IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI

12, rue Alcide De Gasperi

1615 Luxembourg

LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1

E-mail: eca-info@eca.europa.eu

Internet: http://eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditorsECA

YouTube: EUAuditorsECA

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2014

ISBN 978-92-9207-047-2 (epub)

ISBN 978-92-9207-045-8 (verżjoni stampata)

doi:10.2865/42255

© L-Unjoni Ewropea, 2014

Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:

•kopja waħda:
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);

•iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),
mid-delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).

(*)L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).

Pubblikazzjonijiet bi ħlas:

•permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).

Abbonamenti bi ħlas:

•mingħand l-aġenti tal-bejgħ tal-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm).

MT
2014

Nru 17

Rapport Speċjali

L-inizjattiva tal-UE dwar
iċ-Centri ta’ Eċċellenza
tista’ tikkontribwixxi
b’mod effettiv
għall-mitigazzjoni ta’
riskji kimiċi, bijoloġiċi,
radjoloġiċi u nukleari li
jkunu ġejjin minn barra
l-UE?

(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)

Werrej

Abbrevjazzjonijiet

Sommarju Eżekuttiv

Introduzzjoni

Rispons għall-isfidi għas-sigurtà tal-UE

L-inizjattiva tal-UE dwar iċ-Ċentri ta’ Eċċellenza CBRN

Objettivi

Koordinazzjoni u struttura kumplessivi

Ambitu u approċċ tal-awditjar

Osservazzjonijiet

Il-kunċett wara l-inizjattiva huwa bbażat fuq analiżi soda, u jrawwem il-kooperazzjoni u s-sjieda fir-reġjuni

L-istruttura organizzattiva tal-inizjattiva hija kumplessa iżda ġeneralment xierqa

Filwaqt li s-sistemi ta’ ġestjoni huma stabbiliti, għad hemm xi nuqqasijiet

Dewmien fil-pjan ta’ implimentazzjoni

Is-sistemi għall-għażla u l-implimentazzjoni tal-proġetti huma stabbiliti, iżda jeħtieġ li l-pajjiżi sħab ikunu aktar involuti fihom

Isseħħ kooperazzjoni bilaterali bejn il-korpi responsabbli għat-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-korpi ta’ implimentazzjoni, iżda ma hemm ebda forum għal kooperazzjoni strateġika usa’

Ġiet stabbilita sistema ta’ monitoraġġ

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet

Rakkomandazzjonijiet

Anness I | — | L-istruttura tal-inizjattiva
Anness II | — | Lista ta’ segretarjati reġjonali
Anness III | — | Komponenti individwali tal-inizjattiva u korpi involuti
Anness IV | — | Korpi ta’ implimentazzjoni għall-inizjattiva
Anness V | — | Lista ta’ proġetti attwalment implimentati mill-inizjattiva

Risposta tas-SEAE u tal-Kummissjoni

Abbrevjazzjonijiet

CBRN: [Theddid, oġġetti] kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari

CoE: Ċentri ta’ Eċċellenza

EuropeAid: Direttorat Ġenerali Żvilupp u Kooperazzjoni

JRC: Direttorat Ġenerali Ċentru Konġunt tar-Riċerka

SEAE: Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna

IfS: Strument għall-Istabbiltà

PFN: Punt Fokali Nazzjonali

TN: Tim Nazzjonali

SR: Segretarjat Reġjonali

TACIS: Assistenza Teknika lill-Komunità ta’ Stati Indipendenti

UNICRI: Istitut Interreġjonali ta’ Riċerka tan-NU dwar il-Kriminalità u l-Ġustizzja

Sommarju Eżekuttiv

I

Minn nofs is-snin disgħin ’l hawn, l-UE ħadmet b’mod attiv biex timmitiga r-riskji għas-sikurezza tal-UE primarjament permezz ta’ azzjonijiet iffinanzjati taħt il-programm ta’ sikurezza nukleari TACIS.

II

Fl-2003, il-Kunsill Ewropew adotta żewġ strateġiji, li wittew it-triq għal azzjonijiet futuri fil-qasam tas-sigurtà: l-”Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà” u l-”Istrateġija Ewopea kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva”.

III

Wieħed mill-istrumenti żviluppati wara l-adozzjoni ta’ dawn l-istrateġiji kien l-“Istrument għall-Istabbiltà” b’baġit ta’ EUR 1 820 miljun għas-snin 2007-2013. Huwa jindirizza l-isfidi għas-sigurtà f’pajjiżi ’l barra mill-UE u jinkludi kemm komponent fuq terminu qasir kif ukoll wieħed fuq terminu twil.

IV

L-akbar miżura waħdanija fil-komponent fuq terminu twil hija l-“inizjattiva tal-UE dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari (CBRN)”, b’baġit ta’ EUR 100 miljun għall-perjodu 2010-2013. Hija tipprovdi pjattaformi reġjonali għat-trattament komprensiv tal-aspetti kollha ta’ riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li jirriżultaw minn diżastri naturali, katastrofi aċċidentali u mġiba kriminali, billi tinvolvi lill-partijiet interessati ewlenin kollha fi stadju bikri ħafna, u b’hekk trawwem l-iżvilupp ta’ kompetenzi fil-pajjiżi kkonċernati.

V

L-inizjattiva hija kkoordinata u mmaniġġjata mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna u mill-EuropeAid.

VI

L-awditu mill-Qorti vvaluta jekk l-inizjattiva tal-UE dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza CBRN tista’ tikkontribwixxi b’mod effettiv għall-mitigazzjoni ta’ riskji ta’ dan it-tip li jkunu ġejjin minn barra l-UE.

VII

Il-Qorti tikkonkludi li l-inizjattiva tal-UE dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza CBRN tikkontribwixxi b’mod effettiv għall-mitigazzjoni ta’ riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li jkunu ġejjin minn barra l-UE, iżda bosta elementi għad iridu jiġu ffinalizzati.

VIII

Il-kunċett tal-inizjattiva huwa bbażat fuq analiżi soda u jindirizza d-defiċjenzi identifikati fil-programm preċedenti TACIS. L-approċċ komprensiv u xprunat mid-domanda u l-fokus distint fuq il-kooperazzjoni reġjonali jipprovdu rispons fuq terminu twil għall-prijoritajiet definiti fl-istrateġija Ewropea ta’ sigurtà u fl-istrateġija tal-UE kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva li ma kinux ġew indirizzati sa dak iż-żmien. L-inizjattiva tinvolvi lill-partijiet interessati kollha fil-pajjiżi sħab fi stadju bikri ħafna, li jikkontribwixxi għas-sostenibbiltà tal-inizjattiva u s-sjieda mill-pajjiżi sħab fil-bosta reġjuni kkonċernati.

IX

B’mod ġenerali, l-istruttura organizzattiva tal-inizjattiva hija xierqa, minkejja l-kumplessità tagħha, iżda teħtieġ xi aġġustamenti. L-għażla taż-żewġ korpi ta’ implimentazzjoni u tar-reġjuni kienet maħsuba tajjeb, u kull wieħed mill-korpi involuti għandu rwol speċifiku. Madankollu, is-segretarjati reġjonali għandhom nuqqas ta’ kapaċità teknika. Id-delegazzjonijiet tal-UE ma jużawx biżżejjed il-pożizzjoni tagħhom biex isaħħu l-appoġġ politiku fil-pajjiżi sħab, u jikkollegaw mal-Istati Membri tal-UE.

X

Hemm stabbilita sistema xierqa ta’ ġestjoni u din qed issir operazzjonali. Madankollu, kien hemm dewmien f’xi wħud mill-elementi tal-inizjattiva. Il-pjan inizjali ta’ implimentazzjoni ma kkunsidrax biżżejjed il-kumplessità inerenti tal-inizjattiva. Dan kien ifisser li l-pjan ta’ implimentazzjoni ma setax jiġi applikat bis-sħiħ, billi xi elementi ewlenin, bħall-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet kienu għadhom ma ġewx ikkompletati meta nbdiet l-għażla tal-proġetti. Fl-istadju aktar bikri tal-inizjattiva l-pajjiżi sħab ma kinux involuti biżżejjed fl-għażla tal-proġetti. Xi wħud mill-proġetti għadhom għaddejjin u ġew stabbiliti sistemi ta’ monitoraġġ. Il-Qorti nnutat li l-kooperazzjoni bejn il-korpi responsabbli għat-teħid ta’ deċiżjonijiet (is-SEAE u l-EuropeAid) minn naħa waħda u l-korpi ta’ implimentazzjoni (il-JRC u l-UNICRI) min-naħa l-oħra, iseħħ biss fuq bażi bilaterali.

XI

Il-Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet, li s-SEAE u l-Kummissjoni għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni biex ikomplu jiżviluppaw l-inizjattiva u jiżguraw is-sostenibbiltà tagħha.

Introduzzjoni

Rispons għall-isfidi għas-sigurtà tal-UE

01

L-Unjoni Ewropea (UE) nediet l-Inizjattiva tagħha dwar iċ-Ċentri ta’ Eċċellenza (CoE) Kimiċi, Bijoloġiċi, Radjoloġiċi u Nukleari (CBRN) (minn hawn ’il quddiem l-inizjattiva) f’Mejju 2010. L-inizjattiva hija mfassla biex issaħħaħ il-kapaċità istituzzjonali ta’ pajjiżi li mhumiex fl-UE biex jimmitigaw riskji CBRN li, jekk ma jiġux miġġielda, jistgħu jikkostitwixxu theddida lill-UE.

02

B’baġit ta’ EUR 100 miljun għall-perjodu 2010-2013, l-inizjattiva hija l-akbar miżura waħdanija tal-komponent fuq terminu twil tal-Istrument għall-Istabbiltà (IfS)¹. L-IfS tfassal biex jipprovdi għodda strateġika ġdida lill-Unjoni Ewropea għall-indirizzr ta’ għadd ta’ sfidi għas-sigurtà u l-iżvilupp globali. Dan kien jinkludi kemm miżuri fuq terminu qasir kif ukoll miżuri fuq terminu twil² b’baġit ta’ EUR 1 820 miljun għall-2007-2013 (73 % għar-reazzjoni għal kriżijiet u 27 % għall-prevenzjoni ta’ kriżijiet). L-IfS jipprovdi assistenza teknika u finanzjarja lill-pajjiżi sħab li mhumiex fl-UE għall-mitigazzjoni ta’ u t-tħejjija għal riskji relatati ma’ materjali jew aġenti kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari. Skont il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, il-miżuri adottati permezz tal-IfS għandhom ikunu komplementari u konsistenti ma’ miżuri adottati fl-insegwiment tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni tal-UE.

03

Wara l-inċident ta’ Chernobyl fl-1986, ir-riskji ppreżentati minn faċilitajiet nukleari ddisinjati mill-Unjoni Sovjetika fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant ikkawżaw tħassib kbir għall-komunità internazzjonali, li żdied bil-kollass tal-Unjoni Sovjetika u l-emerġenza ta’ 11-il stat indipendenti ġdid (il-Komunità ta’ Stati indipendenti, jew KSI).

