MT
2014

Nru 16

Rapport Speċjali

L-effettività tal-
kombinament ta’
għotjiet tal-faċilitajiet ta’
investiment reġjonali ma’
selfiet minn istituzzjonijiet
finanzjarji għall-appoġġ
ta’ politiki esterni tal-UE

(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI

12, rue Alcide De Gasperi

1615 Luxembourg

LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1

E-mail: eca-info@eca.europa.eu

Internet: http://eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditorsECA

YouTube: EUAuditorsECA

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.

Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2014

ISBN 978-92-9207-047-2 (epub)

ISBN 978-92-9207-045-8 (verżjoni stampata)

doi:10.2865/91187

© L-Unjoni Ewropea, 2014

Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:

•  kopja waħda:
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);

•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),
mid-delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).

(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).

Pubblikazzjonijiet bi ħlas:

•  permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).

Abbonamenti bi ħlas:

•  mingħand l-aġenti tal-bejgħ tal-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea (http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm).

Werrej

Glossarju u abbrevjazzjonijiet

Sommarju eżekuttiv

Introduzzjoni

Il-benefiċċji potenzjali tal-kombinament ta’ għotjiet għall-kooperazzjoni esterna ma’ selfiet

Mekkaniżmi ta’ kombinament tal-UE

Ambitu u approċċ tal-awditjar

Osservazzjonijiet

Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali twaqqfu b’mod xieraq, iżda l-immaniġġjar mill-Kummissjoni għadu affettwat minn nuqqasijiet

L-istruttura tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali hija sodisfaċenti u l-qafas regolatorju u proċedurali qed jitjieb

Jintgħażlu proġetti adatti iżda l-valutazzjoni tal-Kummissjoni ma tiffukax b’mod adegwat fuq il-valur miżjud u l-ammont ta’ għotjiet mill-UE

Il-Kummissjoni tagħmel żborżamenti bil-quddiem li huma għoljin bla meħtieġ

Fil-każ ta’ sottofaċilitajiet, il-kriterji għall-għoti ta’ selfiet sekondarji kienu vagi jew wesgħin

Il-punt sa fejn il-Kummissjoni mmonitorjat l-implimentazzjoni tal-għotjiet kien ivarja

Sa issa, il-benefiċċji intenzjonati tal-kombinament ta’ għotjiet u selfiet għadhom ma nkisbux għalkollox

Il-ħtieġa ta’ għotja biex is-selfa tkun tista’ tiġi kkuntrattata ġiet dimostrata għal nofs il-proġetti eżaminati biss

Il-potenzjal biex il-Kummissjoni tkun involuta fil-formulazzjoni ta’ politiki u biex ikun hemm impatt fuq il-mod kif il-proġetti twaqqfu u ġew immaniġġjati ma ġiex sfruttat bis-sħiħ

Il-kombinament saħħaħ il-koordinazzjoni tad-donaturi iżda sa issa, il-viżibbiltà tal-finanzjament mill-UE għadha limitata

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Anness I | — | Kopertura globali tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali
Anness II | — | Ammonti impenjati, ikkuntrattati u mħallsa mill-Kummissjoni ghal kull faċilità ta’ investiment reġjonali sal-31.12.2013
Anness III | — | Għadd ta’ proġetti approvati skont il-faċilità ta’ investiment reġjonali għall-perjodu 2007-2013
Anness IV | — | Kontribuzzjonijiet għat-387 proġett approvati mill-faċilità ta’ investiment reġjonali għall-perjodu 2007-2013
Anness V | — | Selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji skont il-faċilità ta’ investiment reġjonali għall-perjodu 2007-2013
Anness VI | — | Kampjun ta’ 15-il proġett taħt l-ITF eżaminati
Anness VII | — | Kampjun ta’ 15-il proġett taħt l-NIF eżaminati
Anness VIII | — | Kampjun tal-awditjar ta’ proġetti għall-ħolqien ta’ sottofaċilitajiet
Anness IX | — | Proġetti msemmija fil-paragrafu 42

Risposta tal-Kummissjoni

Glossarju u abbrevjazzjonijiet

AFD: Agence française de développement (Aġenzija Franċiża tal-iżvilupp)

L-AFD hija istituzzjoni Franċiża pubblika ta’ finanzjament għall-iżvilupp, li tiġġieled kontra l-faqar u trawwem it-tkabbir ekonomiku f’pajjiżi li qed jiżviluppaw u fil-Provinċji Franċiżi extra-Ewropej. Hija l-aġenzija prinċipali ta’ implimentazzjoni għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp ta’ Franza.

AIF: Faċilità ta’ Investiment għall-Asja

BEI: Bank Ewropew tal-Investiment

Il-BEI huwa l-bank tal-Unjoni Ewropea. Huwa l-proprjetà ta’ u jirrappreżenta l-interessi tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u jaħdem mill-qrib ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE għall-implimentazzjoni tal-politika tal-UE bil-provvediment ta’ finanzi għal proġetti ta’ investiment.

BERŻ: Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp

Il-BERŻ, huwa bank pubbliku għall-iżvilupp ibbażat f’Londra li jippromwovi t-tranżizzjoni għal ekonomiji miftuħa u bbażati fuq is-suq f’pajjiżi mill-Ewropa Ċentrali u l-Ewropa tal-Lvant sal-Asja Ċentrali u l-Mediterran tan-Nofsinhar u tal-Lvant. Dan jipprovdi finanzjament ta’ proġetti għal banek, industriji u negozji, kemm impriżi ġodda kif ukoll investimenti f’kumpaniji eżistenti. Huwa jiffoka fuq is-settur privat iżda jaħdem ukoll ma’ kumpaniji pubbliċi.

CIF: Faċilità ta’ Investiment għall-Karibew

Delegazzjoni tal-UE: L-UE hija rrappreżentata permezz ta’ 139 delegazzjoni u uffiċċju tal-UE madwar id-dinja.

Id-Delegazzjonijiet tal-UE huma parti mill-istruttura tal-Kummissjoni Ewropea iżda jservu l-interessi tal-UE fl-intier tagħhom.

EuropeAid: Direttorat Ġenerali għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni-EuropeAid

FEŻ: Fond Ewropew għall-Iżvilupp

Il-Fondi Ewropej għall-Iżvilupp huma l-istrument prinċipali għall-provvediment ta’ għajnuna mill-Unjoni Ewropea għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp lill-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) u lill-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej. Il-ftehim ta’ sħubija ffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 għal perjodu ta’ 20 sena (“il-Ftehim ta’ Cotonou”), huwa l-qafas attwali għar-relazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea ma’ dawn il-pajjiżi u t-territorji. Il-fokus tiegħu huwa fuq it-tnaqqis u eventwalment il-qerda tal-faqar.

FIAL: Faċilità ta’ Investiment għall-Amerika Latina

FMI: Fond Monetarju Internazzjonali

IFCA: Faċilità ta’ Investiment għall-Asja Ċentrali

IFP: Faċilità ta’ Investiment għall-Paċifiku

ITF: Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Infrastruttura fl-Afrika

KfW: Kreditanstalt für Wiederaufbau (Korporazzjoni tas-Self għall-Iżvilupp)

Il-KfW hija l-bank promozzjonali tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u hija bbażata fi Frankfurt. Il-fergħa tal-iżvilupp tal-bank twettaq kooperazzjoni finanzjarja Ġermaniża għall-iżvilupp f’isem il-gvern.

MOR: Monitoraġġ Orjentat lejn ir-Riżultati

Is-sistema MOR hija għodda ta’ analiżi għal proġetti u programmi, li tipprovdi rakkomandazzjonijiet għal titjib.

MRI: Inizjattiva dwar id-Dipendenza Reċiproka

L-MRI hija qafas formali mwaqqaf fl-2009 mill-AFD, il-BEI u l-KfW bl-iskop li tiżdied l-effettività fil-kofinanzjament ta’ proġetti ta’ żvilupp. Il-karatteristiċi prinċipali tiegħu huma d-delega tal-parti l-kbira tal-kompiti lill-finanzjatur prinċipali ta’ operazzjoni u r-rikonoxximent reċiproku tal-proċeduri.

NIF: Faċilità ta’ investiment tal-Viċinat

Selfa konċessjonali: Selfa konċessjonali hija selfa b’termini li huma sinifikattivament aktar favorevoli mit-termini ta’ selfiet b’kundizzjonijiet tas-suq. L-FMI jikkalkula l-livell ta’ konċessjonalità bħala d-differenza bejn il-valur nominali tas-selfa u s-somma tal-pagamenti futuri skontati għas-servizz tad-dejn li għandhom isiru mill-mutwatarju, espressa bħala perċentwali tal-valur nominali tas-selfa.

WBIF: Qafas ta’ Investiment tal-Balkani tal-Punent

Sommarju eżekuttiv

I

Il-mekkaniżmi ta’ kombinament jgħaqqdu selfiet¹ minn istituzzjonijiet finanzjarji ma’ għotjiet. Il-kombinament jagħti lid-donaturi tal-għotjiet il-possibbiltà li jingranaw il-fondi għall-kooperazzjoni esterna tagħhom billi jimmobilizzaw selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji. Huwa jippermettilhom ukoll li jkollhom impatt fuq il-formulazzjoni ta’ politiki u/jew fuq il-mod kif il-proġetti jitwaqqfu u jiġu mmaniġġjati. Barra minn hekk, il-kombinament ta’ selfiet u għotjiet jista’ jippromwovi kooperazzjoni bejn il-partijiet interessati fl-għajnuna għall-iżvilupp u jista’ jsaħħaħ il-viżibbiltà tal-għajnuna.

II

Mill-2007 ‘l hawn, il-Kummissjoni u l-Istati Membri waqqfu tmien faċilitajiet ta’ investiment reġjonali li jkopru l-isfera intiera ta’ kooperazzjoni esterna tal-Kummissjoni. Matul il-perjodu 2007-2013, l-UE allokat EUR 2 106 miljun għal tali faċilitajiet. L-istituzzjonijiet ta’ finanzjament għall-iżvilupp jidentifikaw proġetti u japplikaw għal għotjiet, li jiġu approvati minn korpi eżekuttivi li jinkludu l-Kummissjoni, l-Istati Membri u donaturi oħra. L-istituzzjonijiet finanzjarji jikkuntrattaw il-parti l-kbira tal-assistenza teknika u jimmonitorjaw il-proġetti.

III

L-awditu tal-Qorti kopra il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali minn meta dawn twaqqfu. Il-Qorti speċifikament ivvalutat l-effettività tal-kombinament ta’ għotjiet tal-faċilità ta’ investiment reġjonali ma’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji. L-awditu ffoka fuq l-istruttura u l-immaniġġjar tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali u fuq il-punt sa fejn inkisbu l-benefiċċji intenzjonati tal-kombinament. Ix-xogħol tal-awditjar kien jikkonsisti minn eżami analitiku, intervisti mal-persunal tal-Kummissjoni, stħarriġ ta’ 40 delegazzjoni tal-UE, li 22 minnhom irrispondew, żjarat lill-erba’ istituzzjonijiet finanzjarji prinċipali u eżaminar ta’ kampjun ta’ 30 għotja mogħtija għall-proġetti.

IV

Il-Qorti tikkonkludi li l-kombinament tal-għotjiet tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali ma’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji għall-appoġġ ta’ politiki esterni tal-UE kien ġeneralment effettiv. Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali twaqqfu tajjeb iżda l-benefiċċji potenzjali tal-kombinament ma ġewx realizzati għalkollox minħabba nuqqasijiet fl-immaniġġjar mill-Kummissjoni.

V

L-Istati Membri u l-Kummissjoni żguraw li l-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali twaqqfu sewwa u li issa huma stabbiliti b’mod sod. L-element ta’ self tal-finanzjament ġie prinċipalment ipprovdut minn erba’ istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej, li identifikaw l-investimenti kwalifikattivi. Matul l-aħħar seba’ snin, huma identifikaw biżżejjed proġetti biex il-finanzjament disponibbli jkun impenjat.

VI

It-30 proġett eżaminati mill-Qorti tqiesu li huma kollha rilevanti għar-reġjuni u l-pajjiżi kkonċernati. Madankollu, il-proċess ta’ approvazzjoni mwettaq mill-Kummissjoni ma sarx bir-reqqa, u spiss ma kienx hemm evidenza konvinċenti għad-deċiżjonijiet biex jingħataw l-għotjiet, f’livell partikolari. Kien hemm ukoll nuqqas ta’ gwida dwar liema kriterji l-Kummissjoni għandha tuża fit-teħid ta’ deċiżjoni tagħha. Ladarba l-għotjiet ġew approvati, l-iżborżamenti bil-quddiem kienu għoljin bla meħtieġ. Il-monitoraġġ mill-Kummissjoni ma żgurax li l-valur miżjud tal-għotjiet kien inkiseb fil-każijiet kollha.

VII

Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali pprovdew pjattaforma lis-sħab għall-iżvilupp biex dawn jaħdmu flimkien mill-qrib u biex iwettqu proġetti kbar ħafna, li altrimenti kienu jkunu diffiċli li jiġu ffinanzjati. Il-ġustifikazzjoni biex jingħataw għotjiet għall-kombinament ma’ selfiet kienet ċara f’ċerti każijiet, speċjalment fejn kellhom jintlaħqu kriterji ta’ konċessjonalità. Madankollu, f’każijiet oħra, fil-fatt f’madwar 50 % tal-każijiet eżaminati dan ma kienx evidenti. Il-Kummissjoni ma kkapitalizzatx bis-sħiħ mill-potenzjal għal impatt pożittiv fuq il-mod kif il-proġetti twaqqfu jew għal impatt usa’ fuq il-politika settorjali. Sa issa, il-viżibbiltà tal-appoġġ tal-UE kienet limitata, għalkemm il-Kummissjoni bdiet tindirizza s-sitwazzjoni.

VIII

Il-Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet biex il-Kummissjoni ttejjeb l-effettività tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali. Ir-rakkomandazzjonijiet jikkonċernaw l-għażla tal-proġetti u l-approvazzjoni tal-għotjiet, l-iżborżament tal-fondi, il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-għotjiet mill-UE, u t-tisħiħ tal-viżibbiltà tal-għajnuna tal-UE.

1Barra mis-selfiet, fuq skala anqas hemm ukoll forom oħra ta’ finanzjament li mhux ġej minn għotjiet.

Introduzzjoni

Il-benefiċċji potenzjali tal-kombinament ta’ għotjiet għall-kooperazzjoni esterna ma’ selfiet

01

Il-mekkaniżmi ta’ kombinament jgħaqqdu selfiet² minn istituzzjonijiet finanzjarji ma’ għotjiet. L-għotjiet jistgħu jieħdu diversi forom iżda, fil-każ ta’ kooperazzjoni tal-UE ma’ pajjiżi li qed jiżviluppaw, it-tipi l-aktar komuni ta’ għotjiet huma għotjiet ta’ investiment dirett, sussidji tar-rati tal-imgħax, assistenza teknika u skemi ta’ garanzija tas-self.

02

L-għan prinċipali tal-mekkaniżmi ta’ kombinament huwa l-ingranaġġ ta’ fondi għall-kooperazzjoni esterna bil-mobilizzazzjoni ta’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji. Il-kombinament jimmira, b’mod partikolari, li jindirizza sitwazzjonijiet subottimi ta’ investiment fil-każ ta’ attivitajiet jew ta’ infrastruttura li jistgħu jkunu vijabbli iżda li ma jattirawx finanzjament biżżejjed minn sorsi fis-suq. Dawn li ġejjin huma r-raġunijiet prinċipali għalfejn proġetti ma jkunux jistgħu jattiraw finanzjaturi ir-rati normali tas-suq:

(a)ma jkunux irendu qligħ biżżejjed iżda jippreżentaw benefiċċji ekonomiċi, ambjentali u/jew soċjali għoljin;

(b)ikollhom profili ta’ riskju eċċessiv;

(c)ikunu jinstabu f’pajjiżi b’ħafna dejn li jkunu suġġetti għal rekwiżiti tal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) għal selfiet (ara l-Kaxxa 1).

