ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙO

12, rue Alcide De Gasperi

1615 Luxembourg

LUXEMBOURG

Τηλ +352 4398-1

E-mail: eca-info@eca.europa.eu

Internet: http://eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditorsECA

YouTube: EUAuditorsECA

Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το διαδίκτυο (http://europa.eu).

Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2015

Print | ISBN 978-92-872-2071-4 | ISSN 1831-0826 | doi:10.2865/71277 | QJ-AB-15-002-EL-C
PDF | ISBN 978-92-872-2074-5 | ISSN 1977-5660 | doi:10.2865/745225 | QJ-AB-15-002-EL-N
EPUB | ISBN 978-92-872-2040-0 | ISSN 1977-5660 | doi:10.2865/28416 | QJ-AB-15-002-EL-E

© Ευρωπαϊκή Ένωση, 2015

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΙΤΕ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ

Δωρεάν εκδόσεις:

•ένα αντίτυπο:
από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)·

•περισσότερα από ένα αντίτυπα ή αφίσες/χάρτες:
από τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης(http://ec.europa.eu/represent_el.htm),
από τα γραφεία εκπροσώπησης στις εκτός ΕΕ χώρες (http://eeas.europa.eu/delegations/index_el.htm),
επικοινωνώντας με την υπηρεσία Άμεση Ευρώπη (http://europa.eu/europedirect/index_el.htm) ή
καλώντας τον αριθμό 00 800 6 7 8 9 10 11 (δωρεάν τηλεφωνικός αριθμός από όλη την Ένωση) (*).

(*)Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν, και οι κλήσεις είναι γενικώς δωρεάν (ενδέχεται όμως κάποιες κλήσεις που πραγματοποιούνται μέσω ορισμένων τηλεπικοινωνιακών φορέων ή από τηλεφωνικούς θαλάμους ή ξενοδοχεία να χρεώνονται).

Εκδόσεις επί πληρωμή:

•από το EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).

EL
2015

αριθ. 03

Ειδική έκθεση

Πρόγραμμα της ΕΕ
«Εγγυήσεις για τη
νεολαία»: τα πρώτα
βήματα έγιναν, ωστόσο
διαφαίνονται κίνδυνοι
στο επίπεδο
της υλοποίησης

(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 287, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ)

Κλιμάκιο ελέγχου

Οι ειδικές εκθέσεις του ΕΕΣ παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των δημοσιονομικών ελέγχων και των ελέγχων συμμόρφωσης που αυτό διενεργεί επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων. Το ΕΕΣ επιλέγει και σχεδιάζει τα ελεγκτικά αυτά καθήκοντα κατά τρόπον ώστε να αποφέρουν τον μέγιστο αντίκτυπο, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων για τις επιδόσεις ή τη συμμόρφωση, του επιπέδου του σχετικού εισοδήματος ή των σχετικών δαπανών, των επικείμενων εξελίξεων και του πολιτικού και δημόσιου συμφέροντος.

Εν προκειμένω, ο έλεγχος επιδόσεων διενεργήθηκε από το Τμήμα ελέγχου II, του οποίου προεδρεύει ο κ. Henri Grethen, Μέλος του Συνεδρίου, και το οποίο ειδικεύεται στους τομείς δαπανών των διαρθρωτικών πολιτικών, των μεταφορών και της ενέργειας. Επικεφαλής του ελέγχου ήταν η κα Iliana Ivanova, Μέλος του Συνεδρίου, συνεπικουρούμενη από τους Tony Murphy, προϊστάμενο ιδιαίτερου γραφείου, Mihail Stefanov, σύμβουλο ιδιαίτερου γραφείου, Emmanuel Rauch, προϊστάμενο μονάδας, Valeria Rota, επικεφαλής του κλιμακίου ελέγχου, Kristina Maksinen, ελέγκτρια, Paolo Pesce, ελεγκτή.

Από τα αριστερά προς τα δεξιά: P. Pesce, T. Murphy, I. Ivanova, M. Stefanov, K. Maksinen, E. Rauch.

Περιεχόμενα

Συντομογραφίες

Γλωσσάριο

Σύνοψη

Εισαγωγή

Ανεργία των νέων στην ΕΕ

Ο ρόλος της ΕΕ στην πολιτική απασχόλησης

«Εγγυήσεις για τη νεολαία»: μέτρο για την υποστήριξη των νέων στην εύρεση θέσης εργασίας και διαρθρωτική μεταρρύθμιση για τη βελτίωση της μετάβασης από την εκπαίδευση στην εργασία

Χρηματοδότηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου

Παρατηρήσεις

Η Επιτροπή παρείχε επαρκή και έγκαιρη στήριξη στα κράτη μέλη για τη συγκρότηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

Οδηγίες της Επιτροπής για τον σχεδιασμό του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», οι οποίες διαβιβάστηκαν στα κράτη μέλη πέντε μήνες μετά τη σύσταση του Συμβουλίου

Η Επιτροπή διενήργησε πλήρη και έγκαιρη αξιολόγηση των προκαταρκτικών σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη

Στην αξιολόγηση της Επιτροπής εντοπίστηκαν πολλές από τις ελλείψεις που υπήρχαν στα προκαταρκτικά σχέδια υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία

Δεν υπέβαλαν όλα τα κράτη μέλη αναθεωρημένο σχέδιο υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία μετά την αξιολόγηση της Επιτροπής

Η αξιολόγηση των σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία από την Επιτροπή δεν ήταν επαρκώς συντονισμένη με την αξιολόγηση των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων που ίσχυαν για τα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΚΤ και της ΠΑΝ

Το Συνέδριο εντόπισε ορισμένους κινδύνους ως προς την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

Υπάρχει κίνδυνος η συνολική χρηματοδότηση να μην είναι επαρκής

Η έλλειψη ορισμού της καλής ποιότητας προσφοράς εργασίας μπορεί να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα των εγγυήσεων για τη νεολαία

Δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη ολοκληρωμένο πλαίσιο παρακολούθησης και υποβολής πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

Συμπεράσματα και συστάσεις

Παράρτημα I | — | Ποσοστά ανεργίας των νέων (Ιούνιος 2014)
Παράρτημα II | — | Χώρες που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από την ΠΑΝ
Παράρτημα III | — | Αξιολόγηση των ΣΥΕΝ και των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων από την Επιτροπή

Απαντήσεις της Επιτροπής

Συντομογραφίες

ΑΕγχΠ: Ακαθάριστο εγχώριο προϊόν

ΔΟΕ: Διεθνής Οργάνωση Εργασίας

ΕΑΕΚ: (Νέοι) εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης

ΕΚΤ: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο

ΕΠ: Επιχειρησιακό πρόγραμμα

ΕΣΧ: Ειδικές συστάσεις ανά χώρα

ΚΚΔ: Κανονισμός περί κοινών διατάξεων (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320))

ΠΑΝ: Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων

ΣΥΕΝ: Σχέδιο υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία

ΕΔΕΤ: Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία

ΤΠΕ: Τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών

EMCO: Επιτροπή Απασχόλησης

Γλωσσάριο

Διεθνής Οργάνωση Εργασίας: Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) αποτελεί οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών που ασχολείται με θέματα εργασίας και ειδικότερα με τα διεθνή πρότυπα εργασίας. Από τα 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ, τα 185 είναι μέλη της ΔΟΕ. Σε αντίθεση με άλλους ειδικευμένους οργανισμούς του ΟΗΕ, η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας διαθέτει τριμερή δομή διακυβέρνησης, στην οποία εκπροσωπούνται κυβερνήσεις, εργοδότες και εργαζόμενοι. Η ΔΟΕ αποτελεί σημαντικό φορέα παροχής στατιστικών στοιχείων στον τομέα της εργασίας.

ΕΑΕΚ: Ως ΕΑΕΚ ορίζονται οι νέοι που βρίσκονται «εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης». Ο ορισμός αυτός συμφωνήθηκε από την Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO) τον Απρίλιο του 2010 προς χρήση στο πλαίσιο των ολοκληρωμένων κατευθυντήριων οδηγιών της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Στον ορισμό των ΕΑΕΚ περιλαμβάνονται οι άνεργοι και τα οικονομικώς μη ενεργά άτομα που δεν συμμετέχουν σε προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Με άλλα λόγια, ο όρος «μη απασχολούμενος» περιλαμβάνει τόσο τους ανέργους όσο και τα οικονομικώς μη ενεργά άτομα, ενώ με τον όρο «εκτός εκπαίδευσης ή κατάρτισης» νοούνται τα άτομα που απασχολούνται και/ή λαμβάνουν επίσημη ή μη τυπική εκπαίδευση και δεν θεωρούνται ΕΑΕΚ.

Εγγυήσεις για τη νεολαία: Οι εγγυήσεις για τη νεολαία, οι οποίες εγκρίθηκαν με τη σύσταση του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία, πρέπει να διασφαλίζουν ότι όλοι οι νέοι ηλικίας έως 25 ετών δέχονται καλής ποιότητας προσφορά εργασίας, συνεχούς εκπαίδευσης, μαθητείας ή άσκησης εντός τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που εξέρχονται από την επίσημη εκπαίδευση ή καθίστανται άνεργοι. Οι εγγυήσεις για τη νεολαία αποτελούν καίρια διαρθρωτική μεταρρύθμιση, η οποία οδηγεί τα θεσμικά όργανα σε καλύτερη συνεργασία μεταξύ τους ώστε να επιτύχουν απτά αποτελέσματα υπέρ των νέων.

Εκ των προτέρων αιρεσιμότητες: Πρόκειται για συγκεκριμένους και επακριβώς προκαθορισμένους παράγοντες καίριας σημασίας, οι οποίοι αποτελούν προϋπόθεση, έχουν άμεση και ουσιαστική σύνδεση με την αποτελεσματική και αποδοτική επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου στο πλαίσιο επενδυτικής προτεραιότητας ή προτεραιότητας της Ένωσης, καθώς και άμεσο αντίκτυπο σε αυτόν. Κατά την κατάρτιση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ) την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, τα κράτη μέλη πρέπει να αξιολογούν εάν αυτές οι αιρεσιμότητες έχουν εκπληρωθεί. Εάν δεν έχουν εκπληρωθεί, πρέπει να καταρτιστούν σχέδια δράσης για να διασφαλιστεί η εκπλήρωσή τους μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016.

Εκτιμήσεις αντικτύπου: Η συμβολή των εκτιμήσεων αντικτύπου στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ συνίσταται στη συστηματική συγκέντρωση και ανάλυση πληροφοριών για τις σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις και την εκτίμηση του πιθανού αντικτύπου των εν λόγω παρεμβάσεων. Εκτιμήσεις αντικτύπου πρέπει να διενεργούνται για όλες τις σημαντικές πολιτικές πρωτοβουλίες (ήτοι για αυτές που παρουσιάζονται στην ετήσια στρατηγική πολιτικής ή, αργότερα, στο πρόγραμμα νομοθετικών εργασιών της Επιτροπής), πλην ορισμένων ρητά καθοριζόμενων εξαιρέσεων. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα κατά περίπτωση κάλυψης και άλλων σημαντικών πρωτοβουλιών.

Εμπροσθοβαρής εκτέλεση: Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων (ΠΑΝ), εμπροσθοβαρής εκτέλεση σημαίνει ότι το συνολικό ποσό του σχετικού προϋπολογισμού θα είναι διαθέσιμο προς εκταμίευση κατά τα δύο πρώτα έτη του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) αντί να κατανεμηθεί και να καλύψει την επταετία (2014-2020).

Επιχειρησιακό πρόγραμμα: Στο επιχειρησιακό πρόγραμμα (ΕΠ) καθορίζονται οι προτεραιότητες και οι ειδικοί στόχοι ενός κράτους μέλους και προσδιορίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα χρησιμοποιηθούν οι χρηματοδοτικοί πόροι (συγχρηματοδότηση από την ΕΕ και από εθνικές δημόσιες και ιδιωτικές πηγές) κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης χρονικής περιόδου (συνήθως επταετία) για τη χρηματοδότηση έργων. Τα έργα αυτά πρέπει να συμβάλλουν στην επίτευξη ορισμένων στόχων, οι οποίοι προσδιορίζονται στο επίπεδο του άξονα προτεραιότητας του επιχειρησιακού προγράμματος. Επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΠ) υπάρχουν σε κάθε ταμείο του τομέα συνοχής (δηλαδή ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ). Το ΕΠ καταρτίζεται από το κράτος μέλος και πρέπει να εγκριθεί από την Επιτροπή πριν εκτελεστεί οποιαδήποτε πράξη πληρωμής από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα ΕΠ μπορούν να τροποποιηθούν μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου υλοποίησής τους και κατόπιν συμφωνίας και των δύο μερών.

Ευρωπαϊκό δίκτυο δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης: Το δίκτυο δημιουργήθηκε έπειτα από απόφαση του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να μεγιστοποιηθεί η αποδοτικότητα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης. Το δίκτυο περιλαμβάνει το σύνολο των 28 χωρών της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σκοπός του δικτύου είναι η σύγκριση των επιδόσεων των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης μέσω συγκριτικής αξιολόγησης, ο προσδιορισμός τεκμηριωμένων ορθών πρακτικών και η ενθάρρυνση της αμοιβαίας μάθησης, η προώθηση του εκσυγχρονισμού και η ενίσχυση της παροχής υπηρεσιών των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», η κατάρτιση εισηγήσεων για την ευρωπαϊκή στρατηγική απασχόλησης και τις αντίστοιχες εθνικές πολιτικές για την αγορά εργασίας.

Ευρωπαϊκό Εξάμηνο: Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο αποτελεί το πρώτο στάδιο του ετήσιου κύκλου καθοδήγησης και εποπτείας της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ. Σε κάθε Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τις δημοσιονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμιστικές πολιτικές κάθε κράτους μέλους, παρέχει συστάσεις και παρακολουθεί την υλοποίησή τους. Στο δεύτερο στάδιο του ετήσιου κύκλου, γνωστό ως Εθνικό Εξάμηνο, τα κράτη μέλη υλοποιούν τις πολιτικές που έχουν συμφωνήσει.

Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο: Σκοπός του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) είναι η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της βελτίωσης των ευκαιριών απασχόλησης και εργασίας (κυρίως με μέτρα κατάρτισης), της προώθησης υψηλού επιπέδου απασχόλησης και της δημιουργίας περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας.

Ομάδα δράσης νέων: Τον Φεβρουάριο του 2012, η Επιτροπή και τα οκτώ κράτη μέλη με τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων εκείνη την περίοδο συνέστησαν τις «ομάδες δράσης νέων» προκειμένου να καταρτίσουν μέτρα αξιοποίησης των χρηματοδοτικών πόρων της ΕΕ (περιλαμβανομένων των πόρων του ΕΚΤ) που εξακολουθούσαν να είναι διαθέσιμοι στο πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013 με στόχο τη στήριξη της παροχής επαγγελματικών ευκαιριών στους νέους και στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων: Η πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων (ΠΑΝ) αποβλέπει στην παροχή χρηματοδοτικής στήριξης σε περιφέρειες που καταγράφουν ποσοστά ανεργίας των νέων άνω του 25 %, υποστηρίζοντας την εφαρμογή των εγγυήσεων για τη νεολαία ώστε να ενισχυθούν και να συμπληρωθούν οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ. Η πρωτοβουλία χρηματοδοτεί δραστηριότητες που απευθύνονται άμεσα στους νέους εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΑΕΚ) ηλικίας κάτω των 25 ετών (ή κάτω των 30 ετών όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο από τα κράτη μέλη). Ο συνολικός προϋπολογισμός της πρωτοβουλίας ανέρχεται σε 6 δισεκατομμύρια ευρώ. Το πλαίσιο πολιτικής για την ΠΑΝ αποτελείται από τη δέσμη μέτρων για την απασχόληση των νέων και κυρίως από τη σύσταση για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία. Η νομική βάση της ΠΑΝ βρίσκεται στους κανονισμούς για το ΕΚΤ της περιόδου 2014-2020.

Σχέδιο υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία: Στο σχέδιο υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία (ΣΥΕΝ) καθορίζονται ο τρόπος εφαρμογής των εγγυήσεων για τη νεολαία σε εθνικό επίπεδο, οι επιμέρους αρμοδιότητες των δημόσιων αρχών και άλλων οργανισμών, ο τρόπος χρηματοδότησης του προγράμματος (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης κονδυλίων της ΕΕ), ο τρόπος αξιολόγησης της προόδου, καθώς και το σχετικό χρονοδιάγραμμα. Τα σχέδια αυτά καταρτίζονται από τα κράτη μέλη και δεν υπόκεινται σε έγκριση από την Επιτροπή.

Σύνοψη

I

Το γεγονός ότι στην ΕΕ το μέσο ποσοστό ανεργίας των νέων ηλικίας από 15 έως 24 ετών ανερχόταν τον Ιούνιο του 2014 στο 22 % αποτελεί σημαντική πρόκληση για όλα τα κράτη μέλη. Η κατάσταση είναι κρίσιμη σε ορισμένα από αυτά, όπου τα ποσοστά ανεργίας πλήττουν από έναν στους δύο έως έναν στους τρεις νέους, προβάλλοντας τη δυσοίωνη προοπτική μιας χαμένης γενιάς με σημαντικό κοινωνικοοικονομικό κόστος.

II

Αντιδρώντας στην επιδεινούμενη κατάσταση των άνεργων νέων, η οποία οξύνθηκε περαιτέρω λόγω της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Επιτροπή υπέβαλε το 2012 πρόταση για ένα πρόγραμμα εγγυήσεων για τη νεολαία, η οποία οδήγησε στην έγκριση σύστασης από το Συμβούλιο τον Απρίλιο του 2013. Στο εν λόγω έγγραφο, το Συμβούλιο διατύπωσε συστάσεις προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για τη συγκρότηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», το οποίο καταρτίζεται με στόχο να διασφαλιστεί με συστηματικό τρόπο και σε όλη την ΕΕ ότι όλοι οι νέοι ηλικίας κάτω των 25 ετών δέχονται προσφορά «καλής ποιότητας» εργασίας, συνεχούς εκπαίδευσης, μαθητείας ή άσκησης εντός περιόδου τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που καθίστανται άνεργοι ή εξέρχονται από την επίσημη εκπαίδευση.