04

Fl-1991, il-Kummissjoni Ewropea bdiet il-programm TACIS³, imfassal biex jgħin lill-KSI fit-tranżizzjoni tagħhom lejn ekonomiji demokratiċi orjentati lejn is-suq. Dan il-programm intemm fl-2006.

05

Fil-kuntest tal-programm TACIS, l-Istati Membri tal-UE u l-Kummissjoni qablu li jieħdu pożizzjoni kollettiva dwar is-sikurezza nukleari. Huma nedew il-programm ta’ sikurezza nukleari TACIS⁴ bl-għan li tiġi pprovduta assistenza fuq il-post, li jitfasslu approċċi għas-sikurezza u approċċi regolatorji, li tittejjeb il-ġestjoni ta’ skart nukleari u li jingħataw opportunitajiet ta’ impjieg fl-użu ċivili tal-enerġija nukleari lil dawk li qabel kienu xjenzati tal-armi nukleari tal-USSR.

06

Fl-2003, b’riżultat ta’ diskussjonijiet istituzzjonali u intergovernattivi dwar l-attakki terroristiċi fi New York l-gwerra fl-Iraq, il-Kunsill Ewropew adotta żewġ strateġiji li wittew it-triq għal azzjonijiet futuri fil-qasam tas-sigurtà:

(a)L-“Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà”⁵, li stipulat l-ambjent ta’ sigurtà tal-UE u l-isfidi ewlenin għall-UE, li kienu:

οit-terroriżmu;

οil-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda massiva;

οil-kunflitti reġjonali;

οil-falliment tal-istat;

οil-kriminalità organizzata.

Il-Kunsill ikkonkluda li kien jinħtieġ li l-UE tkun aktar attiva, aktar koerenti u f’qagħda aħjar biex tindirizza dawn l-isfidi, f’termini ta’ reazzjoni għal kriżijiet kif ukoll ta’ prevenzjoni ta’ kriżijiet.

(b)L-“Istrateġija Ewopea kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva”⁶ pprovdiet pjan direzzjonali għall-azzjoni f’dan il-qasam. Il-prijoritajiet tagħha kienu, b’mod partikolari:

οli tappoġġa s-sistema internazzjonali għall-monitoraġġ tan-nonproliferazzjoni;

οli tassisti lil pajjiżi li mhumiex fl-UE permezz tal-bini ta’ kapaċità;

οl-istabbiliment ta’ oqfsa leġiżlattivi; u

οil-ħolqien ta’ pjanijiet ta’ rispons sabiex ikunu jistgħu jissodisfaw l-obbligi tagħhom fi ħdan dawn l-oqfsa.

07

It-tħassib espress mill-UE kien indirizzat ukoll minn riżoluzzjoni tal-2004 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU.⁷ Il-pertinenza kontinwata ta’ dan it-tħassib sar evidenti minn avvenimenti reċenti fis-Sirja.

L-inizjattiva tal-UE dwar iċ-Ċentri ta’ Eċċellenza CBRN

Objettivi

08

L-objettivi prinċipali⁸ tal-inizjattiva tal-UE dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza CBRN huma li:

οissaħħaħ il-kapaċitajiet nazzjonali u reġjonali fuq terminu twil ta’ awtoritajiet responsabbli u infrastruttura amministrattiva;

οtappoġġa u tirrinforza l-kapaċitajiet ta’ rispons fuq terminu qasir.

09

Taħt l-inizjattiva, dawn l-objettivi huma indirizzati billi:

(a)jiġu pprovduti taħriġ u assistenza lil pajjiżi fl-implimentazzjoni ta’ impenji internazzjonali għall-mitigazzjoni tar-riskji ta’ proliferazzjoni CBRN;

(b)tiġi appoġġata l-kapaċità nazzjonali għall-iżvilupp u l-infurzar ta’ miżuri legali, amministrattivi u tekniċi fir-rigward tar-riskji ta’ proliferazzjoni CBRN;

(c)jiġu żgurati s-sjieda u s-sostenibbiltà tal-attivitajiet ta’ taħriġ u ta’ assistenza permezz ta’ approċċ reġjonali integrat;

(d)jiġi pprovdut pakkett sħiħ ta’ taħriġ u assistenza li jkopri s-CBRN (eż. il-kontroll tal-esportazzjoni, it-traffikar illeċitu, is-sikurezza u s-sigurtà, l-ippjanar għal emerġenzi, ir-rispons għall-kriżijiet, ir-riallokazzjoni ta’ xjentisti, il-ħżin u r-rimi).

Koordinazzjoni u struttura kumplessivi

10

Ħafna korpi għandhom rwol fl-inizjattiva (ara wkoll l-Anness I):

(a)Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), il-korp responsabbli mill-politika barranija tal-UE, huwa responsabbli mill-orjentament strateġiku tal-Inizjattiva permezz tal-programmi indikattivi pluriennali tal-IfS, li l-inizjattiva tagħmel parti minnhom. Is-SEAE jżomm ukoll kuntatt regolari ma’ korpi internazzjonali oħrajn fil-qasam tal-ġestjoni tar-riskju CBRN (pereżempju l-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika), u jiddiskuti l-istrateġija ġenerali u l-prijoritajiet magħhom.

(b)Il-EuropeAid – id-dipartiment tal-Kummissjoni għall-għajnuna għall-iżvilupp - huwa l-korp responsabbli mit-teħid ta’ deċiżjonijiet u huwa responsabbli mill-implimentazzjoni tal-baġit tal-inizjattiva. Huwa jħejji l-programmi ta’ azzjoni annwali tal-IfS u jimmonitorja x-xogħol tat-Tim ta’ Governanza u tal-korpi ta’ implimentazzjoni: iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) tal-Kummissjoni u l-Istitut Interreġjonali ta’ Riċerka tan-NU dwar il-Kriminalità u l-Ġustizzja (UNICRI). Mill-2012 ’l hawn, il-EuropeAid kien qiegħed jimmaniġġja wkoll il-proġetti li għaddejjin fi ħdan l-inizjattiva⁹, inklużi l-għażla tal-proġetti, l-ikkuntrattar ta’ konsorzji ta’ implimentazzjoni¹⁰ u l-monitoraġġ.

(c)“Tim ta’ Governanza” ta’ esperti minn organizzazzjonijiet nongovernattivi tal-UE jappoġġa l-inizjattiva billi jagħti pariri dwar kwistjonijiet ta’ governanza, jippreżenta l-inizjattiva lill-pajjiżi sħab u jfittex l-appoġġ politiku tagħhom f’livell għoli.

(d)Il-JRC u l-UNICRI jimplimentaw l-inizjattiva. Il-JRC, li huwa d-dipartiment speċjalizzat fi ħdan il-Kummissjoni għal appoġġ tekniku u xjentifiku, jassisti fl-abbozzar ta’ proposti għal proġetti, fl-għażla tal-proġetti u fil-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet. Huwa responsabbli wkoll mill-istabbiliment u ż-żamma ta’ mekkaniżmi ta’ monitoraġġ għall-proġetti u għall-iniżjattiva fl-intier tagħha. L-UNICRI jistabbilixxi s-segretarjati reġjonali u jassisti matul l-istabbiliment ta’ strutturi fil-pajjiżi sħab, bl-abbozzar ta’ pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali u l-organizzazzjoni ta’ laqgħat madwar mejda tonda.

(e)Kull pajjiż sieħeb - li minnhom hemm aktar minn 40 - jaħtar il-punt fokali nazzjonali (PFN) tiegħu biex jikkoordina x-xogħol li jkun sar mill-partijiet interessati tas-CBRN f’pajjiżhom, biex jassisti l-istabbiliment ta’ timijiet nazzjonali (TN)¹¹, jorganizza laqgħat u biex ixerred l-informazzjoni rilevanti. Il-pajjiżi sħab jiddefinixxu wkoll il-ħtiġijiet tagħhom bl-għajnuna ta’ sett ta’ għodod għall-valutazzjoni tal-ħtiġijiet u jiżviluppaw pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali, li fihom huma jipprijoritizzaw il-ħtiġijiet tagħhom. Huma mbagħad jabbozzaw proposti għal proġetti mfassla apposta, li jindirizzaw dawk il-ħtiġijiet. Matul il-proċess ulterjuri, il-proposti għal proġetti jiżdidilhom komponent reġjonali, jekk dan ikun għadu mhux inkluż, jiġu rfinati mill-JRC u mbagħad jiġu evalwati, klassifikati u magħżula għall-finanzjament mill-EuropeAid. Wara dan, il-konsorzji ta’ implimentazzjoni tal-proġetti jiġu kkuntrattati, u tibda l-implimentazzjoni.

(f)Il-pajjiżi sħab jikkooperaw permezz ta’ segretarjati reġjonali (SR) (ara l-Anness II għal-lista). Is-segretarjati huma magħmulin minn żewġ membri tal-persunal permanenti: kap tas-segretarjat (maħtur mill-pajjiż ospitanti) u koordinatur reġjonali (impjegat mill-UNICRI). Dawn ifittxu li jrawmu kooperazzjoni reġjonali u li jagħtu dimensjoni reġjonali lill-proposti għal proġetti, permezz ta’:

οfaċilitazzjoni tal-kondiviżjoni ta’ informazzjoni u l-koordinazzjoni fir-reġjun;

οgħajnuna għal pajjiżi biex isaħħu l-kapaċità tagħhom li jivvalutaw u jindirizzaw il-ħtiġijiet u jidentifikaw oqsma ta’ kompetenzi;

οappoġġ għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-proġetti, u l-provvediment ta’ feedback dwarhom lill-korpi ta’ implimentazzjoni; u

οpromozzjoni ta’ sensibilizzazzjoni reġjonali dwar l-inizjattiva.

11

Id-delegazzjoni tal-UE¹² f’kull pajjiż li jipparteċipa fl-inizjattiva tiġi infurmata b’mod regolari dwar il-progress tagħha u dwar l-azzjonijiet relatati li jkunu qed jiġu implimentati f’dak il-pajjiż.

12

L-Anness III juri l-komponenti individwali tal-iniżjattiva u l-korpi involuti għall-implimentazzjoni tagħha.

1Ir-Regolament (KE) Nru 1717/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Novembru 2006 li jistabbilixxi Strument għall-Istabbiltà (ĠU L 327, 24.11.2006, p. 1).

2Eżempju ta’ miżuri fuq terminu qasir: appoġġ għall-istabbiliment ta’ awtoritajiet interim u istituzzjonijiet tal-istat demokratiċi u pluralistiċi; eżempju ta’ miżuri fuq terminu twil: żvilupp ta’ oqfsa legali u kapaċitajiet istituzzjonali, pereżempju li jikkonċernaw kontrolli tal-esportazzjoni fuq oġġetti li jistgħu jintużaw għal skopijiet ċivili u/jew militari jew kriminali (“oġġetti b’użu doppju”).