03

Barra mill-immobilizzar ta’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji, il-kombinament joffri lid-donatur tal-għotja l-possibbiltà li jkun involut fil-formulazzjoni ta’ politiki jew li jkollu impatt fuq il-mod kif il-proġetti jitwaqqfu u jiġu mmaniġġjati. Dan jista’, pereżempju, isir bil-mitigazzjoni ta’ esternalitajiet negattivi ta’ proġetti, bħal effetti soċjali jew ambjentali detrimentali, jew bil-provvediment ta’ finanzjament addizzjonali għal objettivi speċifiċi relatati mal-proġett, bħall-iżvilupp tal-kapaċità amministrattiva jew teknika.

  Kaxxa 1

Rekwiżiti tal-FMI għal selfiet f’pajjiżi b’ħafna dejn

L-FMI jeħtieġ li pajjiżi b’ħafna dejn jikkuntrattaw biss selfiet b’termini li jkunu sostanzjalment aktar favorevoli minn selfiet il-kundizzjonijiet tas-suq. Tali selfiet jissejħu selfiet konċessjonali. F’pajjiżi b’ħafna dejn l-FMI jeħtieġ li l-livell ta’ konċessjonalità jkun mill-inqas 35 %.

04

Hemm ukoll benefiċċji potenzjali oħra, aktar ġenerali, assoċjati mal-użu tal-kombinament:

(a)huwa jippromwovi l-kooperazzjoni bejn il-partijiet interessati fl-isfera ta’ għajnuna għall-iżvilupp. Il-mekkaniżmi ta’ kombinament jitwaqqfu b’mod partikolari fi sħubija ma’ istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej, u għaldaqstant jibbenefikaw mill-kompetenzi u mill-għarfien speċifiku tagħhom. Żieda fil-kooperazzjoni tista’ wkoll tirriżulta fi trasparenza akbar, f’ekonomiji tal-kobor u fi spejjeż tat-tranżazzjonijiet aktar baxxi għall-pajjiż sieħeb. Dan jippermetti wkoll l-implimentazzjoni ta’ proġetti li jkunu kbar wisq biex jiġu ffinanzjati minn donatur uniku jew minn istituzzjoni finanzjarja unika;

(b)huwa jsaħħaħ is-sensibilizzazzjoni tal-benefiċjarji u tal-pubbliku ġenerali għall-fatt li l-investimenti ġew iffinanzjati bl-appoġġ ta’ donaturi. Interventi ta’ kombinament minn diversi donaturi u istituzzjonijiet finanzjarji huma mezz biex tinkiseb il-massa kritika meħtieġa għall-ħolqien tal-viżibbiltà ta’ għajnuna.

Mekkaniżmi ta’ kombinament tal-UE

05

Il-Kummissjoni ilha tagħti sussidji tar-rati tal-imgħax għal żmien twil. Madankollu, aktar reċentement, il-Kummissjoni u l-Istati Membri waqqfu mekkaniżmi ddedikati li jaċċelleraw l-użu tal-kombinament. Mill-2007 ‘l hawn, il-Kummissjoni ħolqot tmien faċilitajiet ta’ investiment reġjonali li jkopru l-isfera intiera ta’ kooperazzjoni esterna tal-Kummissjoni (ara l-Anness I). Huma jgħaqqdu għotjiet iffinanzjati mill-Fondi Ewropej għall-Iżvilupp (FEŻ) u mill-baġit ġenerali tal-UE ma’ selfiet, prinċipalment minn istituzzjonijiet Ewropej ta’ finanzjament għall-iżvilupp. F’xi każijiet, isiru wkoll kontribuzzjonijiet diretti mill-Istati Membri tal-UE.

06

Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali għandhom struttura bi tliet livelli ta’ governanza³:

(a)korp strateġiku⁴ li għandu l-kompitu li jissettja l-istrateġija kumplessiva tal-faċilità ta’ finanzjament;

(b)korp eżekuttiv⁵, li jikkonsisti fil-Kummissjoni, fl-Istati Membri u f’donaturi oħra, li huwa responsabbli għall-approvazzjoni ta’ għotjiet individwali;

(c)korp tekniku⁶, li jikkonsisti f’istituzzjonijiet finanzjarji u fil-Kummissjoni, li jistabbilixxi sensiela ta’ proġetti komuni u jagħżel il-proġetti li għandhom jiġu ppreżentati lill-korp eżekuttiv.

07

Wara konsultazzjonijiet mal-pajjiż sieħeb jew mal-pajjiżi sħab rispettivi, l-istituzzjonijiet finanzjarji jipproponu proġetti⁷. L-iżvilupp tas-sensiela ta’ proġetti huwa mmexxi mill-istituzzjonijiet finanzjarji. Dawn jidentifikaw u jagħżlu l-proġetti abbażi tal-kriterji ta’ valutazzjoni finanzjarja proprji tagħhom u japplikaw għal għotja, filwaqt li jispeċifikaw it-tip u l-ammont. Il-proċess tal-iżvilupp tal-proġetti jinvolvi kollaborazzjoni mal-Kummissjoni, notevolment fi ħdan il-korpi tekniċi u fil-livell tad-delegazzjoni tal-UE. L-istituzzjoni finanzjarja prinċipali ta’ proġett timmonitorja l-implimentazzjoni tal-proġett u tirrapporta dwar il-progress tiegħu. L-istituzzjoni finanzjarja prinċipali hija intitolata għal tariffa għall-immaniġġjar tal-implimentazzjoni tal-proġetti.

08

Il-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Infrastruttura fl-Afrika (ITF) huwa l-unika faċilità ta’ investiment reġjonali li topera bħala fond. Il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) jaġixxi bħala teżorier għal dan il-fond. Fil-każ tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali l-oħra, il-Kummissjoni fil-parti l-kbira tgħaddi l-għotjiet lill-benefiċjarji finali permezz tal-istituzzjoni finanzjarja prinċipali. Il-benefiċjarji nfushom jagħtu u jimmaniġġjaw il-kuntratti sottostanti. Madankollu, l-istituzzjonijiet finanzjarji jimplimentaw l-assistenza teknika u jimmonitorjaw l-implimentazzjoni tal-proġetti kkombinati. Kull faċilità ta’ investiment reġjonali għandha segretarjat għall-appoġġ tal-korpi eżekuttivi. Is-segretarjati huma ospitati mill-Kummissjoni⁸, ħlief fil-każ tal-ITF, li s-segretarjat tiegħu huwa mmexxi mill-BEI.

09

Hemm ukoll mekkaniżmi oħra ta’ kombinament tal-UE. L-eżempju prinċipali huwa l-Faċilità ta’ Investiment maħluqa fl-2003 permezz tal-Ftehim ta’ Cotonou għal perjodu ta’ 20 sena. Eżempji oħra ta’ kombinament ‘il barra mill-ambitu tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali huma l-Faċilità Ewro-Mediterranja ta’ Investiment u Sħubija (FEMIP) u l-Fond Globali għall-Effiċjenza Enerġetika u l-Enerġija Rinnovabbli (GEEREF).

10

L-ammont allokat mill-UE għall-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali għall-perjodu 2007-2013 kien ta’ EUR 2 106 miljun (ara l-Anness II). Sa tmiem l-2013, il-Kummissjoni kienet diġà żborżat EUR 1 205 miljun. Il-korpi eżekuttivi tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali kienu approvaw 387 proġett (ara l-Anness III), li l-għotjiet għalihom ammontaw għal total ta’ EUR 2 346 miljun (ara l-Anness IV). Dawn kienu akkumpanjati minn selfiet li jammontaw għal total ta’ EUR 22 152 miljun. Sa issa, is-selfiet għandhom rata ta’ inadempjenza ta’ żero.

11

Il-proġetti appoġġati huma prinċipalment proġetti ta’ investiment pubbliku. Is-setturi koperti jvarjaw minn faċilità għal oħra, iżda s-setturi tat-trasport u tal-enerġija jirċievu l-parti l-kbira tal-finanzjament⁹. Il-proġetti jvarjaw minn pjuttost żgħar, jibdew minn EUR 0,3 miljun, għal uħud li jammontaw għal iktar minn EUR 1 000 miljun. Fil-maġġoranza tal-każijiet, aktar minn istituzzjoni finanzjarja waħda hija involuta. F’xi każijiet, il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali ma jallokawx finanzjament għal proġett ta’ investiment wieħed, iżda għal faċilità jew fond differenti. Fil-każ ta’ tali sottofaċilitajiet, l-istituzzjonijiet finanzjarji jagħżlu u jiffinanzjaw sottoazzjonijiet, li jinvolvu finanzjaturi sħab lokali.

12

L-erba’ istituzzjonijiet finanzjarji¹⁰ prinċipali involuti fil-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali mill-bidu nett huma l-BEI, il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ), l-Agence Française de Développement (AFD) u l-Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW). L-Anness V jipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-ammonti ta’ self li huma approvaw matul il-perjodu 2007-2013 għat-387 proġett li rċevew appoġġ taħt dawn il-faċilitajiet.

13

F’Diċembru 2012, il-Kummissjoni nediet il-Pjattaforma tal-UE għall-Kombinament fil-Kooperazzjoni Esterna sabiex teżamina kif ittejjeb il-kwalità u l-effiċjenza tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali. Il-proċess għadu għaddej u l-output mistenni huwa sett ta’ rakkomandazzjonijiet u linji gwida dwar l-użu tal-kombinament f’kooperazzjoni esterna u dwar kif għandhom jiġu mobilizzati riżorsi pubbliċi u privati addizzjonali biex jiżdied l-impatt tal-kooperazzjoni esterna u tal-politika tal-iżvilupp tal-UE.

2Barra mis-selfiet, fuq skala anqas hemm ukoll forom oħra ta’ finanzjament li mhux ġej minn għotjiet.

3Il-Qafas ta’ Investiment tal-Balkani tal-Punent (WBIF) jikkostitwixxi eċċezzjoni peress li huwa rregolat minn kumitat ta’ tmexxija u minn grupp ta’ finanzjaturi tal-proġetti.

4Imsejjaħ “bord strateġiku” jew “kumitat ta’ tmexxija”.

5Imsejjaħ “bord operazzjonali” jew “kumitat eżekuttiv”.

6Imsejjaħ “Grupp ta’ Finanzjaturi tal-Proġetti” jew “Grupp ta’ Istituzzjonijiet Finanzjarji”.

7Fil-parti l-kbira l-applikazzjonijiet għal għotjiet taħt id-WBIF isiru minn pajjiżi sħab.

8Id-Direttorat Ġenerali għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni (EuropeAid), bl-eċċezzjoni tad-WBIF, li s-segretarjat tiegħu huwa pprovdut mid-Direttorat Ġenerali għat-Tkabbir.

9Madwar 55 %.

10L-istituzzjonijiet finanzjarji eliġibbli l-oħra huma: l-Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo (AECID), il-Bank Afrikan tal-Iżvilupp (AfDB), il-Kumpanija Belġjana ta’ Investiment għall-Pajjiżi li qed Jiżviluppaw (BIO), il-Bank tal-Iżvilupp tal-Karibew (CDB), il-Bank tal-Iżvilupp tal-Kunsill tal-Ewropa (CEB), il-Companía Española de Financiación al Desarrollo (COFIDES), il-Kumpanija tal-Fond Finlandiż għall-Kooperazzjoni Industrijali (FINNFUND), il-Bank Interamerikan tal-Iżvilupp (IADB, osservatur fil-FIAL), l-Aġenzija tal-Iżvilupp tal-Lussemburgu (Lux-Dev), il-Bank Nordiku tal-Investiment (NIB), il-Grupp Privat għall-Iżvilupp tal-Infrastruttura (PIDG), l-Österreichische Entwicklungsbank AG (OeEB), is-Società Italiana per le Imprese all’Estero (SIMEST), is-Sociedade para o Financiamento do Desenvolvimento (SOFID).

Ambitu u approċċ tal-awditjar

14

Il-Qorti vvalutat l-effettività tal-kombinament tal-għotjiet tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali ma’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji għall-appoġġ ta’ politiki esterni tal-UE billi ffukat fuq iż-żewġ mistoqsijiet li ġejjin:

(a)Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali twaqqfu u ġew immaniġġjati tajjeb?

(b)L-użu tal-kombinament irrenda l-benefiċċji intenzjonati?

15

Dan l-awditu, li kien l-ewwel wieħed li sar mill-Qorti f’dan il-qasam partikolari, twettaq bejn Mejju u Diċembru 2013 u ħares lejn il-prestazzjoni tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali minn meta nħolqu ‘l hawn. Il-Qorti ffukat l-awditu tagħha fuq l-allokazzjonijiet finanzjarji tal-UE u r-rwol tal-Kummissjoni. Ix-xogħol tal-awditjar kien jikkonsisti minn eżami analitiku, intervisti mal-persunal tal-Kummissjoni, stħarriġ ta’ 40 delegazzjoni tal-UE¹¹, żjarat lill-erba’ istituzzjonijiet finanzjarji prinċipali u eżaminar dettaljat ta’ kampjun ta’ proġetti. Il-kampjun¹² kien jikkonsisti minn 15-il proġett li rċevew għotjiet mill-ITF (ara l-Anness VI) u 15-il proġett li kienu rċevew għotjiet taħt il-Faċilità ta’ Investiment tal-Viċinat (NIF) (ara l-Anness VII). Dawn iż-żewġ faċilitajiet ta’ investiment reġjonali jkopru kemm il-FEŻ kif ukoll il-baġit ġenerali tal-UE, u jirrappreżentaw aktar minn 70 % tal-għotjiet approvati mill-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali sa tmiem l-2013. Huma wkoll l-eqdem faċilitajiet ta’ investiment u għaldaqstant għandhom il-proġetti l-aktar avvanzati. Minħabba l-karatteristiċi partikolari tagħhom, l-awditu kien jinkludi wkoll eżaminar ta’ tmien proġetti relatati mal-ħolqien ta’ sottofaċilitajiet (ara l-paragrafu 11) għall-finanzjament ta’ azzjonijiet bl-involviment ta’ istituzzjonijiet finanzjarji lokali (ara l-Anness VIII).

1122 delegazzjoni tal-UE wieġbu għall-istħarriġ.

12Il-Qorti għażlet il-proġetti b’mod aleatorju permezz ta’ kampjunar ta’ unità monetarja.

Osservazzjonijiet

Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali twaqqfu b’mod xieraq, iżda l-immaniġġjar mill-Kummissjoni għadu affettwat minn nuqqasijiet

16

Il-Qorti eżaminat jekk l-istruttura kumplessiva tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali u l-qafas proċedurali kinux xierqa. L-awditu ffoka wkoll fuq il-proċedura għall-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet għal għotjiet, il-ġustifikazzjoni għall-proġetti magħżula u x-xerqien tat-tip u l-ammont tal-għotjiet. Fl-aħħar nett, l-implimentazzjoni tal-għotjiet u l-monitoraġġ tal-proġetti ġew eżaminati wkoll bħala parti mill-awditu.

L-istruttura tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali hija sodisfaċenti u l-qafas regolatorju u proċedurali qed jitjieb

17

Huwa xieraq li jkun hemm tmien faċilitajiet differenti ta’ investiment reġjonali minflok faċilità ta’ investiment globali waħda għaliex:

(a)il-faċilitajiet għandhom strutturi differenti biex jgħaqqdu l-finanzjament mid-diversi donaturi involuti u biex jiggwidawh lejn il-proġetti;

(b)il-finanzjament mill-UE għall-faċilitajiet ta’ investiment ġeografiċi jiġi minn strumenti finanzjarji differenti, li għandhom bażijiet legali differenti;

(c)l-allokazzjoni tar-responsabbiltajiet fi ħdan il-Kummissjoni u l-istituzzjonijiet finanzjarji hija bbażata ġeografikament;

(d)il-partijiet irrappreżentati fid-diversi korpi ta’ governanza (ara l-paragrafu 6) ivarjaw minn reġjun għal reġjun.

18

L-objettivi u s-setturi ta’ prijorità taħt il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali kollha huma allinjati ma’ objettivi globali ta’ politika tal-UE. Fil-każ tal-ITF, kienu biss il-proġetti b’dimensjoni reġjonali li kienu eliġibbli, u dan illimita l-potenzjal għall-kombinament.

