγµα: Αδικαιολόγητη απευθείας ανάθεση

Οι συµβάσεις για πρόσθετες κατασκευαστικές εργασίες σε τερµατικό σταθµό επιβατών σε αερολιµένα της Γερµανίας ανατέθηκαν απευθείας στον ανάδοχο της αρχικής σύµβασης. Οι εν λόγω πρόσθετες εργασίες κατέστησαν αναγκαίες λόγω ανεπαρκειών κατά την προετοιµασία, τον σχεδιασµό και την υλοποίηση του έργου και όχι λόγω απρόβλεπτων συνθηκών. Στις περιπτώσεις αυτές, η απευθείας ανάθεση είναι παράνοµη και για τις συµπληρωµατικές εργασίες θα έπρεπε να είχε προκηρυχθεί διαγωνισµός.

Ανάλογες περιπτώσεις αδικαιολόγητων απευθείας αναθέσεων εντοπίστηκαν και σε άλλα έργα στη Γερµανία, καθώς και σε έργα στο Βέλγιο, την Τσεχική Δηµοκρατία, την Ισπανία, την Ιταλία και τη Σουηδία.

Οι ελεγκτές του ΕΕΣ ελέγχουν επίσης τη συµµόρφωση µε τους κανόνες της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων. Οι παράνοµες κρατικές ενισχύσεις παρέχουν αθέµιτο πλεονέκτηµα στους δικαιούχους, µε αποτέλεσµα τη στρέβλωση της εσωτερικής αγοράς. Τα σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις σφάλµατα αντιστοιχούσαν στο 17 % του εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος σε αυτό τον τοµέα (βλέπε παράδειγµα).

Παράδειγµα: Κρατική ενίσχυση για επικερδές έργο

Στη Σλοβενία, χορηγήθηκε ενίσχυση σε µια ΜΜΕ για δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης στον τοµέα της αυτοκινητοβιοµηχανίας. Ωστόσο, η εν λόγω ΜΜΕ ανήκε εξ ολοκλήρου σε µεγάλες εταιρείες και πραγµατοποιούσε τις δραστηριότητες έρευνας αποκλειστικά για λογαριασµό τους. Δεδοµένου ότι οι κανόνες για τη δηµόσια χρηµατοδότηση είναι αυστηρότεροι στην περίπτωση των επιχειρήσεων µεγαλύτερου µεγέθους, η εταιρεία δεν δικαιούνταν να λάβει το σύνολο της χρηµατοδότησης.

Ανάλογες περιπτώσεις εντοπίστηκαν στη Βουλγαρία και την Ουγγαρία.

Για σηµαντικό αριθµό πράξεων που περιείχαν σφάλµατα, οι αρχές των κρατών µελών διέθεταν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία για τον εντοπισµό και τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή της αίτησης απόδοσης δαπανών στην Επιτροπή. Εάν όλα τα εν λόγω πληροφοριακά στοιχεία είχαν χρησιµοποιηθεί για τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή των δηλώσεων στην Επιτροπή, το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος στον εν λόγω τοµέα θα ήταν 3,9 %.

Οι ελεγκτές του ΕΕΣ διαπίστωσαν επίσης ότι τα µέσα χρηµατοοικονοµικής τεχνικής (ΜΧΤ) εξακολουθούν να εµφανίζουν χαµηλά ποσοστά εκταµίευσης στους τελικούς δικαιούχους το 2013. Τα κεφάλαια αυτά παρέχουν στήριξη σε επιχειρήσεις ή έργα αστικής ανάπτυξης µέσω επενδύσεων µετοχικού κεφαλαίου, δανείων ή εγγυήσεων. Λαµβάνουν συνεισφορά µετά τη νοµική τους συγκρότηση και, στη συνέχεια, χρησιµοποιούν αυτά τα κονδύλια για τη στήριξη έργων. Συνολικά έχουν συσταθεί 940 ΜΧΤ σε 25 κράτη µέλη, µε κεφάλαια ύψους 12,6 δισεκατοµµυρίων ευρώ περίπου.

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά στην Επιτροπή τα εξής:

ονα απαιτήσει από τα κράτη µέλη να επιβεβαιώνουν ρητά στις διαχειριστικές δηλώσεις τους την αποτελεσµατικότητα των πρωτοβάθµιων ελέγχων που διενεργούν οι διαχειριστικές αρχές και οι αρχές πιστοποίησης,

ονα διενεργήσει, όπως προβλέπει ο δηµοσιονοµικός κανονισµός, ενδελεχή αξιολόγηση σχετικά µε το χρονίζον πρόβληµα των πρωτοβάθµιων ελέγχων που πραγµατοποιήθηκαν από τις αρχές των κρατών µελών κατά την περίοδο προγραµµατισµού 2007-2013,

ονα αναλύσει τα αίτια της αυξηµένης συχνότητας περιπτώσεων µη συµµόρφωσης µε τους κανόνες της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων, και