III

Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και μιας ειδικής προς τον σκοπό αυτό πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων, για την οποία υπολογίζεται ότι θα διατεθούν 12,7 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2014-2020. Θα απαιτηθεί, επιπλέον, συμπληρωματική εθνική χρηματοδότηση, καθώς πέραν των μέτρων που απευθύνονται σε ενδιαφερόμενα άτομα, υπάρχει επίσης ανάγκη για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

IV

Με τον έλεγχο του Συνεδρίου αξιολογήθηκε κατά πόσον η Επιτροπή, αφενός, παρείχε κατάλληλη στήριξη στα κράτη μέλη κατά την κατάρτιση των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία» και, αφετέρου, εξέτασε πιθανούς κινδύνους στο επίπεδο της υλοποίησης του προγράμματος. Το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή παρείχε έγκαιρη και κατάλληλη στήριξη στα κράτη μέλη. Ωστόσο, εντοπίστηκαν τρεις πιθανοί κίνδυνοι για την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος, συγκεκριμένα η επάρκεια της συνολικής χρηματοδότησης, ο τρόπος ορισμού της προσφοράς καλής ποιότητας και ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή παρακολουθεί και παρουσιάζει πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται με το πρόγραμμα.

V

Το Συνέδριο συνιστά τα εξής:

οΤα κράτη μέλη πρέπει να διαβιβάζουν σαφή και πλήρη συνολικά στοιχεία για το κόστος όλων των μέτρων καταπολέμησης της ανεργίας των νέων που προβλέπονται στο πλαίσιο του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», προκειμένου η Επιτροπή να μπορεί να υπολογίζει τις συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες.

οΗ Επιτροπή οφείλει να προωθήσει δέσμη ποιοτικών κριτηρίων τα οποία πρέπει να πληρούν οι θέσεις εργασίας, μαθητείας και άσκησης, προκειμένου να λαμβάνουν στήριξη από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα κριτήρια αυτά θα μπορούσαν να βασίζονται στα στοιχεία που χαρακτηρίζουν μια προσφορά καλής ποιότητας, όπως επισημαίνονται στις κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής σχετικά με την αξιολόγηση της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων.

οΗ Επιτροπή οφείλει να συγκροτήσει ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης για τη λειτουργία του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», το οποίο θα καλύπτει τόσο τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις όσο και τα μέτρα που απευθύνονται στα ενδιαφερόμενα άτομα. Τα αποτελέσματα της εν λόγω παρακολούθησης πρέπει να διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Εισαγωγή

Ανεργία των νέων στην ΕΕ

01

Την τελευταία δεκαετία, και ιδίως μετά την έναρξη της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, ο αριθμός των ανέργων στην ΕΕ έχει αυξηθεί σημαντικά. Οι νέοι (ηλικίας από 15 έως 24 ετών) διατρέχουν μάλιστα υψηλότερο κίνδυνο να μείνουν άνεργοι: παραδείγματος χάριν, επειδή οι νέοι έχουν λιγότερη πείρα, αποτελούν συχνά τον πρώτο στόχο των περικοπών θέσεων εργασίας. Ως εκ τούτου, κατά την κορύφωση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, σε ορισμένα κράτη μέλη η μετάβαση των νέων από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας ήταν σχεδόν αδύνατη¹.

02

Η ανεργία των νέων είναι επίσης περισσότερο ευαίσθητη στον οικονομικό κύκλο σε σύγκριση με τη συνολική ανεργία, καθώς οι νέοι απασχολούνται κυρίως σε οικονομικούς τομείς που είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στην οικονομική ύφεση, όπως οι τομείς της μεταποίησης, των κατασκευών, του λιανεμπορίου ή της φιλοξενίας. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, τα ποσοστά της συνολικής απασχόλησης των νέων σημείωσαν τριπλάσια μείωση σε σύγκριση με τα αντίστοιχα ποσοστά των ενηλίκων. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), οι κυκλικοί παράγοντες ευθύνονται σε ποσοστό 50 % για τη μεταβολή των ποσοστών της ανεργίας των νέων στην Ευρώπη, αλλά σε ποσοστό 70 % για την αύξηση των ποσοστών ανεργίας στις χώρες της ευρωζώνης που δοκιμάζονται από την κρίση².

03

Το 2010 η Επιτροπή δρομολόγησε μια εμβληματική πρωτοβουλία της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», την πρωτοβουλία «Νεολαία σε κίνηση»³, στο πλαίσιο της οποίας προωθούσε τη βελτίωση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, την αποτελεσματικότερη ένταξη στην αγορά εργασίας και την αύξηση της κινητικότητας με σκοπό να αποτελέσουν μέσα καταπολέμησης της ανεργίας των νέων. Η Επιτροπή κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε όλοι οι νέοι να έχουν μια θέση εργασίας, να λαμβάνουν συμπληρωματική εκπαίδευση ή να είναι ενταγμένοι σε άλλο μέτρο ενεργοποίησης, εντός τεσσάρων μηνών από την ολοκλήρωση της σχολικής εκπαίδευσης, παρέχοντας αυτές τις δυνατότητες ως εγγυήσεις για τη νεολαία.

04

Τον Δεκέμβριο του 2011 η Επιτροπή πρότεινε την πρωτοβουλία «Ευκαιρίες για τους νέους»⁴ και τον Ιανουάριο του 2012 ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί με τα οκτώ κράτη μέλη που είχαν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στους νέους, δημιουργώντας «ομάδες δράσης νέων», με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση της χρηματοδότησης της ΕΕ που ήταν ακόμη διαθέσιμη στο πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού 2007-2013.

05

Τον Δεκέμβριο του 2012, στη «δέσμη μέτρων για την απασχόληση των νέων»⁵, η Επιτροπή πρότεινε την έκδοση σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση «εγγυήσεων για τη νεολαία». Η πρόταση αυτή εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ τον Απρίλιο του 2013⁶ και στη συνέχεια προσυπεγράφη από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2013⁷.

06

Το 2014 η ανεργία των νέων στο εσωτερικό της ΕΕ εξακολουθούσε να βρίσκεται σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα (βλέπε πλαίσιο 1 και παράρτημα I).

07

Επιπλέον, η απόκλιση μεταξύ των χωρών με το υψηλότερο και το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας των νέων είναι εξαιρετικά μεγάλη (βλέπε γράφημα 1).

Η απόκλιση αυτή μεταξύ του κράτους μέλους με το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας των νέων (Γερμανία με 7,8 % τον Ιούνιο του 2014) και του κράτους μέλους με το υψηλότερο (Ισπανία με 53,4 % τον Ιούνιο του 2014) είναι σχεδόν 50 εκατοστιαίες μονάδες.

Πλαίσιο 1

Ανεργία των νέων στην ΕΕ — ορισμένα αριθμητικά στοιχεία για την κατάσταση το 2014

Τον Ιούνιο του 2014 υπήρχαν ελαφρώς λιγότεροι από 5 εκατομμύρια άνεργοι νέοι (κάτω των 25 ετών) στην ΕΕ των 28, εκ των οποίων τα 3,3 εκατομμύρια στην ευρωζώνη. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ της τάξης του 22 %. Τουλάχιστον ένας στους πέντε νέους πολίτες της ΕΕ αδυνατεί να βρει θέση στην αγορά εργασίας· στην Ελλάδα και την Ισπανία η αναλογία αυτή είναι ένας στους δύο.

Γράφημα 1

Ποσοστά ανεργίας νέων (ηλικίας 15-24 ετών) στα κράτη μέλη της ΕΕ (Ιούνιος 2014)

Πηγή: Eurostat.

08

Η ανεργία των νέων έχει επίσης σημαντικό κοινωνικοοικονομικό κόστος. Από μελέτη που εκπόνησε το 2012 ο οργανισμός Eurofound⁸ συνάγεται ότι το κόστος (όσον αφορά επιδόματα ανεργίας, διαφυγόντα κέρδη και φόρους) των νεαρών Ευρωπαίων ηλικίας από 15 έως 24 ετών που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΑΕΚ) υπολογίζεται περίπου σε 153 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως (περίπου το 1,2 % του ΑΕγχΠ της ΕΕ). Επιπλέον, η ανεργία των νέων συνεπάγεται μακροπρόθεσμο κόστος για την οικονομία, την κοινωνία και για τα ίδια τα άτομα που πλήττονται από το φαινόμενο αυτό, καθώς υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μελλοντικής ανεργίας (λόγω της υποβάθμισης των δεξιοτήτων και της αποθάρρυνσης εξαιτίας της παρατεταμένης ανεργίας και αδράνειας), αλλά και φτώχειας. Το 2014 ο αριθμός των νέων ΕΑΕΚ ανήλθε συνολικά σε 7,5 εκατομμύρια.

Ο ρόλος της ΕΕ στην πολιτική απασχόλησης

09

Ο ρόλος της ΕΕ στην πολιτική απασχόλησης συνίσταται στη διασφάλιση του συντονισμού των πολιτικών των κρατών μελών στον τομέα της απασχόλησης, ιδίως με τον καθορισμό των κατευθυντήριων γραμμών των πολιτικών αυτών. Η Επιτροπή έχει επίσης τη δυνατότητα να υποστηρίζει και, εάν χρειάζεται, να συμπληρώνει τις εθνικές δράσεις για την καταπολέμηση της ανεργίας⁹.

10

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή έχει επίσης αρμοδιότητα να υποβάλλει συστάσεις στο Συμβούλιο κατόπιν της πολυμερούς εποπτείας που ασκεί επί των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένου και του τομέα της απασχόλησης¹⁰. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι συστάσεις αυτές, γνωστές και ως «ειδικές συστάσεις ανά χώρα» (ΕΣΧ), αποκτούν πολιτικά δεσμευτικό χαρακτήρα άπαξ και εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Οι συστάσεις μπορεί εντέλει να οδηγήσουν σε κυρώσεις εάν αφορούν αδυναμίες που θεωρείται ότι θέτουν τα κράτη μέλη σε κατάσταση μακροοικονομικής ανισορροπίας και/ή υπερβολικού ελλείμματος και εφόσον το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κρίνει ότι οι αδυναμίες αυτές δεν αντιμετωπίζονται εν συνεχεία επαρκώς από το οικείο κράτος μέλος¹¹.

«Εγγυήσεις για τη νεολαία»: μέτρο για την υποστήριξη των νέων στην εύρεση θέσης εργασίας και διαρθρωτική μεταρρύθμιση για τη βελτίωση της μετάβασης από την εκπαίδευση στην εργασία

11

Στη σύσταση του Συμβουλίου του 2013 περιγράφεται η έννοια των εγγυήσεων για τη νεολαία (βλέπε πλαίσιο 2) και διατυπώνονται συγκεκριμένες συστάσεις τόσο προς τα κράτη μέλη όσο και προς την Επιτροπή σχετικά με τη θέσπιση και την εφαρμογή των εγγυήσεων αυτών.

12

Σε αντίθεση με τα μέτρα που είχαν ληφθεί στο παρελθόν, ο στόχος των εγγυήσεων για τη νεολαία είναι να προσφέρονται με συστηματικό τρόπο σε ολόκληρη την ΕΕ τέσσερις εναλλακτικές επιλογές (εργασία, μαθητεία, άσκηση ή συνεχής εκπαίδευση) σε όλους τους νέους εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Σύμφωνα με το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη πρέπει να υλοποιήσουν τις εγγυήσεις για τη νεολαία «σύμφωνα με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές συνθήκες»¹².

13

Η υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία προϋποθέτει συνδυασμό μέτρων που μπορούν να εφαρμοστούν βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ενώ ορισμένα αποτελέσματα που σχετίζονται με δράσεις οι οποίες απευθύνονται στα ενδιαφερόμενα άτομα μπορούν να επιτευχθούν γρήγορα, άλλες δράσεις θα επιφέρουν θετικό αντίκτυπο σε βάθος χρόνου. Παραδείγματα μακροπρόθεσμων μέτρων αποτελούν, μεταξύ άλλων, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης και οι προσαρμογές της εργατικής νομοθεσίας.

Πλαίσιο 2

Τι είναι οι «εγγυήσεις για τη νεολαία»;

Στο πλαίσιο των «εγγυήσεων για τη νεολαία», τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι νέοι ηλικίας κάτω των 25 ετών, εντός τεσσάρων μηνών από το τέλος της εκπαίδευσής τους ή από την απώλεια της εργασίας τους, θα έχουν τη δυνατότητα είτε να βρουν μια «ποιοτική» θέση εργασίας αντίστοιχη της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων και της πείρας τους είτε να αποκτήσουν την εκπαίδευση, τις δεξιότητες και την πείρα που απαιτούνται για την εξεύρεση θέσης εργασίας στο μέλλον, συμμετέχοντας σε πρόγραμμα μαθητείας, άσκησης ή συνεχούς εκπαίδευσης.

Χρηματοδότηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

14

Το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία» χρηματοδοτείται τόσο από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ιδίως μέσω της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων¹³ και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, όσο και από τους εθνικούς προϋπολογισμούς (βλέπε γράφημα 2).

Η εθνική χρηματοδότηση μπορεί να συμπληρωθεί από ιδιωτικά κεφάλαια (π.χ. επενδύσεις εταιρειών σε προγράμματα μαθητείας ή προγράμματα άσκησης χρηματοδοτούμενα από ιδιωτικά ιδρύματα).

Γράφημα 2

Επισκόπηση της χρηματοδότησης των εγγυήσεων για τη νεολαία

Πηγή: ΕΕΣ.

Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο

15

Το ΕΚΤ αποτελεί μακράν τη σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης της ΕΕ για το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Τον Φεβρουάριο του 2015 η Επιτροπή εκτιμούσε ότι η χρηματοδότηση από το ΕΚΤ θα ανέλθει συνολικά περίπου σε 9,5 δισεκατομμύρια ευρώ, περιλαμβανομένων των 3,2 δισεκατομμυρίων ευρώ που απαιτούνται για την κατά περίπτωση κάλυψη της χρηματοδότησης της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων (βλέπε σημείο 16). Το ΕΚΤ μπορεί να χρηματοδοτεί μέτρα που απευθύνονται συγκεκριμένα στα ενδιαφερόμενα άτομα, όπως επίσης και μέτρα που προωθούν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (βλέπε πλαίσιο 3).

Πλαίσιο 3

Παραδείγματα δραστηριοτήτων που μπορούν να λάβουν στήριξη από το ΕΚΤ

Μεταξύ των δραστηριοτήτων που μπορούν να λάβουν στήριξη από το ΕΚΤ συγκαταλέγονται οι εξής: ανάπτυξη εξειδικευμένων υπηρεσιών για τη νεολαία, σύσταση υπηρεσιών μίας στάσης (π.χ. στο εσωτερικό των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης και στο διαδίκτυο), αναβάθμιση βάσεων δεδομένων, στήριξη υπηρεσιών απασχόλησης και επαγγελματικού προσανατολισμού στα σχολεία, εκστρατείες ενημέρωσης, στήριξη εθελοντικών οργανώσεων που παρέχουν καθοδήγηση, σύσταση κέντρων ανάλυσης και ανάπτυξης προτύπων πολιτικής.

Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων

16

Πέραν της χρηματοδοτικής στήριξης της ΕΕ προς τις περιφέρειες με τα υψηλότερα ποσοστά ανέργων και μη οικονομικά ενεργών νέων, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν να δημιουργήσουν μια ειδική πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων, για την οποία θα διατεθούν 6,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο χρηματοδοτικός φάκελος της εν λόγω πρωτοβουλίας περιλαμβάνει 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ προερχόμενα από ένα νέο κονδύλιο του προϋπολογισμού της ΕΕ το οποίο έχει προβλεφθεί ειδικά για την απασχόληση των νέων και προβλέπεται να συμπληρωθεί από τουλάχιστον άλλα 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ προερχόμενα από εθνικά κονδύλια στο πλαίσιο του τρέχοντος ΕΚΤ.

Σε αντίθεση με το μερίδιο της χρηματοδότησης που προέρχεται από το ΕΚΤ, τα κονδύλια που διατίθενται για την πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων δεν απαιτούν εθνική συγχρηματοδότηση¹⁴, και οι δαπάνες στις οποίες υποβάλλονται τα κράτη μέλη από την 1η Σεπτεμβρίου 2013 είναι επιλέξιμες για επιστροφή αναδρομικά. Η συνολική χρηματοδότηση της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων είναι εμπροσθοβαρής, ώστε τα εν λόγω κονδύλια να είναι διαθέσιμα το 2014 και το 2015, ενώ οι σχετικές δαπάνες αναμένεται να πραγματοποιηθούν μέχρι το τέλος του 2017 και του 2018.

17

Η πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων εντάσσεται στον συνολικό προγραμματισμό του ΕΚΤ και εγκρίνεται είτε με ειδικά επιχειρησιακά προγράμματα της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας είτε στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΚΤ ως άξονας προτεραιότητας ή και ως τμήμα άξονα προτεραιότητας¹⁵.

18

Η στήριξη της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων επικεντρώνεται στις περιφέρειες που καταγράφουν ποσοστά ανεργίας των νέων άνω του 25 % και στους νέους ΕΑΕΚ. Χρηματοδοτεί δραστηριότητες που απευθύνονται άμεσα σε νέους κάτω των 25 ετών ή, εφόσον τα κράτη μέλη το κρίνουν σκόπιμο, σε νέους κάτω των 30¹⁶ (βλέπε πλαίσιο 4).

19

Είκοσι κράτη μέλη είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων (βλέπε γράφημα 3 και παράρτημα II), δεδομένου ότι είχαν περιφέρειες στις οποίες η ανεργία των νέων υπερέβαινε το 25 % το 2012¹⁷.

20

Το 2014 η Επιτροπή ανέφερε ότι, προκειμένου να γίνουν πραγματικότητα οι εγγυήσεις για τη νεολαία, πρέπει και τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα στα μέτρα για την τόνωση της απασχόλησης στο πλαίσιο των εθνικών προϋπολογισμών τους¹⁸.