19

Reċentement, ir-Regolament Finanzjarju¹³ introduċa regoli speċifiċi dwar mekkaniżmi ta’ kombinament¹⁴. Dawn ir-regoli, applikabbli mill-2014 ’il quddiem, sinifikattivament itejbu l-qafas regolatorju billi jiddefinixxu kunċetti u prinċipji, jissimplifikaw il-modalitajiet ta’ mmaniġġjar użati għall-kombinament, u jipprovdu l-bażi legali għall-użu ta’ għodod innovattivi ta’ finanzjament. Attwalment, il-Kummissjoni qed tkompli ttejjeb il-qafas billi tħejji linji gwida għall-immaniġġjar tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali¹⁵.

20

Filwaqt li l-Kummissjoni għamlet xi progress f’dan il-qasam, il-proġetti kienu ġeneralment mibdija minn istituzzjonijiet finanzjarji bil-Kummissjoni twieġeb għal dawn il-proposti u t-talbiet għall-għotja, aktar milli tidentifika operazzjonijiet b’mod attiv.

21

Is-segretarjat tal-ITF huwa operat mill-BEI (ara l-paragrafu 8). Minħabba l-fatt li l-BEI huwa finanzjatur tal-proġetti u irrispettivament mill-fatt li s-segretarjat huwa delimitat mill-attivitajiet bankarji tal-BEI, din hija kwistjoni li teħtieġ tiġi indirizzata.

Jintgħażlu proġetti adatti iżda l-valutazzjoni tal-Kummissjoni ma tiffukax b’mod adegwat fuq il-valur miżjud u l-ammont ta’ għotjiet mill-UE

Għażla ta’ proġetti għall-assistenza minn għotjiet

22

Il-proċess għall-identifikazzjoni u l-għażla ta’ proġetti ppermetta li jsiru biżżejjed applikazzjonijiet għal għotjiet sabiex il-finanzjament allokat jiġi impenjat fi ħdan it-tul ta’ żmien speċifiku ppjanat. Il-proġetti approvati kienu rilevanti għall-ħtiġijiet ta’ żvilupp tar-reġjuni u l-pajjiżi kkonċernati.

23

Biex jitolbu għotja minn faċilità ta’ investiment reġjonali, jeħtieġ li l-istituzzjonijiet finanzjarji jissottomettu formola ta’ applikazzjoni għal għotja¹⁶. Għalkemm maż-żmien dawn saru itwal u aktar dettaljati, l-informazzjoni pprovduta mill-istituzzjonijiet finanzjarji qabel l-approvazzjoni tal-għotja kienet ġenerali wisq għat-teħid ta’ deċiżjoni xierqa mill-korpi eżekuttivi tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali. Kien hemm nuqqas ta’ data kwantifikata dwar il-kundizzjonijiet, il-konċessjonalità (ara l-Kaxxa 1) u l-vijabbiltà (ara l-Kaxxa 2 għal eżempju) tas-self. Barra minn hekk, il-valur miżjud mistenni għall-provvediment ta’ għotja ma kienx ifformulat, strutturat jew kwantifikat tajjeb.

  Kaxxa 2

Proġett taħt l-ITF - Riabilitazzjoni tal-potenza elettrika fil-Benin u fit-Togo

Il-proġett kien jikkonċerna l-kostruzzjoni u t-tiġdid ta’ linji tat-trażmissjoni tal-elettriku u ta’ substazzjonijiet għal total ta’ EUR 85,7 miljun. Huwa mmira li jtejjeb l-affidabbiltà u l-effiċjenza tal-provvista tal-elettriku fil-Benin u fit-Togo. L-ITF ta sussidju tar-rata tal-imgħax ta’ EUR 12,25 miljun li ppermetta li jintlaħaq il-livell ta’ konċessjonalità ta’ 35 %, kif meħtieġ mill-FMI (ara l-Kaxxa 1).

Informazzjoni insuffiċjenti pprovduta mill-istituzzjoni finanzjarja

Il-formola ta’ applikazzjoni għal għotja pprovduta mill-istituzzjonijiet finanzjarji ma tinkludix ċifri dwar il-vijabbiltà finanzjarja u ekonomika tal-proġett, il-konċessjonalità u l-allinjament tal-proġett mal-ħtiġijiet tal-pajjiżi, minkejja li din l-informazzjoni kienet kollha disponibbli fil-fajls tal-istituzzjoni finanzjarja. Barra minn hekk, il-formola ma kinitx ċara dwar il-valur miżjud mistenni tal-għotja mill-ITF. Mingħajr din l-informazzjoni, il-Kummissjoni ma setgħetx twettaq valutazzjoni xierqa tat-talba għall-għotja.

24

Raġuni sottostanti għaliex l-informazzjoni pprovduta mill-istituzzjonijiet finanzjarji kienet limitata, kienet li l-proġetti spiss kienu għadhom fl-istadju preliminari meta saru l-applikazzjonijiet għal għotjiet. L-istituzzjonijiet finanzjarji jiddeċiedu dwar is-selfiet tagħhom fi stadju aktar tard, jiġifieri wara l-istudju ta’ fattibbiltà. Għalhekk id-deċiżjonijiet tagħhom kienu bbażati fuq informazzjoni aħjar u aktar dettaljata minn dik li l-Kummissjoni kellha meta vvalutat l-applikazzjonijiet għal għotjiet.

25

Għalkemm ma hemm l-ebda gwida partikolari għal dan, il-Kummissjoni tejbet l-analiżijiet tagħha tal-applikazzjonijiet għal għotjiet maż-żmien. Madankollu, l-analiżijiet jibqgħu fil-biċċa l-kbira bbażati fuq l-informazzjoni ppreżentata fil-formola ta’ applikazzjoni għal għotja u huma għalhekk limitati minnha. Għall-proġetti eżaminati, l-analiżijiet taw ftit li xejn attenzjoni għall-konċessjonalità, is-sostenibbiltà tad-dejn, l-ammont tal-għotja jew il-vijabbiltà ekonomika. Il-Kummissjoni ma stabbilietx kriterji għall-vijabbiltà ekonomika. Fil-fatt, hija ma għandha l-ebda regola jew gwida ċara dwar liema tip ta’ investimenti għall-iżvilupp għandhom jiġu ffinanzjati minn għotjiet, minn selfiet jew minn kombinament tat-tnejn.

26

Progressivament, l-analiżijiet mill-Kummissjoni involvew id-delegazzjonijiet rilevanti tal-UE billi dawn ġew ikkonsultati waqt il-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet għal għotjiet. L-eżaminar mill-Qorti ta’ proġetti u intervisti mal-persunal tad-delegazzjonijiet indika li dan l-involviment kien għadu mhux biżżejjed, b’mod partikolari matul il-fażi ta’ identifikazzjoni. Mit-22 delegazzjoni tal-UE li wieġbu għall-istħarriġ tal-Qorti 59 % biss qalu li huma kienu involuti fil-proċess ta’ identifikazzjoni ta’ proġetti kkombinati. Dan illimita l-punt sa fejn il-proġetti kienu jappartjenu għad-delegazzjonijiet. Madankollu, ladarba l-istituzzjonijiet finanzjarji applikaw għal għotja, il-Kummissjoni talbet il-parti l-kbira tad-delegazzjonijiet biex jagħtu l-opinjonijiet tagħhom dwar il-proġetti magħżula għall-pajjiżi rispettivi tagħhom.

27

L-għadd medju ta’ jiem mill-introduzzjoni fis-sensiela ta’ proġetti sal-approvazzjoni finali mill-bord huwa 215 għall-ITF, 257 għall-FIAL u 290 għall-NIF¹⁷. Fil-FIAL u fl-NIF, kull proġett kien jeħtieġ approvazzjoni proviżorja u approvazzjoni finali kemm fil-livell tekniku kif ukoll f’dak tal-bord, li kienet tieħu ħafna żmien. Din il-proċedura kienet kemxejn eħfef għall-ITF, li ma kienx jeħtieġ app-rovazzjonijiet proviżorji¹⁸.

Għażla tat-tip u l-ammont tal-għotja

28

It-tipi ta’ għotjiet magħżula (ara l-paragrafu 1) kienu xierqa għall-valur miżjud li huma kellhom l-intenzjoni li jiksbu. L-ITF biss ipprovda sussidji tar-rati tal-imgħax; il-faċilitajiet l-oħra ta’ investiment reġjonali ma għamlux dan, għalkemm dan seta’ jsir skont il-qafas regolatorju u kuntrattwali tagħhom.

29

Mit-30 għotja eżaminati mill-Qorti, 11 immiraw li jiżguraw li s-selfa kienet tissodisfa l-livell minimu ta’ 35 % ta’ konċessjonalità meħtieġ mill-FMI (ara l-Kaxxa 1). Għal 7 minn dawn il-11-il għotja, il-Qorti ma setgħetx tikseb evidenza mill-Kummissjoni jew mill-istituzzjonijiet finanzjarji li turi li l-livell ta’ konċessjonalità ma kienx ogħla minn dak meħtieġ biex jissodisfa r-rekwiżit tal-FMI. F’każ wieħed, il-livell ta’ konċessjonalità qabeż il-minimu ta’ 35 % mingħajr ma ġiet infurmata b’dan il-Kummissjoni.

30

Ma kien hemm l-ebda kriterju stabbilit għall-issettjar tal-ammonti tal-għotjiet fejn l-objettiv prinċipali ma kienx il-konformità mar-rekwiżiti tal-FMI. Fil-każijiet eżaminati, spiss ma kienx ċar kif l-ammonti kienu ġew deċiżi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma qisitx li kien meħtieġ li titwettaq verifikazzjoni rigoruża tal-mod kif l-ammonti tal-għotjiet mitluba minn istituzzjonijiet finanzjarji ġew ikkalkulati.

31

Teoretikament, l-istituzzjonijiet finanzjarji setgħu jissettjaw rata tal-imgħax li hija ogħla minn dik normali u li din tkun aċċettata mill-benefiċjarju billi tiġi inkluża għotja fil-pakkett finanzjarju. Konsegwentement, hemm riskju li l-benefiċċju tal-għotjiet ma jiġix trasferit għalkollox lill-benefiċjarju. Għalkemm l-istituzzjonijiet finanzjarji għall-iżvilupp pubbliċi huma responsabbli għall-provvediment tal-kundizz-jonijiet ta’ finanzjament l-aktar xierqa, la l-Kummissjoni u lanqas il-Qorti ma tista’ teskludi li dan ir-riskju jista’ jimmaterjalizza billi huma ma għandhomx il-mezzi biex jeżaminaw dan minħabba l-kunfidenzjalità ta’ kif ir-rati tal-imgħax jiġu ssettjati¹⁹.

Il-Kummissjoni tagħmel żborżamenti bil-quddiem li huma għoljin bla meħtieġ

32

Ladarba l-għotjiet ġew approvati u l-ftehimiet ġew iffirmati, saru żborżamenti konsiderevoli bil-qud-diem. Il-Kummissjoni kellha l-fondi disponibbli u ttrasferiethom qabel ma kienu meħtieġa. Il-benefiċjarju uża dawn il-fondi bil-mod minħabba li t-twaqqif tal-proġett u l-ikkuntrattar tas-servizzi u x-xogħlijiet meħtieġa ħadu ż-żmien u minħabba d-durata tal-implimentazzjoni. Għalhekk il-fondi trasferiti baqgħu ma ntużawx għal perjodi twal ta’ żmien, għall-kuntrarju tal-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba (ara l-Kaxxa 3 għal eżempju). B’konsegwenza ta’ dan, ir-riżultat baġitarju ma jirriflettix l-attività sottostanti reali tal-faċilitajiet.

33

Għall-ITF, Il-Kummissjoni tagħmel trasferimenti għall-fond u mbagħad il-BEI, bħala maniġer tal-fond, jittrasferixxi għotjiet mill-fond lill-istituzzjoni finanzjarja prinċipali. Il-bord eżekuttiv tal-ITF japprova għotjiet għal total li ma jeċċedix il-bilanċ tal-flus kontanti disponibbli fil-fond. B’dan l-approċċ prudenti, l-ITF jiżgura li jkun kapaċi jissodisfa l-impenji tiegħu. Billi l-implimentazzjoni ta’ proġett tieħu ż-żmien biex tibda fil-fatt, il-benefiċjarju jiżborża l-ammonti rispettivi xi snin aktar tard biss. B’riżultat ta’ dan, ammont kbir ta’ flus jibqa’ inattiv għal ħafna snin fil-kont bankarju tal-fond (ara l-Figura).

  Kaxxa 3

Proġett taħt l-NIF - It-tieni fażi tan-netwerk ferrovjarju veloċi ta’ Tunis

Dan il-proġett ta’ EUR 550 miljun jiffinanzja l-kostruzzjoni ta’ taqsimiet ta’ prijorità ta’ żewġ linji ġodda tan-netwerk ferrovjarju urban b’veloċità għolja ta’ Tunis. L-għotja ta’ EUR 28 miljun mill-NIF tipprovdi assistenza teknika lill-awtorità kontraenti u lis-superviżur.

Żborżamenti bil-quddiem tal-għotja mill-NIF li kien għoli bla meħtieġ

Fl-2010, il-Kummissjoni ttrasferixxiet l-għotja intiera lill-benefiċjarju. L-istituzzjonijiet finanzjarji żborżaw is-selfiet tagħhom biss meta l-benefiċjarju kien jeħtieġ il-fondi. Billi l-proġett esperjenza tidwim sinifikanti għall-implimentazzjoni, l-ewwel żborżament tas-self seħħ biss fl-2013. Minħabba t-tidwim, EUR 24,5 miljun tal-għotja mill-NIF baqgħu ma ntużawx għal iktar minn tliet snin.

Figura

Movimenti tal-flussi tal-flus tal-ITF

Sors: Is-Segretarjat tal-ITF.

Fil-każ ta’ sottofaċilitajiet, il-kriterji għall-għoti ta’ selfiet sekondarji kienu vagi jew wesgħin

34

Għat-tmien sottofaċilitajiet (ara l-paragrafu 11) eżaminati mill-Qorti (ara l-Anness VIII), ma kien hemm l-ebda provvediment li l-attivitajiet lidawn ġew approvati mill-istituzzjoni finanzjarja f’każ wieħed biss. Fl-istess waqt, il-kriterji għall-għażla ta’ attivitajiet eliġibbli għal selfiet sekondarji kienu vagi jew wesgħin ħafna fil-maġġoranza tal-każijiet²⁰, mingħajr ma ssemmew is-setturi u l-prijoritajiet ikkonċernati. Għalhekk, il-Kummissjoni ma setgħetx tkun ċerta li l-infiq kien jiffoka fuq il-prijoritajiet tal-UE (ara l-Kaxxa 4 għal eżempju).

  Kaxxa 4

Proġett taħt l-NIF - Faċilità ta’ Finanzjament għall-SMEs

Il-Faċilità ta’ Finanzjament għall-SMEs, li kellha total ta’ EUR 150 miljun x’talloka kienet tikkonsisti minn żewġ prodotti. L-ewwel wieħed kien jipprovdi assistenza teknika lill-istituzzjonijiet finanzjarji sħab lokali u faċilità għall-kondiviżjoni tar-riskji ta’ telf għall-portafolli ta’ self. It-tieni wieħed kien jipprovdi assistenza teknika u selfiet mingħajr imgħax sabiex jitnaqqsu r-rati tal-imgħax u sabiex jittaffa t-telf/il-kondiviżjoni tar-riskji. L-għotja mill-NIF għal dan il-proġett kienet ta’ EUR 15-il miljun.

Kriterji wesgħin għall-għażla ta’ attivitajiet li għandhom jiġu ffinanzjati mis-sottofaċilità

Il-formola ta’ applikazzjoni għal għotja pprovduta mill-istituzzjonijiet finanzjarji ma kinitx tindika b’mod ċar f’liema livell is-selfiet sekondarji kellhom jiġu approvati. Hija naqset ukoll milli tispeċifika r-responsabbiltà tal-finanzjatur prinċipali fil-proċess tal-evalwazzjoni u tal-għażla. Ma kien hemm l-ebda provvediment biex il-proċess tal-għażla jieħu kont tal-prijoritajiet tal-UE billi l-kriterji ta’ eliġibbiltà aċċettaw investimenti fis-setturi kollha. Barra minn hekk, ir-rekwiżiti tar-rappurtar għas-segwitu tal-proġett ma kinux speċifikati b’mod ċar.