ονα περιορίσει τις χρόνιες καθυστερήσεις στην εκταµίευση των κεφαλαίων της ΕΕ µέσω των ΜΧΤ.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των δαπανών της ΕΕ στον τοµέα της περιφερειακής πολιτικής, των µεταφορών και της ενέργειας παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 5 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις
16,2 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Ο έλεγχος κάλυψε τον τοµέα δαπανών «Απασχόληση και των κοινωνικές υποθέσεις» ο οποίος υπάγεται στην πολιτική συνοχής της ΕΕ. Κύριοι στόχοι των δαπανών είναι η καταπολέµηση της ανεργίας, η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και η προώθηση της ένταξης στην αγορά εργασίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο (ΕΚΤ) αποτελεί το κύριο µέσο υλοποίησης της πολιτικής για την απασχόληση και της κοινωνικής πολιτικής, µέσω του οποίου εκτελέστηκε το 98 % των δαπανών για τον εν λόγω τοµέα το 2013. Το ΕΚΤ χρηµατοδοτεί επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναµικό, µέσω µέτρων επιµόρφωσης και άλλων µέτρων στήριξης της απασχόλησης. Η διαχείριση των δαπανών επιµερίζεται µεταξύ της Επιτροπής και των κρατών µελών.

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Ναι | 3,1 % (2012: 3,2 %) | Μερικώς αποτελεσµατικά

Η πλειονότητα των εντοπισθέντων σφαλµάτων – 93 % του εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος – αφορούσε την απόδοση µη επιλέξιµων δαπανών, µη επιλέξιµα έργα, µη επιλέξιµους δικαιούχους ή συµµετέχοντες (βλέπε παράδειγµα). Το υπόλοιπο ποσοστό αφορούσε σφάλµατα σχετικά µε τις δηµόσιες συµβάσεις.

Παράδειγµα: Δήλωση δαπανών προσωπικού καθ’ υπέρβαση των πραγµατικών

Βάσει των εφαρµοστέων κανόνων, τα γενικά έξοδα καταλογίζονται κατ’ αναλογία στα χρηµατοδοτούµενα µε κονδύλια της ΕΕ έργα, σύµφωνα µε δίκαιες και δεόντως αιτιολογηµένες µεθόδους κατανοµής. Σε ιδιωτικό σχολείο στην Πορτογαλία, στο έργο της ΕΕ καταλογίστηκε το σύνολο του µισθού του διευθυντή, χωρίς να ληφθούν υπόψη τα άλλα καθήκοντά του. Επιπλέον, δεν τηρήθηκε το ανώτατο όριο συγχρηµατοδότησης µισθών.

Ανάλογες διαπιστώσεις έγιναν και σε έργα στη Γερµανία, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πολωνία και το Ηνωµένο Βασίλειο.

Για σηµαντικό αριθµό πράξεων που περιείχαν σφάλµατα, οι αρχές των κρατών µελών διέθεταν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία για τον εντοπισµό και τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή της αίτησης απόδοσης δαπανών στην Επιτροπή. Εάν όλα τα εν λόγω πληροφοριακά στοιχεία είχαν χρησιµοποιηθεί για τη διόρθωση των σφαλµάτων πριν από την υποβολή των δηλώσεων στην Επιτροπή, το εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος στον εν λόγω τοµέα θα ήταν 1,8 %.

Το 2009, σε συνέχεια συστάσεων που διατύπωσε το ΕΕΣ και προκειµένου να µειωθεί η πιθανότητα σφάλµατος, καθώς και το διοικητικό βάρος για τους υπευθύνους των έργων, επεκτάθηκε η χρήση της καταβολής κατ’ αποκοπήν ποσών και της χρήσης ενιαίων συντελεστών, αντί της απόδοσης των «πραγµατικών δαπανών». Στο πλαίσιο του ελέγχου που διενήργησε το ΕΕΣ το 2013, δεν εντοπίστηκαν προσδιορίσιµα ποσοτικώς σφάλµατα σχετικά µε τη συγκεκριµένη χρήση της καταβολής κατ’ αποκοπήν ποσών και ενιαίων συντελεστών. Συνεπώς, τα έργα των οποίων οι δαπάνες δηλώνονται µε αυτούς τους τρόπους απόδοσης δαπανών ενέχουν µικρότερο κίνδυνο εµφάνισης σφάλµατος.

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά στην Επιτροπή τα εξής:

ονα ενθαρρύνει τα κράτη µέλη να ενισχύσουν τους ελέγχους όσον αφορά τη συµµόρφωση µε τους κανόνες περί δηµόσιων συµβάσεων, τις δαπάνες που δεν συνδέονται µε το έργο ή τα έργα που δεν εµφανίζουν προστιθέµενη αξία ΕΕ,

ονα διασφαλίσει ότι τα κράτη µέλη θα αντιµετωπίσουν το πρόβληµα της χρέωσης υψηλότερων δαπανών προσωπικού στην περίπτωση έργων χρηµατοδοτούµενων από την ΕΕ σε σύγκριση µε εκείνα που χρηµατοδοτούνται µε εθνικούς πόρους, και