Πλαίσιο 4

Παραδείγματα δραστηριοτήτων που μπορούν να στηριχθούν από την πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων

Στα μέτρα που μπορούν να χρηματοδοτηθούν μέσω της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων συγκαταλέγονται, για παράδειγμα, η παροχή πρώτης εργασιακής εμπειρίας, οι υπηρεσίες επαγγελματικής καθοδήγησης για ιδιώτες, τα μέτρα κινητικότητας για την αντιστοίχιση δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας, η στήριξη σε νέους επιχειρηματίες για τη σύσταση επιχείρησης, η άμεση στήριξη για προγράμματα άσκησης και μαθητείας και τα προγράμματα κατάρτισης για την απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων.

Γράφημα 3

Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων — επιλέξιμες περιφέρειες

Πηγή: Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ρόλος της Επιτροπής στη θέσπιση, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία

21

Ο ρόλος της Επιτροπής στη θέσπιση, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία προσδιορίστηκε επακριβώς στη σύσταση του Συμβουλίου του Απριλίου του 2013¹⁹. Ειδικότερα, η Επιτροπή οφείλει:

—να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να κάνουν βέλτιστη χρήση του ΕΚΤ, σύμφωνα με τις σχετικές επενδυτικές προτεραιότητες του ΕΚΤ για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, καθώς και της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων, κατά περίπτωση, για να υποστηρίξουν την κατάρτιση και την εφαρμογή προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία, ως μέσου πολιτικής για την καταπολέμηση και την πρόληψη της ανεργίας των νέων και του κοινωνικού αποκλεισμού·

—να παρακολουθεί τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τα αποτελέσματα των προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία στη βάση της πολυμερούς επιτήρησης της Επιτροπής Απασχόλησης (βλέπε σημείο 68) στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και του ετήσιου προγράμματος εργασίας του ευρωπαϊκού δικτύου δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, να αναλύει τις επιπτώσεις των εφαρμοζόμενων πολιτικών και να απευθύνει, ανάλογα με την περίπτωση, ειδικές ανά χώρα συστάσεις στα κράτη μέλη, με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών.

22

Σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου, βάσει του κανονισμού περί κοινών διατάξεων 2014-2020, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα των κονδυλίων του ΕΚΤ και της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων κατά την προετοιμασία και την υλοποίηση των προγραμμάτων μέσω διαδικασιών παρακολούθησης, κατάρτισης εκθέσεων και αξιολόγησης²⁰.

Αξιολόγηση των σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία από την Επιτροπή

23

Έπειτα από την ανακοίνωση της Επιτροπής, του Ιουνίου του 2013, που αφορούσε την «πρόσκληση για δράση κατά της ανεργίας των νέων»²¹ και μετά τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου²², τα κράτη μέλη δεσμεύθηκαν να υποβάλουν στην Επιτροπή σχέδιο υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία. Τα κράτη μέλη που ήταν επιλέξιμα για χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων έπρεπε να αποστείλουν τα σχετικά έγγραφα έως το τέλος του 2013 και τα υπόλοιπα το 2014. Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης της Επιτροπής επιφορτίστηκε με την αξιολόγηση των διαθέσιμων σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία των κρατών μελών τον Ιανουάριο του 2014, ούτως ώστε να μπορούν να διαβιβαστούν παρατηρήσεις στα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια των διμερών συναντήσεων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου τον Φεβρουάριο του 2014.

1Περιφερειακό κέντρο ενημέρωσης για τη Δυτική Ευρώπη των ΗΕ (UNRIC), «Youth: the hardest hit by the global financial crisis» (http://www.unric.org).

2Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, έκθεση ανά χώρα αριθ. 14/199 «Euro Area Policies», Ιούλιος 2014, κεφάλαιο «Youth Unemployment in Europe: Okun’s Law and Beyond».

3COM(2010) 477 τελικό της 15ης Σεπτεμβρίου 2010, με τίτλο «Νεολαία σε κίνηση».

4COM(2011) 933 τελικό της 20ής Δεκεμβρίου 2011, με τίτλο «Πρωτοβουλία “Ευκαιρίες για τους νέους”».

5COM(2012) 729 τελικό της 5ης Δεκεμβρίου 2012, με τίτλο «Πρόταση σύσταση του Συμβουλίου για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία».

6Σύσταση του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία (ΕΕ C 120 της 26.4.2013, σ. 1).

7Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 27-28 Ιουνίου 2013, EUCO 104/2/13 (http://www.consilium.europa.eu).

8Eurofound (2012), NEETs — Young people not in employment education or training: Characteristics, cost and policy responses in Europe («ΕΑΕΚ — Νέοι εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης: χαρακτηριστικά, κόστος και πολιτικές αντιμετώπισης στην Ευρώπη»), Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Λουξεμβούργο.

9Άρθρα 5, παράγραφος 2, και 147 της ενοποιημένης απόδοσης της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ C 115 της 9.5.2008, σ. 47).

10Άρθρο 148 της ενοποιημένης απόδοσης της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ C 115 της 9.5.2008, σ. 47).

11Κανονισμός (EE) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

12Σύσταση 1 της σύστασης του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία.

13Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 8 Φεβρουαρίου 2013, EUCO 37/13 (http://www.consilium.europa.eu).

14Άρθρο 22, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1081/2006 του Συμβουλίου (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 470).

15Άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

16Άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 και παράρτημα VIII του κανονισμού (ΕΕ) 1303/2013.

17Άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

18Υπόμνημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «The EU Youth Guarantee», της 8ης Οκτωβρίου 2014.

19Σύσταση του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία.

20Άρθρο 4, παράγραφος 9, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013.

21COM(2013) 447 τελικό της 19ης Ιουνίου 2013.

22Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 27-28 Ιουνίου 2013, EUCO 104/2/13 (http://www.consilium.europa.eu).

Εμβέλεια και τρόπος προσέγγισης του ελέγχου

24

Στο πλαίσιο του παρόντος ελέγχου, το Συνέδριο αξιολόγησε κατά πόσον η Επιτροπή, αφενός, παρείχε κατάλληλη στήριξη στα κράτη μέλη κατά την κατάρτιση των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία» και, αφετέρου, εξέτασε πιθανούς κινδύνους για την υλοποίηση του προγράμματος.

25

Ο έλεγχος κάλυψε την περίοδο από την έκδοση της σύστασης του Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2013 έως τον Ιούνιο του 2014. Την περίοδο αυτή είχε ήδη ολοκληρωθεί το στάδιο του σχεδιασμού του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», συμπεριλαμβανομένης της υποβολής των σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία από τα κράτη μέλη και της συνακόλουθης αξιολόγησής τους από την Επιτροπή. Επιπλέον, το Συνέδριο έλαβε υπόψη ορισμένα πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία που παρείχε η Επιτροπή και τα οποία αφορούσαν το διάστημα έως και τον Φεβρουάριο του 2015 (ιδίως σχετικά με την κατ’ εκτίμηση χρηματοδότηση που διατέθηκε από την ΕΕ για τις εγγυήσεις για τη νεολαία και την ανάπτυξη του συστήματος παρακολούθησης). Σκοπός του ελέγχου ήταν ο εντοπισμός πιθανών κινδύνων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την εφαρμογή του προγράμματος. Σε μελλοντικές εκθέσεις, το Συνέδριο προτίθεται επίσης να καλύψει ζητήματα που αφορούν την απασχόληση των νέων, περιλαμβανομένης της υλοποίησης πρωτοβουλιών της ΕΕ σε επίπεδο κρατών μελών.

26

Ο έλεγχος επικεντρώθηκε στην αξιολόγηση που διενήργησε η Επιτροπή για τα σχέδια υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία, βάσει δείγματος από πέντε κράτη μέλη: Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία και Πορτογαλία, οι οποίες συμμετείχαν επίσης στις ομάδες δράσης νέων, και Γαλλία. Για τα εν λόγω πέντε κράτη μέλη, το Συνέδριο επαναδιενήργησε την αξιολόγηση της Επιτροπής και ανέλυσε τόσο τις παρατηρήσεις που απηύθυνε η Επιτροπή στα κράτη μέλη όσο και τη συνέχεια που δόθηκε σε αυτές τις παρατηρήσεις. Για τα κράτη μέλη σχετικά με τα οποία ήταν διαθέσιμες οι συναφείς πληροφορίες, το Συνέδριο εξέτασε επίσης τη σχέση μεταξύ της αξιολόγησης των σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία και της αξιολόγησης των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων που συνδέονται με την πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων. Τέλος, το Συνέδριο αξιολόγησε το πλαίσιο της ΕΕ για την παρακολούθηση της προόδου προς την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» και την υποβολή των σχετικών πληροφοριακών στοιχείων.

Παρατηρήσεις

Η Επιτροπή παρείχε επαρκή και έγκαιρη στήριξη στα κράτη μέλη για την κατάρτιση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

27

Η εφαρμογή του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» προϋποθέτει εκτενείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στους τομείς των συστημάτων κατάρτισης, αναζήτησης εργασίας και εκπαίδευσης, προκειμένου να βελτιωθεί η μετάβαση από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας και να αυξηθεί η απασχολησιμότητα των νέων. Πέραν αυτών των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, οι εγγυήσεις για τη νεολαία ενθαρρύνουν επίσης τη χρήση ευρέος φάσματος προληπτικών μέτρων που συμβάλλουν στην τόνωση της ζήτησης νεανικού εργατικού δυναμικού. Τα μέτρα αυτά (όπως οι προσωρινές και κατάλληλα στοχοθετημένες επιδοτήσεις μισθών ή προσλήψεων ή οι επιχορηγήσεις για θέσεις μαθητείας και άσκησης) μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να εισέλθουν στην αγορά εργασίας και να αναπτύξουν περαιτέρω τις δεξιότητές τους.

28

Στη σύσταση του Συμβουλίου παρέχεται καθοδήγηση όσον αφορά τις ορθές πρακτικές για την κατάρτιση ενός αποτελεσματικού συστήματος εγγυήσεων για τη νεολαία. Το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσον η Επιτροπή συμπεριέλαβε τα εν λόγω κριτήρια ορθών πρακτικών στην αξιολόγηση των σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία. Επιπλέον, το Συνέδριο αξιολόγησε κατά πόσον τα κράτη μέλη έλαβαν υπόψη την ανάλυση των προκαταρκτικών σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία από την Επιτροπή και εάν αυτή η αξιολόγηση της Επιτροπής ήταν επαρκώς συντονισμένη με την και πάλι δική της εκ των προτέρων αξιολόγηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΚΤ και της ΠΑΝ.

Οδηγίες της Επιτροπής για τον σχεδιασμό του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», οι οποίες διαβιβάστηκαν στα κράτη μέλη πέντε μήνες μετά τη σύσταση του Συμβουλίου

29

Από την ανάλυση του Συνεδρίου προέκυψε ότι η Επιτροπή εκπόνησε κατευθυντήριες οδηγίες για την ανάπτυξη των εθνικών σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία τις οποίες και διαβίβασε στα κράτη μέλη τον Σεπτέμβριο του 2013, δηλαδή πέντε μήνες μετά την έκδοση της σύστασης του Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2013. Το εν λόγω ενημερωτικό σημείωμα με τις κατευθυντήριες οδηγίες περιλάμβανε ένα πρότυπο με τα κυριότερα στοιχεία που απαιτούνται για την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου υλοποίησης, με βάση τους διαφορετικούς άξονες της σύστασης του Συμβουλίου:

—το εθνικό πλαίσιο και πώς οι εγγυήσεις για τη νεολαία προσθέτουν αξία στις υφιστάμενες διατάξεις·

—ανάπτυξη προσεγγίσεων βάσει συμπράξεων·

—μέτρα έγκαιρης παρέμβασης και δραστηριοποίησης·

—μέτρα υποστήριξης που διευκολύνουν την ένταξη στην αγορά εργασίας·

—χρηματοδότηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»·

—αξιολόγηση και συνεχής βελτίωση των μεταρρυθμίσεων και των πρωτοβουλιών.

30

Επιπλέον, η Επιτροπή παρείχε υποστήριξη στα κράτη μέλη δημοσιεύοντας «συχνές ερωτήσεις» στον ιστότοπο των «Εγγυήσεων για τη νεολαία» τον Δεκέμβριο του 2013, καθώς επίσης και διάφορα υποστηρικτικά έγγραφα, όπως το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής στο οποίο αναπτύσσεται η βασική έννοια των εγγυήσεων για τη νεολαία και αναλύονται οι αρχές που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επιτυχία τους. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή οργάνωσε θεματικές εκδηλώσεις τον Οκτώβριο του 2013 και τον Απρίλιο του 2014 και εξασφάλισε τον διορισμό εθνικού συντονιστή των εγγυήσεων για τη νεολαία από όλα τα κράτη μέλη.

31

Ως εκ τούτου, το Συνέδριο εκτιμά ότι η Επιτροπή παρείχε εγκαίρως στήριξη στα κράτη μέλη. Το γεγονός αυτό τα διευκόλυνε να δρομολογήσουν την κατάρτιση των εθνικών τους προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία», ενώ παράλληλα τους έδωσε τη δυνατότητα να υποβάλουν τα εθνικά τους σχέδια υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία εντός του στενού χρονικού περιθωρίου που συμφωνήθηκε στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Ιουνίου του 2013, δηλαδή μέχρι το τέλος του 2013 για τα κράτη μέλη που ήταν επιλέξιμα για χρηματοδότηση μέσω της ΠΑΝ και μέχρι την άνοιξη του 2014 για τα υπόλοιπα κράτη μέλη (βλέπε παράρτημα II).

Η Επιτροπή διενήργησε πλήρη και έγκαιρη αξιολόγηση των προκαταρκτικών σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη

32

Το Συνέδριο επισημαίνει ότι η αρμοδιότητα για τα σχέδια υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία (ΣΥΕΝ) επαφίεται στα κράτη μέλη. Ο ρόλος της Επιτροπής είναι να διενεργεί ενδελεχή, έγκαιρη και συνεκτική αξιολόγηση των προκαταρκτικών ΣΥΕΝ προκειμένου να εντοπίζει ελλείψεις οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την αποτελεσματικότητα των εγγυήσεων για τη νεολαία. Βάσει της αξιολόγησης αυτής, τα κράτη μέλη μπορούν στη συνέχεια να αναπροσαρμόζουν αναλόγως τα εθνικά τους ΣΥΕΝ. Ειδικότερα, κατ’ αυτόν τον τρόπο παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το ΕΚΤ και την ΠΑΝ, ανάλογα με την περίπτωση, και να υποστηρίξουν την κατάρτιση και την εφαρμογή των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία».

33

Το Συνέδριο εξέτασε την αξιολόγηση της Επιτροπής για τα εθνικά ΣΥΕΝ, καθώς και κατά πόσον τα κράτη μέλη αντιμετώπισαν στη συνέχεια τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν.

34

Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή ανέπτυξε έναν ολοκληρωμένο πίνακα αξιολόγησης, ο οποίος κάλυπτε τις κυριότερες πτυχές της σύστασης του Συμβουλίου. Με βάση τον πίνακα αυτό, η Επιτροπή ήταν σε θέση να αξιολογεί συστηματικά τα προκαταρκτικά ΣΥΕΝ που υποβάλλονταν από τα κράτη μέλη. Στη συνέχεια, οι αξιολογήσεις υποβάλλονταν σε οριζόντιους διασταυρωτικούς ελέγχους για τη διασφάλιση της συνέπειας σε όλο το φάσμα των 28 ΣΥΕΝ.

35

Όσον αφορά τα κράτη μέλη που καλύπτει η παρούσα έκθεση, η Επιτροπή είχε αξιολογήσει όλα τα ΣΥΕΝ που εξέτασε το Συνέδριο και ήταν σε θέση να υποβάλει εγκαίρως τις παρατηρήσεις της για τις διμερείς συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2014.

Στην αξιολόγηση της Επιτροπής εντοπίστηκαν πολλές από τις ελλείψεις που υπήρχαν στα προκαταρκτικά σχέδια υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία

36

Στην αξιολόγηση της Επιτροπής εντοπίστηκαν διάφορες ελλείψεις ως προς τις πληροφορίες που είχαν διαβιβάσει τα κράτη μέλη σχετικά με βασικές πτυχές των εθνικών τους ΣΥΕΝ. Παραδείγματα τέτοιων ελλείψεων είναι, μεταξύ άλλων, η ελλιπής ή ανύπαρκτη ανάλυση της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων, ο μη προσδιορισμός του τρόπου με τον οποίο τα σχεδιαζόμενα μέτρα θα διασφαλίζουν την κάλυψη όλων των νέων ΕΑΕΚ, καθώς και οι ανακολουθίες ως προς τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την προσφορά καλής ποιότητας.

37

Η Επιτροπή, ωστόσο, δεν εξέτασε κατά τρόπο ενδελεχή και συνεπή τις ακόλουθες πτυχές που περιλαμβάνονται ρητά στη σύσταση του Συμβουλίου:

—Δεξιότητες στις ΤΠΕ/ψηφιακές δεξιότητες: Η Επιτροπή είχε διαπιστώσει ότι οι δεξιότητες στις ΤΠΕ θα μπορούσαν να προσφέρουν μεγάλες δυνατότητες για τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας²³. Επιπλέον, επισήμανε ότι, επί του παρόντος, ο αριθμός των αποφοίτων που ειδικεύονται στις τεχνολογίες των πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) δεν επαρκεί για καλύψει όλες τις κενές θέσεις εργασίας του τομέα των ΤΠΕ, όπου, ακόμη και σε περιόδους οικονομικής αναταραχής, όπως η πρόσφατη, η ζήτηση για επαγγελματίες στον τομέα των ΤΠΕ αυξάνεται ετησίως με ρυθμό 3 %²⁴.

Ενώ η Επιτροπή έθιξε το γεγονός ότι τα ιταλικά και τα λιθουανικά ΣΥΕΝ δεν περιείχαν κανένα μέτρο για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων στις ΤΠΕ και των ψηφιακών δεξιοτήτων, δεν έπραξε ομοίως στην περίπτωση της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, μολονότι ούτε στα ΣΥΕΝ των εν λόγω χωρών υπήρχε αναφορά στις δεξιότητες στις ΤΠΕ και τις ψηφιακές δεξιότητες.