3“Assistenza Teknika lill-Komunità ta’ Stati Indipendenti (KSI)”.

4Matul il-perjodu 1992-2006, ġew allokati EUR 1,3 biljun għall-programm ta’ sikurezza nukleari TACIS.

5L-Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà, il-Kunsill Ewropew, Brussell, it-12 u t-13 ta’ Diċembru 2003; ara http://www.eeas.europa.eu/csdp/about-csdp/european-security-strategy/.

6L-Istrateġija Ewopea kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva, il-Kunsill Ewropew, Brussell, it-12 Diċembru 2003; ara http://eeas.europa.eu/non-proliferation-and-disarmament/wmd/index_en.htm.

7Ir-riżoluzzjoni 1540 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tat-28 ta’ April 2004.

8L-Istrument għall-Istabbiltà – Programm Indikattiv Pluriennali 2009-2011, il-Kummissjoni Ewropea, 8.4.2009.

9Għall-UNICRI dawk kienu organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ minn madwar id-dinja, bil-kompetenzi rilevanti; għall-EuropAid dawk huma: aġenziji governattivi tal-Istati Membri tal-UE, bil-kompetenzi rilevanti.

10L-UNICRI jimmaniġġja l-proġetti kkuntrattati qabel l-2012.

11It-timijiet nazzjonali jkomplu jikkoordinaw ix-xogħol u jikkondividu l-informazzjoni f’pajjiżhom fost istituzzjonijiet bħal ministeri, aġenziji u faċilitajiet ta’ riċerka u edukattivi.

12L-UE hija rrappreżentata permezz ta’ 139 Delegazzjoni u Uffiċċju tal-UE madwar id-dinja. Għal aktar informazzjoni, ara http://eeas.europa.eu/delegations/index_en.htm.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

13

L-awditu tal-Qorti kellu l-għan li jivvaluta jekk l-inizjattiva tal-UE dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza CBRN tistax tikkontribwixxi b’mod effettiv għall-mitigazzjoni ta’ riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li jkunu ġejjin minn barra l-UE. Din il-mistoqsija kumplessiva tal-awditjar inqasmet fit-tliet submistoqsijiet li ġejjin:

οL-inizjattiva hija bbażata fuq analiżi soda tas-sitwazzjoni qabel l-2010?

οL-istruttura organizzattiva tal-inizjattiva hija xierqa biex tilqa’ l-isfidi identifikati?

οHemm sistema xierqa ta’ ġestjoni li hija stabbilita u operazzjonali?

14

Billi l-inizjattiva hija pjuttost ġdida (inbdiet fl-2010 bl-ewwel proġetti fl-2013), il-Qorti ma awditjatx l-outputs, l-eżiti u l-impatti tagħha. Minflok, hija eżaminat jekk l-approċċ, l-istrateġija u l-ġestjoni tal-inizjattiva jagħmluhiex probabbli li hija tkun tista’ tnaqqas riskji CBRN f’pajjiżi li mhumiex fl-UE.

15

Il-Qorti wettqet l-awditu bejn Ottubru 2013 u Jannar 2014. Ix-xogħol tal-awditjar kien jikkonsisti f’eżami analitiku ta’ dokumenti rilevanti, intervisti mal-persunal tal-Kummissjoni, tas-SEAE, tal-UNICRI u tat-tim ta’ governanza, żjarat f’żewġ segretarjati reġjonali (Rabat u Amman) u attendenza għal sessjoni ta’ ħidma li twettqet taħt wieħed mill-proġetti.

Osservazzjonijiet

Il-kunċett wara l-inizjattiva huwa bbażat fuq analiżi soda, u jrawwem il-kooperazzjoni u s-sjieda fir-reġjuni

16

L-inizjattiva tal-UE dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza CBRN hija rispons ewlieni għall-Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà u l-Istrateġija Ewropea kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva. Il-kunċett wara l-inizjattiva huwa bbażat fuq analiżi soda, u jieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari d-defiċjenzi li ġejjin tal-programm TACIS preċedenti:

οl-approċċ kien fil-biċċa l-kbira ad-hoc u mhux l-azzjonijiet kollha tiegħu kienu inkorporati fi strateġija fuq terminu twil;

οl-implimentazzjoni tal-programm TACIS kienet minn fuq għal isfel, b’ċentru għat-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-Kummissjoni, u għalhekk ftit li xejn tħalla spazju għal sjieda mill-pajjiżi li mhumiex fl-UE. Għalhekk, kien hemm riskju għoli li l-proġetti u r-riżultati tagħhom ma jkomplux jinżammu wara li l-finanzjament mill-UE jkun intemm¹³.

17

L-inizjattiva dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza tippreżenta bosta karatteristiċi innovattivi. Hija intenzjonata:

οli tkun komprensiva: li tindirizza riskji u theddid relatati mas-CBRN, irrispettivament minn jekk l-oriġini tagħhom tkunx kriminali, aċċidentali jew naturali, u li tinkludi miżuri ta’ mitigazzjoni li jittrattaw kwistjonijiet ta’ prevenzjoni, detezzjoni, rispons u governanza. Il-Kaxxa 1 hawn taħt tagħti eżempji ta’ dawn ir-riskji;

οli tkun mibnija fuq approċċ (“minn isfel għal fuq”) espliċitu xprunat mid-domanda: esperti fil-pajjiżi sħab jidentifikaw b’mod sistematiku l-ħtiġijiet speċifiċi għal pajjiżhom fl-oqsma kollha ta’ riskju CBRN bl-għajnuna ta’ sett ta’ għodod għall-valutazzjoni tal-ħtiġijiet (jiġifieri analiżi tad-diskrepanzi); huma mbagħad jipprijoritizzaw, fi pjan ta’ azzjoni nazzjonali, il-miżuri li jeħtieġ li jittieħdu biex jiġu indirizzati dawn ir-riskji u t-theddid; finalment huma jabbozzaw proposti għal proġetti mfassla apposta biex jindirizzaw il-ħtiġijiet identifikati u biex jeliminaw id-diskrepanzi fis-sistemi ta’ mitigazzjoni tar-riskji tagħhom;

οli jkollha fokus distint fuq il-kooperazzjoni reġjonali bejn il-pajjiżi sħab: il-kompetenzi u l-kapaċità ġġenerati permezz tal-inizjattiva fil-pajjiżi sħab huma kondiviżi fil-livell reġjonali.

  Kaxxa 1

Eżempji ta’ riskji CBRN indirizzati mill-inizjattiva:

-Kimiċi: traffikar illeċitu ta’ materjal kimiku li jista’ jintuża għal attivitajiet industrijali u/jew kriminali (“użu doppju”);

-Bijoloġiċi: epidemiji bħall-Influwenza Avjarja, marda infettiva ħafna li tinfirex malajr f’bosta pajjiżi;

-Radjoloġiċi: skart tal-isptar bħal sustanzi użati fir-radjoterapija;

-Nukleari: Inċidenti tat-tip Fukushima, fejn materjal radjoloġiku jinfirex fl-ambjent b’mod aċċidentali.

18

Dawn il-karatteristiċi ġodda kollha ġew imfassla biex tiżdied is-sjieda fil-pajjiżi sħab, u b’hekk titjieb is-sostenibbiltà tal-inizjattiva: jiġifieri, tiżdied il-probabbiltà li r-riżultati tal-miżuri jkomplu jinżammu meta l-finanzjament mill-UE jintemm.

19

Il-kooperazzjoni reġjonali fil-qasam tas-sigurtà hija karatteristika ewlenija tal-inizjattiva. Is-SEAE u l-Kummissjoni kellhom raġunijiet siewja biex jintegraw dan l-element fl-inizjattiva u jiffukaw fuq il-kooperazzjoni reġjonali:

(a)ir-riskji indirizzati għandhom, min-natura tagħhom, karattru transkonfinali; l-impatt ta’ inċidenti kimiċi u epidemiji bħall-influwenza avjarja ma jieqafx fil-fruntieri;

(b)il-pajjiżi sħab ivarjaw f’termini tal-progress tagħhom fil-qasam tal-mitigazzjoni tar-riskji CBRN; il-kooperazzjoni reġjonali tippromwovi l-aħjar prattiki u l-pajjiżi sħab jistgħu jibbenefikaw mill-għarfien ta’ xulxin.

20

Għaldaqstant, il-benefiċċji intenzjonati tal-inizjattiva mhumiex limitati għall-outputs tal-proġetti. Il-fatt li pajjiżi ġirien f’postijiet ġeografiċi sensittivi bħall-Afrika ta’ Fuq u l-Lvant Ċentrali jiltaqgħu biex jiddiskutu u jimplimentaw proġetti fil-qasam tas-sigurtà jirrappreżenta valur miżjud importanti, li jikkontribwixxi, fih innifsu, għal kultura ta’ kooperazzjoni u sikurezza.

21

Il-komunità internazzjonali laqgħet l-inizjattiva. Din ġiet approvata mill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU¹⁴, mis-Sħubija Globali tal-G8 (li stabbilixxiet grupp ta’ ħidma dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza¹⁵) u min-NATO (fejn l-UE qed tappoġġa ċ-Ċentru CBRN tan-NATO f’Vyskov, ir-Repubblika Ċeka¹⁶).

L-istruttura organizzattiva tal-inizjattiva hija kumplessa iżda ġeneralment xierqa

22

L-istruttura tal-inizjattiva hija kumplessa minħabba l-għadd ta’ atturi involuti, l-organizzazzjoni deċentralizzata, l-iskala globali, l-eteroġeneità tar-reġjuni u tal-pajjiżi sħab u l-implimentazzjoni konġunta mill-korpi tal-UE u tan-NU (ara l-paragrafi 10 sa 11). Madankollu, din il-kumplessità hija inerenti għall-approċċ magħżul għall-inizjattiva: komprensiv, minn isfel għal fuq u reġjonali (ara l-paragrafu 17).

23

L-għażla tal-korpi ta’ implimentazzjoni għall-inizjattiva, il-JRC u l-UNICRI kienet maħsuba tajjeb. Il-JRC, il-korp xjentifiku intern tal-Kummissjoni, jipprovdi kompetenzi tekniċi rilevanti, filwaqt li l-UNICRI jista’ jserraħ fuq in-netwerk diplomatiku tan-NU meta jkun qed javviċina pajjiżi sħab potenzjali u jikkonvinċihom biex jipparteċipaw fl-inizjattiva. L-Anness IV juri l-isfond għall-għażla ta’ kull wieħed mill-korpi ta’ implimentazzjoni, il-qasam tal-kompetenzi tagħhom u l-kompiti prinċipali assenjati lilhom.

24

Minkejja l-għadd kbir ta’ korpi involuti, ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tagħhom huma definiti b’mod ċar u kull korp għandu r-rwol tiegħu (ara l-paragrafi 10 sa 11).