ονα διασφαλίσει ότι τα κράτη µέλη έλαβαν υπόψη το σύνολο των δυνατοτήτων απλούστευσης που παρέχουν οι ευρωπαϊκοί κανονισµοί σχετικά µε τα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταµεία για την περίοδο 2014-2020.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των δαπανών της ΕΕ στον τοµέα της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 6 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση
6,0 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Ο εν λόγω τοµέας καλύπτει τις δαπάνες στους τοµείς των εξωτερικών σχέσεων, της ανάπτυξης και της ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και τα µέτρα για τις υποψήφιες προς ένταξη και τις υπό ένταξη στην ΕΕ χώρες. Τα αναπτυξιακά έργα είναι διεσπαρµένα σε περισσότερες από 150 χώρες και οι φορείς υλοποίησης διαφέρουν σηµαντικά, από άποψη τόσο µεγέθους όσο και πείρας. Τα έργα, προκειµένου να είναι επιλέξιµα για στήριξη από την ΕΕ, πρέπει να συµµορφώνονται µε τους όρους που καθορίζονται σε ειδικές συµφωνίες χρηµατοδότησης, καθώς και µε άλλους κανόνες, οι οποίοι καλύπτουν, παραδείγµατος χάριν, τις διαδικασίες δηµόσιων διαγωνισµών και σύναψης συµβάσεων. Οι δαπάνες εκτελούνται είτε άµεσα από τις γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής, από την έδρα τους στις Βρυξέλλες ή από τις αντιπροσωπείες της ΕΕ στις χώρες-αποδέκτες, είτε από κοινού µε διεθνείς οργανισµούς.

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Ναι | 2,6 % (2012: 3,3 %) | Μερικώς αποτελεσµατικά

Η πλειονότητα των σφαλµάτων αφορά µη επιλέξιµες δαπάνες που πραγµατοποιήθηκαν σε επίπεδο τελικού δικαιούχου, όπως δαπάνες που πραγµατοποιήθηκαν εκτός της περιόδου επιλεξιµότητας, µη επιλέξιµες δαπάνες στις δηλώσεις δαπανών για τα έργα (π.χ. ΦΠΑ, δαπάνες προσωπικού και µη αιτιολογηµένα γενικά έξοδα), καθώς και δαπάνες που δεν τεκµηριώθηκαν µε τα κατάλληλα δικαιολογητικά.

Παράδειγµα: Μη πραγµατοποιηθείσες δαπάνες

Η Επιτροπή υπέγραψε συµφωνία συνεισφοράς, ύψους 9,5 εκατοµµυρίων ευρώ, στο πρόγραµµα ανάπτυξης των Ηνωµένων Εθνών για την ενίσχυση της οικονοµικής και κοινωνικής ανάπτυξης στη Μολδαβία. Το 2013 η Επιτροπή ενέκρινε συµβάσεις που συνεπάγονταν απόδοση δαπανών ύψους 1,8 εκατοµµυρίων ευρώ, για τις οποίες δεν είχε πραγµατοποιηθεί καµία δαπάνη.

Η Επιτροπή επικύρωσε προενταξιακές δαπάνες συνολικού ύψους 150 εκατοµµυρίων ευρώ, χωρίς δικαιολογητικά που να επιβεβαιώνουν ότι οι δαπάνες είχαν όντως πραγµατοποιηθεί και ότι ήταν επιλέξιµες. Τα επικυρωθέντα ποσά υπολογίστηκαν βάσει εκτιµήσεων της ίδιας της Επιτροπής, και όχι βάσει δαπανών που είχαν πραγµατοποιηθεί, καταβληθεί και εγκριθεί, αποδεικνυόµενες µε δικαιολογητικά έγγραφα. Κατόπιν του εντοπισµού του εν λόγω συστηµικού σφάλµατος από το ΕΕΣ, η Επιτροπή προέβη σε λογιστικές διορθώσεις των σχετικών πράξεων.

Η Γενική Διεύθυνση EuropeAid της Επιτροπής διαχειρίζεται την πλειονότητα των δαπανών του προϋπολογισµού της ΕΕ στον τοµέα των εξωτερικών δράσεων. Τα εξετασθέντα συστήµατα της EuropeAid αξιολογούνται ως µερικώς αποτελεσµατικά. Τον Μάιο του 2013, η EuropeAid ενέκρινε σχέδιο δράσης για την αντιµετώπιση των κύριων αδυναµιών που εντοπίστηκαν.

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά στην Επιτροπή:

ονα διασφαλίσει ότι οι οδηγίες προς τους υπαλλήλους αναφέρουν ότι εκκαθαρίσεις πραγµατοποιούνται µόνο βάσει πραγµατοποιηθεισών δαπανών και όχι βάσει ιδίων εκτιµήσεων. Η Επιτροπή ήδη συµφώνησε να τροποποιήσει αναλόγως τη διαδικασία εκκαθάρισης που εφαρµόζει.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των δαπανών του προϋπολογισµού της ΕΕ στον τοµέα των εξωτερικών σχέσεων, της βοήθειας και της διεύρυνσης παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 7 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές
10,4 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Βασική συνιστώσα αυτού του τοµέα δαπανών είναι τα έργα έρευνας και καινοτοµίας, µε πληρωµές ύψους 7,7 δισεκατοµµυρίων ευρώ το 2013. Οι λοιπές εσωτερικές πολιτικές περιλαµβάνουν τις δαπάνες για ένα φάσµα στόχων πολιτικής, το οποίο καλύπτει την εκπαίδευση και τον πολιτισµό, η ασφάλεια, η µετανάστευση και τα µέτρα για καταπολέµηση των επιπτώσεων της χρηµατοπιστωτικής κρίσης. Η πλειονότητα των σχετικών δαπανών τελεί υπό την άµεση διαχείριση της Επιτροπής.