—Αμοιβαία υποχρέωση: Η σύσταση του Συμβουλίου αναγνωρίζει την «ατομική ευθύνη των νέων στην εξεύρεση πορείας προς την οικονομική δραστηριότητα». Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι άνεργοι νέοι διατρέχουν τον κίνδυνο αφαίρεσης ή μείωσης του επιδόματος ανεργίας ή των επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας εάν δεν αποδεχθούν οποιαδήποτε λογική προσφορά απασχόλησης, άσκησης, κατάρτισης ή εκπαίδευσης. Η παράλειψη συνεκτίμησης της αρχής αυτής θα μπορούσε να περιορίσει την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία, δεδομένου ότι έχει αρνητικές επιπτώσεις στη δέσμευση των συμμετεχόντων, ενώ μειώνει και την ευθύνη των κρατών μελών για την παροχή προσφοράς καλής ποιότητας. Η ύπαρξη αμοιβαίας υποχρέωσης δεν αξιολογήθηκε από την Επιτροπή σε κανένα από τα εξετασθέντα ΣΥΕΝ. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι από τα πέντε εξετασθέντα ΣΥΕΝ, μόνον αυτό της Ιρλανδίας περιλάμβανε ειδική αναφορά στην εν λόγω αρχή.

—Αμοιβαία μάθηση: Στη σύσταση του Συμβουλίου τα κράτη μέλη καλούνται «… να προωθήσουν δραστηριότητες αμοιβαίας μάθησης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο μεταξύ όλων των εμπλεκομένων στην καταπολέμηση της ανεργίας των νέων, έτσι ώστε να βελτιωθούν ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μελλοντικών προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία»²⁵. Η Επιτροπή δεν αξιολόγησε τη συγκεκριμένη καίρια πτυχή, η οποία συνδέεται με την οικονομική αποδοτικότητα της υλοποίησης του προγράμματος στα κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, εξαιρουμένου του γαλλικού ΣΥΕΝ, η αρχή της «αμοιβαίας μάθησης» δεν περιλαμβάνεται σε κανένα από τα ΣΥΕΝ που εξετάστηκαν.

Δεν υπέβαλαν όλα τα κράτη μέλη αναθεωρημένο σχέδιο υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία μετά την αξιολόγηση της Επιτροπής

38

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αξιολόγησης, η Επιτροπή, όπου έκρινε σκόπιμο, ζήτησε περαιτέρω διευκρινίσεις από όλα τα κράτη μέλη που καλύπτει η παρούσα έκθεση και/ή τους επισήμανε εγγράφως τις βασικές αδυναμίες των προκαταρκτικών τους ΣΥΕΝ. Η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης διμερείς συναντήσεις με τα κράτη μέλη για να συζητήσει αναλυτικότερα τις ελλείψεις που είχαν εντοπιστεί. Επιπλέον, πραγματοποίησε τεχνικές επισκέψεις σε ορισμένα κράτη μέλη προκειμένου να διευκρινίσει διάφορα ζητήματα και να εντοπίσει εκκρεμή προβλήματα στα ΣΥΕΝ²⁶.

39

Μετά τις διμερείς συναντήσεις εξακολούθησαν να υπάρχουν ορισμένες σημαντικές ελλείψεις στα ΣΥΕΝ και η Επιτροπή ζήτησε από όλα τα κράτη μέλη συμπληρωματικές πληροφορίες. Όσον αφορά τα υπό εξέταση κράτη μέλη, από την ανάλυση του Συνεδρίου προέκυψε ότι η Λιθουανία ήταν το μοναδικό κράτος μέλος που δεσμεύθηκε να καταθέσει αναθεωρημένη έκδοση του ΣΥΕΝ²⁷. Η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία κλήθηκαν να υποβάλουν νέα έκδοση των σχεδίων υλοποίησης, ωστόσο αρνήθηκαν να το πράξουν για διάφορους λόγους. Παραδείγματος χάριν, σύμφωνα με την Επιτροπή, οι ιταλικές αρχές απάντησαν ότι θα επικεντρωθούν στην προσεκτική κατάρτιση των σχετικών επιχειρησιακών πραγμάτων αντί να εκπονήσουν νέο ΣΥΕΝ.

Η αξιολόγηση των σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία από την Επιτροπή δεν ήταν επαρκώς συντονισμένη με την αξιολόγηση των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων που ίσχυαν για τα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΚΤ και της ΠΑΝ

40

Σύμφωνα με τον κανονισμό περί κοινών διατάξεων για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, τα κράτη μέλη οφείλουν να πληρούν συγκεκριμένες εκ των προτέρων αιρεσιμότητες προκειμένου να διασφαλίζεται η αποτελεσματική και αποδοτική χρήση των κονδυλίων της ΕΕ. Στον κανονισμό αυτό²⁸ αναφέρεται ότι η «αξιολόγηση από την Επιτροπή της εκπλήρωσης των αιρεσιμοτήτων περιορίζεται στα κριτήρια που καθορίζονται στους ειδικούς κανόνες για κάθε ταμείο και στο παράρτημα ΧΙ τμήμα ΙΙ, και σέβεται τις εθνικές και περιφερειακές αρμοδιότητες για τη θέσπιση ειδικών και κατάλληλων μέτρων πολιτικής, καθώς και τη διαμόρφωση του περιεχομένου των στρατηγικών». Η αντίστοιχη επενδυτική προτεραιότητα των ΕΠ του ΕΚΤ και της ΠΑΝ είναι η «βιώσιμη ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας, και ειδικά των ΕΑΕΚ, περιλαμβανομένων επίσης των νέων που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού και των νέων από περιθωριοποιημένες κοινότητες, μεταξύ άλλων και μέσω της υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία».

41

Η Επιτροπή οφείλει να αξιολογεί τη συνέπεια και την καταλληλότητα των πληροφοριών που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη για την ειδική εκ των προτέρων αιρεσιμότητα πριν από την έγκριση του ΕΠ²⁹. Η εκ των προτέρων αιρεσιμότητα της ΠΑΝ είναι η ύπαρξη στρατηγικού πλαισίου πολιτικής για την προώθηση της απασχόλησης των νέων, μεταξύ άλλων, μέσω της υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία³⁰. Το Συνέδριο θεωρεί ότι η αξιολόγηση της Επιτροπής όσον αφορά τη συγκεκριμένη εκ των προτέρων αιρεσιμότητα για την ΠΑΝ και η αξιολόγηση του ΣΥΕΝ θα έπρεπε να αποτελούν αντικείμενο στενού συντονισμού προκειμένου να διασφαλίζεται η εναρμόνιση του ΕΠ του ΕΚΤ ή της ΠΑΝ και του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία».

42

Το Συνέδριο αξιολόγησε εάν οι ελλείψεις που εντόπισε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης των ΣΥΕΝ ελήφθησαν υπόψη και κατά την εξαγωγή των συμπερασμάτων για την εκπλήρωση, ή μη, των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων.

43

Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή θεώρησε ότι οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες που συνδέονταν με τα ΕΠ του ΕΚΤ ή της ΠΑΝ είχαν «εκπληρωθεί» παρά το γεγονός ότι τα ΣΥΕΝ αξιολογήθηκαν από την ίδια ως «πολύ περιορισμένα» ή «ελλιπή» (βλέπε παράρτημα III). Το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή έχασε την ευκαιρία να διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη θα θεσπίσουν μια στρατηγική για την απασχόληση των νέων σύμφωνα με την πολιτική δέσμευση που έχουν αναλάβει για το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία», πριν από την έγκριση των ΕΠ του ΕΚΤ και της ΠΑΝ για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020. Επιπλέον, από την εξέταση του Συνεδρίου προέκυψε ότι στους ελέγχους που διενήργησε η Επιτροπή πριν από την έγκριση των ΕΠ, δεν είχε διερευνηθεί με ποιον ακριβώς τρόπο τα ΕΠ του ΕΚΤ ή της ΠΑΝ θα συμβάλουν στην αποτελεσματική υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία.

Το Συνέδριο εντόπισε ορισμένους κινδύνους ως προς την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

44

Το Συνέδριο εξέτασε επίσης εάν στην αξιολόγηση της Επιτροπής εντοπίζονται πιθανοί κίνδυνοι για την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Συγκεκριμένα, εξετάστηκαν η επάρκεια της χρηματοδότησης των εγγυήσεων για τη νεολαία, ο τρόπος προσδιορισμού της προσφοράς καλής ποιότητας και η παρακολούθηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία».

Υπάρχει κίνδυνος η συνολική χρηματοδότηση να μην είναι επαρκής

45

Η υλοποίηση των προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία στα κράτη μέλη θα αποτελέσει δαπανηρό μέτρο, εάν μάλιστα ληφθούν υπόψη οι διαστάσεις που προσλαμβάνει επί του παρόντος η ανεργία των νέων σε ολόκληρη την ΕΕ. Το Συνέδριο θεωρεί ότι για να διαμορφωθεί τεκμηριωμένη συνολική εκτίμηση ως προς τις ανάγκες χρηματοδότησης του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», απαιτούνται αξιόπιστα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με το κόστος της υλοποίησης των εγγυήσεων αυτών σε κάθε κράτος μέλος. Επίσης, πρέπει να υπάρξει σαφήνεια ως προς τις πηγές από τις οποίες πρόκειται να χρηματοδοτηθούν τα σχετικά εθνικά προγράμματα.

46

Το Συνέδριο επισημαίνει ότι σκοπός του προγράμματος αυτού δεν είναι μόνον η παροχή οικονομικής στήριξης στους νέους (που είναι άνεργοι ή που κινδυνεύουν να μείνουν άνεργοι), αλλά και η υλοποίηση θεμελιωδών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Ως εκ τούτου, είναι προφανές ότι η υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις.

47

Επιπλέον, δεν έχει ακόμη καθοριστεί πλήρως το ύψος της εθνικής χρηματοδότησης που διατίθεται για το πρόγραμμα των εγγυήσεων για τη νεολαία. Σύμφωνα με την ανάλυση των ΣΥΕΝ που υπέβαλαν τα κράτη μέλη από την Επιτροπή, εννέα³¹ από τα 28 κράτη μέλη δεν παρείχαν καμία πληροφορία σχετικά με την προβλεπόμενη εθνική χρηματοδότηση. Τα υπόλοιπα παρείχαν σχετικές πληροφορίες αλλά με διαφορετικό κάθε φορά βαθμό λεπτομέρειας.

Δεν πραγματοποιήθηκε εκτίμηση αντικτύπου για το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

48

Κατ’ αρχήν, εκτίμηση αντικτύπου πρέπει να πραγματοποιείται για όλες τις μείζονος σημασίας νομοθετικές και δημοσιονομικές πρωτοβουλίες, καθώς και για αυτές που αποσκοπούν στη χάραξη πολιτικής³². Στην εκτίμηση αντικτύπου πρέπει να προσδιορίζονται το κόστος και τα οφέλη των προτάσεων, ο τρόπος με τον οποίον αυτές εφαρμόζονται και ποιον επηρεάζουν. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, ο αντίκτυπος πρέπει να προσδιορίζεται ποσοτικώς και να αποτιμάται από οικονομική άποψη, όπου αυτό είναι εφικτό και σκόπιμο, βάσει άρτιων μεθόδων και αξιόπιστων στοιχείων³³.

49

Το Συνέδριο επισημαίνει ότι η Επιτροπή, πριν προτείνει το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία», δεν πραγματοποίησε εκτίμηση αντικτύπου. Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνόδευε την πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία γινόταν αναφορά μόνο σε εκτιμήσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) του 2012 (βλέπε ενότητα 2.3 του εγγράφου αυτού) και παρέχονταν προκαταρκτικές εκτιμήσεις για ορισμένα κράτη μέλη (Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο)³⁴. Ως εκ τούτου, πέραν των εκτιμήσεων της ΔΟΕ, δεν υπάρχουν στοιχεία για το πιθανό συνολικό κόστος της υλοποίησης ενός τέτοιου προγράμματος σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η ΔΟΕ παρουσίασε διαφορετικές εκτιμήσεις, το 2012 και το 2013, για τις ετήσιες χρηματοδοτικές απαιτήσεις της εφαρμογής του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

50

Τον Φεβρουάριο του 2015 η Επιτροπή υπολόγισε ότι, για το σύνολο της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020, για τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων θα διατεθούν ευρωπαϊκοί πόροι ύψους 12,7 δισεκατομμυρίων ευρώ. Προηγουμένως και δη τον Απρίλιο του 2014, η Επιτροπή υπολόγισε³⁵ ότι το ποσό αυτό θα συμπληρωνόταν από εθνικούς, περιφερειακούς ακόμα και ιδιωτικούς πόρους ύψους 4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το συνολικό αυτό ποσό των 16,7 δισεκατομμυρίων ευρώ αντιστοιχεί περίπου σε 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

51

Το 2012 η ΔΟΕ ανέφερε ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ετήσιο κόστος της πραγματικής υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία στην ευρωζώνη αντιστοιχεί στο 0,2 % του ΑΕγχΠ³⁶ ή στο 0,45 % των κρατικών δαπανών, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 21 δισεκατομμύρια ευρώ³⁷. Οι εκτιμήσεις της ΔΟΕ για το κόστος του προγράμματος, οι οποίες δημοσιεύθηκαν το 2013 και βασίζονταν σε έξι χώρες της ευρωζώνης³⁸, κυμαίνονταν περίπου μεταξύ του 0,5 % και του 1,5 % του ΑΕγχΠ³⁹. Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, το εν λόγω κόστος υλοποίησης παρουσιάζει αποκλίσεις ανάλογα με τη διαθεσιμότητα της διοικητικής υποδομής για την εφαρμογή των εγγυήσεων σε μεγαλύτερη κλίμακα, καθώς και ανάλογα με το μέγεθος του επιλέξιμου πληθυσμού.

Μη τεκμηριωμένες εκτιμήσεις σχετικά με το κόστος των ειδικών μέτρων των προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία

52

Το 2013 η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να κοινοποιήσουν τις εκτιμήσεις τους για το κόστος των σχεδιαζόμενων μέτρων και τις σχετικές πηγές χρηματοδότησης κατά την υποβολή των ΣΥΕΝ. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη έπρεπε να προσδιορίσουν, σε ένα σχέδιο χρηματοδότησης, τις πηγές χρηματοδότησης και την κατανομή των πόρων στις διάφορες βασικές μεταρρυθμίσεις και στα επιμέρους μέτρα και τις πρωτοβουλίες, διαβιβάζοντας παράλληλα συγκεκριμένες πληροφορίες για καθένα από τα μέτρα (όπως π.χ. το κόστος ανά μέτρο, τον αναμενόμενο αριθμό δικαιούχων ανά μέτρο, το ποσοστό που πληθυσμού-στόχου που πρόκειται να καλύψει το κάθε μέτρο, το πρόσθετο κόστος νέων μέτρων και τα αναμενόμενα αποτελέσματα).

53

Κατ’ αυτό τον τρόπο, η Επιτροπή θα είχε τη δυνατότητα να αξιολογήσει εάν διετίθεντο επαρκείς πόροι για το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Παραδείγματος χάριν, η έλλειψη συμπληρωματικής εθνικής χρηματοδότησης, η οποία θα μπορούσε να υπονομεύσει την υλοποίηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα⁴⁰ χαρακτηρίστηκε από την Επιτροπή ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την υλοποίηση του προγράμματος στην Ισπανία. Ως εκ τούτου, το Συνέδριο επανεξέτασε τα ΣΥΕΝ που υπέβαλαν τα πέντε κράτη μέλη που καλύπτει η παρούσα έκθεση (Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία και Πορτογαλία) και έλεγξε εάν είχαν διαβιβαστεί πληροφορίες σχετικά με το εκτιμώμενο κόστος των σχεδιαζόμενων μέτρων και τις συναφείς πηγές χρηματοδότησης.

54

Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, κατά κανόνα, τα κράτη μέλη παρείχαν εκτιμήσεις για το κόστος των μέτρων που απευθύνονταν σε ενδιαφερόμενα άτομα. Ωστόσο, από τα ΣΥΕΝ ορισμένων κρατών μελών έλειπαν σημαντικά στοιχεία όπως π.χ. το κόστος ανά δικαιούχο στο πλαίσιο των προσφορών (Ιρλανδία και Γαλλία), οι στόχοι συμμετοχής που είχαν τεθεί για κάθε μέτρο και το ποσοστό του πληθυσμού-στόχου που αναμενόταν να καλυφθεί από το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία» (Γαλλία). Κατά συνέπεια, λόγω της έλλειψης αυτών των στοιχείων, η Επιτροπή δεν είχε τη δυνατότητα να εντοπίσει εξαρχής πιθανές ελλείψεις όπως προβλεπόταν.

55

Επιπλέον, κανένα από τα πέντε κράτη μέλη δεν παρείχε στο ΣΥΕΝ του στοιχεία για το εκτιμώμενο κόστος υλοποίησης των απαραίτητων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία».

56

Για τρία από τα πέντε κράτη μέλη τα οποία αφορούσε ο έλεγχος, τα εθνικά κονδύλια που αναφέρονται στο ΣΥΕΝ είναι κατά πολύ χαμηλότερα των διαφόρων κονδυλίων της ΕΕ, κυμαινόμενα μεταξύ 13 % (Πορτογαλία) και 35 % (Ιταλία και Λιθουανία) του συνολικού ποσού. Στην Ιρλανδία, τα εθνικά κονδύλια υπερέβαιναν τα αντίστοιχα της ΕΕ, ενώ όσον αφορά τη Γαλλία τα διαθέσιμα στοιχεία δεν καθιστούν δυνατή μια τέτοια σύγκριση. Επιπλέον, με την εξαίρεση της Λιθουανίας, τα κράτη μέλη δήλωσαν συνολικά τις πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ που σχετίζονταν με τα μέτρα (στην ίδια κατηγορία ΕΕ/ΕΚΤ/ΠΑΝ). Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι δεν υποβλήθηκαν πλήρη και ακριβή στοιχεία, ήταν αδύνατο για την Επιτροπή να αξιολογήσει την καταλληλότητα της πηγής χρηματοδότησης των μέτρων ή να καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα για το εάν θα ήταν στο σύνολό τους εφικτά και βιώσιμα τα χρηματοδοτικά σχέδια των εγγυήσεων για τη νεολαία.