Il-punt sa fejn il-Kummissjoni mmonitorjat l-implimentazzjoni tal-għotjiet kien ivarja

35

Is-segretarjati tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali huma responsabbli għall-monitoraġġ finanzjarju kumplessiv tal-faċilitajiet. L-istituzzjonijiet finanzjarji jimmonitorjaw l-implimentazzjoni tal-proġetti nfushom. Fil-livell tal-Kummissjoni, ir-responsabbiltà għas-segwitu tal-għotjiet tinsab f’idejn id-delegazzjonijiet tal-UE. il-punt sa fejn wettqu dan is-segwitu kien ivarja minħabba n-nuqqas ta’ linji gwida interni ċari (ara l-paragrafu 19) u l-livelli differenti ta’ involviment mid-delegazzjonijiet fl-identifikazzjoni ta’ proġetti (ara l-paragrafu 26). Barra minn hekk, l-arranġamenti kuntrattwali mal-istituzzjonijiet finanzjarji għall-għoti ta’ informazzjoni ma kinux ċari u ma kinux eżiġenti biżżejjed.

36

Sa issa, il-monitoraġġ tal-prestazzjoni kien limitat u mhux strutturat. Fi ħdan il-Pjattaforma tal-UE għall-Kombinament fil-Kooperazzjoni Esterna, qed titfassal sistema ta’ monitoraġġ ibbażata fuq ir-riżultati biex tinkludi sett ta’ indikaturi standard għal skopijiet ta’ monitoraġġ.

37

Bħal fil-każ ta’ proġetti oħra ta’ żvilupp iffinanzjati mill-UE, il-Kummissjoni għażlet b’mod aleatorju proġetti kkombinati għall-Monitoraġġ Orjentat lejn ir-Riżultati (MOR). Dan l-eżerċizzju kien jikkonsisti minn valutazzjonijiet qosra u ffukati li saru fuq il-post, minn esperti esterni li segwew metodoloġija konsistenti. Il-valutazzjonijiet tal-MOR ħarsu lejn bosta aspetti ta’ implimentazzjoni tal-proġetti abbażi ta’ ħames kriterji: rilevanza, effiċjenza, effettività, impatt potenzjali u sostenibbiltà probabbli. Madankollu, il-valutazzjonijiet ma ffukawx speċifikament fuq il-valur miżjud tal-għotjiet. Fir-rigward tar-riżultati tal-MOR, ma kienx ċar jekk l-istituzzjoni finanzjarja jew id-dele-gazzjoni tal-UE kinitx mistennija li tieħu azzjoni fuq il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet. Madankollu, proġetti appoġġati mill-ITF ma kinux suġġetti għall-MOR.

Sa issa, il-benefiċċji intenzjonati tal-kombinament ta’ għotjiet u selfiet għadhom ma nkisbux għalkollox

38

Il-Qorti vvalutat il-punt sa fejn intlaħqu l-benefiċċji intenzjonati tal-kombinament. Dawn jinkludu l-mobilizzazzjoni ta’ finanzjament addizzjonali li mhux ġej minn għotjiet, l-involviment fil-formulazzjoni ta’ politiki, l-impatt fuq il-mod kif il-proġetti jitwaqqfu u jiġu mmaniġġjati, it-tijib tal-koordinazzjoni tad-donaturi u t-tisħiħ tal-viżibbiltà tal-għajnuna Ewropea għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp (ara l-paragrafu 4).

Il-ħtieġa ta’ għotja biex is-selfa tkun tista’ tiġi kkuntrattata ġiet dimostrata għal nofs il-proġetti eżaminati biss

39

Proġetti li rċevew appoġġ mill-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali attiraw ukoll finanzjament sinifikanti minn istituzzjonijiet finanzjarji mhux Ewropej kif ukoll minn benefiċjarji. Għall-kampjun ta’ proġetti eżaminati mill-Qorti, l-istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej flimkien ipprovdew 45 % tal-ispejjeż totali ta’ investiment, madwar 20 % nġabru minn istituzzjonijiet finanzjarji mhux Ewropej u 25 % minn kontribuzzjonijiet proprji minn benefiċjarji. Din tal-aħħar hija prattika tajba sabiex jiġi żgurat li l-benefiċjarji jerfgħu r-responsabbiltà għall-investimenti. B’hekk, il-finanzjament ġie pprovdut, prinċipalment, minn banek istituzzjonali għall-żvilupp u s-self mis-settur privat sa issa għadu baxx.

40

L-ITF ipprovda sussidji tar-rati tal-imgħax bl-għan li s-selfa mill-istituzzjoni finanzjarja tkun konċessjonali skont il-kriterji tal-FMI (ara l-paragrafu 29). Għalhekk, l-għotja ppermettiet li l-investiment iseħħ. Fi tmiem l-2013, 14 mill-71 proġett li għalihom l-appoġġ mill-ITF kien impenjat kellhom dan l-objettiv. Dawn irrappreżentaw EUR 217-il miljun minn total ta’ EUR 494 miljun impenjati mill-ITF.

41

Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali ffinanzjaw ukoll għadd sinifikanti ta’ attivitajiet matul il-fażi ta’ qabel l-investiment. Dawn kienu fil-parti l-kbira studji, bħal studji ta’ fattibilità, meħtieġa għat-twaqqif ta’ proġett ta’ investiment u li għalihom l-istituzzjonijiet finanzjarji inġenerali kellhom biss riżorsi finanzjarji limitati disponibbli. Dawn il-proġetti ammontaw għal 46 % tal-proġetti taħt l-ITF eżaminati, 20 % tal-proġetti taħt l-NIF eżaminati u 70 % tal-proġetti kollha taħt id-WBIF²¹. Il-maġġoranza vasta ta’ dawn l-istudji wasslu jew x’aktarx se jwasslu għal proġetti ta’ investiment reali u għalhekk jista’ jingħad, mill-anqas sa ċertu punt, li ffaċilitaw l-investiment iffinanzjat permezz ta’ selfa (ara l-Kaxxa 5 għal eżempju).

  Kaxxa 5

Proġett taħt l-ITF - Ajruport ta’ Maputo

L-ITF iffinanzja servizzi ta’ konsulenza matul il-fażi ta’ tħejjija ta’ xogħlijiet fl-ajruport internazzjonali f’Maputo (Il-Możambik). L-investiment ippjanat jikkonċerna r-riabilitazzjoni u t-titjib tar-runways, tat-taxiways u tat-tidwil tal-art tal-mitjar. Is-servizzi ta’ konsulenza swew EUR 0,6 miljun u kienu jikkonsistu minn studju ta’ fattibilità għat-tfassil tal-proġett u t-tħejjija tal-proċess tal-offerti.

Prattika tajba ta’ assistenza teknika matul il-fażi ta’ qabel l-investimenti li tingrana l-finanzjament għal investiment

L-assistenza teknika ħejjiet il-proġett b’suċċess. L-ispiża ta’ investiment ta’ EUR 52 miljun hija ffinanzjata minn selfiet ipprovduti minn istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej. Ix-xogħol ta’ kostruzzjoni se jibda fit-tieni nofs tal-2014.

42

Għal 15 mit-30 proġett eżaminati mill-Qorti, ma kien hemm l-ebda analiżi konvinċenti li turi li kienet meħtieġa għotja sabiex is-selfa tiġi kkuntrattata (ara l-Anness IX). Skont il-każ ikkonċernat, kien hemm indikazzjonijiet li l-investimenti kienu jsiru wkoll mingħajr l-għotja:

(a)f’każ wieħed, l-iskop tal-għotja kien li tirrendi s-selfa konċessjonali iżda l-pajjiż benefiċjarju ma kienx marbut aktar bir-regoli tal-FMI dwar self konċessjonali;

(b)f’żewġ każijiet, proporzjon sinifikanti tal-investiment kien iffinanzjat direttament mill-FEŻ. Għalhekk, ma kinitx meħtieġa għotja biex tirrendi l-pakkett ta’ finanzjament konċessjonali;

(c)f’erba’ każijiet, l-għotja kienet marġinali meta mqabbla mal-ispiża totali ta’ investiment u ma kinitx sinifikattivament iżżid il-profittabbiltà finanzjarja kumplessiva tal-proġett;

(d)f’każ wieħed, il-proġett kien finanzjarjament vijabbli anke mingħajr l-għotja;

(e)f’każ wieħed, il-gvern kien impenjat ħafna li jagħmel investiment ta’ profil għoli b’benefiċċji ambjentali minkejja li l-profitabbiltà finanzjarja kienet baxxa ħafna. L-għotja ma kinitx meħtieġa sabiex il-gvern ikun impenjat li jkopri telf futur possibbli;

(f)f’ħames każijiet, l-għotja serviet prinċipalment biex tgħin lill-istituzzjonijiet finanzjarji jipproponu pakkett finanzjarju li kellu probabbiltà li jiġi aċċettat mill-gvernijiet tal-pajjiżi benefiċjarji, pereżempju billi jkun ugwali għall-offerti ta’ finanzjaturi oħra għall-proġetti kkonċernati;

(g)każ wieħed kien jinvolvi l-ħolqien ta’ sottofaċilità għall-għoti ta’ appoġġ għat-titjib tal-kreditu. Is-sottofaċilità kienet tikkonsisti minn żewġ prodotti identiċi li wieħed minnhom kien kapaċi jopera b’suċċess mingħajr l-ebda finanzjament minn għotjiet.

Il-potenzjal biex il-Kummissjoni tkun involuta fil-formulazzjoni ta’ politiki u biex ikun hemm impatt fuq il-mod kif il-proġetti twaqqfu u ġew immaniġġjati ma ġiex sfruttat bis-sħiħ

43

Għotjiet minn faċilitajiet ta’ investiment reġjonali spiss ikollhom impatt pożittiv fuq il-mod kif il-proġetti jitwaqqfu u jiġu mmaniġġjati (ara l-paragrafu 3). Għat-30 proġett eżaminati mill-Qorti, dan inkiseb b’diversi modi skont il-proġett:

(a)fi 11-il każ, l-għotja għamlitha possibbli li jiġu introdotti komponenti tal-proġetti li probabbilment ma kinux jiġu ffinanzjati b’mod ieħor. Eżempji ta’ tali komponenti kienu jinkludu assistenza teknika utli u l-introduzzjoni ta’ enfasi favur il-foqra għall-proġett (ara l-Kaxxa 6 għal eżempju);

(b)fi tliet każijiet, il-Kummissjoni kienet involuta direttament fit-twaqqif tal-proġett peress li għamlet il-proposta għall-proġett, iffinanzjat l-istudju ta’ fattibilità u/jew ikkofinanzjat il-proġett permezz ta’ kontribuzzjoni diretta;

(c)f’żewġ każijiet, l-għotja ffinanzjat l-istudji ta’ fattibilità, li kienu element importanti biex tittieħed deċiżjoni dwar in-natura u l-ambitu ta’ proġetti ta’ investiment;

(d)f’każ wieħed, l-għotja ppermettiet li proġett ikollu ambitu sinifikattivament usa’.

  Kaxxa 6

Proġett taħt l-ITF — Ilma u Faċilitajiet Sanitarji fil-Lag Victoria — Ilma f’Kampala

Il-proġett kien jikkonċerna t-tisħiħ tal-kapaċità finanzjarja u operazzjonali tal-Korporazzjoni Nazzjonali tal-Ilma u d-Drenaġġ f’Kampala (l-Uganda). Huwa kien jimmira li jżid l-affidabbiltà ta’ u l-aċċess għas-servizzi tal-provvista tal-ilma għall-popolazzjoni ta’ Kampala u l-inħawi tal-madwar. L-ispiża totali tal-proġett kienet ta’ EUR 212 miljun. L-ITF iffinanzja assistenza teknika b’valur ta’ EUR 8 miljun għat-tħejjija tal-proġett, kif ukoll sussidju tar-rata tal-imgħax ta’ EUR 14-il miljun, li żgura livell ta’ konċessjonalità ta’ 35 % kif meħtieġ mill-FMI.

Prattika tajba dwar l-impatt fuq l-istruttura tal-proġett

L-għotja rriżultat f’benefiċċji soċjali permezz tal-fokus favur il-foqra tal-proġett. B’mod partikolari, il-proġett tejjeb il-provvista tal-ilma tajjeb għax-xorb u l-faċilitajiet sanitarji bażiċi fiż-żoni aktar fqar madwar Kampala. Il-benefiċċji tal-għotja ġew trasferiti lill-benefiċjarji finali billi ġie pprovdut l-ilma lill-ifqar unitajiet domestiċi b’rati mnaqqsa. Mingħajr il-finanzjament mill-għotja, il-proġett kien jiffoka biss fuq żoni aktar sinjuri.

44

Madankollu, fit-13-il proġett l-ieħor eżaminati mill-Qorti, ma kien hemm l-ebda evidenza li l-kontribuzzjonijiet mill-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali kellhom xi influwenza fuq il-mod kif il-proġetti twaqqfu.

45

Mill-proġetti eżaminati mill-Qorti, kien hemm 10 każijiet fejn l-għotja kellha wkoll impatt pożittiv fuq il-politika tal-pajjiż benefiċjarju fis-settur ikkonċernat. Fil-parti l-kbira ta’ dawn il-każijiet, l-għotja rrinforzat djalogu ta’ politika li diġà kien eżistenti mal-Kummissjoni fis-settur li fih il-proġetti ġew implimentati. Il-potenzjal ta’ djalogu ta’ politika kien ikbar meta l-għotja mmobilizzat fil-fatt finanzjament addizzjonali (ara l-paragrafu 42).

46

Fl-20 proġett l-ieħor, ma kien hemm l-ebda evidenza li l-għotjiet kellhom impatt usa’ fuq il-politika fis-settur li fih ingħata appoġġ. Meta l-istituzzjoni finanzjarja żiedet kundizzjonijiet mas-selfiet tagħha, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet dawn kienu relatati direttament mal-implimentazzjoni tal-proġett. Il-Kummissjoni ma kinitx involuta fil-monitoraġġ u fil-valutazzjonii tal-konformità u fil-parti l-kbira tal-każijiet ma kinitx teħtieġ li l-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali jżidu kundizzjonijiet mal-għotjiet li kienu relatati mal-politiki tas-setturi kkonċernati.

Il-kombinament saħħaħ il-koordinazzjoni tad-donaturi iżda sa issa, il-viżibbiltà tal-finanzjament mill-UE għadha limitata

Koordinazzjoni bejn id-donaturi

47

Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali jħeġġu l-koordinazzjoni bejn is-sħab għall-iżvilupp billi jipprovdu qafas biex l-istituzzjonijiet finanzjarji jiltaqgħu u jiddiskutu l-pjanijiet ta’ investiment tagħhom u biex jikkoordinaw l-isforzi tagħhom b’mod li jmur lil hinn mill-proġetti nfushom. Dain hija prattika tajba fil-qasam tal-iżvilupp, f’konformità mal-prinċipji tad-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi²².

48

Mit-38 proġett ta’ investiment taħt l-ITF u t-73 proġett ta’ investiment taħt l-NIF²³ li għalihom il-bordijiet eżekuttivi impenjaw għotjiet sa tmiem l-2013, 26 u 52 proġett irċevew selfiet minn aktar minn sors wieħed.

49

Il-kombinament ippermetta l-finanzjament ta’ proġetti kbar billi għaqqad sorsi differenti ta’ finanzjament fi ħdan proġetti individwali. Fi tmiem l-2013, l-ITF u l-NIF, rispettivament, impenjaw appoġġ għal 22 u 26 proġett ta’ investiment li rċevew selfiet b’valur totali ta’ aktar minn EUR 100 miljun. Tali proġetti kienu jkunu diffiċli li jiġu ffinanzjati minn istituzzjoni finanzjarja unika.