25

Il-pajjiżi sħab jagħżlu l-punt fokali nazzjonali tagħhom u huma stess joħolqu tim nazzjonali, skont linji gwida u rakkomandazzjonijiet maħruġa mill-JRC u mill-UNICRI. Din l-awtonomija hija kruċjali biex huma jaċċettaw l-inizjattiva u hija konsistenti mal-approċċ ġenerali tagħha li huwa xprunat mid-domanda.

26

Fir-rigward tad-deżinjazzjoni tar-reġjuni li fihom kellha topera l-inizjattiva, is-SEAE u l-Kummissjoni, bir-raġun, għażlu prinċipalment reġjuni b’pajjiżi fil-viċinat tal-UE u/jew pajjiżi assoċjati mal-UE (ara l-Anness II). Madankollu, hemm għadd kbir ta’ reġjuni u pajjiżi involuti u għalhekk id-domanda għal fondi għal proġetti utli tista’ fl-fatt taqbeż ir-riżorsi limitati disponibbli. Jista’ jkun meħtieġ li ssir prijoritizzazzjoni ta’ proġetti fl-oqsma l-aktar rilevanti għas-sigurtà tal-UE biex jiġi żgurat li jsir l-aħjar użu mill-fondi disponibbli.

27

Attwalment, is-segretarjati reġjonali (ara l-paragrafu 10) għandhom kompetenzi tekniċi limitati. Dan jagħmilha diffiċli għalihom li jaqdu xi partijiet mir-rwol tagħhom, bħal li jassistu fl-iżvilupp u fl-irfinar tal-proposti għal proġetti u li jiffaċilitaw l-implimentazzjoni tal-proġetti aktar tard.

28

Id-delegazzjonijiet tal-UE fil-pajjiżi sħab jiġu infurmati b’mod regolari dwar l-inizjattiva iżda għad ma għandhomx rwol attiv biżżejjed. Huma għandhom il-kompetenzi biex jappoġġaw lis-segretarjati reġjonali u lill-punti fokali nazzjonali. Aktar importanti minn hekk, huma għandhom kompetenza diplomatika li tista’ tgħin fil-kisba u ż-żamma tal-appoġġ politiku f’livell għoli fil-pajjiżi sħab kif ukoll fis-sensibilizzazzjoni dwar l-involviment tal-UE.

Filwaqt li s-sistemi ta’ ġestjoni huma stabbiliti, għad hemm xi nuqqasijiet

Dewmien fil-pjan ta’ implimentazzjoni

29

Is-SEAE u l-EuropeAid ma qisux il-kumplessità inerenti tal-inizjattiva meta fasslu l-pjan ta’ implimentazzjoni tagħha (ara l-Anness III). Ittieħed aktar żmien milli mistenni biex jiġu stabbiliti l-istrutturi fil-pajjiżi sħab. Dan kien dovut għal ċirkustanzi politiċi u għal-livelli varji ta’ appoġġ nazzjonali f’livell għoli, in-natura eteroġenea tal-pajjiżi sħab, l-esperjenza preċedenti varja tagħhom fil-qasam tal-mitigazzjoni tar-riskju CBRN u l-livelli differenti sa fejn l-istrutturi rilevanti (pereżempju t-timijiet nazzjonali) kienu diġà ġew stabbiliti.

30

Din il-kumplessità dewmet mhux biss il-ħatra ta’ punti fokali nazzjonali iżda wkoll l-istabbiliment ta’ timijiet nazzjonali.

31

Il-pjan ta’ implimentazzjoni kien jipprevedi, fost l-oħrajn, sensiela ta’ passi mill-valutazzjoni tal-ħtiġijiet, bl-użu ta’ sett ta’ għodod żviluppat apposta, sa pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali segwiti minn proposti għal proġetti biex jindirizzaw il-ħtiġijiet identifikati.

32

L-iskop tas-sett ta’ għodod għall-valutazzjoni tal-ħtiġijiet kien li jiġu identifikati, b’mod sistematiku, ir-riskji speċifiċi għall-pajjiżi fl-oqsma kollha ta’ riskju CBRN. L-iżvilupp tas-sett ta’ għodod kien diġà ppjanat f’kuntratt tal-2010 bejn il-EuropeAid u l-UNICRI. Minħabba d-dewmien fl-implimentazzjoni tal-inizjattiva (ara l-paragrafi 29 sa 30), il-EuropeAid reġa’ skedah għall-programm ta’ azzjoni annwali 2012 tiegħu.

33

Fl-opinjoni tal-EuropeAid, l-UNICRI ma kienx ħa inkunsiderazzjoni biżżejjed il-kapaċitajiet amministrattivi tal-pajjiżi sħab waqt li kien qed jiżviluppa s-sett ta’ għodod, li jfisser li l-prodott finali kien kumpless wisq. Għalhekk f’Marzu 2013 huwa alloka l-kompitu mill-ġdid lill-JRC, li ħareġ verżjoni ġdida aktar sempliċi f’Diċembru 2013. Wara ttestjar fi tliet pajjiżi sħab, din saret disponibbli bis-sħiħ fil-bidu tal-2014. Attwalment hemm żewġ settijiet ta’ għodod disponibbli li għandhom jgħinu lill-pajjiżi sħab iħejju l-pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali tagħhom.

34

Wara li tkun twettqet valutazzjoni tal-ħtiġijiet, għandhom jitħejjew pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali sabiex jiġu ppreżentati l-miżuri meħtieġa għall-indirizzar tal-ħtiġijiet identifikati għat-tħejjija, il-prevenzjoni, id-detezzjoni u l-mitigazzjoni ta’ diżastri. Sa tmiem l-2013, ħames pajjiżi sħab kienu ħejjew abbozzi ta’ pjanijiet ta’ azzjoni.

35

Minħabba dan id-dewmien kollu, is-SEAE u l-EuropeAid ma setgħux iżommu mal-pjan ta’ implimentazzjoni kif dan kien tfassal. Il-proġetti kienu nbdew qabel ma ġew ivvalutati l-ħtiġijiet u qabel ma ġew abbozzati l-pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali.

Is-sistemi għall-għażla u l-implimentazzjoni tal-proġetti huma stabbiliti, iżda jeħtieġ li l-pajjiżi sħab ikunu aktar involuti fihom

36

Fir-rigward tal-għażla tal-proġetti, il-biċċa l-kbira mill-proposti jiġu mill-pajjiżi sħab jew mis-segretarjati reġjonali iżda xi wħud huma ġġenerati wkoll mill-korpi ta’ implimentazzjoni. Filwaqt li l-preżentazzjoni tal-proposti għal proġetti mill-korpi ta’ implimentazzjoni tista’ tagħti spinta lill-inizjattiva, dan ma jikkonformax mal-approċċ minn isfel għal fuq.

37

Il-JRC janalizza l-proposti kollha u jiżgura, flimkien mal-EuropeAid, li dawn jinkludu objettivi u indikaturi SMART¹⁷. Matul l-ewwel eżerċizzju ta’ għażla tal-proġetti l-EuropeAid, l-UNICRI u l-JRC biddlu l-proposti billi għaqqdu xi wħud minnhom u eliminaw oħrajn, filwaqt li mhux dejjem infurmaw lill-oriġinatur tal-proposti. Dan qiegħed is-sjieda tagħhom fil-periklu u kien ta’ detriment għall-iżvilupp tal-inizjattiva.

38

Minn Mejju 2013 ’il quddiem, il-pajjiżi sħab involuti jistgħu jipproponu proġetti f’kull ħin minflok darba f’sena, kif kienet is-sitwazzjoni qabel. Il-EuropeAid japprovahom fuq bażi ta’ każ b’każ wara diskussjonijiet bejn il-pajjiżi sħab, is-segretarjati reġjonali u l-esperti rilevanti. Matul id-diskussjonijiet, il-parteċipanti jiżguraw li l-proposti għal proġetti jkollhom dimensjoni reġjonali. Il-pajjiżi sħab laqgħu l-approċċ il-ġdid, billi huma aktar involuti fil-proċeduri li jwasslu għad-deċiżjoni li proposta għal proġett tirċievi finanzjament. Madankollu, il-pajjiżi sħab jinsabu mħassba dwar id-dewmien bejn il-proposti għal proġetti u l-implimentazzjoni tal-proġetti u japprezzaw kull titjib f’dan ir-rigward.

39

Sa April 2014, kienu ntgħażlu 40 proġett (ara l-Anness V). L-implimentazzjoni tal-ewwel ftit fosthom bdiet fl-1 ta’ Jannar 2013. Il-biċċa l-kbira minnhom jikkonċernaw is-sensibilizzazzjoni, in-netwerking, it-trasferiment ta’ għarfien, it-taħriġ, il-bini ta’ kapaċità u oqfsa ta’ ameljorament tal-leġiżlazzjoni (ara l-eżempju fil-Kaxxa 2).

40

L-UNICRI ingħata r-responsabbiltà għall-immaniġġjar tal-ewwel 19-il proġett tal-inizjattiva, inklużi l-għażla u l-ikkuntrattar tal-implimentaturi tal-proġetti, skont ir-regoli tan-NU. Dan kien ifisser li kwalunkwe organizzazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ minn madwar id-dinja, bil-kompetenzi rilevanti, setgħet tipparteċipa. Fl-2012, il-EuropeAid ħa f’idejh il-ġestjoni tal-proġetti sussegwenti biex jindirizza t-tħassib li esprimew xi Stati Membri, li riedu li l-esperti proprji tagħhom ikunu aktar involuti fix-xogħol, u xtaq jenfasizza r-rwol tal-UE bħala donatur.

41

Peress li l-EuropeAid kien u għadu qed jorganizza l-implimentazzjoni tal-proġetti, il-konsorzji inkarigati mill-implimentazzjoni tal-proġetti huma mibnija madwar aġenziji, korpi u esperti mill-Istati Membri tal-UE. Huma ftit ħafna l-aġenziji, il-korpi jew l-esperti mill-pajjiżi sħab li jipparteċipaw f’dawn il-konsorzji, minkejja li xi kultant ikollhom esperjenza wiesgħa tas-suġġetti kkonċernati. Dan jista’ jkun ta’ ostaklu għas-sjieda tal-miżuri fil-pajjiżi sħab u jaffettwa s-sostenibbiltà tar-riżultati tal-proġetti. Barra minn hekk, il-kapaċitajiet CBRN fil-pajjiżi sħab ikunu jibbenefikaw minn involviment akbar tal-kompetenzi proprji tagħhom. Dan kien wieħed mill-objettivi prinċipali tal-inizjattiva.