Συγκεκριμένες προκλήσεις στο πλαίσιο της επαλήθευσης της κανονικότητας των δαπανών της ΠΑΝ

57

Σύμφωνα με τον κανονισμό που διέπει το ΕΚΤ⁴¹, το καθεστώς προγραμματισμού μπορεί να λάβει μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες μορφές (βλέπε σημείο 17):

—ειδικό επιχειρησιακό πρόγραμμα·

—ειδικός άξονας προτεραιότητας μέσα σε ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα·

—μέρος ενός ή περισσοτέρων αξόνων προτεραιότητας.

Το Συνέδριο θεωρεί ότι υπάρχει συγκεκριμένη πρόκληση (σε σύγκριση με τις συνήθεις δαπάνες του ΕΚΤ) για τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, η οποία συνίσταται στην αποτελεσματική επαλήθευση της κανονικότητας των δαπανών που δηλώνονται στο πλαίσιο της ΠΑΝ. Αυτό οφείλεται στις αυστηρότερες απαιτήσεις επιλεξιμότητας, τη δυνατότητα δήλωσης δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τον Σεπτέμβριο του 2013 και, ιδίως στην τελευταία περίπτωση, στην απουσία συγχρηματοδότησης για την ΠΑΝ.

Η έλλειψη ορισμού της καλής ποιότητας προσφοράς εργασίας μπορεί να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα των εγγυήσεων για τη νεολαία

58

Το Συνέδριο υπενθυμίζει ότι σκοπός των εγγυήσεων για τη νεολαία είναι να προσφέρουν στους νέους μια πραγματική ευκαιρία να αυξήσουν την απασχολησιμότητά τους, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιώσιμη και ανταποδοτική ένταξή τους στην αγορά εργασίας και, κατ’ επέκταση, να αυξηθούν τα συνολικά ποσοστά απασχόλησή τους.

Κατά συνέπεια, το Συμβούλιο συνιστά στα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι όλοι οι νέοι κάτω των 25 ετών θα λαμβάνουν καλής ποιότητας προσφορά εργασίας εντός τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που καθίστανται άνεργοι ή εξέρχονται από την επίσημη εκπαίδευση. Πλην όμως, στη σύσταση του Συμβουλίου δεν αναφέρεται τι ακριβώς είναι η καλής ποιότητας προσφορά εργασίας, ούτε διευκρινίζεται ποιος πρέπει να διατυπώσει τον σχετικό ορισμό.

59

Σε αρκετά έγγραφα της ΕΕ (όπως η σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης⁴² και η δήλωση του Συμβουλίου «Ευρωπαϊκή συμμαχία για θέσεις μαθητείας⁴³») καθορίζονται μη δεσμευτικά ελάχιστα πρότυπα καλής ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης και μαθητείας, ώστε να μην εκμεταλλεύονται οι εταιρείες τις περιόδους αυτές ως φθηνές πηγές άντλησης εργατικού δυναμικού. Σε κανένα αντίστοιχο έγγραφο, ωστόσο, δεν καθορίζονται οι αρχές που χαρακτηρίζουν μια θέση εργασίας καλής ποιότητας.

60

Τον Δεκέμβριο του 2013, η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες στις οποίες προσδιορίζεται ότι μια προσφορά καλής ποιότητας είναι μια προσφορά που πρέπει να οδηγεί σε βιώσιμη ένταξη στην αγορά εργασίας και να μην έχει μόνον ως άμεσο αποτέλεσμα την παροδική μείωση των δεικτών της ανεργίας των νέων⁴⁴.

61

Αφού εξέτασε σχετικές μελέτες⁴⁵ σε αυτόν τον τομέα, το Συνέδριο θεωρεί ότι ο χαρακτηρισμός μιας προσφοράς εργασίας ως «καλής ποιότητας» θα μπορούσε να εξαρτάται από έναν συνδυασμό σημαντικών παραγόντων, όπως η διάρκεια της σύμβασης (σύμβαση ορισμένου ή αορίστου χρόνου), το είδος της σύμβασης (μερικής απασχόλησης οικειοθελώς ή όχι/πλήρους απασχόλησης), η σύνδεση του ύψους των αποδοχών με το κόστος διαβίωσης στο εκάστοτε κράτος μέλος, το περιεχόμενο δεξιοτήτων των θέσεων εργασίας, το σχετικό επίπεδο και το είδος των απαιτούμενων τίτλων προσόντων και οι δυνατότητες επιπλέον κατάρτισης στο αντικείμενο της εργασίας. Στο πλαίσιο της αρχής της επικουρικότητας, θα μπορούσε να είχε καθοριστεί ένα ελάχιστο σύνολο χαρακτηριστικών σε επίπεδο ΕΕ, αφήνοντας παράλληλα στα κράτη μέλη την ευελιξία να προσδιορίσουν σε εθνικό επίπεδο τις δικές τους τυπικές παραμέτρους για καθένα από τα εν λόγω χαρακτηριστικά.

62

Το Συνέδριο διαπίστωσε, λόγου χάριν, ότι η Επιτροπή, κατά την αξιολόγηση του προκαταρκτικού ΣΥΕΝ που υποβλήθηκε από την Ιταλία, χαρακτηρίζει μια προσφορά προσωρινής απασχόλησης (πέντε έως έξι μηνών) ως «καλής ποιότητας», μολονότι ο μισθός είναι χαμηλότερος από το μηνιαίο εισόδημα που ορίζεται ως όριο της φτώχειας στις περισσότερες περιοχές της χώρας βάσει στοιχείων από το ιταλικό εθνικό στατιστικό ινστιτούτο (ISTAT)⁴⁶. Η Επιτροπή μάλιστα δεν έλαβε υπόψη κανένα άλλο ποιοτικό στοιχείο.

63

Η απουσία δέσμης ποιοτικών κριτηρίων ως προς την καλής ποιότητας προσφορά εργασίας εγκυμονεί τον κίνδυνο ανομοιόμορφης και αναποτελεσματικής υλοποίησης των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία» τόσο μεταξύ των κρατών μελών όσο και στο εσωτερικό συγκεκριμένου κράτους μέλους. Ενώ είναι προφανώς δυνατό να ελέγχεται εκ των υστέρων η ποιότητα των προσφορών που πραγματοποιούνται στα διάφορα κράτη μέλη (ήτοι μέσω των αξιολογήσεων), έως τότε το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού της ΠΑΝ θα έχει ήδη δεσμευθεί και/ή δαπανηθεί (με βάση την εμπροσθοβαρή διάθεση των πόρων το 2014 και το 2015), με αποτέλεσμα τυχόν αδυναμίες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των δαπανών της ΠΑΝ να μην μπορέσουν να αντιμετωπισθούν.

64

Το Συνέδριο επισημαίνει ότι τον Ιούλιο του 2014, η Επιτροπή παρείχε ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για την αξιολόγηση της ΠΑΝ⁴⁷, η οποία, σύμφωνα με τον κανονισμό που διέπει το ΕΚΤ⁴⁸, προβλέπεται να πραγματοποιηθεί στο τέλος του 2015 και στο τέλος του 2018, απαιτώντας από τους αξιολογητές να διαβιβάζουν στοιχεία για την ποιότητα των προσφορών απασχόλησης που λαμβάνουν οι συμμετέχοντες της ΠΑΝ, λαμβάνοντας όμως υπόψη και ποιοτικά κριτήρια, όπως αυτά που αναφέρονται ανωτέρω.

Δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη ολοκληρωμένο πλαίσιο παρακολούθησης και υποβολής πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

65

Το Συνέδριο θεωρεί ότι η συνεχής αξιολόγηση των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο των εγγυήσεων για τη νεολαία έχει καίρια σημασία, καθώς πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι πόροι επενδύονται με σύνεση και ότι η εφαρμογή των μέτρων θα επιφέρει απτές αλλαγές για τους νέους. Ως εκ τούτου, στον σχεδιασμό των μέτρων των εγγυήσεων για τη νεολαία πρέπει να ενσωματωθούν εξαρχής άρτιοι μηχανισμοί παρακολούθησης⁴⁹. Οι μηχανισμοί αυτοί αποτελούν τη βάση μιας αποτελεσματικής και τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής, καθώς μέσω αυτών πρέπει να ενημερώνονται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σε περίπτωση που οι στόχοι δεν επιτυγχάνονται ή σε περίπτωση που η αποδοτικότητα των μέτρων δεν είναι ικανοποιητική. Κατ’ αυτό τον τρόπο, θα υπάρχει δυνατότητα βελτίωσης του σχεδιασμού ή της εφαρμογής των μέτρων.

66

Η Επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία» στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και καλείται να αναλύει τον αντίκτυπο των εφαρμοζόμενων πολιτικών και, κατά περίπτωση, να απευθύνει στα κράτη μέλη ΕΣΧ, με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών⁵⁰.

67

Το Συνέδριο αξιολόγησε το πλαίσιο που δημιουργήθηκε για την παρακολούθηση της υλοποίησης και των αποτελεσμάτων τόσο από το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία» συνολικά όσο και σε σχέση με τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από την ΠΑΝ.

Στη μελέτη του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» δεν ενσωματώθηκαν εξαρχής ολοκληρωμένοι μηχανισμοί παρακολούθησης και υποβολής πληροφοριακών στοιχείων

68

Με τη σύστασή του, το Συμβούλιο ανέθεσε στην Επιτροπή να παρακολουθεί την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία μέσω της πολυμερούς εποπτείας της Επιτροπής Απασχόλησης⁵¹ (EMCO) στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου (βλέπε πλαίσιο 5). Ωστόσο, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου δεν προβλέπεται η διαβίβαση των αποτελεσμάτων της εν λόγω παρακολούθησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Πλαίσιο 5

Ρόλος της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO)

Η Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO) λειτουργεί κατ’ αρχάς ως συμβουλευτική επιτροπή των Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων στο πλαίσιο του Συμβουλίου Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (EPSCO). Η πολυμερής εποπτεία που ασκεί η Επιτροπή Απασχόλησης διευκολύνει τη συνολική αξιολόγηση της υλοποίησης στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις, παράλληλα με την αξιολόγηση σχεδίων και επιλογών πολιτικής. Η Επιτροπή Απασχόλησης παρακολουθεί την πρόοδο υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων των κρατών μελών, όπως περιλαμβάνονται στις ειδικές συστάσεις ανά χώρα. Μία από τις υποομάδες της είναι επιφορτισμένη με την επιλογή και την ανάπτυξη δεικτών για την παρακολούθηση της στρατηγικής απασχόλησης, στην οποία εντάσσεται και η παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία.

69

Η πρόοδος της υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία εξετάστηκε από την Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO) τον Μάιο του 2014, σε συνδυασμό με την αξιολόγηση της κατάστασης της απασχόλησης στα κράτη μέλη και τα εθνικά μεταρρυθμιστικά προγράμματα. Η εξέταση αυτή έλαβε τη μορφή αξιολογήσεων από ομοτίμους και σκοπός της ήταν να εξασφαλίσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κάλυψη προκειμένου να εντοπίσει τις σημαντικότερες προκλήσεις στα κράτη μέλη.

70

Αξιολογώντας τις εκθέσεις για τα κράτη μέλη που περιελήφθησαν στην εξέταση του Μαΐου, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ο βαθμός λεπτομέρειας στη συγκεκριμένη ανάλυση εμφάνιζε σημαντικές διαφορές. Για παράδειγμα, ενώ η εξέταση της Ιρλανδίας επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στις εγγυήσεις για τη νεολαία, στην εξέταση της Πορτογαλίας δεν καλύφθηκαν καθόλου οι εν λόγω εγγυήσεις.

71

Το Συνέδριο επισημαίνει επίσης ότι μια υποομάδα της Επιτροπής Απασχόλησης ανέπτυξε ειδικούς δείκτες για να παρακολουθεί την υλοποίηση και τα αποτελέσματα των εγγυήσεων για τη νεολαία σε επίπεδο ΕΕ⁵². Πρόκειται για μακροοικονομικούς δείκτες που αναμένεται να αποτελέσουν συμπλήρωμα των δεικτών που μετρούν τον άμεσο αντίκτυπο της πολιτικής και την ταχύτητα της υποβολής των προσφορών στους νέους. Οι δείκτες αυτοί εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2014. Τον Οκτώβριο του 2014, άρχισε η πιλοτική δοκιμή της σχετικής μεθοδολογίας, της οποίας το αποτέλεσμα θα αξιολογηθεί εντός του 2015. Σύμφωνα με την Επιτροπή Απασχόλησης, το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να οδηγήσει ενδεχομένως σε τεχνική αναθεώρηση του πλαισίου δεικτών⁵³.

72

Δεδομένου ότι οι συγκεκριμένοι δείκτες δεν είναι υποχρεωτικοί, η διαβίβαση σημαντικών πληροφοριών για την επιτυχία της συνολικής λειτουργίας του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» θα εξαρτηθεί από τη συνέχιση της δέσμευσης των κρατών μελών να υποβάλλουν ολοκληρωμένα και αξιόπιστα στοιχεία. Επίσης, το Συνέδριο θεωρεί ότι, εάν οι εν λόγω δείκτες ήταν διαθέσιμοι νωρίτερα, τα κράτη μέλη θα είχαν τη δυνατότητα να τους συμπεριλάβουν στο διοικητικό σύστημά τους κατά το στάδιο σχεδιασμού του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία».

Μακροπρόθεσμες είναι οι μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την εφαρμογή των ειδικών συστάσεων ανά χώρα που αφορούν τις εγγυήσεις για τη νεολαία

73

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή αναλύει, επίσης, τον αντίκτυπο των πολιτικών απασχόλησης, λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία που παρατίθενται στον πίνακα αποτελεσμάτων (βλέπε πλαίσιο 6) και, ανάλογα με την περίπτωση, επισημαίνει τις αδυναμίες στα κράτη μέλη μέσω των ετήσιων ΕΣΧ.

74

Το Συνέδριο αξιολόγησε τον τρόπο αντιμετώπισης των εγγυήσεων για τη νεολαία στις ΕΣΧ. Όσον αφορά ειδικότερα τα κράτη μέλη του δείγματος, ελέγχθηκε εάν οι συστάσεις ήταν συγκεκριμένες, μετρήσιμες και εφικτές.

Πλαίσιο 6

Πίνακας αποτελεσμάτων της Επιτροπής για την ανεργία των νέων και τους δείκτες ΕΑΕΚ

Η ανεργία των νέων και οι δείκτες για τους ΕΑΕΚ περιλαμβάνονται σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων που ανέπτυξε πρόσφατα η Επιτροπή. Ο πίνακας αυτός, ο οποίος περιέχει βασικούς κοινωνικούς δείκτες και δείκτες για την απασχόληση, αποτυπώνει τις σημαντικές ανισορροπίες στον τομέα της απασχόλησης και στον κοινωνικό τομέα εντός της ΕΕ. Ο πρώτος τέτοιος πίνακας δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο της κοινής έκθεσης για την απασχόληση για το 2014, την οποία εξέδωσαν από κοινού η Επιτροπή και το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ. Αποτελείται από πέντε βασικούς δείκτες και συνιστά τη βάση των προτάσεων της Επιτροπής για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

75

Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι ΕΣΧ του 2013 σχετικά με την ανεργία των νέων δεν ήταν κατά γενικό κανόνα ούτε συγκεκριμένες ούτε μετρήσιμες (βλέπε πλαίσιο 7).

76

Το 2014 η Επιτροπή απηύθυνε ειδικές συστάσεις για την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία σε οκτώ χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Σλοβακία, Κροατία, Πορτογαλία, Πολωνία, Βουλγαρία και Ιρλανδία). Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι εν λόγω ΕΣΧ ήταν περισσότερο αναλυτικές και ότι ορισμένες από αυτές περιείχαν και ορόσημα.

77

Εντούτοις, η αποτελεσματική υλοποίηση των ΕΣΧ εξαρτάται από την πολιτική δέσμευση που αναλαμβάνεται σε εθνικό επίπεδο. Σύμφωνα με την Επιτροπή, μόνο το 10 % των ΕΣΧ του 2013 έχουν εφαρμοστεί πλήρως, ενώ όσον αφορά το 45 % των ΕΣΧ έχει σημειωθεί περιορισμένη ή και μηδενική πρόοδος⁵⁴. Στο ζήτημα αυτό αναφέρθηκε επίσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Οκτώβριο του 2014⁵⁵.

78

Το Συνέδριο σημειώνει ότι, όσον αφορά τις ΕΣΧ που αναφέρονται στις εγγυήσεις για τη νεολαία, απαιτούνται σημαντικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες είναι απίθανο να επιτευχθούν βραχυπρόθεσμα.

Πλαίσιο 7

Ειδικές συστάσεις ανά χώρα το 2013 — Τα παραδείγματα της Λιθουανίας και της Ιταλίας

Το ΕΣΧ για τη Λιθουανία συνιστούσε τη βελτίωση της απασχολησιμότητας των νέων, παραδείγματος χάριν, μέσω των εγγυήσεων για τη νεολαία, την ενίσχυση της υλοποίησης και της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων μαθητείας και την αντιμετώπιση του επίμονου προβλήματος της αναντιστοιχίας των δεξιοτήτων. Το ΕΣΧ για την Ιταλία συνιστούσε τη λήψη περαιτέρω μέτρων προκειμένου να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδίως των γυναικών και των νέων, παραδείγματος χάριν, μέσω των εγγυήσεων για τη νεολαία. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις ΕΣΧ υπάρχει αναφορά στο πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία», αλλά σε καμία από τις δύο δεν αναφέρονται λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι αντίστοιχες χώρες πρέπει να εφαρμόσουν τα προγράμματα προκειμένου να εξασφαλίσουν τον ανάλογο αντίκτυπο, ούτε βέβαια καθορίζονται μετρήσιμοι στόχοι ή ενδιάμεσα ορόσημα.