50

L-Inizjattiva dwar id-Dipendenza Reċiproka (MRI) stabbilita minn tliet istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej kompliet issaħħaħ il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni. L-MRI hija qafas formali mwaqqaf fl-2009 mill-AFD, mill-BEI u mil-KfW bl-iskop li jżid l-effettività fil-kofinanzjament ta’ proġetti ta’ żvilupp. Il-karatteristiċi prinċipali tagħha huma d-delega tal-parti l-kbira tal-kompiti lill-finanzjatur prinċipali ta’ operazzjoni u r-rikonoxximent reċiproku tal-proċeduri. Dan inaqqas l-ispejjeż tat-tranżazzjonijiet għall-benefiċjarju, li huwa f’konformità mal-prinċipji tal-effettività tal-għajnuna. Madankollu, id-deċiżjonijiet u l-ikkuntrattar jibqgħu r-responsabbiltà ta’ kull istituzzjoni finanzjarja.

Viżibbiltà tal-finanzjament mill-UE

51

Il-qafas regolatorju tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali jistipula regoli ġenerali ta’ viżibbiltà²⁴. Il-prinċipju ewlieni hu li l-finanzjatur prinċipali jiżgura l-viżibbiltà tal-UE li tkun mill-anqas ekwivalenti għall-viżibbiltà tiegħu stess. Arranġamenti kuntrattwali relatati ma’ proġetti individwali ġeneralment jistipulaw ukoll il-ħtieġa għal viżibbiltà adegwata²⁵ għalkemm jonqsu milli jipprovdu regoli jew istruzzjonijiet konkreti. L-eżaminar mill-Qorti ta’ proġetti individwali u l-istħarriġ tad-delegazzjonijiet tal-UE wrew li sa issa, l-istituzzjonijiet finanzjarji pprovdew biss viżibbiltà limitata tal-għotjiet mill-UE fi proġetti kkombinati. Hemm għadd ta’ raġunijiet sottostanti għal dan:

(a)il-qafas kuntrattwali ma fihx regoli jew istruzzjonijiet ċari u konkreti għall-istituzzjonijiet finanzjarji fir-rigward tal-viżibbiltà;

(b)bl-eċċezzjoni tal-Manwal dwar il-Viżibbiltá u l-Kommunikazzjoni għal Azzjonijiet Esterni tal-UE, li tfassal għal proġetti implimentati mill-Kummissjoni, attwalment ma hemm l-ebda regola jew linji gwida partikolari adattata għall-karatteristiċi speċifiċi ta’ kombinament;

(c)bl-eċċezzjoni ta’ xi ftit każijiet, ma hermmx baġits allokati għall-viżibbiltà;

(d)biex tiġi pprovduta l-viżibbiltà tal-UE mhuwiex meħtieġ li jsir rappurtar dwar sforzi.

52

Attwalment, il-Kummissjoni qiegħda żżid l-isforzi tagħha biex ittejjeb il-viżibbiltà tal-UE fir-rigward ta’ proġetti kkombinati. Fil-verżjoni l-aktar reċenti tal-formola ta’ applikazzjoni għal għotja, jinħtieġ li jiġu deskritti l-attivitajiet ippjanati ta’ komunikazzjoni u ta’ viżibbiltà. Barra minn hekk, f’xi każijiet il-Kummissjoni kienet teħtieġ li istituzzjonijiet finanzjarji jfasslu pjan ta’ komunikazzjoni, li hija prattika tajba. Għalkemm hemm nuqqas ta’ linji gwida ċari, xi delegazzjonijiet tal-UE ħadu l-inizjattiva li jgħinu biex jiġu pubbliċizzati l-għotjiet tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali.

13Ir-Regolament Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1).

14Titolu VIII ġdid, Strumenti Finanzjarji, ġie introdott.

15Linji gwida prattiċi li għenu lil pajjiżi sħab biex jifhmu r-rekwiżiti konnessi mal-applikazzjonijiet u s-sottomissjonijiet tal-proġetti tad-WBIF ilhom jeżistu mill-2012.

16“Standard Project Submission Form” (Formola Standard ta’ Sottomissjoni għall-Proġett) fil-każ tal-faċilitajiet ta’ investiment ġeografiċi mmaniġġjati mill-EuropeAid, “Project Grant Application Form” (Formola ta’ Applikazzjoni għall-Għotja għal Proġett) għad-WBIF u l-”Cover Sheet” (Paġna ta’ Quddiem) għall-ITF.

17L-informazzjoni meħtieġa biex dan jiġi kkalkulat ma kinitx disponibbli għall-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali l-oħra.

18Għalkemm teżisti l-possibbiltà li l-istituzzjonijiet finanzjarji jitolbu l-hekk imsejħa “Approvat fil-prinċipju” mill-Kumitat Eżekuttiv.

19Kif diġà ġie osservat mill-Qorti fil-paragrafu 3.2 tar-Rapport Speċjali Nru 3/99 dwar l-immaniġġjar u l-kontroll ta’ sussidji tar-rati tal-imgħax mill-Kummissjoni (ĠU C 217, 29.7.1999, p. 1).

20Bl-eċċezzjoni tal-Geothermal Risk Mitigation Facility (Faċilità ta’ Mitigazzjoni tar-Riskju fir-rigward ta’ Proġetti Ġoetermali).

21Dan jikkorrispondi għal 18 % tal-ammonti impenjati mill-ITF, 10 % tal-ammonti impenjati mill-NIF u 35 % tal-ammonti impenjati mid-WBIF.

22Id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi (2005) tiddeskrivi fil-qosor il-prinċipji li ġejjin biex l-għajnuna ssir aktar effettiva: appartenenza, allinjament, armonizzazzjoni, riżultati u responsabbiltà reċiproka.

23Ma jitteħidx kont tat-33 proġett ta’ qabel l-investiment taħt l-ITF u tat-18-il proġetti ta’ qabel l-investiment taħt l-NIF (ara l-paragrafu 41).

24Pereżempju, fl-Artikolu 10 tal-ftehim li jistabbilixxi r-regoli ta’ implimentazzjoni tal-ITF u l-paragrafu 13 tal-ftehim qafas tal-NIF bejn l-istituzzjonijiet finanzjarji u l-Kummissjoni.

25Fil-każ ta’ faċilitajiet tat-tip NIF, il-ftehimiet kollha dwar kontribuzzjonijiet jinkludu klawsola li teħtieġ li l-istituzzjoni finanzjarja ssemmi b’mod espliċitu l-appoġġ tal-Unjoni Ewropea permezz tal-NIF.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet

53

Il-Qorti tikkonkludi li l-kombinament ta’ għotjiet tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali ma’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji għall-appoġġ ta’ politiki esterni tal-UE kien ġeneralment effettiv. Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali twaqqfu tajjeb iżda l-benefiċċji potenzjali tal-kombinament ma ġewx realizzati għalkollox minħabba nuqqasijiet fl-immaniġġjar mill-Kummissjoni.

54

Flimkien mal-Istati Membri, il-Kummissjoni nediet b’suċċess il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali u l-istruttura kumplessiva tagħhom hija xierqa. Għadd ta’ istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej ġew attirati, u dawn identifikaw proġetti suffiċjenti għall-finanzjament disponibbli. Il-proġetti awditjati kienu rilevanti għall-ħtiġijiet ta’ żvilupp tar-reġjuni u l-pajjiżi kkonċernati. Għalkemm it-tipi ta’ għotjiet kienu xierqa, l-analiżi mill-Kummissjoni ta’ applikazzjonijiet għal għotjiet kienet ibbażata fuq informazzjoni inkompleta u ma ffukatx biżżejjed fuq il-valur miżjud tal-għotjiet. Ladarba l-għotjiet ġew approvati, l-iżborżamenti bil-quddiem kienu għoljin bla meħtieġ u l-monitoraġġ mill-Kummissjoni ma żgurax li l-valur miżjud tal-għotjiet kien inkiseb fil-każijiet kollha.

55

Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali ffaċilitaw il-koordinazzjoni bejn is-sħab għall-iżvilupp f’livelli diversi, li għamlitha possibbli li jiġu ffinanzjati proġetti li kienu jkunu kbar wisq biex jiġu ffinanzjati minn donatur uniku jew minn istituzzjoni finanzjarja unika. Madankollu, il-benefiċċji potenzjali l-oħra tal-kombinament ta’ għotjiet u selfiet għadhom ma nkisbux bis-sħiħ. F’nofs il-każijiet, il-kombinament ippermetta li s-selfiet jiġu kkuntrattati pereżempju billi jsiru konċessjonali, f’konformità mar-rekwiżiti tal-FMI. Madankollu, fin-nofs l-ieħor tal-każijiet, ma kien hemm l-ebda analiżi konvinċenti biex turi li għotja kienet meħtieġa biex l-istituzzjonijiet finanzjarji jikkuntrattaw is-selfiet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma kkapitalizzatx bis-sħiħ mill-potenzjal għal impatt pożittiv fuq il-mod kif il-proġetti twaqqfu jew għal impatt usa’ fuq il-politika settorjali. Sa issa, il-viżibbiltà tal-appoġġ tal-UE kienet limitata, għalkemm il-Kummissjoni bdiet tindirizza s-sitwazzjoni.

Rakkomandazzjonijiet

56

Wara esperjenza ta’ seba’ snin mal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali, il-Kummissjoni qed tfittex li ttejjeb l-istruttura u l-operat tagħhom, pereżempju billi tħejji linji gwida u tipparteċipa fil-Pjattaforma tal-UE għall-Kombinament fil-Kooperazzjoni Esterna. F’dan il-proċess, il-Qorti tistieden lill-Kummissjoni tieħu kont tar-rakkomandazzjonijiet li ġejjin.

57

Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-allokazzjoni tal-għotjiet mill-UE tkun ibbażata fuq valutazzjoni dokumentata tal-valur miżjud li jirriżulta mill-għotjiet f’termini tal-ilħuq tal-objettivi tal-UE għat-tkabbir, għall-viċinat u għall-iżvilupp. Filwaqt li tagħmel dan, il-Kummissjoni għandha:

(a)tiżgura li jiġu adottati u implimentati linji gwida adegwati sabiex jidderieġu l-involviment tal-Kummissjoni fl-istadji kollha tal-proċess ta’ approvazzjoni u ta’ segwitu;

(b)tieħu rwol aktar proattiv, b’mod partikolari fil-livell tad-delegazzjoni tal-UE, fl-identifikazzjoni u l-għażla ta’ proġetti;

(c)tiżgura li l-applikazzjonijiet għal għotjiet ippreżentati lill-bordijiet eżekuttivi għall-approvazzjoni finali jkunu jikkonċernaw proġetti maturi biss u jkun fihom informazzjoni kompleta. B’mod aktar speċifiku, l-applikazzjonijiet għal għotjiet għandhom jipprovdu dettalji dwar il-ħtieġa għall-għotjiet u l-valur miżjud tagħhom u jikkjarifikaw kif l-ammonti ġew stabbiliti;

(d)tqassar id-durata medja tal-proċess ta’ approvazzjoni billi tanalizza l-ħtieġa sistematika għall-approvazzjonijiet proviżorji.

58

Il-Kummissjoni għandha tiżborża l-finanzjament biss meta l-fondi jkunu fil-fatt meħtieġa mill-benefiċjarju.

59

Il-Kummissjoni għandha ttejjeb il-monitoraġġ tagħha tal-implimentazzjoni tal-għotjiet mill-UE. Filwaqt li tagħmel dan, il-Kummissjoni għandha:

(a)timplimenta qafas għall-kejl tar-riżultati li jinkludi indikaturi għas-segwitu tal-impatt tal-għotjiet mill-UE;

(b)tipprovdi istruzzjonijiet ċari lid-delegazzjonijiet tal-UE dwar ir-rwol tagħhom fil-monitoraġġ tal-appoġġ tal-UE għal proġetti kkombinati;

(c)tinkludi l-ITF fil-proċess tal-MOR u tadatta l-metodoloġija tal-MOR għall-karatteristiċi speċifiċi tal-kombinament.

60

Il-Kummissjoni għandha żżid l-isforzi tagħha biex tiżgura li tingħata viżibbiltà xierqa għall-finanzjament mill-UE billi tiddefinixxi rekwiżiti ċari dwar il-viżibbiltà għal istituzzjonijiet finanzjarji u billi teħtieġ lid-delegazzjonijiet tal-UE jkunu involuti f’azzjonijiet ta’ viżibbiltà.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Karel PINXTEN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat-8 ta’ Lulju 2014.

Għall-Qorti tal-Awdituri

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
President

Annessi

Anness I

Kopertura globali tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali

Sors: Databases miżmuma mis-segretarjati tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali.

Anness II

Ammonti impenjati, ikkuntrattati u mħallsa mill-kummissjoni għal kull faċilità ta’ investiment reġjonali sal-31.12.2013

(EUR miljun)

| Impenjati | Ikkuntrattati | Imħallsa
ITF | 638 | 638 | 459
WBIF | 274 | 260 | 214
NIF¹ | 789 | 477 | 422
FIAL¹ | 179 | 160 | 78
IFCA | 86 | 66 | 22
AIF | 60 | 34 | 9
CIF | 70 | 2 | 1
IFP | 10 | - | -
Totali | 2 106 | 1 637 | 1 205

1Dan ma jinkludix EUR 17-il miljun addizzjonali impenjati fl-2011 għall-Faċilità tat-Tibdil fil-Klima li għandhom jiġu kondiviżi bejn l-NIF u l-FIAL.

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.

Anness III

Għadd ta’ proġetti approvati skont il-faċilità ta’ investiment reġjonali għall-perjodu 2007-2013

| 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | Totali
ITF | 4 | 4 | 9 | 13 | 13 | 11 | 15 | 69
WBIF | - | 18 | 47 | 16 | 42 | 31 | 24 | 178
NIF | - | 14 | 13 | 15 | 15 | 18 | 17 | 92
FIAL | - | - | - | 5 | 3 | 12 | 5 | 25
IFCA | - | - | - | 1 | 3 | 3 | 4 | 11
AIF | - | - | - | - | - | 3 | 5 | 8
CIF | - | - | - | - | - | - | 4 | 4
Totali | 4 | 36 | 69 | 50 | 76 | 78 | 74 | 387

Sors: Databases miżmuma mis-segretarjati tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali.

Anness IV

Kontribuzzjonijiet għat-387 proġett approvati mill-faċilità ta’ investiment reġjonali għall-perjodu 2007-2013

(EUR miljun)

|  | ITF¹ | WBIF | NIF | FIAL | IFCA | AIF | CIF | Totali
GĦOTJIET
Faċilità ta’ Investiment | Il-Kummissjoni | 383 | 226 | 696 | 190 | 64 | 36 | 35 | 1 630
Donaturi oħra | 114 | - | - | - | - | - | - | 114
Programmi Indikattivi Reġjonali/Nazzjonali | 80 | - | 200 | - | - | - | - | 280
Donaturi oħra | 185 | 76 | 57 | - | - | - | - | 318
Għotjiet totali | 762 | 302 | 953 | 190 | 64 | 36 | 35 | 2 342
SELFIET
UE | Multilaterali | 1 237 | 2 360 | 7 095 | 209 | 312 | 110 | - | 11 323
Bilaterali | 1 127 | 360 | 2 531 | 1 992 | 5 | 248 | 37 | 6 300
Mhux UE | Reġjonali | 1 174 | - | - | 2 314 | - | - | 30 | 3 518
Multilaterali | 826 | - | - | - | - | - | - | 826
Bilaterali | 185 | - | - | - | - | - | - | 185
Selfiet totali | 4 549 | 2 720 | 9 626 | 4 515 | 317 | 358 | 67 | 22 152

1Kontribuzzjonijiet mill-ITF, mill-Kummissjoni u minn donaturi oħra kkalkulati pro rata tal-pagamenti li saru għall-Fond.

Sors: Databases miżmuma mis-segretarjati tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali.

Anness V

Selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji skont il-faċilità ta’ investiment reġjonali għall-perjodu 2007-2013

(EUR miljun)

| BEI | BERŻ | AFD | KfW | Istituzzjonijiet finanzjarji oħra | Total
ITF | 1 237 | - | 881 | 246 | - | 2 364
WBIF | 1 760 | 600 | 200 | 160 | - | 2 720
NIF | 4 498 | 2 588 | 1 100 | 1 429 | 11 | 9 626
FIAL | 209 | - | 823 | 772 | 397 | 2 201
IFCA | 170 | 142 | - | 4 | 1 | 317
AIF | 110 | - | 203 | 45 | - | 358
CIF | - | - | 37 | - | - | 37
Total | 7 984 | 3 330 | 3 244 | 2 656 | 409 | 17 623

Sors: Databases miżmuma mis-segretarjati tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali.