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Ναι | 4,6 % (2012: 3,9 %) | Μερικώς αποτελεσµατικά

Για την πλειονότητα των πληρωµών σε αυτόν τον τοµέα δαπανών, η Επιτροπή αποδίδει τις δαπάνες που περιέχονται στις δηλώσεις δαπανών των έργων που υποβάλλουν οι δικαιούχοι της χρηµατοδότησης. Σφάλµατα ανακύπτουν όταν οι εν λόγω δικαιούχοι δηλώνουν µη επιλέξιµες δαπάνες, οι οποίες δεν εντοπίζονται από τα συστήµατα ελέγχου προτού αποδοδθούν από την Επιτροπή. Το 35 % του εκτιµώµενου σφάλµατος αποδίδεται σε δαπάνες προσωπικού που έχουν υπολογιστεί εσφαλµένα. Αυτό σηµαίνει τη δήλωση των προϋπολογισθεισών δαπανών αντί των πραγµατικών, καθώς και τη χρέωση χρόνου που δεν αναλώθηκε για το έργο.

Πέραν της µη συµµόρφωσης µε τους περί εκτέλεσης των δαπανών κανόνες, η απόδοση µη επιλέξιµων δαπανών υπονοµεύει επίσης την επιτυχή υλοποίηση των στόχων πολιτικής και, κατά συνέπεια, περιορίζει την προστιθέµενη αξία που συνεπιφέρει η υποστήριξη της ΕΕ (βλέπε παράδειγµα).

Παράδειγµα: Οι µη επιλέξιµες δαπάνες περιορίζουν την προστιθέµενη αξία της ΕΕ

Η ΕΕ παρέχει χρηµατοδότηση για την υποστήριξη των αποδοτικών και αποτελεσµατικών ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Το ΕΕΣ εξέτασε ένα έργο στην Ισπανία που αφορούσε την αγορά τΕΕΣάρων ελικοπτέρων προοριζόµενων να χρησιµοποιηθούν κατά το 75 % του χρόνου λειτουργίας τους για την επιτήρηση και τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων. Ωστόσο, το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι τα ελικόπτερα χρησιµοποιούνταν για τον σκοπό αυτό µόνο κατά το 25 % του χρόνου λειτουργίας τους. Αυτό σηµαίνει ότι η ΕΕ θα έπρεπε να είχε καταβάλει µόνο το 25 % του κόστους των ελικοπτέρων και όχι το 75 % που κατέβαλε στην πραγµατικότητα.

Στο πλαίσιο των συστηµάτων ελέγχου για τις δαπάνες στον τοµέα της έρευνας, πριν από την πληρωµή, η Επιτροπή ελέγχει τις εκθέσεις προόδου και τις δηλώσεις δαπανών των χρηµατοδοτούµενων έργων. Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι η Επιτροπή δεν εφαρµόζει πάντοτε τις διαδικασίες της οµοιόµορφα, γεγονός που µπορεί να περιορίσει την αποδοτικότητα του προγράµµατος και να αυξήσει τον διοικητικό φόρτο για τους δικαιούχους.

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά στην Επιτροπή τα εξής:

ονα παράσχει έγκαιρη, συνεπή και σαφή καθοδήγηση στους δικαιούχους και τις αρµόδιες αρχές των κρατών µελών σχετικά µε τους κανόνες επιλεξιµότητας και τις ρυθµίσεις ελέγχου για τα νέα προγράµµατα έρευνας της περιόδου 2014-2020 («Ορίζων 2020») και τις λοιπές εσωτερικές πολιτικές, και

ονα µεριµνήσει ώστε οι ελεγκτικές της δραστηριότητες να λαµβάνουν περισσότερο υπόψη τους παράγοντες κινδύνου, εστιάζοντας στους δικαιούχους υψηλής επικινδυνότητας (παραδείγµατος χάριν, µονάδες µε λιγότερη εµπειρία στη χρηµατοδότηση από την ΕΕ) και περιορίζοντας τον φόρτο των ελέγχων επί δικαιούχων χαµηλότερης επικινδυνότητας.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των δαπανών στον τοµέα της έρευνας και των λοιπών εσωτερικών πολιτικών παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 8 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Διοικητικές και συναφείς δαπάνες
10,6 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Οι διοικητικές και συναφείς δαπάνες καλύπτουν τις δαπάνες των θεσµικών και λοιπών οργάνων της ΕΕ. Πρόκειται για τις δαπάνες της Επιτροπής, του Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου και του Συµβουλίου, του Δικαστηρίου, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της Ευρωπαϊκής Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών, του Ευρωπαίου Διαµεσολαβητή και του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδοµένων.