Δεν υπάρχουν σχέδια για συστηματική υποβολή στοιχείων όσον αφορά το σύνολο των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

79

Σύμφωνα με τον κανονισμό περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ), η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να διαβιβάζει ετησίως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνοπτική έκθεση των ετήσιων εκθέσεων υλοποίησης, αρχής γενομένης από το 2016. Επίσης, το 2017 και το 2019, η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στρατηγικές εκθέσεις στις οποίες θα συνοψίζονται οι εκθέσεις προόδου των κρατών μελών, καθώς και να παραστεί στη συζήτηση που θα πραγματοποιηθεί στο Κοινοβούλιο για τις συγκεκριμένες εκθέσεις⁵⁶.

80

Το Συνέδριο επισημαίνει ότι τα μέτρα των εγγυήσεων για τη νεολαία που δεν χρηματοδοτούνται από τα ΕΠ του ΕΚΤ ή της ΠΑΝ δεν θα συμπεριληφθούν σε αυτές τις εκθέσεις, επειδή οι ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης καλύπτουν μόνο παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Ως εκ τούτου, με εξαίρεση τους δείκτες της Επιτροπής Απασχόλησης, δεν προβλέπεται η υποβολή έκθεσης σε επίπεδο ΕΕ για το σκέλος του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» που χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους. Εντούτοις, κατ’ αυτό τον τρόπο, υπάρχει κίνδυνος οι άμεσα ενδιαφερόμενοι να μην έχουν σαφή εικόνα για τον τρόπο και το μέγεθος της συμβολής του συνολικού προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» όσον αφορά την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων.

Το νέο πλαίσιο επιδόσεων για το ΕΚΤ και την ΠΑΝ επικεντρώνεται στα αποτελέσματα

81

Οι δράσεις των εγγυήσεων για τη νεολαία που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ και την ΠΑΝ θα παρακολουθούνται σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων⁵⁷. Ο κανονισμός ΕΚΤ περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την αξιολόγηση της ΠΑΝ, ώστε να διασφαλίζεται ότι ο αντίκτυπος της πρωτοβουλίας και η συμβολή της στις εγγυήσεις για τη νεολαία θα μπορούν να μετρηθούν και να προβληθούν. Ειδικότερα προβλέπεται ότι «Τουλάχιστον δύο φορές κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού αξιολογούνται η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα και ο αντίκτυπος της κοινής υποστήριξης από το ΕΚΤ και τα ειδικά κονδύλια για την ΠΑΝ και την εφαρμογή της εγγύησης για τη νεολαία. Η πρώτη αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015 και η δεύτερη αξιολόγηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018.»⁵⁸.

82

Επιπλέον, από τον Απρίλιο του 2015 και εξής, τα κράτη μέλη πρέπει να διαβιβάζουν στην Επιτροπή, μαζί με τις ετήσιες εκθέσεις υλοποίησης, διαρθρωμένα στοιχεία για τις υποστηριζόμενες δράσεις της ΕΕ βάσει κοινών δεικτών. Στις εκθέσεις αυτές πρέπει επίσης να παρουσιάζεται και να αξιολογείται η ποιότητα των προσφορών απασχόλησης που λαμβάνουν οι συμμετέχοντες, καθώς και η πρόοδός τους στη συνέχιση της εκπαίδευσης, στην ανεύρεση βιώσιμων και αξιοπρεπών θέσεων απασχόλησης ή στην ένταξή τους σε προγράμματα μαθητείας ή σε ποιοτική άσκηση⁵⁹.

83

Ο κανονισμός για το ΕΚΤ προβλέπει υποχρεωτικούς κοινούς δείκτες υλοποιήσεων και αποτελεσμάτων για όλες τις δράσεις που υποστηρίζονται από ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα (ΕΠ)⁶⁰. Όσον αφορά το ΕΠ που ενεργοποιεί την ΠΑΝ, ο κανονισμός προβλέπει, επίσης, ότι τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν ειδικούς δείκτες αποτελεσμάτων.

84

Το Συνέδριο εξέτασε την καταλληλότητα των δεικτών αποτελεσμάτων της ΠΑΝ, όπως προβλέπονται στον κανονισμό για το ΕΚΤ, και διαπίστωσε ότι οι ακόλουθοι δείκτες αποτελεσμάτων θα μπορούσαν να είναι αναλυτικότεροι όταν εγκρίνονται μελλοντικά ΕΠ του ΕΚΤ ή της ΠΑΝ ή όταν πραγματοποιούνται αλλαγές στα υφιστάμενα ΕΠ:

—Στους ειδικούς δείκτες αποτελεσμάτων της ΠΑΝ «άνεργοι/μακροχρόνια άνεργοι/οικονομικά μη ενεργοί συμμετέχοντες που λαμβάνουν προσφορά εργασίας, συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, μαθητείας ή άσκησης αμέσως μετά τη λήξη της συμμετοχής τους», τα κράτη μέλη δεν είναι υποχρεωμένα να παρέχουν διαφορετικά στοιχεία για τις τέσσερις διαφορετικές προσφορές που μπορούν να λάβουν οι συμμετέχοντες στο πλαίσιο του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Η έλλειψη αυτή σημαίνει ότι δεν θα διατίθενται αναλυτικά στοιχεία για τα είδη των προσφορών που λαμβάνουν οι νέοι και, ως εκ τούτου, για την αναγκαιότητα ή όχι ανάληψης διορθωτικών ενεργειών προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων.

—Οι δείκτες μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων της ΠΑΝ μετρούν την κατάσταση των νέων μόλις έξι μήνες μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης, ενώ μια μέτρηση με μεγαλύτερο βάθος χρόνου θα διευκόλυνε την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη βιωσιμότητα ορισμένων προσφορών (π.χ. προσφορά εργασίας).

—Σύμφωνα με τον κανονισμό, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμούν, να διευρύνουν την ομάδα-στόχο της ΠΑΝ, συμπεριλαμβάνοντας και τους νέους ηλικίας άνω των 25 αλλά κάτω των 30 ετών. Ωστόσο, κανένας δείκτης αποτελεσμάτων της ΠΑΝ δεν καλύπτει την ηλικιακή ομάδα 25-29 ετών, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολο να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων για τη συγκεκριμένη ομάδα. Μολονότι η Επιτροπή, στις κατευθυντήριες οδηγίες της, προτρέπει ένθερμα τα κράτη μέλη να αναπτύξουν εθνικούς δείκτες υλοποιήσεων για την ηλικιακή ομάδα 25-29 ετών, δεν αναφέρεται καθόλου στους σχετικούς δείκτες αποτελεσμάτων. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι κανένα από τα τέσσερα κράτη μέλη που εξετάστηκαν και τα οποία επέλεξαν να διευρύνουν την εμβέλεια της ΠΑΝ (Γαλλία, Ιταλία, Λιθουανία και Πορτογαλία) δεν είχε καθιερώσει συμπληρωματικούς δείκτες αποτελεσμάτων για το συγκεκριμένο πρόγραμμα και ότι δύο εξ αυτών (Γαλλία και Πορτογαλία) δεν είχαν καν ορίσει συμπληρωματικούς δείκτες υλοποιήσεων προκειμένου να καλύψουν τη διευρυμένη ομάδα-στόχο.

23COM(2008) 868/3 «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας - Πρόβλεψη και κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και των αναγκών σε δεξιότητες».

24Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, SWD(2012) 409 τελικό, σ. 21.

25Σύσταση 25 προς τα κράτη μέλη.

26Από τις χώρες του δείγματος που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, μόνο στην Ιταλία πραγματοποιήθηκε τεχνική επίσκεψη.

27Πέραν της Λιθουανίας, ανταποκρινόμενα στο αίτημα της Επιτροπής 12 ακόμη κράτη μέλη υπέβαλαν αναθεωρημένο ΣΥΕΝ μέχρι τον Ιούνιο του 2014 (Βέλγιο, Βουλγαρία, Ελλάδα, Ισπανία, Κροατία, Ουγγαρία, Λετονία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Ρουμανία, Σουηδία και Σλοβακία).

28Άρθρο 19, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013.

29Άρθρο 19, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013.

30Παράρτημα ΧΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013.

31Εσθονία, Ισπανία, Φινλανδία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πολωνία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο.

32Ειδική έκθεση αριθ. 3/2010 με τίτλο «Εκτιμήσεις αντικτύπου στα θεσμικά όργανα της ΕΕ: διευκολύνουν τη λήψη αποφάσεων;», σημείο 3 (http://eca.europa.eu).

33Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Impact assessment guidelines» (Κατευθυντήριες οδηγίες για τις εκτιμήσεις αντικτύπου), SEC(2009) 92.

34Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, SWD(2012) 409 τελικό, σ. 11-12.

35Δημόσια ακρόαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επιτροπή Προϋπολογισμών σε συνεργασία με την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, Τρίτη 1 Απριλίου 2014, σ. 23.

36ΔΟΕ, «Global Employment Outlook - Global spill-overs from advanced to emerging economies worsen the situation for young jobseekers», Σεπτέμβριος 2012, http://www.ilo.org

37ΔΟΕ, «Eurozone job crisis: trends and policy responses», Ιούλιος 2012. Τα στοιχεία δημοσιεύθηκαν επίσης στον ιστότοπο της Επιτροπής http://ec.europa.eu

38Βέλγιο, Ιρλανδία, Ισπανία, Γαλλία, Κάτω Χώρες και Πορτογαλία.

39ΔΟΕ, «Youth guarantees: a response to the youth employment crisis?», 2013 (http://www.ilo.org).

40Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, SWD(2014) 410 τελικό, σ. 25.

41Άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

42Σύσταση του Συμβουλίου για ένα πλαίσιο ποιότητας για την πρακτική άσκηση, Βρυξέλλες, 10 Μαρτίου 2014 (http://www.consilium.europa.eu).

43Δήλωση του Συμβουλίου «Ευρωπαϊκή συμμαχία για θέσεις μαθητείας», Συμβούλιο Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών, Λουξεμβούργο, 15 Οκτωβρίου 2013.

44Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τις εγγυήσεις για τη νεολαία, ερώτηση 6 (http://www.ec.europa.eu).

45Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, «Indicators of Job Quality in the European Union», PE429.972, 2009 (http://www.europarl.europa.eu)· CSES, «Study of Measuring Employment Effects», Ιούνιος 2006· ΟΟΣΑ, «Local Implementation of Youth Guarantees: Emerging Lessons from European Experiences», 2014.

46Ιταλικό εθνικό στατιστικό ινστιτούτο (ISTAT): «Calcolo della soglia di povertà assoluta» (http://www.istat.it).

47Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Guidance on Evaluation of the Youth Employment Initiative» (Οδηγίες για την αξιολόγηση της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων), Ιούλιος 2014.

48Άρθρο 19, παράγραφος 6, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

49Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «The Youth Guarantee: Making It Happen», (Εγγυήσεις για τη νεολαία: από τη θεωρία στην πράξη), 2014, σ. 3.

50Σύσταση του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία, σύσταση 6.

51Η Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO) δημιουργήθηκε με την απόφαση 2000/98/ΕΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιανουαρίου 2000, για τη σύσταση της Επιτροπής Απασχόλησης (ΕΕ L 29 της 4.2.2000, σ. 21) με βάση το άρθρο 150 της ΣΛΕΕ. Κάθε κράτος μέλος της ΕΕ και η Επιτροπή ορίζουν δύο μέλη στην Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO).

52INDIC/07/13052014/EN - Monitoring the Youth Guarantee – Revised Working Group note for the IG meeting on 13 May 2014.

53Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης: «Υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία και του πλαισίου παρακολούθησης – Έγκριση των κυριότερων μηνυμάτων της ΕΜCO (Επιτροπής Απασχόλησης)», 17 Νοεμβρίου 2014.

54Ιστότοπος της Επιτροπής: Country-Specific Recommendations 2013 (http://ec.europa.eu).

55Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2014, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών: εφαρμογή των προτεραιοτήτων του 2014 (2014/2059(INI)).

56Άρθρο 53 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013.

57Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

58Άρθρο 19, παράγραφος 6, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

59Άρθρο 19, παράγραφοι 3 και 4, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

60Παράρτημα II του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1304/2013.

Συμπεράσματα και συστάσεις

85

Η σύσταση σχετικά με τις εγγυήσεις για τη νεολαία εγκρίθηκε επίσημα από το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ στις 22 Απριλίου 2013, βάσει πρότασης που υπέβαλε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2012. Στην εν λόγω σύσταση διατυπώνονταν συγκεκριμένες συστάσεις τόσο προς τα κράτη μέλη όσο και προς την Επιτροπή σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος. Συγκεκριμένα, στην Επιτροπή ανατέθηκε η αξιολόγηση των διαθέσιμων σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία των κρατών μελών, προκειμένου να είναι δυνατή η διαβίβαση παρατηρήσεων στα κράτη μέλη στο πλαίσιο των διμερών συναντήσεων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Η Επιτροπή παρείχε επαρκή και έγκαιρη στήριξη στα κράτη μέλη για τη συγκρότηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

86

Γενικά, το Συνέδριο συμπεραίνει ότι η Επιτροπή παρείχε επαρκή και έγκαιρη στήριξη στα κράτη μέλη κατά τη διαδικασία θέσπισης των εγγυήσεων για τη νεολαία. Ειδικότερα, η Επιτροπή εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για τον σχεδιασμό των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία» τον Σεπτέμβριο του 2013, δηλαδή μόλις πέντε μήνες μετά την έκδοση των συστάσεων του Συμβουλίου τον Απρίλιο του 2013 (σημεία 29 έως 31).

87

Η Επιτροπή διενήργησε πλήρη και έγκαιρη αξιολόγηση των προκαταρκτικών ΣΥΕΝ που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη και εντόπισε επιτυχώς αρκετές ελλείψεις. Εντούτοις, δεν αξιολόγησε πλήρως και με συνέπεια τα ακόλουθα ζητήματα: δεξιότητες στις ΤΠΕ/ψηφιακές δεξιότητες, αμοιβαία υποχρέωση και αμοιβαία μάθηση. Το Συνέδριο διαπίστωσε επίσης ότι τα κράτη μέλη δεν υπέβαλαν όλα ενημερωμένο ΣΥΕΝ μετά την αξιολόγηση από την Επιτροπή (σημεία 32 έως 39).

Το Συνέδριο εντόπισε κινδύνους ως προς την αποτελεσματική υλοποίηση των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

88

Το Συνέδριο εξέτασε την αξιολόγηση της Επιτροπής για τα σχέδια υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία και εντόπισε αρκετές εστίες κινδύνου σε σχέση με την επάρκεια της συνολικής χρηματοδότησης, τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει μια «προσφορά καλής ποιότητας», καθώς και το πλαίσιο παρακολούθησης και υποβολής στοιχείων για το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία».

Επάρκεια της συνολικής χρηματοδότησης για το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

89

Το Συνέδριο θεωρεί ότι, εφόσον η Επιτροπή δεν πραγματοποίησε εκτίμηση αντικτύπου, οι πληροφορίες για το πιθανό κόστος της υλοποίησης ενός προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» στα κράτη μέλη της ΕΕ είναι ανεπαρκείς. Επιπλέον, κατά τον χρόνο του ελέγχου, η Επιτροπή δεν είχε πλήρη εικόνα για τα ποσά της χρηματοδότησης της ΕΕ και της εθνικής χρηματοδότησης που είχαν διατεθεί από τα κράτη μέλη για τα διάφορα μέτρα του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», και κυρίως για τα μέτρα που αφορούσαν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Το Συνέδριο θεωρεί ότι λόγω της έλλειψης των εν λόγω πληροφοριών, υπάρχει κίνδυνος η συνολική χρηματοδότηση να κριθεί ανεπαρκής για την εφαρμογή του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία» (σημεία 45 έως 57).

Σύσταση 1

Τα κράτη μέλη πρέπει να διαβιβάζουν σαφή και πλήρη συνολικά στοιχεία για το κόστος όλων των μέτρων καταπολέμησης της ανεργίας των νέων που προβλέπονται στο πλαίσιο του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», προκειμένου η Επιτροπή να μπορεί να υπολογίζει τις συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες.

Χαρακτηριστικά μιας «προσφοράς καλής ποιότητας»

90

Τα χαρακτηριστικά των προσφορών «καλής ποιότητας», παράγοντα στον οποίο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον ορισμό της έννοιας των εγγυήσεων για τη νεολαία, έχουν καίρια σημασία, δεδομένου ότι οι προσφορές πρέπει να παρέχουν πραγματική ευκαιρία στους νέους να αυξήσουν την απασχολησιμότητά τους, ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη και ανταποδοτική ένταξή τους στην αγορά εργασίας και, κατ’ επέκταση, να αυξηθούν και τα συνολικά ποσοστά απασχόλησής τους. Η απουσία δέσμης ποιοτικών κριτηρίων ως προς την καλής ποιότητας προσφορά εργασίας εγκυμονεί τον κίνδυνο ανομοιόμορφης και αναποτελεσματικής υλοποίησης των προγραμμάτων «Εγγυήσεις για τη νεολαία» μεταξύ των κρατών μελών (ακόμη δε και εντός αυτών) (σημεία 58 έως 64).

Σύσταση 2

Η Επιτροπή οφείλει να προωθήσει δέσμη ποιοτικών κριτηρίων τα οποία πρέπει να πληρούν οι θέσεις εργασίας, μαθητείας και άσκησης, προκειμένου να λαμβάνουν στήριξη από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα κριτήρια αυτά θα μπορούσαν να βασίζονται στα στοιχεία που χαρακτηρίζουν μια προσφορά καλής ποιότητας, όπως επισημαίνονται στις κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής σχετικά με την αξιολόγηση της ΠΑΝ.