Anness VI

Kampjun ta’ 15-il proġett taħt l-ITF eżaminati

Sors: Databases miżmuma mis-segretarjati tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali

Anness VII

Kampjun ta’ 15-il proġett taħt l-NIF eżaminati

Sors: Databases miżmuma mis-segretarjati tal-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali

Anness VIII

Kampjun tal-awditjar ta’ proġetti għall-ħolqien ta’ sottofaċilitajiet

Faċilità
Titolu
Għodda
Ammont tal-għotja
(miljun EUR)
Pajjiż/reġjun
Istituzzjoni finanzjarja prinċipali
Sorsi oħra ta’ finanzjament estern

ITF
Fond ta’ Garanzija tal-Enerġija tal-Afrika
Assistenza Teknika
1
Reġjonali
BEI
-

ITF
Faċilità Afrikana ta’ Enerġija Sostenibbli
Assistenza Teknika
8
Reġjonali
BEI
-

ITF
Faċilità ta’ Mitigazzjoni tar-Riskju fir-rigward ta’ Proġetti Ġoetermali
Għotja
30
Ir-Rwanda, l-Etjopja, il-Kenja, l-Uganda, it-Tanzanija, il-Burundi
KfW
-

NIF
Faċilità ta’ Garanzija tal-SMEs
Għotja
24
Il-Ġordan, il-Libanu, l-Eġittu, it-Tuneżija, il-Marokk
BEI
AFD, WBIF, OFID

NIF
Faċilità ta’ Finanzjament għall-SMEs
Assistenza Teknika
15
L-Armenja, l-Azerbajġan, il-Ġeorġja, il-Moldova, l-Ukraina, il-Bjelorussja
BERŻ
BEI, KfW

NIF
Fond tal-MENA għal intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju
Assistenza Teknika
10
Reġjonali
KfW
-

IFCA
Faċilità tal-Kirgiżistan ta’ finanzjament tal-effiċjenza enerġetika sostenibbli
Assistenza Teknika
7
Il-Kirgiżistan
BERŻ
-

IFCA
Faċilità ta’ Finanzjament għall-SMEs għall-Asja Ċentrali
Assistenza Teknika
11
Reġjonali
BERŻ
-

Anness IX

Proġetti msemmija fil-paragrafu 42

Faċilità
Titolu tal-proġett
Għodda
Ammont tal-għotja
(miljun EUR)
Pajjiż/reġjun
Istituzzjoni finanzjarja prinċipali

ITF
Interkonnettur tal-potenza elettrika
Sussidju tar-rata tal-imgħax
13
Il-Côte d’Ivoire — Sjerra Leone — il-Liberja — il-Ginea
BEI

ITF
Interkonnettur ta’ Caprivi
Sussidju tar-rata tal-imgħax
15
Iż-Żambja — in-Namibja — l-Afrika t’Isfel
BEI

ITF
Riabilitazzjoni tat-triq il-kbira tal-Lvant
Sussidju tar-rata tal-imgħax
25
Iż-Żambja — il-Malawi — il-Możambik
BEI

ITF
Kuritur tat-trasport tal-Afrika tal-Lvant
Sussidju tar-rata tal-imgħax
17
It-Tanzanija — il-Kenja — l-Uganda — ir-Rwanda — il-Burundi — ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo
BEI

ITF
Itezhi Tezhi
Sussidju tar-rata tal-imgħax
18
Iż-Żambja
BEI

NIF
Programm għat-titjib tas-servizzi tal-ilma u tal-ilma mormi
Għotja
5
L-Eġittu
KfW

NIF
Tramway de Rabat
Assistenza teknika
5
Il-Marokk
AFD

NIF
It-tieni fażi tan-netwerk ferrovjarju veloċi ta’ Tunis
Għotja
28
It-Tuneżija
AFD

NIF
Modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ilma II
Assistenza teknika/Għotja
8
Il-Ġeorġja
BEI

NIF
Faċilità ta’ Finanzjament għall-SMEs
Assistenza Teknika
15
L-Armenja, l-Azerbajġan, il-Ġeorġja, il-Moldova, l-Ukraina, il-Bjelorussja
BERŻ

NIF
Trażmissjoni tal-potenza elettrika
Assistenza teknika/Għotja
16
L-Eġittu
BEI

NIF
Awtostrada bejn il-Lvant u l-Punent
Għotja
20
Il-Ġeorġja
BEI

NIF
Impjant solari ta’ Ouarzazate
Għotja
30
Il-Marokk
BEI

NIF
Programm għall-effiċjenza ta’ ilma tajjeb għax-xorb
Assistenza teknika/Għotja
7
Il-Marokk
KfW

NIF
Linja tal-Metro 3 ta’ Kajr, il-fażi III
Assistenza teknika/Għotja
40
L-Eġittu
AFD

Risposta tal-Kummissjoni

Sommarju eżekuttiv

I

Il-Kummissjoni tilqa’ dan ir-Rapport Speċjali kif ukoll ir-rakkomandazzjonijiet li se jkomplu jtejbu l-immaniġġjar tal-faċilitajiet tat-taħlit, approċċ innovattiv għall-finanzjament tal-kooperazzjoni tal-iżvilupp.

Il-ħtiġijiet tal-investiment f’pajjiżi sħab tal-UE huma sostanzjali. Fondi tal-gvern u minn donaturi huma ‘l bogħod milli jkunu biżżejjed biex ikopri dawn il-ħtiġijiet. Il-pajjiżi jeħtiġilhom jattiraw iktar finanzjament pubbliku u privat biex jistimula t-tkabbir ekonomiku bħala bażi biex jonqos il-faqar.

L-Aġenda għall-bidla tenfasizza l-appoġġ ta’ tkabbir inklużiv u ħolqien tal-impjiegi bħala prijorità ewlenija tal-kooperazzjoni esterna tal-UE. F’dan il-kuntest, it-taħlit huwa rikonoxxut bħala strument importanti għall-ingranaġġ ta’ riżorsi addizzjonali u biex jiżdied l-impatt tal-għajnuna tal-UE.

Billi jitnaqqsu d-distakki finanzjarji fi proġetti ta’ investiment, l-għotja tal-UE ta’ spiss tippermetti proġetti sħaħ u għalhekk tista’ timmobilizza aktar finanzjament addizzjonali minn self minn istituzzjonijiet finanzjarji. Barra minn hekk, istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi li jipparteċipaw f’taħlit jipprovdu wkoll finanzjament lil hinn minn għoti ta’ self bħal pereżempju ekwità jew dejn subordinat.

IV

Il-Kummissjoni hija responsabbli għat-twaqqif tal-faċilitajiet, ivvalutati pożitivament fir-rapport. L-immaniġġjar tal-proġetti jitwettaq bi sħab. Il-Kummissjoni tamministra l-faċilitajiet filwaqt li l-istituzzjonijiet tal-finanzjar għall-iżvilupp huma responsabbli għall-immaniġġjar ordinarju tal-proġetti. Dawn jimplimentaw il-kompiti tal-baġit li jkunu ġew fdati lilhom, f’konformità mar-regoli tal-mod ta’ mmaniġġjar indirett stabbilit fir-Regolament Finanzjarju.

Il-Kummissjoni ħolqot din is-sistema b’kunsiderazzjoni sħiħa tal-benefiċċji potenzjali tal-faċilitajiet u tqis li l-immaniġġjar kien adegwat.

Il-Kummissjoni tqis li l-attwalizzazzjoni tal-benefiċċji potenzjali għandha tqis il-karattru tal-għotjiet (pereżempju assistenza teknika) u r-riżultati tal-implimentazzjoni tal-proġetti.

VI

Il-Kummissjoni tqis li l-proċess tal-approvazzjoni sar bir-reqqa: il-partijiet konċernati rilevanti kollha huma involuti b’mod adegwat u l-Kummissjoni tadatta l-proċess ta’ konsultazzjoni għall-ispeċifiċitajiet tal-proġetti. Informazzjoni suffiċjenti u sħiħa tkun disponibbli matul il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

Jiġi żgurat valur miżjud fil-każijiet kollha: Il-proġetti jiġu sottomessi lill-Bord Operazzjonali kompetenti biss meta l-komponenti kollha tal-proġett ikunu ġew iċċarati u l-valur miżjud tiegħu jkun evidenti.

L-arranġamenti għall-iżborżi antiċipati qed jiġu studjati mill-ġdid fil-mudelli l-ġodda tal-kuntratti għall-istrumenti finanzjarji.

VII

Il-Kummissjoni tqis li l-ġustifikazzjoni għall-finanzjament kienet ċara fil-każijiet kollha. Dawn il-każijiet huma deskritti fil-paragrafu 42 ta’ dan ir-rapport u kienu kontestati u ġustifikati kif dovut mill-Kummissjoni. Jekk jogħġbok ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 42, (a) sa (g).

Fil-każijiet kollha, il-prijoritajiet tal-faċilitajiet ġew allinjati mal-politiki settorjali tal-UE għal kull reġjun (dikjarat b’mod ċar fl-Orjentazzjonijiet Strateġiċi rispettivi tagħhom).

Madankollu, il-Kummissjoni se tistudja modi kif tikseb impatt usa’ fuq il-politika settorjali kif ukoll biex ittejjeb il-viżibbiltà tal-appoġġ tal-UE.

VIII

Il-Kummissjoni tinnota li r-rakkomandazzjonijiet li saru mill-Qorti huma totalment allinjati mar-riforma tal-faċilitajiet li l-Kummissjoni bdiet fi tmiem l-2013 u li issa dieħla l-fażi tal-approvazzjoni.

Introduzzjoni

Kaxxa 1

Il-FMI ma għadux jistipula r-rekwiżiti tal-konċessjonalità tal-għoti ta’ self waħda waħda, iżda minflok qiegħed jistipula konċessjonalità medja ponderata komplessiva għat-teħid tas-self kollu. Għalhekk dan l-approċċ mekkanistiku mhux se japplika awtomatikament fil-futur.

8

Il-Kummissjoni issa qed tqis li timmodifika l-ITF sabiex ikun immaniġġjat bħas-sitt faċilitajiet reġjonali l-oħra biex b’hekk ikun hemm l-istess regoli għal kulħadd u għalhekk tiżdied it-trasparenza u l-previdibbiltà tal-proċess għas-sħab kollha u jiġu żgurati drittijiet indaqs għall-Istati Membri kollha fil-bordijiet operazzjonali. Barra minn hekk, il-fondi speċjali allokati mill-Istati Membri għat-taħlit xorta għadhom jistgħu jiġu mmaniġġjati mill-BEI jekk ikunu jixtiequ hekk.

12

Il-Kummissjoni qed tippromwovi b’mod attiv l-involviment ta’ aktar aġenziji mill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-faċilitajiet li jiżguraw opportunitajiet indaqs u aktar skambju tal-aħjar prassi.

Osservazzjonijiet

16

Il-Kummissjoni tqis li l-immaniġġjar ta’ faċilitajiet ta’ investiment reġjonali kien adegwat.

Il-Kummissjoni hija responsabbli għat-twaqqif tal-faċilitajiet, ivvalutati pożitivament fir-rapport. L-immaniġġjar tal-proġetti jitwettaq bi sħab. Il-Kummissjoni tamministra l-faċilitajiet filwaqt li l-istituzzjonijiet tal-finanzjar għall-iżvilupp huma responsabbli għall-immaniġġjar ordinarju tal-proġetti. Dawn jimplimentaw il-kompiti tal-baġit li jkunu ġew fdati lilhom, f’konformità mar-regoli tal-mod ta’ mmaniġġjar indirett stabbilit fir-Regolament Finanzjarju.

Il-Kummissjoni ħolqot din is-sistema b’kunsiderazzjoni sħiħa tal-benefiċċji potenzjali tal-faċilitajiet.

18

Il-Kummissjoni qed tindirizza l-governanza tal-ITF u l-limitazzjoni identifikati mill-Qorti bħar-restrizzjonijiet fuq il-programmi reġjonali (pereżempju ftuħ għal programmi nazzjonali, setturi differenti - l-istess drittijiet tal-vot, l-immaniġġjar mill-Kummissjoni).

20

L-identifikazzjoni ta’ proġetti hija r-riżultat ta’ interazzjonijiet u d-diskussjonijiet bejn il-partijiet konċernati differenti, inklużi l-pajjiżi sħab jew l-organizzazzjonijiet reġjonali rilevanti, il-Kummissjoni u d-Delegazzjonijiet tal-UE, donaturi oħra, l-istituzzjonijiet finanzjarji u f’xi każijiet, is-settur privat kif ukoll ir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili.

L-identifikazzjoni tal-proġetti tibni fuq il-proċess tal-iprogrammar u fuq il-prijoritajiet ta’ politika approvati mill-Kummissjoni, is-SEAE u l-pajjiżi sħab. L-identifikazzjoni ta’ proġetti tkompli tibni fuq id-diskussjonijiet strateġiċi li saru f’kull faċilità ta’ taħlit fil-kuntest tal-bord strateġiku/il-kumitat tat-tmexxija u fuq id-diskussjonijiet li saru dwar l-analiżi tal-portafoll ta’ proġetti approvati u dwar il-lista ta’ proġetti ppjanati.

Li “tieħu l-iniżjattiva” b’mod sistematiku mhijiex objettiv operazzjonali fih innifsu għall-Kummissjoni. Il-Kummissjoni pjuttost tistinka biex timmassimizza l-effiċjenza u d-diviżjoni tax-xogħol fil-proċess tal-identifikazzjoni u tibni fuq il-kapaċitajiet operazzjonali tal-partijiet konċernati kollha. Dan se jiġi razzjonalizzat aktar mir-riforma tat-taħlit fil-fażi tal-approvazzjoni tagħha.

21

Il-Kummissjoni biħsiebha tirrieżamina l-istruttura tal-faċilitajiet għar-reġjun tal-Afrika. Jekk jogħġbok ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 18.

It-tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 22 u 31

22

Minħabba n-natura flessibbli u l-kopertura estensiva ta’ setturi mill-faċilitajiet, il-proċess għall-istabbiliment ta’ indikatur komuni għal valur miżjud għall-proġetti kollha huwa neċessarjament kumpless u kważi impossibbli.

Il-valur miżjud tal-għotja dejjem jiġi vvalutat u din il-valutazzjoni ssaħħet tul iż-żmien, b’mod partikolari, fil-kuntest tal-ħidma mwettqa permezz tal-Pjattaforma tal-UE.

23

Il-Kummissjoni tqis li dejta rilevanti meħtieġa fl-istadji differenti ta’ approvazzjoni (provviżorja u finali) kienet għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni. Id-dejta finanzjarja fl-istadju ta’ approvazzjoni provviżorja x’aktarx li tinbidel. Madankollu, fl-is-tadju tal-approvazzjoni finali din l-informazzjoni tiġi vvalutata.

Barra minn hekk, ċerti kundizzjonijiet ta’ self jistgħu jinbidlu minn meta ssir it-talba sal-approvazzjoni finali minħabba ċ-ċaqliq ekonomiku. Għalhekk, l-istrumenti finanzjarji jistgħu jiffinalizzaw in-negozjati dwar il-kundizzjonijiet eżatti tas-self tagħhom (rata ta’ interess, snin ta’ maturità, eċċ.) wara l-approvazzjoni tal-Bord tal-Faċilità.

Hija r-responsabbiltà tal-finanzjaturi li jitwettqu l-kalkoli meħtieġa skont l-istandards internazzjonali, il-prinċipju ta’ diliġenza dovuta u l-metodi miftiehma fil-kuntest ta’ sħubija u d-diviżjoni tax-xogħol effiċjenti.

Evalwazzjoni tal-proġett fil-fond issir minn timijiet speċjalizzati tal-Istrumenti Finanzjajri skont il-prinċipji tad-diliġenza dovuta.

L-istudji sottostanti jitwettqu primarjament mill-Finanzjatur Ewropew kap u jkunu disponibbli kull meta jkun hemm tħassib dwar l-adegwatezza tal-proġetti jew kull meta tintalab informazzjoni addizzjonali lil hinn mill-informazzjoni inkluża fl-applikazzjoni.