Οι δαπάνες που αφορούν τους ανθρώπινους πόρους (µισθοί, επιδόµατα και συντάξεις) αντιστοιχούν στο 60 % των δαπανών του τοµέα αυτού. Το υπόλοιπο αντιστοιχεί στις δαπάνες που συνδέονται µε τα κτίρια, τον εξοπλισµό, την ενέργεια, τις επικοινωνίες και την τεχνολογία των πληροφοριών.

Τα αποτελέσµατα των ελέγχων του ΕΕΣ σχετικά µε τους εκτελεστικούς οργανισµούς και τα λοιπά αποκεντρωµένα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφέρονται σε ειδικές ετήσιες εκθέσεις, οι οποίες δηµοσιεύονται χωριστά και συνοδεύονται από σύνοψη των αποτελεσµάτων.

Οι διαπιστώσεις µας

Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος: | Εξετασθέντα συστήµατα ελέγχου:
Όχι | 1,0 % (2012: 0,0 %) | Αποτελεσµατικά

Με την εξέταση των περισσότερων συστηµάτων ελέγχου δεν διαπιστώθηκαν σοβαρές αδυναµίες. Ωστόσο, το ΕΕΣ επισηµαίνει τα επαναλαµβανόµενα σφάλµατα στην καταβολή µισθών και επιδοµάτων από την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ, καθώς και τις αδυναµίες στις διαδικασίες σύναψης συµβάσεων στις αντιπροσωπείες της ΕΕ (που εφάρµοζε η ΕΥΕΔ).

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά τα εξής:

οη Επιτροπή και ΕΥΕΔ πρέπει να λάβουν περαιτέρω µέτρα προκειµένου να εξασφαλίσουν ότι τα στοιχεία στους φακέλους των υπαλλήλων που αφορούν µισθούς και επιδόµατα είναι ενηµερωµένα· και

οη ΕΥΕΔ να παράσχει υποστήριξη και καθοδήγηση στις αντιπροσωπείες της ΕΕ όσον αφορά τις διαδικασίες σύναψης συµβάσεων.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των διοικητικών και συναφών δαπανών παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 9 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Ευρωπαϊκά Ταµεία Ανάπτυξης (ΕΤΑ)
2,6 δισεκατοµµύρια ευρώ

Ο έλεγχός µας

Τα ΕΤΑ παρέχουν συνδροµή εκ µέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τοµέα της αναπτυξιακής συνεργασίας υπέρ των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), καθώς και υπέρ των υπερπόντιων χωρών και εδαφών (ΥΧΕ). Οι δαπάνες αποσκοπούν στη µείωση και, µακροπρόθεσµα, στην εξάλειψη της φτώχειας, καθώς και στην προαγωγή της βιώσιµης ανάπτυξης και της ένταξης των χωρών ΑΚΕ και των ΥΧΕ στην παγκόσµια οικονοµία.

Τα ΕΤΑ χρηµατοδοτούνται από τα κράτη µέλη και διέπονται από δικούς τους δηµοσιονοµικούς κανονισµούς, ενώ η διαχείρισή τους ασκείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκτός του πλαισίου του προϋπολογισµού της ΕΕ. Η εξωτερική βοήθεια που χρηµατοδοτείται από τα ΕΤΑ υλοποιείται σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου, ιδίως λόγω της γεωγραφικής διασποράς των δραστηριοτήτων, καθώς και των ισχνών θεσµικών και διοικητικών ικανοτήτων που διαθέτουν οι χώρες-εταίροι.

Οι διαπιστώσεις µας

Αξιοπιστία των λογαριασµών των ΕΤΑ | Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα στα έσοδα των ΕΤΑ;
Οι λογαριασµοί του 2013 παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα της οικονοµικής κατάστασης των ΕΤΑ, των αποτελεσµάτων των πράξεών τους, των ταµειακών ροών τους και των µεταβολών του καθαρού ενεργητικού. | Όχι
Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα στα έσοδα των ΕΤΑ; | Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα στις αναλήψεις υποχρεώσεων των ΕΤΑ; | Διαπιστώθηκαν ουσιώδη σφάλµατα στις πληρωµές των ΕΤΑ; | Εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος:
Όχι | Ναι | 3,4 % (2012: 3,0 %) | Μερικώς αποτελεσµατικά

Η µη συµµόρφωση µε τους κανόνες σύναψης συµβάσεων συνέβαλε στο ήµισυ περίπου του εκτιµώµενου ποσοστού σφάλµατος (βλέπε παράδειγµα). Άλλη σηµαντική πηγή σφαλµάτων αποτελεί η απουσία δικαιολογητικών προς αιτιολόγηση των δαπανών.

Παράδειγµα: Μη συµµόρφωση του δικαιούχου µε τις διαδικασίες σύναψης συµβάσεων

Το ΕΕΣ εξέτασε µια διαδικασία διαγωνισµού όσον αφορά την προµήθεια εξοπλισµού ΤΠ για κέντρο πληροφόρησης επιχειρήσεων που χρηµατοδοτήθηκε στο πλαίσιο προγράµµατος στήριξης πολύ µικρών και µικρών επιχειρήσεων. Με τον έλεγχο αποκαλύφθηκε ότι η σύµβαση δεν ανατέθηκε στον προσφέροντα τη χαµηλότερη τιµή, µολονότι αυτό ήταν το κριτήριο ανάθεσης. Το σφάλµα δεν είχε εντοπιστεί από τον ελεγκτή που διενήργησε δηµοσιονοµικό έλεγχο επί του εν λόγω προγράµµατος βάσει της σύµβασης-πλαισίου µε την Επιτροπή.