Παρακολούθηση του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία»

91

Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη ολοκληρωμένο πλαίσιο παρακολούθησης και υποβολής πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Προκειμένου να υπάρχει σαφής εικόνα σχετικά με το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία» συνολικά, πρέπει να παρακολουθούνται όλα τα μέτρα για να διασφαλίζεται ότι οι πόροι επενδύονται ορθολογικά και τα μέτρα εφαρμόζονται με τέτοιον τρόπο ώστε επιφέρουν απτές αλλαγές για τους νέους. Η μέθοδος αυτή θα καθιστά επίσης δυνατή την προληπτική αντίδραση όταν φαίνεται σαφώς ότι οι στόχοι δεν πρόκειται να εκπληρωθούν. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να κοινοποιούνται με τρόπο ώστε να καταδεικνύεται η επιτυχία (ή μη) των εγγυήσεων για τη νεολαία (σημεία 65 έως 84).

Σύσταση 3

Η Επιτροπή οφείλει να συγκροτήσει ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης για τη λειτουργία του προγράμματος «Εγγυήσεις για τη νεολαία», το οποίο θα καλύπτει τόσο τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις όσο και τα μέτρα που απευθύνονται στα ενδιαφερόμενα άτομα. Τα αποτελέσματα της εν λόγω παρακολούθησης πρέπει να διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Τμήμα II, του οποίου προεδρεύει ο κ. Henri GRETHEN, Μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο Λουξεμβούργο, κατά τη συνεδρίασή του της 25ης Φεβρουαρίου 2015.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Πρόεδρος

Παραρτήματα

Παράρτημα I

Ποσοστά ανεργίας των νέων (Ιούνιος 2014)

Πηγή: Eurostat.

Παράρτημα II

Χώρες που είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση από την ΠΑΝ

Κράτος μέλος
Περιφέρεια/-ες επιλέξιμη/-ες για χρηματοδότηση στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων
Ειδική επιχορήγηση της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων
(σε ευρώ)

Βέλγιο
Ναι
42 435 070

Βουλγαρία
Ναι
55 188 745

Τσεχική Δημοκρατία
Ναι
13 599 984

Δανία
Όχι
-

Γερμανία
Όχι
-

Εσθονία
Όχι
-

Ιρλανδία
Ναι
68 145 419

Ελλάδα
Ναι
171 517 029

Ισπανία
Ναι
943 496 315

Γαλλία
Ναι
310 161 402

Κροατία
Ναι
66 177 144

Ιταλία
Ναι
567 511 248

Κύπρος
Ναι
11 572 101

Λετονία
Ναι
29 010 639

Λιθουανία
Ναι
31 782 633

Λουξεμβούργο
Όχι
-

Ουγγαρία
Ναι
49 765 356

Μάλτα
Όχι
-

Κάτω Χώρες
Όχι
-

Αυστρία
Όχι
-

Πολωνία
Ναι
252 437 822

Πορτογαλία
Ναι
160 772 169

Ρουμανία
Ναι
105 994 315

Σλοβενία
Ναι
9 211 536

Σλοβακία
Ναι
72 175 259

Φινλανδία
Όχι
-

Σουηδία
Ναι
44 163 096

Ηνωμένο Βασίλειο
Ναι
206 098 124

ΣΥΝΟΛΟ

3 211 215 406

Παράρτημα III

Αξιολόγηση των ΣΥΕΝ και των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων από την Επιτροπή

Κράτη μέλη
Αποτέλεσμα αξιολόγησης ΣYΕΝ
Εκ των προτέρων αιρεσιμότητα

Βουλγαρία

  Πολύ περιορισμένο

      Εκπληρώθηκε

Τσεχική Δημοκρατία

  Πολύ περιορισμένο

      Εκπληρώθηκε

Ελλάδα

  Πολύ περιορισμένο

      Εκπληρώθηκε

Ιταλία

  Πολύ περιορισμένο

      Εκπληρώθηκε

Λιθουανία

  Πολύ περιορισμένο

      Εκπληρώθηκε

Πολωνία

  Πολύ περιορισμένο

      Εκπληρώθηκε

Ηνωμένο Βασίλειο

  Πολύ περιορισμένο

      Εκπληρώθηκε

Βέλγιο

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Ιρλανδία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Ισπανία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Γαλλία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Κροατία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Κύπρος

      Ελλιπές

  ΔΕΝ εκπληρώθηκε

Λετονία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Ουγγαρία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Πορτογαλία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Σλοβενία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Σλοβακία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Σουηδία

      Ελλιπές

      Εκπληρώθηκε

Σημείωση: Οι εκ των προτέρων αιρεσιμότητες της ΠΑΝ για τη Ρουμανία δεν είχαν αξιολογηθεί από την Επιτροπή κατά τον χρόνο διενέργειας του ελέγχου.

Απαντήσεις της Επιτροπής

Σύνοψη

V Σημείο πρώτο

Η Επιτροπή επισημαίνει τη σύσταση που απευθύνεται στα κράτη μέλη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα επιθυμούσε πράγματι να έχει καλύτερη εικόνα όσον αφορά το εκτιμώμενο κόστος όλων των προβλεπόμενων μέτρων για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων.

Στο σχεδιότυπο που συνέταξε η Επιτροπή ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με ενωσιακές, εθνικές, περιφερειακές/τοπικές, εργοδοτικές και άλλες πηγές χρηματοδότησης και, με τον τρόπο αυτόν, τα κράτη μέλη ενθαρρύνθηκαν να υποβάλουν ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με το συνολικό κόστος και τη συνολική χρηματοδότηση εγγυήσεων για τη νεολαία (συμπεριλαμβανομένων των κενών χρηματοδότησης).

Τα 19 από τα 28 κράτη μέλη έχουν παράσχει τις πληροφορίες αυτές (με διάφορους βαθμούς λεπτομέρειας).

V Σημείο δεύτερο

Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και θεωρεί ότι έχει εν μέρει υλοποιηθεί, ειδικότερα με τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης, την Ευρωπαϊκή Συμμαχία για Θέσεις Μαθητείας και τη σχετική δήλωση του Συμβουλίου, καθώς και την παρακολούθηση της ποιότητας της απασχόλησης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Όσον αφορά την προώθηση των ποιοτικών κριτηρίων, η Επιτροπή θα προωθήσει περαιτέρω τον προβληματισμό γύρω από τις προσφορές «καλής ποιότητας», λαμβάνοντας υπόψη τα ποιοτικά κριτήρια που αναφέρονται στις οδηγίες για την αξιολόγηση της ΠΑΝ. Ειδικότερα, η Επιτροπή: θα προωθήσει συζήτηση σχετικά με την έννοια των προσφορών «καλής ποιότητας» στην προσεχή συνεδρίαση των εθνικών συντονιστών εγγυήσεων για τη νεολαία, θα καλέσει τα κράτη μέλη να συζητήσουν την έννοια των προσφορών «καλής ποιότητας» στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO), θα διερευνήσει τη δυνατότητα εξέτασης των προσφορών «καλής ποιότητας» στο πλαίσιο του προγράμματος αμοιβαίας μάθησης και θα παράσχει περαιτέρω οδηγίες σχετικά με την «καλή ποιότητα» στο έγγραφο συχνών ερωτήσεων του προγράμματος Εγγυήσεις για τη νεολαία.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις θα παράσχουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την ποιότητα των προσφερόμενων θέσεων εργασίας, όπως συνιστάται στις οδηγίες για την αξιολόγηση της ΠΑΝ.

V Σημείο τρίτο

Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και θεωρεί ότι έχει εν μέρει υλοποιηθεί με το πλαίσιο δεικτών, όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο EPSCO, με τις σχετικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 19 και στα παραρτήματα I και ΙΙ του κανονισμού για το ΕΚΤ και στις σχετικές διατάξεις του ΚΚΔ που αφορούν την παρακολούθηση και την αξιολόγηση στην περίπτωση μέτρων που χρηματοδοτούνται από την ΠΑΝ και με τη δέσμευσή της να υποβάλει, το 2016, έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία.

Οι δραστηριότητες παρακολούθησης θα τροφοδοτήσουν την αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία στο πλαίσιο μελλοντικών Ευρωπαϊκών Εξαμήνων. Θα ληφθούν επίσης υπόψη στην έκθεση της Επιτροπής του 2016 σχετικά με την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία, η οποία θα υποβληθεί επισήμως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μέσω των κατάλληλων διαύλων.

Εισαγωγή

15

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι 11 επιπλέον δισεκατομμύρια ευρώ προορίζονται για μέτρα όπως ο εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών απασχόλησης και μέτρα για τους αυτοαπασχολούμενους, τα οποία θα στηρίξουν έμμεσα την απασχόληση των νέων.

Πάνω από 26 δισεκατ. ευρώ θα δαπανηθούν για μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της διά βίου μάθησης, όπου οι νέοι είναι πιθανό να συγκαταλέγονται μεταξύ των κύριων δικαιούχων.

Παρατηρήσεις

37

Η Επιτροπή θα ήθελε να υπενθυμίσει ότι λειτουργεί σε μη δεσμευτικό νομικό πλαίσιο, με βάση σύσταση του Συμβουλίου, και ότι, ενώ πολλά από τα επιμέρους στοιχεία μιας εγγύησης για τη νεολαία είναι επιθυμητά κατά περίπτωση, δεν χρειάζεται να συμπεριληφθούν όλα στα επιμέρους εθνικά προγράμματα.

Επιπλέον, η αξιολόγηση των υποβληθέντων ΣΥΕΝ ήταν το πρώτο μόλις βήμα στη διαδικασία συνεχούς παρακολούθησης της υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή παρακολουθεί την υλοποίηση των προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου καλύπτει ευρύ φάσμα εθνικών πολιτικών που συνδέονται με την υλοποίηση εγγυήσεων για τη νεολαία.

37 Πρώτη περίπτωση

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η ανάγκη ενίσχυσης των δεξιοτήτων στις ΤΠΕ / ψηφιακών δεξιοτήτων επισημαίνεται κατά περίπτωση.

37 Δεύτερη περίπτωση

Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η μη συνεκτίμηση της σχέσης ανάμεσα στην απόρριψη λογικής προσφοράς και στα επιδόματα ανεργίας ή κοινωνικής πρόνοιας δεν περιορίζει αναγκαστικά την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία.

Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής αναφέρεται ότι οι αρχές της αμοιβαίας υποχρέωσης, όπως η συμμετοχή σε ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, θα μπορούσαν να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία¹.

Στη σύσταση του Συμβουλίου, η αρχή της αμοιβαίας υποχρέωσης αναφέρεται στο πλαίσιο της έγκαιρης παρέμβασης και ενεργοποίησης (σύσταση 10).

Ενώ η «αμοιβαία υποχρέωση» μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη, δεν περιλαμβάνεται στο δίκτυο αξιολόγησης, επειδή θα ήταν πολύ περιοριστική η αξιολόγηση ενός προγράμματος με γνώμονα τη συμπερίληψη της εν λόγω αρχής σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος επιλέγει να μη βασίσει το πρόγραμμά του στη συγκεκριμένη αρχή ή σε περίπτωση που οι εθνικές διατάξεις και πρακτικές δεν το επιτρέπουν.

Ως εκ τούτου, δόθηκε προτεραιότητα στην αξιολόγηση των βασικών δομικών στοιχείων των εγγυήσεων για τη νεολαία και στην επιδιωκόμενη ύπαρξη και εμβέλεια των προσφορών.

41

Στο πλαίσιο της έγκρισης επιχειρησιακού προγράμματος που περιλαμβάνει μέτρα σχετικά με την ΠΑΝ, πρέπει να έχει τεθεί σε εφαρμογή «στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής για την προώθηση της απασχόλησης των νέων» πριν από την εκταμίευση κονδυλίων από την Επιτροπή. Η αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την εν λόγω προϋπόθεση (αποκαλούμενη εκ των προτέρων αιρεσιμότητα για την ΠΑΝ) βασίζεται στην αυτοαξιολόγηση του κράτους μέλους και στις παρεχόμενες σε αυτήν πληροφορίες. Κάθε φορά που το κράτος μέλος αναφερόταν σε πρόσθετες εθνικές στρατηγικές για την απασχόληση των νέων πέραν του ΣΥΕΝ, η Επιτροπή έπρεπε να βασίσει την αξιολόγησή της όσον αφορά την εκπλήρωση της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για την ΠΑΝ σε όλα τα στρατηγικά έγγραφα για την απασχόληση των νέων στα οποία αναφερόταν το κράτος μέλος. Ωστόσο, κατά την αξιολόγηση της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για την ΠΑΝ, η Επιτροπή εξετάζει τη συνέπεια με το ΣΥΕΝ, έτσι ώστε οι επενδύσεις του ΕΚΤ να αντιστοιχούν στους στόχους πολιτικής του οικείου κράτους μέλους.

42

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το πλαίσιο αξιολόγησης του ΣΥΕΝ δεν είναι το ίδιο με το πλαίσιο αξιολόγησης της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για την ΠΑΝ, δεδομένου ότι οι δύο διαδικασίες διέπονται από διαφορετικούς στόχους —τον στόχο άσκησης πολιτικής (Εγγυήσεις για τη νεολαία) και τη συμμόρφωση προς τις κείμενες διατάξεις (ΠΑΝ), αντιστοίχως.

Τα κριτήρια για την εκπλήρωση της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας είναι «η ύπαρξη στρατηγικού πλαισίου πολιτικής για την προώθηση της απασχόλησης των νέων, μεταξύ άλλων μέσω της υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία». Στον κανονισμό προβλέπονται επίσης τα επιμέρους κριτήρια με βάση τα οποία θα πρέπει να αξιολογείται αυτό το «στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής» από τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Ωστόσο, ο κανονισμός δεν κάνει καμία αναφορά στην ύπαρξη ΣΥΕΝ, πολλώ δε μάλλον στη θετική αξιολόγησή του από την Επιτροπή.

Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει αυτόματη σύνδεση μεταξύ της αξιολόγησης του ΣΥΕΝ, η οποία διενεργείται υπό το πρίσμα της πολιτικής και με βάση τη σύσταση για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία, και της αξιολόγησης της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για την ΠΑΝ, η οποία πραγματοποιείται με βάση καθορισμένη δέσμη κριτηρίων που αναλύονται στον ΚΚΔ.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εν λόγω σύνδεση, η οποία θα καθιστούσε την ύπαρξη ΣΥΕΝ νομική απαίτηση για την εκπλήρωση της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για την ΠΑΝ, προτάθηκε από την Επιτροπή, αλλά απορρίφθηκε από το Συμβούλιο στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας.

43

Η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στο σημείο 42. Τα ενίοτε ποικίλα ή ελαφρώς διαφορετικά αποτελέσματα των δύο διαδικασιών εξηγούνται από τη διαφορετική, αν και σε κάποιο βαθμό αλληλένδετη, φύση τους.

Στα επιμέρους κριτήρια με βάση τα οποία θα πρέπει να αξιολογείται το «στρατηγικό πλαίσιο πολιτικής για την προώθηση της απασχόλησης των νέων» περιλαμβάνονται επίσης ποιοτικά στοιχεία όπως ο προσδιορισμός των βασικών εμπλεκόμενων παραγόντων, μεταξύ των οποίων οι συμμετέχουσες δημόσιες αρχές και οι συντονιστικές ρυθμίσεις με τους εταίρους, η δημιουργία του συστήματος έγκαιρης παρέμβασης και ενεργοποίησης, καθώς και οι ρυθμίσεις παρακολούθησης. Η αξιολόγηση των εν λόγω ποιοτικών στοιχείων υπερβαίνει τον καθαρά τυπικό έλεγχο.

Επιπλέον, στον βαθμό που αυτό ήταν εφικτό, το πλαίσιο αξιολόγησης της Επιτροπής σχετικά με την εκπλήρωση της εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για την ΠΑΝ λειτούργησε πράγματι ως δίαυλος μέσω του οποίου ζητήθηκαν τροποποιήσεις στο ΣΥΕΝ (για παράδειγμα στην περίπτωση της Γαλλίας).

Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 45 και 46

Η Επιτροπή συμφωνεί και θα ήθελε να επισημάνει ότι οι επενδύσεις σε εγγυήσεις για τη νεολαία είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση του μελλοντικού αναπτυξιακού δυναμικού της ΕΕ. Ως προς αυτό, μπορεί να βοηθήσει η σημαντική οικονομική στήριξη της ΕΕ —κυρίως από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων. Αλλά, για να γίνουν οι εγγυήσεις για τη νεολαία πραγματικότητα, πρέπει και τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα σε μέτρα για την απασχόληση των νέων, στο πλαίσιο των εθνικών τους προϋπολογισμών.

47

Τα 19 από τα 28 κράτη μέλη διαβίβασαν πληροφορίες (με διάφορους βαθμούς λεπτομέρειας) σχετικά με τις σχεδιαζόμενες πηγές χρηματοδότησης των οικείων προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή θα επιθυμούσε να έχει καλύτερη εικόνα όσον αφορά το εκτιμώμενο κόστος όλων των προγραμματιζόμενων μέτρων, παρ’ όλο που γνωρίζει ότι οι όποιες εκτιμήσεις σχετικά με το κόστος μιας εγγύησης για τη νεολαία υπόκεινται σε περιορισμούς.

49

Η σύσταση για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία δεν προβλέπει συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη θα υλοποιήσουν τις εγγυήσεις για τη νεολαία, δεδομένου ότι αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση στην εκάστοτε χώρα (ήτοι αριθμός των νέων εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΑΕΚ) και τα ειδικά χαρακτηριστικά τους).

Ως εκ τούτου, οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από την επιλογή των κρατών μελών όσον αφορά τη στοχοθέτηση και τον σχεδιασμό της στήριξης.

Όπως εξηγείται στην αιτιολογική έκθεση, η πρόταση της Επιτροπής συνοδεύεται από έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, το οποίο υπεισέρχεται σε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το τι συνιστά «εγγύηση για τη νεολαία», εξετάζει ζητήματα σχετικά με το κόστος και το όφελος των προγραμμάτων αυτών και περιγράφει ένα προς ένα τα συστατικά που απαιτούνται για την επιτυχία των εγγυήσεων για τη νεολαία. Επιπλέον, σε παράρτημα, το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής παρουσιάζει τις ήδη υφιστάμενες πολιτικές για την υποστήριξη της απασχόλησης των νέων στα 27 κράτη μέλη και την Κροατία, αντικατοπτρίζοντας τα διάφορα σημεία εκκίνησης των εν λόγω χωρών για τη δημιουργία ολοκληρωμένων προγραμμάτων εγγυήσεων για τη νεολαία.