    Kaxxa 2

  Eżempju ta’ proġett

Titolu
Proġett 5: Żvilupp tal-għarfien u trasferiment tal-aħjar prattika dwar il-monitoraġġ tal-importazzjoni/esportazzjoni CBRN

Żona mmirata
L-Afrika tan-naħa tal-Atlantiku, l-Asja Ċentrali, il-Lvant Nofsani u l-Afrika ta’ Fuq

Implimentatur
German Office of Economics and Export Control (L-Uffiċċju Ġermaniż għall-Ekonomija u għall-Kontroll tal-Esportazzjoni) (BAFA), il-Ġermanja

Data
1.1.2013 – 31.12.2014

Baġit (f’EUR)
1 440 000

Objettivi

1.Irfid ta’ kapaċitajiet tal-pajjiżi fil-qasam tal-kontroll tal-importazzjoni/esportazzjoni permezz tal-iżvilupp ta’ proċeduri u linji gwida ddedikati biex jiskoraġġixxu vjeġġi transkonfinali illegali ta’ materjali CBRN perikolużi;

2.Bini ta’ fiduċja fost l-entitajiet, l-aġenziji eċċ. involuti fil-qasam tar-regolamentazzjoni tal-importazzjoni/esportazzjoni fil-livell nazzjonali u f’dak reġjonali;

3.Żvilupp ta’ sistema sostenibbli ta’ kondiviżjoni ta’ għarfien applikabbli għal firxa wiesgħa ta’ pajjiżi u strutturi governattivi bbażata fuq pakketti ta’ għodod li huma faċilment disponibbli dwar l-importazzjoni/esportazzjoni CBRN;

4.Titjib ta’ kooperazzjoni reġjonali bejn l-aġenziji u standardizzazzjoni mal-proċeduri u l-linji gwida internazzjonali dwar il-kontrolli tal-importazzjoni/esportazzjoni.

Isseħħ kooperazzjoni bilaterali bejn il-korpi responsabbli għat-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-korpi ta’ implimentazzjoni, iżda ma hemm ebda forum għal kooperazzjoni strateġika usa’

42

Matul il-fażi inizjali, ġie stabbilit kumitat ta’ koordinazzjoni, li laqqa’ flimkien rappreżentanti tal-korpi responsabbli għat-teħid ta’ deċiżjonijiet (is-SEAE u l-EuropeAid) u tal-korpi ta’ implimentazzjoni (il-JRC u l-UNICRI) biex jiddiskuti l-proċess tal-istabbiliment tal-inizjattiva, li kien għadu għaddej, inklużi l-prijoritajiet reġjonali, l-għażla tal-proġetti li kienu se jkunu operati mill-UNICRI u kwistjonijiet oħra. Wara li l-għażla tal-proġetti tal-UNICRI kienet ġiet iffinalizzata, dan il-kumitat ma baqax jeżisti. Minn dakinhar ’l hawn, l-entitajiet involuti jikkoperaw prinċipalment b’mod bilaterali.

43

Bosta mill-korpi kkonċernati esprimew l-opinjoni li l-kooperazzjoni, il-koordinazzjoni u l-komunikazzjoni bejniethom jistgħu jittejbu, pereżempju billi l-kumitat ta’ koordinazzjoni jingħata ħajja mill-ġdid bħala forum għal kooperazzjoni strateġika usa’. Il-kumitat ikun jassisti fil-kjarifikazzjoni ta’ kwistjonijiet u fl-issettjar ta’ prijoritajiet b’mod aktar effiċjenti fl-użu ta’ ħin, li jnaqqas il-ħtieġa għal bosta diskussjonijiet bilaterali.

44

Minbarra l-inizjattiva dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza, jeżistu mezzi oħra għall-finanzjament ta’ proġetti relatati mas-CBRN eż. permezz tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika jew minn aġenziji mill-Istati Membri tal-UE.

45

Il-Kummissjoni ma għandhiex dehra ġlobali tal-proġetti kollha ffinanzjati mill-istrumenti kollha fil-qasam tal-politika ta’ sigurtà, kif ukoll tal-mitigazzjoni tar-riskju CBRN iffinanzjata minn donaturi oħra.

Ġiet stabbilita sistema ta’ monitoraġġ

46

Il-EuropeAid stabbilixxa sistema ta’ monitoraġġ għall-inizjattiva, ibbażata madwar indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u tal-impatt. Huwa jimmonitorja wkoll il-proġetti bl-assistenza tad-DĠ JRC u tal-UNICRI. Ir-rapport Annwali tal-Attività tal-EuropeAid jipprovdi wkoll informazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-inizjattiva.

47

Id-DĠ JRC stabbilixxa websajt żviluppata tajjeb u eżawrjenti, li tipprovdi lill-partijiet interessati b’informazzjoni aġġornata dwar il-proposti, l-għażla u l-implimentazzjoni tal-proġetti.

48

Fir-”Rapport ta’ Progress ta’ kull Sitt xhur dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-UE kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva”¹⁸ il-Kunsill jirrapporta fuq il-mitigazzjoni tar-riskju CBRN u, fost l-oħrajn, fuq l-inizjattiva dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza.

49

Meta jitqies li l-proġetti nbdew biss fl-2013 (ara l-paragrafu 39), huwa ċar li għadu kmieni wisq biex tiġi vvalutata l-effettività tas-sistema ta’ monitoraġġ stabbilita.

13Dan huwa magħruf bħala s-”sostenibbiltà” ta’ miżuri ffinanzjati minn donaturi.

14Dikjarazzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti li tappoġġa ċ-Ċentri ta’ Eċċellenza tal-UE, it-12 ta’ April 2012.

15Sħubija Globali: Kontra t-Tifrix ta’ Materjali u Armi tal-Qerda Massiva: Rapport tal-President għall-2013, Foreign and Commonwealth Office (Uffiċċju tal-Affarijiet Barranin u l-Commonwealth), Londra, Diċembru 2013.

16Għal aktar informazzjoni ara http://www.jcbrncoe.cz/.

17SMART = speċifiku, li jista’ jitkejjel, li jista’ jintlaħaq, rilevanti u marbut mal-ħin.

18L-aktar rapport reċenti ta’ dan it-tip ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali C 54 tal-25.2.2014.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Konklużjonijiet

50

Dwar il-mistoqsija kumplessiva tal-awditjar, il-Qorti tikkonkludi li l-inizjattiva tal-UE dwar iċ-ċentri ta’ eċċellenza CBRN tista’ tikkontribwixxi b’mod effettiv għall-mitigazzjoni ta’ riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li jkunu ġejjin minn barra l-UE, iżda bosta elementi għad iridu jiġu ffinalizzati.

51

Fir-rigward tat-tliet submistoqsijiet il-Qorti tikkonkludi li:

(a)Il-kunċett tal-inizjattiva huwa bbażat fuq analiżi soda u jindirizza d-defiċjenzi identifikati fil-programm preċedenti TACIS. L-approċċ komprensiv u xprunat mid-domanda u l-fokus distint fuq il-kooperazzjoni reġjonali jipprovdu rispons fuq terminu twil għall-prijoritajiet definiti fl-istrateġija Ewropea ta’ sigurtà u fl-istrateġija tal-UE kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva li ma kinux ġew indirizzati sa dak iż-żmien. L-inizjattiva tipprevedi l-involviment tal-partijiet interessati kollha fil-pajjiżi sħab fi stadju bikri ħafna, sabiex tikkontribwixxi għas-sostenibbiltà tal-inizjattiva u s-sjieda mill-pajjiżi sħab fil-bosta reġjuni kkonċernati.

(b)B’mod ġenerali, l-istruttura organizzattiva tal-inizjattiva hija xierqa, minkejja l-kumplessità tagħha, iżda teħtieġ xi aġġustamenti. L-għażla taż-żewġ korpi ta’ implimentazzjoni u tar-reġjuni kienet maħsuba tajjeb, u kull wieħed mill-korpi involuti għandu rwol speċifiku. Madankollu, is-segretarjati reġjonali għandhom nuqqas ta’ kapaċità teknika. Id-delegazzjonijiet tal-UE ma jużawx biżżejjed il-pożizzjoni tagħhom biex isaħħu l-appoġġ politiku fil-pajjiżi sħab, u jikkollegaw mal-Istati Membri tal-UE.

(c)Hemm stabbilita sistema xierqa ta’ ġestjoni u din qed issir operazzjonali. Madankollu, kien hemm dewmien f’xi wħud mill-elementi tal-inizjattiva. Il-pjan inizjali ta’ implimentazzjoni ma kkunsidrax biżżejjed il-kumplessità inerenti tal-inizjattiva. Dan kien ifisser li l-pjan ta’ implimentazzjoni ma setax jiġi applikat bis-sħiħ, billi xi elementi ewlenin, bħall-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet kienu għadhom ma ġewx ikkompletati meta nbdiet l-għażla tal-proġetti. Fl-istadju aktar bikri tal-inizjattiva l-pajjiżi sħab ma kinux involuti biżżejjed fl-għażla tal-proġetti. Xi wħud mill-proġetti għadhom għaddejjin u ġew stabbiliti sistemi ta’ monitoraġġ. Il-Qorti nnutat li l-kooperazzjoni bejn il-korpi responsabbli għat-teħid ta’ deċiżjonijiet (is-SEAE u l-EuropeAid) minn naħa waħda u l-korpi ta’ implimentazzjoni (il-JRC u l-UNICRI) min-naħa l-oħra, iseħħ biss fuq bażi bilaterali.

Rakkomandazzjonijiet

52

Fir-rigward tal-istruttura tal-inizjattiva kif inhi bħalissa, is-SEAE u l-Kummissjoni għandhom:

οjikkonċentraw il-finanzjament mill-UE fl-oqsma tal-aktar rilevanza għas-sigurtà tal-UE sabiex b’hekk jinkiseb l-aktar benefiċċju dirett;

οiżidu l-kapaċitajiet tas-segretarjati reġjonali billi jżidu l-kompetenzi tekniċi;

οiżidu r-rwol tad-delegazzjonijiet tal-UE, b’mod partikolari fil-pajjiżi fejn ġie stabbilit segretarjat reġjonali.

53

Fir-rigward tal-ġestjoni tal-proġetti, il-Kummissjoni għandha:

οtieħu miżuri biex tinvolvi lill-pajjiżi sħab mhux biss meta jinbdew il-proġetti iżda wkoll fl-implimentazzjoni tagħhom. Dan iżid is-sjieda tagħhom tal-miżuri u jiżgura s-sostenibbiltà tagħhom;

οtkompli bl-isforzi biex ittejjeb il-proċeduri sabiex jitnaqqas il-perjodu ta’ żmien bejn il-proposti għal proġetti u l-implimentazzjoni tal-proġetti;

οittejjeb il-kooperazzjoni bejn il-korpi responsabbli għat-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-korpi ta’ implimentazzjoni, pereżempju billi tagħti ħajja mill-ġdid lill-kumitat ta’ koordinazzjoni.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Karel PINXTEN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tas-7 ta’ Ottubru 2014.