Τα ΕΤΑ χρησιµοποιούνται επίσης για την παροχή δηµοσιονοµικής στήριξης, ήτοι για άµεσες πληρωµές, υπό ορισµένους όρους, στον κρατικό προϋπολογισµό µιας αναπτυσσόµενης χώρας. Το ΕΕΣ εντόπισε σφάλµατα σε πράξεις δηµοσιονοµικής στήριξης, στο πλαίσιο των οποίων είχε µετρηθεί λανθασµένα η πλήρωση των όρων και είχε χρησιµοποιηθεί λανθασµένη συναλλαγµατική ισοτιµία για τη µετατροπή της δηµοσιονοµικής στήριξης σε τοπικό νόµισµα.

Η Γενική Διεύθυνση EuropeAid της Επιτροπής διαχειρίζεται την πλειονότητα των δαπανών του προϋπολογισµού της ΕΕ στον τοµέα των εξωτερικών δράσεων και το σύνολο σχεδόν των δαπανών στο πλαίσιο των ΕΤΑ. Τα εξετασθέντα συστήµατα της EuropeAid αξιολογούνται ως µερικώς αποτελεσµατικά. Ωστόσο, τον Μάιο του 2013, η EuropeAid ενέκρινε σχέδιο δράσης για την αντιµετώπιση των κύριων αδυναµιών που εντοπίστηκαν.

Οι συστάσεις µας

Το ΕΕΣ συνιστά στην Επιτροπή τα εξής:

ονα ανακτά τους τόκους που αποφέρουν οι προχρηµατοδοτήσεις,

ονα αναθεωρήσει τον ποσοτικό προσδιορισµό του οφέλους των ελέγχων που πραγµατοποιεί, και

ονα αναφέρει την πρόοδο που σηµειώνεται ως προς την υλοποίηση του σχεδίου δράσης για την αντιµετώπιση των αδυναµιών του συστήµατος ελέγχου.

Ενδιαφέρεστε να µάθετε περισσότερα; Λεπτοµερή πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τον έλεγχο του ΕΕΣ επί των Ευρωπαϊκών Ταµείων Ανάπτυξης παρουσιάζονται στην ετήσια έκθεση σχετικά µε τις δραστηριότητες που χρηµατοδοτήθηκαν από το όγδοο, ένατο και δέκατο Ευρωπαϊκό Ταµείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) για το οικονοµικό έτος 2013.

Γενικές πληροφορίες

Ο τρόπος προσέγγισης του ελέγχου εν συντοµία

Οι γνώµες που περιλαµβάνονται στη δήλωση αξιοπιστίας του ΕΕΣ βασίζονται σε αντικειµενικά αποδεικτικά στοιχεία, προερχόµενα από ελεγκτικές δοκιµασίες που διενεργούνται σύµφωνα µε τα διεθνή πρότυπα ελέγχου. Η σχετική διαδικασία παρουσιάζεται κατωτέρω.

Αξιοπιστία των λογαριασµών

Παρέχουν οι ετήσιοι λογαριασµοί της ΕΕ πλήρη και ακριβή πληροφοριακά στοιχεία;

Ο προϋπολογισµός της ΕΕ είναι πολύπλοκος. Κάθε χρόνο, οι γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής προβαίνουν σε εκατοντάδες χιλιάδες λογιστικές εγγραφές, καταγράφοντας στοιχεία προερχόµενα από πολλές διαφορετικές πηγές (συµπεριλαµβανοµένων των κρατών µελών). Το ΕΕΣ ελέγχει κατά πόσον οι λογιστικές διαδικασίες εφαρµόζονται δεόντως, καθώς και εάν τα λογιστικά δεδοµένα που προκύπτουν είναι πλήρη, έχουν καταχωριστεί ορθά και παρουσιάζονται µε τον κατάλληλο τρόπο.

οΑξιολόγηση του λογιστικού συστήµατος, προκειµένου να εξασφαλίζεται ότι αυτό αποτελεί την κατάλληλη βάση για την εξαγωγή αξιόπιστων δεδοµένων (πλήρων και ακριβών).

οΕπαλήθευση των βασικών λογιστικών διαδικασιών, προκειµένου να εξασφαλίζεται ότι αυτές λειτουργούν ορθά.

οΑναλυτικοί έλεγχοι των λογιστικών δεδοµένων, προκειµένου να εξασφαλίζεται ότι αυτά παρουσιάζονται µε συνέπεια και φαίνονται εύλογα.

οΆµεσος έλεγχος δείγµατος λογιστικών εγγραφών, προκειµένου να εξασφαλίζεται ότι η σχετική πράξη υπάρχει και έχει καταγραφεί επακριβώς.