Il-Kummissjoni ma tqisx li huwa meħtieġ li l-finanzjaturi jipprovdu l-istudji b’mod sistematiku għax fil-biċċa l-kbira dan sempliċiment iżid il-piż ammi-nistrattiv mingħajr ma realment iżid il-valur.

24

Il-Kummissjoni tenfasizza li l-kontribuzzjonijiet tal-UE ġew approvati biss meta nkisbet il-konformità sottostanti, tal-informazzjoni meħtieġa, mar-rekwiżiti stabbiliti fl-orjentazzjonijiet strateġiċi.

L-informazzjoni kollha meħtieġa biex tittieħed deċiżjoni ġiet prodotta u integrata fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet. Skont ir-Regolament Finanzjarju u fil-kuntest tal-immaniġġjar indirett, il-Kummissjoni tista’ sserraħ fuq il-ħidma li tkun diġà saret mill-entità fdata, skont il-prinċipji tad-diliġenza dovuta u d-diviżjoni tax-xogħol fil-qalba tas-sħubija tagħna mal-istituzzjonijiet finanzjarji.

Proġetti maturi biżżejjed biss huma kkunsidrati għall-approvazzjoni. Studji ta’ fattibilità sussegwenti mmirati biex tissaħħaħ aktar l-istruttura tal-proġett skont il-ħtiġijiet tal-benefiċjarji jkunu għadhom jistgħu jsiru, u b’hekk tittejjeb il-kwalità tal-proġett.

Kaxxa 2

Kif reġistrat fil-minuti tad-9 laqgħa tal-Kumitat Eżekuttiv tal-ITF, informazzjoni addizzjonali dwar dan il-proġett ingħatat lill-membri tiegħu fuq talba minn qabel.

Dan il-proġett kien approvat fl-2009. Minn dakinhar, il-formola tal-applikazzjoni għall-għotja tjiebet b’mod konsiderevoli sabiex tikkumplimenta l-informazzjoni mogħtija mill-istituzzjonijiet finanzjarji.

25

Il-proġetti kollha finanzjati mill-faċilitajiet jiġu analizzati kemm minn perspettiva ekonomika kif ukoll minn perspettiva tas-sostenibbiltà tad-dejn. Wieħed mill-objettivi ewlenin tal-Kummissjoni u tal-finanzjaturi hu li jiġi priżervat l-investiment previst u s-sostenibbiltà fit-tul u l-impatt tiegħu fuq l-iżvilupp.

Madankollu, kriterji uniformi, bħal limiti minimi, ma jistgħux jiġu stabbiliti għall-valutazzjoni tal-vijabbiltà ekonomika. Il-Grupp ta’ Ħidma dwar l-addizzjonalità ta’ għotjiet fil-qafas tal-mekkaniżmi tat-taħlit fl-2009 ikkonkluda li n-natura stess tal-operazzjonijiet tat-taħlit titlob approċċ ta’ każ b’każ f’termini ta’ valutazzjoni tal-ammont, il-forma u t-tip ta’ appoġġ meħtieġ. Dan l-approċċ kien ġie kkonfermat fil-kuntest tal-ħidma aktar reċenti tal-Pjattaforma tal-UE għat-Taħlit fil-Kooperazzjoni Esterna (EUBEC).

L-EIRR (Economic Internal Rate of Return) tal-proġetti dejjem tiġi vvalutata bħala parti mid-diliġenza dovuta. Id-Deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tal-għotjiet jiġu bbażati fuq analiżi ekonomika u finanzjarja tal-proġetti, kif ukoll fuq il-benefiċċji soċjali mistennija (l-affordabbiltà, l-impatt fuq is-saħħa, is-sitwazzjoni soċjali).

Din l-analiżi tiġi bbażata fuq l-informazzjoni provduta fil-formola tal-applikazzjoni għall-għotja, kif ukoll fuq informazzjoni addizzjonali li toħroġ minn skambji bejn is-servizzi differenti tal-Kummissjoni u tad-delegazzjonijiet tagħha, l-FI u kwalunkwe parti konċernata rilevanti, qabel, matul u wara l-laqgħat tekniċi.

l-konċessjonalità, is-sostenibilità tad-dejn, l-ammont tal-għotja u l-vijabbiltà ekonomika huma kollha elementi fil-qalba tal-analiżi mwettqa mill-istituzzjonijiet finanzjarji u mill-Kummissjoni.

26

Il-Kummissjoni tinvolvi d-delegazzjonijiet tal-Unjoni fl-analiżi tas-sotennibbiltà tal-għotja u jintalab il-parir tagħhom kull meta tkun rilevanti għall-proċess tal-għażla.

96 % tad-delegazzjonijiet rispondenti qalu li huma involuti fil-proċess tal-għażla. Iċ-ċifra l-baxxa (59 %) tikkorrispondi għall-istadju tal-identifikazz-joni bikrija bħala parti mill-proċess kumplessiv tal-għażla.

Il-Kummissjoni tagħmel ħilitha biex tinvolvi aktar id-delegazzjonijiet tal-Unjoni fil-preparazzjoni u s-segwitu tal-operazzjonijiet ta’ taħlit. Dan huwa essenzjali biex tiġi żgurata l-koerenza tal-attivitajiet tal-UE, tiżdied il-viżibbiltà tal-UE u tissaħħaħ l-influwenza tal-UE fid-djalogu tal-politika.

27

Id-data tal-bidu għall-kalkolu ma għandhiex tkunu d-dħul fil-lista ta’ proġetti ppjanati. Il-lista ta’ proġetti ppjanati hija biss indikazzjoni preliminari tal-proġetti potenzjali b’livell differenti ħafna ta’ żvilupp u gradi differenti ta’ maturità.

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-aktar indikatur adatt huwa ż-żmien li jgħaddi bejn l-approvazzjoni mill-Bord Tekniku u l-adozzjoni mill-Bord Operazzjonali meta ssir l-approvazzjoni finali.

Dan iwassal għal riżultat ta’ madwar 4 xhur għal proġetti LAIF, 3 xhur għal CIF, 6 xhur u nofs għal NIF, 5 xhur u nofs AIF u madwar 4 xhur għal IFCA. Dan il-qafas ta’ żmien jidher li hu raġonevoli meta wieħed iqis il-kumplessità teknika biex jitħaltu l-proġetti u l-għadd potenzjali ta’ sħab involuti.

Il-prova li t-tul tal-proċedura huwa xieraq u raġjonevoli hija li ma kienx hemm evidenza sa issa li xi proġett rilevanti ma ġiex implimentat minħabba dewmien fil-proċedura tal-approvazzjoni. Għall-kuntrarju, il-proċess tal-approvazzjoni għandu biżżejjed flessibilità biex iqis il-ħtieġa tas-sħab, billi jippermetti li jitħaffef il-proċess jekk ikun meħtieġ.

29

Il-Kummissjoni tixtieq tiċċara li jintlaħqu l-livelli tal-konċessjonalità FMI jista’ jkun meħtieġ, iżda mhux biżżejjed, fid-dawl ta’ kwistjonijiet speċifiċi għall-proġett. L-ilħiq tal-limitu ta’ 35 % jista’ jitqies bħala l-ewwel prekundizzjoni neċessarja biex il-pakkett tal-finanzjament jiġi aċċettat minn benefiċjarju taħt restrizzjonijiet tal-FMI. Madankollu, din mhix kundizzjoni awtomatikament suffiċjenti fiha nnifisha. Ċerti proġetti jistgħu jeħtieġu element ta’ għotja ogħla tal-pakkett ta’ finanzjament minn 35 % mingħajr ma jitqajjem dubju dwar l-impatt sinifikanti fuq l-iżvilupp li jipprovdu.

30

Il-ġustifikazzjoni għall-ammonti ta’ għotja mitluba tista’ tvarja konsiderevolment skont l-ostaklu tas-suq speċifiku li jkun qed jiġi indirizzat, l-affor-dabbiltà tal-grupp fil-mira, il-maturità tal-proġett, il-kundizzjonijiet tas-suq lokali, id-disponibilità ta’ fondi minn finanzjaturi oħra u l-kapaċità u l-ħajra għar-riskju tal-implimentaturi tal-proġett, fost kundizzjonijiet oħra. Din il-varjanza, flimkien man-nuqqas ta’ informazzjoni affidabbli tas-suq fil-pajjiżi sħab, tagħmilha diffiċli li jiġu stabbiliti kriterji għall-istipular tal-ammonti ta’ għotjiet li jkopru kull intervent possibbli f’kull kuntest dinamiku tas-suq possibbli. Il-Kummissjoni fl-aħħar mill-aħħar ikollha tiddependi xi ftit jew wisq fuq il-kapaċità tal-istituzzjonijiet finanzjarji sħab sabiex jinnegozjaw l-aħjar ftehim, jiġifieri l-ammont minimu tal-għotja, biex jiġi katalizzat proġett speċifiku. Għal xi proġetti ma hemmx alternattivi vijabbli għal dan il-proċess ta’ “ipprezzar”. Pereżempju, id-daqs tal-garanzija tal-ewwel telf għall-għoti ta’ self lill-SMEs ġeneralment ma jiġix iddeterminat mill-esperjenza storika (jekk ikun hemm), iżda pjuttost mir-riskju perċepit tas-selliefa — parametru suġġettiv li jista’ jiġi ddeterminat biss permezz ta’ negozjati b’sengħa.

Filwaqt li n-nuqqas ta’ paraguni bejn proġetti simili fis-snin bikrin tal-faċilitajiet ta’ taħlit kien irendi l-valutazzjoni diffiċli, il-Kummissjoni qed tibni fuq l-esperjenza miksuba matul is-snin biex tirfina l-proċess tal-valutazzjoni.

Fil-fatt, bir-riforma tat-taħlit diskussa u miftiehma dan l-aħħar, l-ammont tal-għotja mogħti bħala finanzjament se jkun soġġett għal aktar komparabbiltà u aktar valur għall-flus.

31

Ma hemmx evidenza li tissuġġerixxi li dan ġara s’issa. Is-sħab tal-Kummissjoni huma banek tal-iżvilupp, mhux banek kummerċjali; l-objettiv ewlieni tagħhom huwa li jikkontribwixxu lejn l-iffinanzjar tal-iżvilupp. Madankollu, il-kunfidenzjalità marbuta mal-mudelli tal-ipprezzar u d-deċiżjonijiet xekklet l-użu mifrux tal-istrument tas-sussidju tar-rata tal-imgħax

Meta jintużaw s-sussidji tar-rata tal-imgħax, il-Kummissjoni tibbaża ruħha, b’mod partikolari, fuq is-superviżjoni tagħha stess tal-istituzzjonijiet multilaterali (pereżempju permezz tal-valutazzjoni tal-pilastri) u fuq is-sorveljanza u r-regolamentazzjoni nazzjonali li jirregolaw l-istituzzjonijiet bilaterali bħala elementi li jimmitigaw dan ir-riskju.

Il-kalkolu tar-rati tal-imgħax li jagħmlu l-banek se jkun suġġett għal skrutinju u valutazzjoni komparattiva.

32

Fl-immaniġġjar indirett ċentralizzat jew konġunt l-iżborżi antiċipati kienu tabilħaqq għolja meta nħolqu l-ewwel faċilitajiet. Dan kien motivat mill-ħtieġa li titnieda l-modalità ġdida ta’ għajnuna u biex l-istituzzjonijiet finanzjarji jiġu mħeġġa jidħlu għall-immaniġġjar ta’ proġetti kumplessi.

L-arranġamenti tal-iżborżi antiċipati ġew rieżaminati fil-mudelli l-ġodda tal-kuntratti għal strumenti finanzjarji u dan iwassal għal-livell ta’ prefinanzjament inqas.

Kaxxa 3

Il-Kummissjoni mxiet f’konformità sħiħa mar-regoli u r-regolamenti applikabbli.

L-arranġament tal-iżborż spjegat fil-Kaxxa 3 sar fl-2010. Għan-NIF, il-Kummissjoni biddlet din il-politika tal-iżbors fl-2012. (cf. paragrafu 32).

Barra minn hekk, il-valutazzjoni ta’ dan il-proġett NIF għandha tqis kif dovut is-sitwazzjoni u l-avve-nimenti eċċezzjonali li seħħew fil-pajjiż sieħeb minn Jannar 2011 u li kellhom impatt fuq 1-implementazzjoni tal-proġett.

33

Huwa previst li s-sistema tal-pagamenti antiċipati tal-ITF se tiġi rieżaminata.

34

Il-proġetti taħt dawn il-faċilitajiet huma approvati u magħżula direttament minn istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej f’konformità sħiħa mal-objettivi, l-attivitajiet u l-kriterji stabbiliti għall-proġett. L-għażla ta’ sottoself u garanziji hija determinata minn parametri relatati mal-proġett (dettaljati fl-iskeda), b’mod partikolari dawk li jispjegaw l-għanijiet tal-proġett. L-istandards tad-diliġenza dovuta tal-istituzzjonijiet finanzjarji jiġu applikati waqt l-approvazzjoni u l-proċeduri tal-għażla. Dawn il-proċeduri huma skont diviżjoni tax-xogħol miftiehma u kosteffiċjenti fost is-sħab li jinkludu arranġamenti għall-għażla tal-azzjonijiet subordinati. L-istituzzjonijiet finanzjarji eliġibbli jirrapportaw fid-dettall dwar il-proġetti inklużi fil-faċilità fuq bażi regolari kif ukoll fuq bażi ad-hoc jew meta mitlub mill-Kummissjoni.

Kaxxa 4

Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-elementi kollha meħtieġa kienu evidenti mill-formola tal-applikazzjoni għall-għotja tal-proġett NIF tal-Faċilità Finanzjarja għall-SMEs.

35

Wara l-approvazzjoni tal-proġett, id-delegazzjonijiet tal-Unjoni u/jew il-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni (skont l-ambitu tal-proġett) jiżguraw segwitu adegwat.

Is-servizzi tal-Kummissjoni jkunu f’kuntatt regolari mal-uffiċċji nazzjonali tal-Bank fil-pajjiżi rilevanti, isiru laqgħat mad-delegazzjoni u l-koordinaturi lokali tal-proġetti lokali tal-istituzzjonijiet finanzjarji kap. L-istituzzjonijiet finanzjarji kap ikollhom l-obbligu kuntrattwali li jissottomettu lid-Delegazzjoni rapporti annwali. Barra minn hekk, kif previst f’kuntratti ffirmati skont il-kooperazzjoni delegata, il-Kummissjoni tiġi involuta, informata u mistiedna f’missjonijiet ta’ monitoraġġ fuq il-post imwettqa mill-istituzzjoni finanzjarja kap.

L-arranġamenti kuntrattwali huma ċari biżżejjed għal monitoraġġ adegwat.

Billi jiżdied l-involviment iktar bikri tad-delegazzjoni fil-proċess, is-segwitu u l-monitoraġġ se jiżdiedu wkoll. L-istruzzjonijiet lid-delegazzjonijiet se jiġu aġġornati f’dan is-sens.

36

Il-Kummissjoni tagħraf li hemm referenza għall-ħidma li għaddejja fuq indikaturi bbażati fuq ir-riżultati li għandhom jintużaw mill-istituzzjonijiet finanzjarji għal finijiet ta’ monitoraġġ u rapportar u tenfasizza li l-monitoraġġ tal-prestazzjoni jitwettaq mill-istituzzjoni finanzjarja kap.

37

Il-proġetti kollha jiġu sottomessi għal monitoraġġ u evalwazzjoni(jiet). Xi evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu tlestew, bħal fil-każ tal-NIF, jew se jitnedew fi żmien qasir, bħal fil-każ tal-LAIF.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni tixtieq tenfasizza li:

(i)Il-proċeduri MOR għall-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali mmaniġġjati mid-DEVCO huma l-istess bħal dawk għall-proġetti l-oħra tad-DEVCO,

(ii)Id-DEVCO jieħu l-azzjonijiet meħtieġa biex jindirizza r-riżultati tal-MOR: ir-riżultati tal-proġetti li jkunu għaddew mill-proċess MOR jitbagħtu lid-delegazzjoni tal-UE/unitajiet fil-Kwartieri ġenerali involuti fl-immaniġġjar tal-proġett. Tkun mistennija tweġiba mingħand id-delegazzjoni u normalment din tiġi ppreżentata lill-istituzzjoni finanzjarja kap. Jekk ikun meħtieġ tiġi organizzata laqgħa kontradittorja bil-għan li jiġu ċċarati s-sejbiet tal-MOR Barra minn hekk, ir-rappreżentanti tal-Kummissjoni qed jiltaqgħu mal-konsulenti li jwettqu ż-żjarat MOR għal sessjonijiet regolari ta’ aġġornament sabiex jiġu infurmati dwar is-sitwazzjoni fuq il-post.