Għall-Qorti tal-Awdituri

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
President

Annessi

Anness I

L-Istruttura tal-Inizjattiva

Anness II

Lista tas-segretarjati reġjonali

Abbrevjazzjoni | Reġjun | Pajjiżi involuti
SEA | Ix-Xlokk tal-Asja | Il-Brunej Darussalam, il-Kambodja, l-Indoneżja, ir-Repubblika Demokratika Popolari tal-Laos, il-Malasja, il-Mjanmar, il-Filippini, Singapor, it-Tajlandja, il-Vjetnam
AAF | L-Afrika tan-naħa tal-Atlantiku (African Atlantic Façade) | Il-Côte d’Ivoire, il-Gabon, il-Liberja, il-Mawritanja, il-Marokk, is-Senegal, it-Togo
NA | L-Afrika ta’ Fuq | L-Alġerija, il-Libja, il-Marokk, it-Tuneżija
SEE | Ix-Xlokk tal-Ewropa, il-Kawkażu tan-Nofsinhar, il-Moldova u l-Ukraina | L-Albanija, l-Armenja, il-Bosnja-Ħerzegovina, dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja, il-Ġeorġja, il-Moldova, il-Montenegro, is-Serbja, l-Ukraina
CA | L-Asja Ċentrali | Il-Kirgiżistan, it-Taġikistan, l-Uzbekistan
ME | Il-Lvant Nofsani | L-Iraq, il-Ġordan, il-Libanu
ECA | L-Afrika tal-Lvant u Ċentrali | Il-Burundi, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo, il-Gana, il-Kenja, ir-Rwanda, is-Seychelles, l-Uganda, iż-Żambja

Fin-negozjar:

GCC
Kunsill ta’ Kooperazzjoni tal-Golf
Għadhom ma ġewx determinati

Anness III

Komponenti individwali tal-inizjattiva u korpi involuti

Anness IV

Korpi ta’ implimentazzjoni għall-inizjattiva

DĠ JRC
UNICRI

Isem sħiħ
Id-Direttorat Ġenerali Ċentru Konġunt tar-Riċerka
Istitut Interreġjonali ta’ Riċerka tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kriminalità u l-Ġustizzja

Sede
Brussell, il-Belġju; barra minn hekk, seba’ istituti ta’ riċerka rimoti
Turin, l-Italja

Qasam ta’ operazzjonijiet
Riċerka xjentifika, originarjament b’fokus speċjali fuq kwistjonijiet nukleari u radjoloġiċi
Prevenzjoni tal-kriminalità u ġustizzja kriminali

Websajt
http://ec.europa.eu/dgs/jrc/index.cfm?id=10
http://www.unicri.it/

Raġunament għall-għażla bħala korp ta’ implimentazzjoni tal-inizjattiva

-Know-how tekniku rilevanti

-Kooperazzjoni b’suċċess fi programmi predeċessuri

-Rikonoxximent internazzjonali bħala korp espert fil-qasam

-Esperjenza fil-ġestjoni ta’ proġetti

-Kompetenzi fi kwistjonijiet ta’ kriminalità u ġustizzja

-Know-how fil-bini ta’ kapaċità f’pajjiżi li mhumiex fl-UE

-Kooperazzjoni preċedenti mal-Kummissjoni Ewropea

-Jinħtieġ korp tan-NU, billi l-inizjattiva tinvolvi kwistjonijiet sensittivi għal pajjiżi sħab fil-qasam tas-sigurtà

Kompiti prinċipali fl-inizjattiva

-Provvediment ta’ appoġġ tekniku u xjentifiku

-Assistenza fl-abbozzar ta’ proposti għal proġetti, inkluż it-tfassil ta’ speċifikazzjonijiet tekniċi

-Appoġġ lill-EuropeAid fl-għażla tal-proġetti

-Stabbiliment u żamma ta’ mekkaniżmi ta’ monitoraġġ għall-proġetti u għall-inizjattiva fl-intier tagħha

-Twettiq ta’ valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet flimkien mal-pajjiżi sħab

-Tħejjija metodoloġika

-Stabbiliment ta’ segretarjati reġjonali, inkluż il-provvediment ta’ persunal permanenti

-Assistenza matul l-istabbiliment ta’ strutturi fil-pajjiżi sħab (punti fokali nazzjonali, timijiet nazzjonali)

-Abbozzar ta’ pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali flimkien mal-pajjiżi sħab

-Organizzazzjoni ta’ laqgħat reġjonali “madwar mejda tonda”, li jiżguraw il-kooperazzjoni reġjonali u jgħinu fil-ġenerazzjoni ta’ proposti għal proġetti

Anness V

Lista ta’ proġetti attwalment implimentati mill-inizjattiva¹

Numru tal-Proġett
Titolu
Perjodu ta’ implimentazzjoni
Baġit f’EUR
Pajjiżi / Reġjuni (għall-abbrevjazzjonijiet ara l-Anness II)

Proġett 040
Tisħiħ ta’ laboratorji tas-saħħa biex jiġu minimizzati r-riskji bijoloġiċi potenzjali
1.1.2014-31.12.2016
4 495 712
CA, ME, SEE

Proġett 039
Tisħiħ tas-sigurtà tas-saħħa f’portijiet, f’ajruporti u f’punti ta’ qsim fuq l-art
23.7.2013-22.7.2015
1 500 000
CA, ME, NA, SEE

Proġett 038
Outreach għall-kontroll tal-esportazzjoni għal oġġetti b’użu doppju
1.1.2014-31.12.2015
2 500 000
CA, ME

Proġett 037
MEDILABSECURE – Stabbiliment ta’ netwerks ta’ laboratorji ta’ viroloġija tal-bnedmin u tal-annimali u ta’ entomoloġija medika
6.1.2014-5.1.2018
3 626 410
ME, NA, SEE

Proġett 036
Żvilupp ulterjuri u konsolidazzjoni tal-Programm Mediterranju għat-Taħriġ għal Interventi Epidemjoloġiċi (MediPIET)
1.1.2014-31.12.2017
6 400 000
ME, NA, SEE

Proġett 035
Ġestjoni ta’ skart kimiku u bijoloġiku perikoluż
1.1.2014-30.6.2017
3 871 800
AAF, NA

Proġett 034
Tisħiħ tal-kapaċitajiet fir-rispons għas-CBRN u f’emerġenzi kimiċi u mediċi
1.1.2014-31.12.2016
3 914 034
ME

Proġett 033
Tisħiħ tal-qafas legali nazzjonali tas-CBRN u provvediment ta’ taħriġ speċjalizzat u tekniku biex jissaħħu l-kapaċitajiet ta’ tħejjija u ta’ rispons għas-CBRN
15.9.2013-14.9.2016
2 699 069
AAF, ECA

Proġett 032
Stabbiliment ta’ Programm Mediterranju għal Taħriġ dwar Interventi Epidemjoloġiċi (MediPIET)
1.1.2013-31.12.2014
440 000
AAF, ME, NA, SEE

Proġett 031
Netwerk ta’ universitajiet u ta’ istituti għas-sensibilizzazzjoni għat-tħassib dwar l-użu doppju ta’ materjali kimiċi
1.1.2013-31.12.2014
800 000
Internazzjonali

Proġett 030
Netwerk ta’ Eċċellenza għall-Forensika Nukleari fir-Reġjun tax-Xlokk tal-Asja
1.1.2013-31.12.2014
600 000
SEA

Proġett 029
Żvilupp tar-Riżorsi Umani Reġjonali għall-Ġestjoni tas-Sikurezza, is-Sigurtà, u s-Salvagwardji Nukleari permezz ta’ Programm Universitarju ta’ Masters imwettaq fit-Tajlandja
1.1.2013-31.12.2014
340 000
SEA

Proġett 028
Appoġġ għall-iżvilupp ta’ sistema integrata nazzjonali ta’ sigurtà għal materjali nukleari u radjoattivi
1.1.2013-31.12.2014
1 000 000
SEA

Proġett 027
Ġestjoni ta’ bijoriskji
1.1.2013-31.12.2014
480 000
Pajjiżi fis-SEA

Proġett 026
Prerekwiżit għat-tisħiħ tal-oqfsa legali nazzjonali tas-CBRN
1.1.2013-31.12.2014
300 000
Il-Libanu, it-Tuneżija

Proġett 025
Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal-aħjar prattika dwar il-ġestjoni ta’ bijosikurezza/bijosigurtà/bijoriskju
1.1.2013-31.12.2014
480 000
ME

Proġett 024
Żvilupp ta’ metodoloġija għad-detezzjoni u l-ġestjoni ta’ materjali RN, u l-protezzjoni tal-pubbliku
1.1.2013-31.12.2014
600 000
Il-Mawritanja, il-Marokk, is-Senegal

Proġett 023
Bini ta’ kapaċità għall-identifikazzjoni u r-rispons għal theddid minn sustanzi kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari
1.1.2013-31.12.2014
500 000
Pajjiżi fil-Balkani, l-ME, l-NA u s-SEA

Proġett 022
Provvediment ta’ taħriġ tekniku speċjalizzat biex isaħħaħ il-kapaċitajiet tal-ewwel intervent fil-każ ta’ inċidenti CBRN
1.1.2013-31.12.2014
700 000
AAF, SEA

Proġett 021
Bini ta’ kapaċità tal-kontroll fuq il-fruntieri reġjonali għall-identifikazzjoni u d-detezzjoni ta’ materjali CRN
1.1.2013-31.12.2014
700 000
AAF, SEA

Proġett 019
Żvilupp ta’ proċeduri u linji gwida biex jinħolqu u jittejbu sistemi siguri ta’ ġestjoni ta’ informazzjoni u mekkaniżmi għall-iskambju ta’ data għal materjali CBRN taħt kontroll regolatorju
3.1.2013-2.1.2015
400 000
Internazzjonali

Proġett 018
Netwerk Internazzjonali ta’ universitajiet u istituti għas-sensibilizzazzjoni għat-tħassib dwar l-użu doppju ta’ materjali fil-bijoteknoloġija
1.1.2013-31.12.2014
399 719
Internazzjonali

Proġett 017
Stabbiliment ta’ Pjan Nazzjonali ta’ Rispons fil-Gana u l-Kenja għar-reazzjoni għal avvenimenti mhux awtorizzati li jinvolvu materjali kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari (CBRN)
15.5.2013-14.5.2015
240 000
Il-Gana u l-Kenja

Proġett 016
Appoġġ għall-iżvilupp ta’ sistema integrata nazzjonali ta’ sigurtà nukleari
1.1.2013-31.12.2014
400 000
NA

Proġett 015
Tisħiħ tal-bijosikurezza u l-bijosigurtà ta’ laboratorji permezz tal-iżvilupp ta’ sistema iso-bank għal-laboratorji
Sejħa għal offerti għadha għaddejja
480 000
Pajjiżi fis-SEA

Proġett 014
Provvediment ta’ taħriġ speċjalizzat u tekniku biex jissaħħu l-kapaċitajiet tal-ewwel intervent
4.1.2013-3.1.2015
400 000
SEE

Proġett 013
Bini ta’ kapaċità u sensibilizzazzjoni għall-identifikazzjoni u r-rispons għal theddid minn materjali kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari fil-pajjiżi tal-Afrika sub-Saħarjana
1.1.2013-31.12.2014
319 924
ECA