οΈλεγχος των οικονοµικών καταστάσεων, προκειµένου να εξασφαλίζεται ότι παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα της οικονοµικής κατάστασης.

Κανονικότητα των πράξεων

Συµµορφώνονται µε τους κανόνες που τις διέπουν οι πράξεις εσόδων και καταχωριζόµενων ως δαπάνες πληρωµών¹, στις οποίες βασίζονται οι λογαριασµοί της ΕΕ;

Ο προϋπολογισµός της ΕΕ περιλαµβάνει εκατοµµύρια πληρωµές σε δικαιούχους τόσο εντός ΕΕ όσο και στον υπόλοιπο κόσµο. Την ευθύνη για τη διαχείριση της πλειονότητας των εν λόγω δαπανών φέρουν τα κράτη µέλη. Το ΕΕΣ, προκειµένου να συγκεντρώνει τα αποδεικτικά στοιχεία που χρειάζεται, υποβάλλει σε άµεσες ελεγκτικές δοκιµασίες έσοδα και πληρωµές που καταχωρίζονται ως δαπάνες και αξιολογεί τα συστήµατα διαχείρισης και ελέγχου τους.

οΜε τη βοήθεια στατιστικών τεχνικών, λαµβάνονται δείγµατα πράξεων από το σύνολο του προϋπολογισµού της ΕΕ και χρησιµοποιούνται ως βάση για τις λεπτοµερείς ελεγκτικές δοκιµασίες στις οποίες προβαίνουν οι ελεγκτές του ΕΕΣ.

οΟι πράξεις του δείγµατος ελέγχονται λεπτοµερώς, συνήθως στις εγκαταστάσεις των τελικών αποδεκτών (π.χ. γεωργός, ερευνητικό ινστιτούτο, εταιρεία που εκτελεί έργα ή παρέχει υπηρεσίες µετά από δηµόσιο διαγωνισµό), προκειµένου να συλλεγούν άµεσα στοιχεία τα οποία να αποδεικνύουν ότι το γεγονός στο οποίο βασίστηκε η πράξη «υπάρχει», έχει καταγραφεί ορθά και συµµορφώνεται µε τους κανόνες που διέπουν την πραγµατοποίηση των σχετικών πληρωµών.

οΤα σφάλµατα αναλύονται και ταξινοµούνται είτε ως προσδιορίσιµα ποσοτικώς είτε ως µη προσδιορίσιµα ποσοτικώς.

οΟ αντίκτυπος των σφαλµάτων υπολογίζεται µέσω αναγωγής των προσδιορίσιµων ποσοτικώς σφαλµάτων στον αντίστοιχο πληθυσµό µε τη µορφή του «πιθανότερου» ποσοστού σφάλµατος (εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος).

οΤο εκτιµώµενο ποσοστό σφάλµατος συγκρίνεται µε το όριο σηµαντικότητας του 2 %, προκειµένου το ΕΕΣ να διαµορφώσει τη γνώµη του.

οΑξιολογούνται ορισµένα συστήµατα ελέγχου, προκειµένου να προσδιοριστεί η αποτελεσµατικότητά τους ως προς τη διασφάλιση της νοµιµότητας και κανονικότητας των πράξεων που αυτά καλύπτουν.

οΛαµβάνονται υπόψη και άλλα σχετικά πληροφοριακά στοιχεία, όπως οι ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων και οι εκθέσεις άλλων εξωτερικών ελεγκτών.

οΌλες οι διαπιστώσεις αποτελούν αντικείµενο συζήτησης τόσο µε τις εθνικές αρχές όσο και µε την Επιτροπή, προκειµένου να εξασφαλίζεται η ορθότητα των πραγµατικών περιστατικών.

οΤο ΕΕΣ εγκρίνει τις γνώµες του βάσει των εργασιών του και των σχετικών αποτελεσµάτων.

1Πληρωµές που καταχωρίζονται ως δαπάνες: ενδιάµεσες πληρωµές, τελικές πληρωµές και εκκαθαρίσεις προπληρωµών.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε την ελεγκτική διαδικασία στο πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας παρουσιάζονται στο παράρτηµα 1.1 της ετήσιας έκθεσης σχετικά µε την εκτέλεση του προϋπολογισµού της ΕΕ για το οικονοµικό έτος 2013.

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και το έργο του

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) είναι το ανεξάρτητο θεσµικό όργανο ελέγχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εδρεύει στο Λουξεµβούργο και απασχολεί περί τους 900 υπαλλήλους, επαγγελµατίες στον τοµέα του ελέγχου και προσωπικό υποστήριξης, προερχόµενους από όλα τα κράτη µέλη της ΕΕ. Από την ίδρυσή του το 1977, το ΕΕΣ επικεντρώνει την προσοχή του στη σηµασία της δηµοσιονοµικής διαχείρισης της ΕΕ και συµβάλλει στη βελτίωσή της.