Huwa previst li fil-ġejjieni l-immaniġġjar tal-proġetti ITF jiġi rieżaminat sabiex possibilment jiġi allinjat mal-faċilitajiet l-oħra.

It-tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 39-42

39

Il-Kummissjoni ma taqbilx mal-analiżi tal-Qorti dwar id-dimostrazzjoni tal-ħtieġa ta’ għotja ta’ għajnuna biex ikun jista’ jsir s-self. Il-formola tal-applikazzjoni tal-għotja tipprovdi l-bażi għall-valutazzjoni, li titqies li hija ġudizzju bbażat fuq inputs mill-unitajiet tematiċi u ġeografiċi, kif ukoll mid-delegazzjonijiet tal-UE u s-segretarjat, u ta’ sikwit supplimentata b’mistoqsijiet addizzjonali. Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni sostnuta b’laqgħat tekniċi mal-istituzzjonijiet finanzjarji u l-Bordijiet operazzjonali bil-preżenza tal-Istati Membri hija solida u b’bażi tajba. Il-Kummissjoni tqis li l-proċess tal-għażla tal-għotjiet jagħti assigurazzjoni u prova suffiċjenti tal-bżonn tagħhom.

42

Il-Kummissjoni ma taqbilx ma’ din l-analiżi għar-raġunijiet li ġejjin:

42 (a)

Il-finanzjament possibbli mingħajr il-kontribuzzjoni ITF fil-programm tal-FMI tabilħaqq kellu limitu massimu għal self mhux konċessjonali (ara t-tabella 1 tar-Rapporti tal-Pajjiżi tal-FMI għall-2009 u l-2010), għalhekk kwalunke self addizzjonali kellu jkun konċessjonali. Id-deċiżjoni ta’ kwalunkwe proġett li jkun qed jitqies għal self konċessjonali jew le hija deċiżjoni sovrana taż-Żambja, wara diskussjoni mal-komunità internazzjonali skont l-ekonomija ta’ kull proġett.

42 (b)

L-għotja FEŻ biss ma kinitx biżżejjed biex jingħalaq il-finanzjament tal-proġetti. Il-finanzjament addizzjonali, meħtieġ biex jingħalaq id-distakk filfinanzjament, sar biss possibbli permezz tal-mobilizzazzjoni ta’ riżorsi mill-istituzzjonijiet finanzjarji permezz tal-kontribuzzjoni ITF.

42 (c)

L-għotjiet setgħa kellhom valur miżjud għoli anki jekk żgħar fid-daqs, pereżempju fl-għeluq ta’ distakk ta’ finanzjament, fit-titjib tal-kwalità tal-proġetti, eċċ. F’dawn it-tliet każijiet l-għotja għenet biex ittaffi l-kundizzjonijiet finanzjarji kumplessivi, peress li l-pakket ta’ finanzjament propost mill-kofinanzjaturi ma tqisx kompletament aċċettabbli mill-mutwatarju. Għall-proġett l-ieħor, l-għotja ppermettiet ż-żieda tal-impatt potenzjali tal-proġetti inklużi l-benefiċċji finanzjarji.

42 (d)

Il-Kummissjoni ma taqbilx mal-konklużjoni tal-Qorti. Il-benefiċjarju finali seta’ għażel alternattiva oħra li kienet tkun aktar profitabbli imma kien ikollha impatti ambjentali negattivi. L-għotja tal-ITF għenet biex jiġi ffaċilitat l-investiment fl-għażla ambjentalment preferuta u kkumpensat għall-kostijiet ogħla tal-investiment.

42 (e)

Il-Kummissjoni ma taqbilx mal-konklużjoni tal-Qorti li mhemmx biżżejjed evidenza għaliha.

L-għotja tal-NIF kienet neċessarju biex sar disponibbli l-pakkett ta’ investiment kumplessiv tal-proġett u kienet kompletament konformi mal-objettivi tal-politika tal-UE u tal-pajjiż sieħeb.

42 (f)

Il-Kummissjoni ma taqbilx mal-valutazzjoni. Din timplika li l-għotja kienet meħtieġa biex self relatat jiġi aċċettat mill-benefiċjarju, u li l-pakkett imħallat kien paragunabbli ma’ offerti finanzjarji oħra u ma kinitx sussidjata iżżejjed.

42 (g)

Din l-osservazzjoni ma tqisx li l-prodott “mhux issussidjat” opera fuq is-suppożizzjoni li se jingħata sussidju. Il-kontribuzzjoni NIF fi skema bħal din hija ċertament meħtieġa biex l-EFIs ikunu jistgħu jipp-rovdu self b’rata li tinċentivia lill-banek biex jisilfu lill-SMEs. Il-fatt li l-kontribuzzjoni NIF ma ntefqitx (jew intefqet biss parti minnha) huwa pjuttost sinjal ta’ suċċess. Dan iwitti t-triq għal faċilità ta’ segwitu b’livell iktar baxx ta’ kontribuzzjoni NIF (mingħajr ma jiġi implikat li l-għotja NIF għandha tkun aktar baxx fil-każ ta’ l-ewwel operazzjoni oħra f’pajjiż).

44

Il-Kummissjoni qed tinfluwenza b’mod proattiv l-istabbiliment tal-proġetti. It-tip ta’ influwenza jiddependi ħafna fuq it-tip ta’ proġett peress li l-proġetti għandhom objettivi differenti u impatti mistennija differenti. Il-proġetti tat-taħlit huma stabbiliti f’kuntest ta’ sħubija u ta’ kondiviżjoni tar-responsabilitajiet fost id-donaturi. Il-Kummissjoni għandha rwol ewlieni f’din is-sħubija u teżerċita influwenza wiesgħa fl-aspetti relevanti kollha tal-proġetti.

46

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-faċilitajiet ġeneralment jistimulaw kisbiet konsiderevoli ta’ politika.

Il-politika ambjentali hija parti integrali mill-evalwazzjoni tal-proġett. Kull proġett għandu l-objettivi speċifiċi tiegħu u l-impatti mistennija tiegħu, li jvarjaw skont in-natura tal-proġett. Proġett wieħed ma jkunx mistenni li jimpatta fuq l-objettivi kollha (barra minn hekk, mhuwiex rakkomandat li jagħmel hekk).

Fil-każ ta’ ITF, meta l-proġett jikkoinċidi mas-settur fokali tad-delegazzjoni, verament ikun hemm skop li s-settur tal-politika jiġi influwenzat kollu kemm hu. Dan huwa differenti f’każijiet fejn proġett ma jaqax f’settur fokali tad-delegazzjoni filwaqt li, madankollu jkollu impatt reġjonali.

51

Għal raġunijiet politiċi u strateġiċi, il-Kummissjoni (anki jekk tikkunsidra li l-linji gwida għall-viżibilità tal-UE ġew rispettati) se tintensifika aktar l-arranġamenti tal-viżibbiltà u se tinvolvi aktar lid-delegazzjonijiet fil-proċess.

51 (a)

Hemm artikoli speċifiċi fil-kuntratti kollha (kemm fil-kundizzjonijiet ġenerali u fl-anness li jipprovdu d-deskrizzjoni tal-azzjoni) għall-proġetti ffinanzjati skont il-faċilitajiet reġjonali tat-taħlit. Dawn l-artikoli jistipulaw li l-istituzzjoni finanzjarja kap għandha tiżgura l-viżibbiltà xierqa tal-għotja.

Barra minn hekk, fil-Ftehim ta’ Delega tal-Immaniġġjar Indirett il-ġdid li se jintuża mill-2014 għall-proġetti kollha kkuntrattati fil-Faċilitajiet Reġjonali tat-Taħlit hemm anness previst apposta għal Pjan ta’ Komunikazzjoni u Viżibilità li se jiġi stabbiliti għal kull proġett individwali.

Għal dak li jiirreferi għad-WBIF, id-DĠ ELARG żgura permezz tal-kuntratti ta’ għajnuna teknika tiegħu (IPF u IFICO) li l-komunikazzjoni u l-għodod promozzjonali kollha (websajt, rapporti, skedi ta’ linji gwida, seminars, laqgħat ta’ ħidma eċċ.) jindikaw ir-rwol tal-UE fil-mekkaniżmu. Barra minn hekk, qed tiġi żviluppata kooperazzjoni akbar mal-unitajiet tal-komunikazzjoni tal-IFIs u issa hija evidenti żieda fir-referenzi għall-UE u d-WBIF. Aktar viżibbiltà u konsistenza għandhom jittejbu aktar hekk kif l-attivitajiet kollha tal-komunikazzjonijiet tal-WBIF se jiġu ċentralizzati fil-kuntratt IFICO estiż ġdid.

52

Il-Kummissjoni tenfasizza li l-Manwal tal-Komunikazzjoni u l-Viżibbiltá għall-azzjonijiet esterni tal-UE huwa validu u applikabbli għall-proġetti kollha fil-qasam tal-azzjonijiet esterni.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

53

Il-Kummissjoni hija responsabbli għat-twaqqif tal-faċilitajiet, ivvalutati pożitivament fir-rapport. L-immaniġġjar tal-proġetti jitwettaq bi sħab. Il-Kummissjoni tamministra l-faċilitajiet filwaqt li l-istituzzjonijiet tal-finanzjar għall-iżvilupp huma responsabbli għall-immaniġġjar ordinarju tal-proġetti. Dawn jimplimentaw il-kompiti tal-baġit li jkunu ġew fdati lilhom, f’konformità mar-regoli tal-mod ta’ mmaniġġjar indirett stabbilit fir-Regolament Finanzjarju.

Il-Kummissjoni ħolqot din is-sistema b’kunsiderazzjoni sħiħa tal-benefiċċji potenzjali tal-faċilitajiet u tqis li l-immaniġġjar kien adegwat.

Il-Kummissjoni tqis li l-attwalizzazzjoni tal-benefiċċji potenzjali għandha tqis il-karattru tal-għotjiet (pereżempju assistenza teknika) u r-riżultati tal-implimentazzjoni tal-proġetti.

54

Il-Kummissjoni tqis li l-proċess tal-approvazzjoni sar bir-reqqa: il-partijiet konċernati rilevanti kollha huma involuti b’mod adegwat u l-Kummissjoni tadatta l-proċess ta’ konsultazzjoni għall-ispeċifiċitajiet tal-proġetti. Informazzjoni suffiċjenti u sħiħa hija disponibbli matul il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

Jiġi żgurat valur miżjud fil-każijiet kollha: Il-proġetti jiġu sottomessi lill-Bord Operazzjonali kompetenti biss meta l-komponenti kollha tal-proġett ikunu ġew iċċarati u l-valur miżjud tiegħu jkun evidenti.

L-arranġamenti għall-iżborżi antiċipati qed jiġu studjati mill-ġdid fil-mudelli l-ġodda tal-kuntratti għall-istrumenti finanzjarji.

55

Il-Kummissjoni tqis li l-ġustifikazzjoni għall-finanzjament kienet ċara fil-każijiet kollha. Dawn il-każijiet huma deskritti fil-paragrafu 42 ta’ dan ir-rapport u kienu kontestati u ġustifikati kif dovut mill-Kummissjoni. Jekk jogħġbok ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 42, (a) sa (g).

Fil-każijiet kollha, il-prijoritajiet tal-faċilitajiet ġew allinjati mal-politiki settorjali tal-UE għal kull reġjun (dikjarat b’mod ċar fl-Orjentazzjonijiet Strateġiċi rispettivi tagħhom).

Madankollu, il-Kummissjoni se tistudja modi kif tikseb impatt usa’ fuq il-politika settorjali kif ukoll biex ittejjeb il-viżibbiltà tal-appoġġ tal-UE.

57

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Il-formola l-ġdida tal-applikazzjoni tindika b’mod ċar il-forom differenti ta’ valur miżjud li l-għotja tista’ tipprovdi.

57 (a)

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Fil-kuntest tal-Pjattaform tal-UE, qed jitħejjew linji gwida dwar il-governanza riveduta biex jiggwidaw l-involviment tal-Kummissjoni fl-istadji kollha tal-proċess ta’ approvazzjoni kif ukoll fis-segwitu tal-proġetti.

57 (b)

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Dan huwa proċess fis-seħħ, li x’aktarx jitlesta fl-aħħar tal-2014.

57 (c)

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Fil-verżjoni riveduta tal-governanza tal-faċilitajiet tat-taħlit ġie propost li l-proġetti se jiġu sottomessi biss għall-approvazzjoni finali (daqshekk approvazzjoni proviżorja). Il-formola tal-applikazzjoni tinkludi deskrizzjonijiet dettaljati tal-ħtieġa u l-valur miżjud tal-għotja, kif ukoll kif l-ammont ġie determinat/ikkalkulat.

Il-proċess irid jinvolvi analiżi u diskussjonijiet preliminari tal-proġetti fil-lista ta’ proġetti previsti li għandhom jiġu ċċarati qabel is-sottomissjoni għall-approvazzjoni finali sabiex tiġi żgurata l-maturità tal-proġetti, l-impatt u l-valur għall-flus.

57 (d)

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.

58

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Fil-futur, ħtiġijiet ta’ flus se jitqiesu qabel l-iżbors. Mudell ġdid tal-kuntratt għall-istrumenti finanzjarji qed jitħejja bħalissa. Il-miżura x’aktarx li tkun fis-seħħ sal-aħħar tal-2014.

59

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.

59 (a)

Il-qafas tat-tkejjil tar-riżultati diġà ġie inkluż fil-formola tal-applikazzjoni, bil-linjigwida ta’ akkumpanjament li jiċċaraw l-informazzjoni mitluba. L-impatt ta’ l-għotja speċifika tal-UE ta’ sikwit ma jkunx jista’ jiġi separat mill-proġett kumplessiv. Madankollu, fir-rigward l-għotja tal-UE l-valur miżjud għandu jiġi indikat b’mod ċar (ara hawn fuq).

59 (b)

Intbagħtu struzzjonijiet lid-delegazzjonijiet kollha tal-UE, u qed jitħejjew linjigwida.

59 (c)

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni parzjalment. Il-Kummissjoni se tqis l-opportunità li tadatta l-metodoloġija ROM għall-karatteristika speċifika tat-taħlit.

60

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.

Qed jitħejja Ftehim ta’ Delega tal-Immaniġġjar Indirett ġdid għall-proġetti kollha kuntrattati skont il-Faċilitajiet Reġjonali tat-Taħlit. Dan il-mudell ta’ kuntratt se jinkludi anness apposta previst għal Pjan ta’ Komunikazzjoni u Viżibilità li se jiġi stabbilit għal kull proġett individwali.

QJ-AB-14-016-MT-E  ISSN 1977-5741

Il-Kummissjoni u l-Istati Membri waqqfu tmien faċilitajiet ta’ investiment reġjonali għall-appoġġ ta’ politiki esterni tal-UE. Dawn il-faċilitajiet ta’ investiment jimmiraw li jiġbru flimkien (jikkombinaw) għotjiet ipprovduti mill-Kummissjoni Ewropea ma’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji. Huma jikkontribwixxu għall-finanzjament ta’ proġetti ewlenin ta’ infrastruttura li jeħtieġu riżorsi finanzjarji konsiderevoli.

Il-Qorti eżaminat l-effettività tal-kombinament ta’ għotjiet mill-UE ma’ selfiet minn istituzzjonijiet finanzjarji. Il-Qorti tikkonkludi li dan il-kombinament kien ġeneralment effettiv. Il-faċilitajiet ta’ investiment reġjonali twaqqfu tajjeb iżda l-benefiċċji potenzjali tal-kombinament ma ġewx realizzati għal kollox. Il-Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni li jikkonċernaw l-għażla tal-proġetti u l-approvazzjoni tal-għotjiet, l-iżborżament tal-fondi, il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-għotjiet mill-UE, u t-tisħiħ tal-viżibbiltà tal-għajnuna tal-UE.