Proġett 012
Kondiviżjoni ta’ esperjenza bejn pajjiżi tal-UE u tax-Xlokk tal-Asja dwar ir-rinforz ta’ leġiżlazzjonijiet u regolamenti fil-qasam tal-bijosikurezza u l-bijosigurtà, kif ukoll sistemi rileventi ta’ ġestjoni ta’ laboratorji permezz ta’ Ċentru Reġjonali ta’ Eċċellenza - il-fażi 2
4.1.2013-3.1.2015
320 000
Pajjiżi fis-SEA

Proġett 011
Promozzjoni ta’ prattika tajba u ta’ proċeduri bejn l-aġenziji għall-valutazzjoni tar-riskji ta’ użu ħażin ta’ materjal kimiku, bijoloġiku, radjoloġiku u nukleari
1.1.2013-31.12.2014
1 915 452
Pajjiżi fl-NA, il-Balkani, l-ME, is-SEA

Proġett 010
Żvilupp ta’ korsijiet ta’ tagħlim elettroniku għall-mitigazzjoni tar-riskji CBRN
1.1.2013-31.12.2014
388 451
Internazzjonali

Proġett 009
Pjan Nazzjonali ta’ Rispons fil-Libanu għal Avvenimenti CBRN
1.1.2013-31.12.2014
159 900
Il-Libanu

Proġett 008
Prerekwiżit għat-tisħiħ tal-oqfsa legali nazzjonali tas-CBRN
1.1.2013-31.12.2014
800 000
Pajjiżi fis-SEA

Proġett 007
Linji gwida, proċeduri u standardizzazzjoni dwar il-bijosikurezza/bijosigurtà
1.1.2013-31.12.2014
1 199 576
Pajjiżi fis-SEA, fil-Balkani, il-Moldova

Proġett 006
Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal-aħjar prattika dwar il-ġestjoni ta’ skart kimiku u bijoloġiku
1.1.2013-31.12.2014
480 000
SEA

Proġett 005
Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal-aħjar prattika dwar il-monitoraġġ tal-importazzjoni/esportazzjoni CBRN
1.1.2013-31.12.2014
1 440 000
AAF, CA, ME, NA

Proġett 004
Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal-aħjar prattika dwar ir-rispons għas-CBRN bejn l-aġenziji
1.1.2013-31.12.2014
959 675
SEA, SEE

Proġett 003
Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal-aħjar prattika dwar il-ġestjoni ta’ bijosikurezza/bijosigurtà/bijoriskju
1.1.2013-31.12.2014
1 920 000
AAF, NA, SEA, SEE

Proġett 002
Bini ta’ kapaċità għall-identifikazzjoni u r-rispons għal theddid minn sustanzi kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari
1.1.2013-31.12.2014
160 000
Pajjiżi tal-Balkani

Proġett 001
Identifikazzjoni u tisħiħ ta’ kapaċitajiet forensiċi fil-qasam tal-prevenzjoni ta’ kriminalità organizzata u traffikar illeċitu ta’ aġenti kimiċi, inklużi taħriġ u tagħmir għal uffiċjali tad-dwana fl-ewwel punti ta’ kuntatt
1.1.2013-31.12.2014
640 000
Pajjiżi tal-Balkani

Pilota 2
Pilota 2
Rinforz ta’ leġiżlazzjonijiet u regolamenti fil-qasam tal-bijosikurezza, il-bijosigurtà u l-ġestjoni ta’ sistemi għal-laboratorji
1.1.2011-30.11.2012
375 000
Pajjiżi fis-SEA

Pilota 1
Pilota 1
Bini ta’ kapaċità fil-ġlieda kontra t-traffikar nukleari illeċitu
1.1.2011-30.6.2012
375 000
Pajjiżi fis-SEA

1 http://www.cbrn-coe.eu/Projects.aspx

Risposta tas-SEAE u tal-Kummissjoni

Taqsira Eżekuttiva

VII

Il-Kummissjoni u s-SEAE jilqgħu l-konklużjonijiet tal-Qorti u jaqblu li hemm elementi tal-inizjattiva li jeħtieġ li jkunu ffinalizzati. Sar progress tajjeb fl-implimentazzjoni ta’ Inizjattiva li hija bbażata fuq approċċ volontarju, minn isfel għal fuq li se jieħu ż-żmien biex jilħaq livell ta’ maturità u li għandu dejjem ikun soġġett għal żvilupp kontinwu. L-għodod kollha meħtieġa jinsabu f’posthom, bħall-istabbiliment tal-istrutturi meħtieġa f’ħafna reġjuni, l-organizzazzjoni ta’ diskussjonijiet, Kwestjonarju dwar il-Valutazzjoni tal-Ħtiġijiet, finanzjament ta’ proġetti f’reġjuni differenti, miżuri biex jimmonitorjaw l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-proġetti, kif ukoll diversi għodod ta’ viżibbiltà. Barra minn hekk, jiġu organizzati laqgħat regolari ma’ pajjiżi sħab, organizzazzjonijiet internazzjonali, aġenziji ta’ implimentazzjoni u kif ukoll punti ta’ kuntatt tal-Istati Membri tal-UE. L-ewwel Pjanijiet ta’ Azzjoni Nazzjonali qed jiġu żviluppati f’ħames pajjiżi pilota. Qed isiru sforzi oħra biex ikunu mistiedna pajjiżi sħab biex jipparteċipaw fil-programm. Aktar minn 20 pajjiż sieħeb ġdid esprima interess li jissieħeb fil-programm. B’dawn il-blokok u n-netwerks li nħolqu, l-Inizjattiva tista’ tilħaq livell imsaħħaħ biex tipprovdi ġestjoni tas-sigurtà u tar-riskju għall-UE u l-pajjiżi parteċipanti.

VIII

Barra minn hekk sabiex jintlaħqu l-miri tal-istrateġija Ewropea ta’ sigurtà u l-istrateġija tal-UE biex tiġġieled attivitajiet kriminali relatati man-nonproliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva (AQM), l-Inizjattiva tnaqqas ir-riskji minn theddidiet naturali u dawk kkawżati mill-bniedem ta’ CBRN. Fejn ir-riskji ta’ AQM huma preżenti l-Inizjattiva ssaħħaħ miżuri għall-ġlieda kontra l-proliferazzjoni, iżda jekk wieħed iħares lejn l-ambitu ġeografiku tal-Inizjattiva, l-appoġġ huwa pprovdut ukoll fejn ikun hemm riskji ikbar ta’ CBRN.

IX

Il-Kummissjoni u l-UNICRI, jagħtu appoġġ differenti iżda kumplimentari għall-Inizjattiva. It-Tim ta’ Governanza jipprovdi appoġġ dwar kwistjonijiet ta’ governanza kif u meta meħtieġ. Se tingħata assistenza fuq il-post lil għadd ta’ Segretarjati reġjonali, speċjalment dawk li huma attivi fil-Pajjiżi Aderenti, il-Pajjiżi Kandidati u dawk tal-Viċinat.

Issa li n-netwerks huma fis-seħħ il-Kummissjoni beħsiebha ttejjeb il-kapaċità teknika fejn din tista’ tkun assorbita bl-aħjar mod. Id-delegazzjonijiet tal-UE qed ikollhom rwol dejjem akbar fl-appoġġ tal-Inizjattiva. Issa li, l-bażi minn isfel għal fuq, volontarja għall-parteċipazzjoni hija fis-seħħ, l-appoġġ tad-Delegazzjoni jista’ jkun mobilizzat mingħajr ma jitqies bħala l-ixprun għall-kooperazzjoni reġjonali.

X

Id-differenza fil-kapaċità ta’ pajjiżi sħab biex jieħdu l-inizjattiva ’l quddiem wasslet għal żvilupp xi ftit irregolari.

XI

Il-Kummissjoni u s-SEAE jirringrazzjaw lill-Qorti għar-rakkomandazzjonijiet tagħha li se jsaħħu l-isforzi interni biex itejbu l-Inizjattiva.

Osservazzjonijiet

21

L-approċċ volontarju, minn isfel għal fuq tal-Inizjattiva huwa meqjus bħala mudell għat-trawwim tal-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet ta’ sigurtà kumplessi.

26

L-għażla tar-reġjuni kienet ir-riżultat ta’ approċċ komprensiv fejn is-SEAE, il-Kummissjoni u l-pajjiżi tar-reġjuni kienu appoġġati mill-Istati Membri tal-UE li pparteċipaw fis-selezzjoni billi bagħtu esperti mħallsa mill-Kummissjoni.

Il-loġika ta’ prijoritizzazzjoni fil-pajjiżi Aderenti u dawk Kandidati, kif ukoll pajjiżi li jagħmlu parti mill-politika tal-viċinat tal-UE hija evidenti. Is-sinifikat ta’ riskji u theddid f’reġjuni oħra m’għandux jiġi sottovalutat kif muri minn Fukushima, it-tifqigħa riċenti tal-Ebola u l-pandemiji li joriġinaw mix-Xlokk tal-Asja. L-Inizjattiva għandha flessibilità inerenti li tippermettilha li tirrispondi b’mod effiċjenti għal theddid globali u emerġenti.

27

Se tingħata assistenza fuq il-post lil għadd ta’ Segretarjati reġjonali, speċjalment dawk li huma attivi fil-pajjiżi Aderenti, il-Pajjiżi Kandidati u dawk tal-Viċinat. Qed jittieħdu passi biex jiffaċilitaw dan il-proċess.

28

Din hija azzjoni ta’ segwitu ta’ prijorità għas-SEAE u l-EuropeAid, u aħna qed niżviluppaw l-għodod sabiex id-Delegazzjonijiet u l-Ambaxxati tal-Istati Membri jkunu f’pożizzjoni aħjar biex jappoġġaw l-Inizjattiva.

29

Id-differenza fil-kapaċità ta’ pajjiżi sħab biex jieħdu l-inizjattiva ’l quddiem wasslet għal żvilupp xi ftit irregolari. Tagħti prijorità lil ċerti reġjuni, ibbażata fuq prijoritajiet ta’ sigurtà tal-UE u l-kapaċità ta’ sħab kienet approċċ li jirreaġixxi għal dan il-qafas speċifiku ta’ implimentazzjoni.

34

L-attivitajiet kollha fi ħdan l-inizjattiva huma fuq bażi volontarja. Il-pajjiżi sħab jiddeċiedu jekk iridux jiżviluppaw Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali CBRN jew le.

35

Il-finanzjament tal-proġett per se mhux dipendenti fuq it-twettiq ta’Kwestjonarju dwar il-Valutazzjoni tal-Ħtiġijiet u/jew l-istabbiliment ta’ Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali. F’xi każijiet il-Kummissjoni tieħu azzjoni fuq il-bażi ta’ talbiet speċifiċi minn pajjiżi sħab li problema ta’ prijorità urġenti relatata mal-ħtiġijiet tal-Mitigazzjoni tar-Riskju CBRN teħtieġ soluzzjoni.