Οι εκθέσεις ελέγχου και οι γνώµες του ΕΕΣ συνιστούν ουσιώδους σηµασίας στοιχείο στην αλυσίδα της υποχρέωσης λογοδοσίας στο πλαίσιο της ΕΕ. Το έργο µας χρησιµοποιείται προκειµένου να λογοδοτούν όσοι βαρύνονται µε την ευθύνη διαχείρισης του προϋπολογισµού της ΕΕ, ιδίως στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής. Πρόκειται κυρίως για την Επιτροπή, αλλά και για τα άλλα θεσµικά και λοιπά όργανα της ΕΕ. Στο πλαίσιο της επιµερισµένης διαχείρισης, σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζουν επίσης τα κράτη µέλη.

Τα κύρια καθήκοντά µας είναι:

οδηµοσιονοµικοί έλεγχοι και έλεγχοι συµµόρφωσης, κυρίως µε τη µορφή της δήλωσης αξιοπιστίας,

οέλεγχοι επιδόσεων, µε αντικείµενο θέµατα τα οποία επιλέγονται µε σκοπό τη µεγιστοποίηση του αντικτύπου του έργου µας, και

ογνώµες σχετικά µε κανονισµούς που αφορούν τη διαχείριση του προϋπολογισµού και άλλα σηµαντικά ζητήµατα.

Στόχος µας είναι η διαχείριση των πόρων µας κατά τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται η κατάλληλη ισορροπία µεταξύ των διαφόρων δραστηριοτήτων µας, η επίτευξη έγκυρων αποτελεσµάτων και η επαρκής κάλυψη των διαφορετικών τοµέων του προϋπολογισµού της ΕΕ.

Το έργο µας

Παράγουµε:

οΕτήσιες εκθέσεις σχετικά µε τον προϋπολογισµό της ΕΕ και τα Ευρωπαϊκά Ταµεία Ανάπτυξης. Οι ετήσιες εκθέσεις περιλαµβάνουν κυρίως τις γνώµες και τα αποτελέσµατα σχετικά µε τη δήλωση αξιοπιστίας και δηµοσιεύονται κάθε χρόνο τον Νοέµβριο.

οΕιδικές ετήσιες εκθέσεις, στις οποίες παρουσιάζονται οι γνώµες του ΕΕΣ που προκύπτουν κατόπιν των δηµοσιονοµικών ελέγχων του επί των διαφόρων οργανισµών και λοιπών οργάνων της ΕΕ. Το 2014 θα δηµοσιευθούν 53 τέτοιες εκθέσεις.

οΕιδικές εκθέσεις σχετικά µε επιλεγµένα θέµατα, οι οποίες δηµοσιεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Καταρτίζονται κυρίως κατόπιν ελέγχων επιδόσεων. Το 2014 θα δηµοσιευθούν περί τις 25 τέτοιες εκθέσεις.

οΓνώµες, οι οποίες χρησιµοποιούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο κατά την έγκριση νόµων και λοιπών αποφάσεων της ΕΕ που έχουν σηµαντικές επιπτώσεις επί της δηµοσιονοµικής διαχείρισης. Το 2014 θα δηµοσιευθούν 6 τέτοιες γνώµες.

οΠανοραµικές επισκοπήσεις σε επιλεγµένους τοµείς πολιτικής της ΕΕ, µε τις οποίες αναλύονται οι γενικότερες προκλήσεις και οι µακροπρόθεσµες τάσεις. Το 2014 θα δηµοσιευθούν δύο τέτοιες επισκοπήσεις.

οΕτήσια έκθεση δραστηριοτήτων, η οποία παρέχει πληροφορίες και διαφωτιστικά στοιχεία σχετικά µε τις δραστηριότητές µας κατά τη διάρκεια του έτους.

Το έργο µας συµβάλλει στην ευαισθητοποίηση και την αύξηση της διαφάνειας όσον αφορά τη δηµοσιονοµική διαχείριση της ΕΕ, παρέχοντας διασφάλιση σχετικά µε την κατάσταση της διαχείρισης αυτής και διατυπώνοντας συστάσεις για περαιτέρω βελτίωση, πάντοτε προς όφελος των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πληροφοριακά στοιχεία σχετικά µε τους ελέγχους του ΕΕΣ επί των εκτελεστικών και λοιπών αποκεντρωµένων οργανισµών της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζονται στις αντίστοιχες ειδικές ετήσιες εκθέσεις για το οικονοµικό έτος 2013, οι οποίες διατίθενται στον ιστότοπο του ΕΕΣ.

QJ-AE-14-001-EL-E    ISSN 1977-6187

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είναι το ανεξάρτητο θεσμικό όργανο εξωτερικού ελέγχου της ΕΕ, ο θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ

Στις ετήσιες εκθέσεις του σχετικά με τον προϋπολογισμό της ΕΕ και τα Ευρωπαϊκά Ταμεία Ανάπτυξης, το ΕΕΣ διατυπώνει γνώμη, ή άλλως δήλωση αξιοπιστίας, σχετικά με την αξιοπιστία των λογαριασμών, καθώς και σχετικά με τη νομιμότητα και κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Σκοπός της παρούσας δημοσίευσης είναι η συνοπτική παρουσίαση των κύριων διαπιστώσεων και συμπερασμάτων. Το πλήρες κείμενο των εν λόγω εκθέσεων είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΕΣ και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.