36

Huwa biss matul l-istadji bikrin tal-Inizjattiva li l-proġetti jkunu ssuġġeriti minn aġenziji ta’ implimentazzjoni. Dan seħħ meta kien hemm ħtiġijiet evidenti u urġenti li setgħu jkunu antiċipati waqt li l-aspetti minn isfel għal fuq tal-Inizjattiva kienu fl-istadji inizjali tagħhom ta’ żvilupp.

37

Wara l-ewwel esperjenza, ittieħdu numru ta’ passi biex tittejjeb il-komunikazzjoni mal-pajjiżi sħab dwar ir-rekwiżiti ta’ kwalità marbuta mal-proġetti relatati mas-CBRN eliġibbli għal finanzjament tal-UE. L-objettivi u l-kriterji ta’ finanzjament issa huma diskussi regolarment fil-laqgħat ta’ diskussjoni fir-reġjuni, fil-laqgħat tal-kapijiet tas-segretarjati reġjonali kif ukoll laqgħat tal-punti fokali nazzjonali tas-CBRN. Il-proposti għall-proġetti preċedentament riċevuti kienu ta’ spiss wisq limitati fl-ambitu u spiss kienu ta’ natura nazzjonali minflok reġjonali. Il-JRC traċċa fid-dettall kwalunkwe bidliet magħmula fil-proposti għall-proġetti. Il-proposti għall-proġetti oriġinali kollha huma miżmuma u jistgħu jiġu rieżaminati fi kwalunkwe ħin.

38

Meta pparagunat ma’ programmi oħra, il-perjodi huma relattivament qosra minħabba l-hekk imsejħa regola n + 1 li hija applikabbli għall-Inizjattiva. Fuq medja, proġett jibda 15-il xahar wara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar il-Programm ta’ Azzjoni Annwali.

40

It-titjib tal-viżibilità tal-UE tal-Inizjattiva jibqa’ prijorità importanti għall-Kummissjoni u s-SEAE.

41

Ittieħdu għadd ta’ passi mmirati biex jinkoraġġixxu aktar il-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi sħab fil-ħidma, pereżempju billi jkun issuġġerit li l-konsorzji li jimplimentaw jinkorporaw esperti lokali.

It-tweġiba komuni għall-paragrafi 42 u 43

Ir-ristabbiliment ta’ Kumitat ta’ Koordinazzjoni għandu jiffaċilita kooperazzjoni usa’ u għandu jiffoka fuq id-direzzjonijiet strateġiċi u l-kwistjonijiet ta’ implimentazzjoni. Il-format tiegħu jista’ jvarja minħabba li d-diskussjonijiet mas-sħab ta’ implimentazzjoni, bħal UNICRI, għandhom jirrispettaw ir-Regolamenti Finanzjarji tal-Kummissjoni.

Madankollu, il-kooperazzjoni bilaterali tibqa’ neċessarja sabiex ikunu diskussi fid-dettall ċerti kwistjonijiet bħal kwistjonijiet kuntrattwali u finanzjarji.

45

Il-Kummissjoni tagħmel l-isforzi kollha meħtieġa biex tikkoordina l-attivitajiet tal-UE fil-qasam tas-CBRN ġewwa u barra l-Unjoni Ewropea.

Jeżistu diversi fora fejn isseħħ il-koordinazzjoni, bħalma huma l-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE tas-CBRN, diversi kumitati ta’ ħidma fil-livell tal-Kunsill, is-Sħubija Globali G8/G7 (li tinvolvi lil ħafna partijiet u sħab ewlenin inklużi dawk ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali: IAEA; WHO; Committee 1540; OPCW, ISTC u STCU) jew l-Inizjattiva Globali għall-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu Nukleari (inizjattiva maħluqa mill-Federazzjoni Russa u l-Istati Uniti tal-Amerika). Grazzi għal dawn l-attivitajiet ta’ koordinament, il-Kummissjoni għandha stampa globali sa fejn hu possibbli.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

50

Il-Kummissjoni u s-SEAE jilqgħu r-rapport tal-Qorti dwar iċ-Ċentri ta’ Eċċellenza CBRN tal-UE. Hemm bżonn ta’ approċċ xprunat mid-domanda u reġjonali u li hu ta’ utilità kbira għall-istituzzjonijiet tagħna.

51 (a)

Aħna nilqgħu l-konklużjonijiet tal-Qorti. Hemm elementi tal-Inizjattiva li jeħtieġ li jkunu ffinalizzati. Sar progress tajjeb fl-implimentazzjoni ta’ Inizjattiva li hija bbażata fuq approċċ volontarju, minn isfel għal fuq li se jieħu ż-żmien biex jilħaq livell ta’ maturità u li għandu dejjem ikun soġġett għal żvilupp kontinwu. L-għodod kollha meħtieġa jinsabu f’posthom, bħall-istabbiliment tal-istrutturi meħtieġa f’ħafna reġjuni, l-organizzazzjoni ta’ diskussjonijiet, Kwestjonarju dwar il-Valutazzjoni tal-Ħtiġijiet, finanzjament ta’ proġetti f’reġjuni differenti, miżuri biex jimmonitorja l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-proġetti, kif ukoll diversi għodod ta’ viżibbiltà. Barra minn hekk, jiġu organizzati laqgħat regolari ma’ pajjiżi sħab, organizzazzjonijiet internazzjonali, aġenziji ta’ implimentazzjoni u kif ukoll punti ta’ kuntatt tal-Istati Membri tal-UE. L-ewwel Pjanijiet ta’ Azzjoni Nazzjonali qed jiġu żviluppati f’ħames pajjiżi pilota. Qed isiru sforzi oħra biex ikunu mistiedna pajjiżi sħab biex jipparteċipaw fil-programm. Aktar minn 20 pajjiż sieħeb ġdid esprima interess li jissieħeb fil-programm. B’dawn il-blokok u n-netwerks li nħolqu, l-Inizjattiva tista’ tilħaq livell imsaħħaħ biex tipprovdi ġestjoni tas-sigurtà u tar-riskju għall-UE u l-pajjiżi parteċipanti.

51 (b)

Il-Kummissjoni u l-UNICRI, jagħtu appoġġ differenti iżda kumplimentari għall-Inizjattiva. It-Tim ta’ Governanza jipprovdi appoġġ dwar kwistjonijiet ta’ governanza kif u meta meħtieġ. Se tingħata assistenza fuq il-post lil għadd ta’ Segretarjati reġjonali, speċjalment dawk li huma attivi fil-Pajjiżi Aderenti, il-Pajjiżi Kandidati u dawk tal-Viċinat.

Issa li n-netwerks huma fis-seħħ il-Kummissjoni beħsiebha ttejjeb il-kapaċità teknika fejn din tista’ tkun assorbita bl-aħjar mod. Id-delegazzjonijiet tal-UE qed ikollhom rwol dejjem akbar fl-appoġġ tal-Inizjattiva. Issa li tinsab fis-seħħ il-bażi minn isfel għal fuq, volontarja għall-parteċipazzjoni, jista’ jkun mobilizzat l-appoġġ tad-Delegazzjoni.

51 (c)

F’xi aspetti kien inevitabbli, progress varjabbli, iżda issa li l-għodod huma fis-seħħ, l-implimentazzjoni tal-programm hija aktar anke jekk il-progress madwar ir-reġjuni se jibqa’ varjabbli. Qed ikunu eżaminati modi biex ikun żgurat li l-kooperazzjoni bilaterali tajba bejn il-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet u l-kooperazzjoni bilaterali tajba bejn is-sħab fl-implimentazzjoni ikunu estiżi biex ikopru l-erba’ korpi eżaminati.

52 L-ewwel punt

Il-Kummissjoni u s-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni. L-inizjattiva għandha flessibilità inerenti li tippermetti li tirreaġixxi b’mod effiċjenti għal theddid globali u emerġenti.

52 It-tieni punt

Il-Kummissjoni u s-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni. Se tingħata assistenza fuq il-post lil għadd ta’ Segretarjati reġjonali, speċjalment dawk li huma attivi fil-Pajjiżi Aderenti, il-Pajjiżi Kandidati u dawk tal-Viċinat. Qed jittieħdu passi biex jiffaċilitaw dan il-proċess.

52 It-tielet punt

Il-Kummissjoni u s-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni. Din hija azzjoni ta’ segwitu ta’ prijorità għas-SEAE u l-Kummissjoni, u aħna qed niżviluppaw l-għodod sabiex id-Delegazzjonijiet u l-Ambaxxati tal-Istati Membri jkunu f’pożizzjoni aħjar biex jappoġġaw l-Inizjattiva.

53 L-ewwel punt

Il-Kummissjoni u s-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni. Konsorzji ta’ implimentazzjoni huma mħeġġa biex jinkorporaw esperti lokali meta jwettqu proġetti.

53 It-tieni punt

Il-Kummissjoni u s-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni. Meta pparagunat ma’ programmi oħra, il-perjodi huma relattivament qosra minħabba l-hekk imsejħa regola N+1 li hija applikabbli għall-Inizjattiva. Fuq medja, proġett jibda 15-il xahar wara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar il-Programm ta’ Azzjoni Annwali. Il-Kummissjoni se tfittex li tnaqqas aktar id-distakk fiż-żmien.

53 It-tielet punt

Il-Kummissjoni u s-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni. Il-Kumitat ta’ Koordinazzjoni, li jiffoka fuq kwistjonijiet strateġiċi u ta’ implimentazzjoni se jkun attivat mill-ġdid. Il-format tiegħu jista’ jvarja minħabba li d-diskussjonijiet mas-sħab ta’ implimentazzjoni, bħall-UNICRI, għandhom jirrispettaw ir-Regolamenti Finanzjarji tal-Kummissjoni.

QJ-AB-14-017-MT-E  ISSN 1977-5741

L-Unjoni Ewropea nediet l-Inizjattiva tagħha dwar iċ-Ċentri ta’ Eċċellenza Kimiċi, Bijoloġiċi, Radjoloġiċi u Nukleari (CBRN) f’Mejju 2010. L-Inizjattiva hija mfassla biex tissaħħaħ il-kapaċità istituzzjonali ta’ pajjiżi li mhumiex fl-UE biex jimmitigaw riskji CBRN li, jekk ma jiġux miġġielda, jistgħu jikkostitwixxu theddida għall-UE.

L-awditu mill-Qorti vvaluta jekk l-Inizjattiva tal-UE dwar iċ-Ċentri ta’ Eċċellenza CBRN tistax tikkontribwixxi b’mod effettiv għall-mitigazzjoni ta’ riskji ta’ dan it-tip li jkunu ġejjin minn barra l-UE. Hija tikkonkludi li l-Inizjattiva tista’ tikkontribwixxi b’mod effettiv għall-mitigazzjoni ta’ riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li jkunu ġejjin minn barra l-UE, iżda bosta elementi għad iridu jiġu ffinalizzati. Il-Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet li s-SEAE u l-Kummissjoni għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni biex ikomplu jiżviluppaw l-Inizjattiva u jiżguraw is-sostenibbiltà tagħha.