Το πραγματικό κόστος ενός προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία θα εξαρτηθεί επίσης από τις εθνικές συνθήκες, καθώς και από τον τρόπο με τον οποίο το πρόγραμμα καταρτίζεται και υλοποιείται σε κάθε κράτος μέλος. Ως εκ τούτου, οποιεσδήποτε εκτιμήσεις για το κόστος ενός προγράμματος εγγυήσεων για τη νεολαία υπόκεινται σε σειρά περιορισμών.

Στο πλαίσιο αυτό, χώρες όπως η Αυστρία, η Φινλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσαν να αποτελέσουν ενδεικτικά παραδείγματα όσον αφορά το δυνητικό κόστος των προθέσεων των κρατών μελών ως προς την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία.

50

Η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στο σημείο 15.

53

Η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στο σημείο 47.

54

Πράγματι, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γαλλία ότι οι γενικοί ποσοτικοί στόχοι του προγράμματος δεν είναι επαρκώς σαφείς και επισήμανε ότι εξακολουθούν να υφίστανται αμφιβολίες ως προς το αν συμμορφώνονται με τις εγγυήσεις για τη νεολαία οι ποιοτικές πτυχές των προσφορών που θα απευθύνει η Pôle Emploi (δημόσια υπηρεσία απασχόλησης) στους ΕΑΕΚ. Περαιτέρω παρακολούθηση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Στο ΣΥΕΝ της Ιρλανδίας, παρέχεται πίνακας με πληροφορίες σχετικά με τον μέσο όρο συμμετοχής, την εισροή νέων συμμετεχόντων, την αναμενόμενη εισροή νέων και το ενδεικτικό κόστος της πρόβλεψης για τους νέους. Οι ιρλανδικές αρχές επιφυλάσσονται να κάνουν προβλέψεις σχετικά με τον αριθμό συμμετοχής στο μέλλον αφού ληφθεί απόφαση για τα κονδύλια του εθνικού προϋπολογισμού και, ως εκ τούτου, δεν παρείχαν στοιχεία πέραν του 2014. Ως εκ τούτου, δεν κρίθηκε αναγκαίο ή σκόπιμο να ζητηθούν περαιτέρω πληροφορίες από τις ιρλανδικές αρχές.

Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 55 και 56

Η Επιτροπή θεώρησε ότι ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να μπορεί να διαπιστώσει αν διατέθηκαν (επαρκείς) εθνικοί πόροι πέραν των κονδυλίων της ΕΕ. Συνεπώς, έθεσε στη διάθεση των κρατών μελών σχεδιότυπο στο οποίο τους ζητήθηκε να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης, ήτοι αν η χρηματοδότηση θα προέρχεται από ενωσιακές, εθνικές, περιφερειακές/τοπικές, εργοδοτικές και/ή άλλες πηγές.

Η κατανομή μεταξύ των διαφόρων κονδυλίων της ΕΕ ήταν δευτερεύουσας σημασίας στο στάδιο αυτό, δεδομένου ότι επρόκειτο να ακολουθήσουν σύντομα τα επιχειρησιακά προγράμματα. Η Επιτροπή θεώρησε ότι η λεπτομερής κατανομή των ενωσιακών πηγών χρηματοδότησης από τα κονδύλια του ΕΚΤ/της ΠΑΝ θα γινόταν στο πλαίσιο των σχετικών επιχειρησιακών προγραμμάτων, ιδίως επειδή ήταν ακόμη σε εξέλιξη οι άτυπες διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής για τα χρηματοδοτικά σχέδια των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

57

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η κανονικότητα των δαπανών για την ΠΑΝ θα υποβάλλεται σε ελέγχους στο πλαίσιο της κανονικής διαδικασίας διασφάλισης αξιοπιστίας, η οποία λαμβάνει δεόντως υπόψη τους ειδικούς κινδύνους.

Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 61 και 62

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η «καλή ποιότητα» αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία.

Η Επιτροπή προωθεί δέσμη ποιοτικών κριτηρίων για τις περιόδους πρακτικής άσκησης (με τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης) και μαθητείας (με την Ευρωπαϊκή Συμμαχία για Θέσεις Μαθητείας και τη σχετική δήλωση του Συμβουλίου). Όσον αφορά τις θέσεις εργασίας, η Επιτροπή παρακολουθεί την ποιότητα της απασχόλησης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα ζητήματα που σχετίζονται με τη μετάβαση από το σχολείο στην εργασία και τον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας.

Όσον αφορά την ποιότητα της απασχόλησης στην ελεύθερη αγορά, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η αξιολόγηση της ποιότητας θα εξαρτάται από την κατάσταση της σχετικής αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων πτυχών όπως η εργατική νομοθεσία ή το τρέχον οικονομικό κλίμα.

Η Επιτροπή θα προωθήσει περαιτέρω τον προβληματισμό γύρω από τις προσφορές «καλής ποιότητας», λαμβάνοντας υπόψη τα ποιοτικά κριτήρια που αναφέρονται στις οδηγίες για την αξιολόγηση της ΠΑΝ. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα προωθήσει συζήτηση σχετικά με την έννοια των προσφορών «καλής ποιότητας» στην προσεχή συνεδρίαση των εθνικών συντονιστών εγγυήσεων για τη νεολαία, θα καλέσει τα κράτη μέλη να συζητήσουν την έννοια των προσφορών «καλής ποιότητας» στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO), θα διερευνήσει τη δυνατότητα εξέτασης των προσφορών «καλής ποιότητας» στο πλαίσιο του προγράμματος αμοιβαίας μάθησης και θα παράσχει περαιτέρω οδηγίες σχετικά με την «καλή ποιότητα» στο έγγραφο συχνών ερωτήσεων του προγράμματος Εγγυήσεις για τη νεολαία.

63

Η Επιτροπή παραπέμπει στην κοινή απάντησή της στα σημεία 61 και 62.

Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνεπής υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία και η ενιαία προσέγγιση δεν είναι εφικτές ούτε σύμφωνες με τη σύσταση του Συμβουλίου, στην οποία αναφέρεται σαφώς ότι τα προγράμματα εγγυήσεων για τη νεολαία θα πρέπει να προσαρμόζονται στις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές συνθήκες.

Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί ότι είναι ζωτικής σημασίας η αποτελεσματική υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία. Η προσέγγιση βάσει αποτελεσμάτων που ακολουθεί η Επιτροπή παρουσιάζει, πράγματι, πολλά πλεονεκτήματα όσον αφορά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων στο πλαίσιο των εγγυήσεων για τη νεολαία, καθώς λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες της αγοράς εργασίας και την καταλληλότητα της προσφοράς προς το άτομο.

Εν προκειμένω, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι, εν γένει, μια προσφορά είναι καλής ποιότητας εάν το πρόσωπο που επωφελείται από αυτήν επιτυγχάνει βιώσιμη ένταξη στην αγορά εργασίας. Δηλαδή δεν επιστρέφει στη συνέχεια στην ανεργία ή στην αδράνεια. Η προσφορά «καλής ποιότητας» μπορεί λοιπόν να κριθεί από το αποτέλεσμά της. Όπως αναφέρθηκε (βλ. κοινή απάντηση στα σημεία 61 και 62), η Επιτροπή θα προωθήσει περαιτέρω τον προβληματισμό γύρω από τις προσφορές «καλής ποιότητας».

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι προσφορές προγραμμάτων μαθητείας, πρακτικής άσκησης και συνεχούς εκπαίδευσης είτε είναι επιδοτούμενες —όπως εκείνες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων της ΠΑΝ/του ΕΚΤ ή στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων— είτε δεν είναι επιδοτούμενες, καλύπτονται ήδη από πρότυπα ποιότητας.

65

Η Επιτροπή θα ήθελε να επισημάνει ότι ήταν αναγκαία μια μακρά διαδικασία οικοδόμησης συναίνεσης για να καθοριστεί κοινό πλαίσιο παρακολούθησης. Αυτό καθυστέρησε ενδεχομένως την έκδοση της σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία σε μια κρίσιμη στιγμή και, ως εκ τούτου, εμπόδισε την ταχεία υλοποίηση του προγράμματος.

68

Η Επιτροπή θα ήθελε να επισημάνει ότι τα αποτελέσματα της παρακολούθησης τροφοδοτούν τα βασικά έγγραφα που εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου (έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις, προτάσεις για τις ειδικές συστάσεις ανά χώρα).

Η Επιτροπή προβαίνει τακτικά σε ανταλλαγή πληροφοριών με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις εξελίξεις στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο.

Επιπλέον, σε συνέχεια των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 27-28ης Ιουνίου 2013, η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, το 2016, σχετικά με την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία και την εφαρμογή της ΠΑΝ.

Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 69 και 70

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι στις 3 Δεκεμβρίου 2014, η EMCO προέβη σε δεύτερη επισκόπηση της προόδου ως προς την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία σε 21 κράτη μέλη, με συμπεράσματα για κάθε εξεταζόμενο κράτος μέλος. Συνέχεια θα δοθεί τον Μάιο του 2015. Όλες οι επισκοπήσεις της EMCO του Δεκεμβρίου του 2014 επικεντρώθηκαν με ολοκληρωμένο και συνεπή τρόπο στα προγράμματα εγγυήσεων για τη νεολαία, σύμφωνα με τις μεθόδους εργασίας που εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη. Οι επισκοπήσεις τόσο του Μαΐου όσο και του Δεκεμβρίου του 2014 αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο των επόμενων συνεδριάσεων του Συμβουλίου EPSCO σχετικά με την ανεργία των νέων και τις εγγυήσεις για τη νεολαία.

71

Το πλαίσιο δεικτών για την παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία εγκρίθηκε από την EMCO στις 22 Σεπτεμβρίου 2014. Το Συμβούλιο EPSCO του Δεκεμβρίου του 2014 ενέκρινε τα κυριότερα μηνύματα της EMCO όσον αφορά το πλαίσιο δεικτών για την παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία, όπου ζητείται ισχυρή πολιτική δέσμευση με σκοπό να υπερκεραστούν τα υφιστάμενα εμπόδια όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων και να εξασφαλιστεί άρτιο σύστημα παρακολούθησης των εγγυήσεων για τη νεολαία σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών, με βάση το προτεινόμενο πλαίσιο.

Βλ. επίσης την απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 65.

72

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι χρειάζεται η συνεχής δέσμευση των κρατών μελών. Η πιλοτική συλλογή δεδομένων των εγγυήσεων για τη νεολαία δρομολογήθηκε από την ομάδα δεικτών της EMCO τον Οκτώβριο του 2014. Ο στόχος ήταν να δοκιμαστεί η προτεινόμενη μεθοδολογία για την τακτική συλλογή διοικητικών δεδομένων με σκοπό την παρακολούθηση της υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία, να αξιολογηθούν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη και να διερευνηθούν τρόποι με τους οποίους μπορούν να υπερκεραστούν τα εμπόδια ενόψει της δρομολόγησης της τακτικής συλλογής δεδομένων τον Ιούνιο του 2015. Έως τις 18 Φεβρουαρίου όλα τα κράτη μέλη πλην τριών είχαν στείλει τις εισηγήσεις τους. Οι υπόλοιπες εισηγήσεις αναμένονται προσεχώς.

73

Η ανάγνωση του πίνακα αποτελεσμάτων των βασικών δεικτών απασχόλησης και κοινωνικών δεικτών συμπληρώνεται με τις πρόσθετες πληροφορίες που προέρχονται, μεταξύ άλλων, από τον δείκτη επιδόσεων απασχόλησης και την αξιολόγηση των μέτρων πολιτικής που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη.

Κοινή απάντηση της Επιτροπής στα σημεία 74 έως 76

Η Επιτροπή τονίζει ότι η διατύπωση και η έκδοση ειδικών συστάσεων ανά χώρα αποτελεί πρωτίστως πολιτική διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας, με βάση ειδική ανάλυση ανά χώρα στα υπηρεσιακά έγγραφα εργασίας, η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση που στη συνέχεια αναθεωρείται μέσω διαδικασίας πολυμερούς εποπτείας σε επιτροπές και ομάδες του Συμβουλίου και, ακολούθως, εγκρίνεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Οι προτάσεις της Επιτροπής για ειδικές συστάσεις ανά χώρα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κατάστασης σε κάθε χώρα.

Πλαίσιο 7

Η Επιτροπή θεωρεί ότι στις συστάσεις τόσο για τη Λιθουανία όσο και για την Ιταλία λήφθηκαν δεόντως υπόψη οι ιδιαιτερότητες της κατάστασης σε κάθε χώρα.

77

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σε γενικές γραμμές, η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου οδηγεί, μεσοπρόθεσμα, σε σημαντικές μεταρρυθμιστικές προσπάθειες στα κράτη μέλη.

80

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ΣΥΕΝ που υπέβαλαν τα κράτη μέλη παρέχουν ήδη, στις περισσότερες περιπτώσεις, χρήσιμη γενική εικόνα όλων των μέτρων σχετικά με τις εγγυήσεις για τη νεολαία.

Επιπλέον, η Επιτροπή έχει καταρτίσει σύστημα παρακολούθησης των εγγυήσεων για τη νεολαία. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις παρακολουθούνται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, συμπεριλαμβανομένης της EMCO. Τα μέτρα που απευθύνονται σε μεμονωμένα άτομα θα παρακολουθούνται τόσο μέσω του πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία όσο και, στην περίπτωση μέτρων που χρηματοδοτούνται από την ΠΑΝ, μέσω των σχετικών ρυθμίσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 και στα παραρτήματα I και ΙΙ του κανονισμού για το ΕΚΤ και στις σχετικές διατάξεις του ΚΚΔ που αφορούν την παρακολούθηση και την αξιολόγηση.

84

Οι δείκτες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II του κανονισμού για το ΕΚΤ και που αφορούν την ΠΑΝ έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να ακολουθούν, κατά το δυνατόν, τους κοινούς δείκτες του παραρτήματος I του κανονισμού για το ΕΚΤ. Παράλληλα, αντικατοπτρίζουν τον ειδικό χαρακτήρα της ΠΑΝ.

84 Πρώτη περίπτωση

Προκειμένου να διασφαλιστεί ποιοτικό αποτέλεσμα σε σχέση με την παρεχόμενη χρηματοδότηση (στο πλαίσιο της ΠΑΝ), η Επιτροπή ενδιαφέρεται να υπολογίσει τα συνολικά αποτελέσματα σε σχέση με τη μεταβολή της κατάστασης του προσώπου, ήτοι από ΕΑΕΚ κατά το στάδιο εισόδου στο πρόγραμμα σε ενδεχόμενη μεταβολή μετά τη στήριξη από την ΠΑΝ.

Οι εγγυήσεις για τη νεολαία έχουν τις δικές τους απαιτήσεις παρακολούθησης που θα καταστήσουν δυνατή την παρακολούθηση του είδους των προσφορών που παρέχονται στο πλαίσιο των εγγυήσεων για τη νεολαία από το 2016 και μετά.

84 Δεύτερη περίπτωση

Οι δείκτες της ΠΑΝ ακολουθούν τη λογική και το πρότυπο των κοινών δεικτών του ΕΚΤ.

Η μεταγενέστερη παρακολούθηση των πρώην συμμετεχόντων σε μέτρα της ΠΑΝ προκαλεί πρόσθετη επιβάρυνση στους συμμετέχοντες και στους διοικητικούς πόρους. Για ορισμένα από τα μέτρα, η εκτεταμένη υποχρεωτική παρακολούθηση μπορεί να θεωρηθεί δαπανηρή και υπερβολική. Τα αποτελέσματα που παρατηρούνται μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα μειώνουν επίσης την αιτιώδη συνάφεια που συνδέει τις παρατηρήσεις με τις παρεμβάσεις, περιορίζοντας την προστιθέμενη αξία αυτών των παρατηρήσεων.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν, πέραν της υποχρεωτικής παρακολούθησης, να αποφασίσουν να αποκτήσουν επιπρόσθετους πλέον μακροπρόθεσμους δείκτες, για παράδειγμα να επαναλάβουν την έρευνα μετά από 6 μήνες. Επίσης, τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να διενεργούν αξιολογήσεις επιπτώσεων, οι οποίες θα παρέχουν διαφωτιστικά στοιχεία σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των παρεμβάσεων, όπως οι διαφορές εισοδήματος για το επόμενο έτος και παρόμοιοι δείκτες, πέραν των δεικτών που παρουσιάζονται στο παράρτημα II.

84 Τρίτη περίπτωση

Κάθε φορά που ένα κράτος μέλος αναφέρει στο επιχειρησιακό του πρόγραμμα ότι σχεδιάζει να επεκτείνει την ομάδα-στόχο στις ηλικίες κάτω των 30 ετών, η Επιτροπή ζητεί από το κράτος μέλος να συμπεριλάβει πρόσθετους ειδικούς ανά πρόγραμμα δείκτες που θα καλύπτουν την ομάδα των 25-29 ετών.

Οι δείκτες αποτελεσμάτων αυτοί καθαυτοί δεν αφορούν συγκεκριμένη ηλικία και δεν καλύπτουν κάθε ηλικιακή ομάδα, όπως των 15-18 ετών κ.λπ. Ωστόσο, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να προσθέσουν ειδικούς ανά πρόγραμμα δείκτες αποτελεσμάτων για την ηλικιακή ομάδα των 25-29 ετών, εάν αποφασίσουν να την συμπεριλάβουν στο πλαίσιο της ΠΑΝ. Οι εν λόγω δείκτες θα καταστήσουν δυνατή την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων όταν συνδυαστούν με τους δείκτες αποτελεσμάτων της ΠΑΝ που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II.

Συμπερασματα και συστασεις

87

Βλ. απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 37.

89

Η Επιτροπή παραπέμπει στην απάντησή της στο σημείο 47.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η σύσταση του Συμβουλίου δεν προβλέπει συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη θα υλοποιήσουν τις εγγυήσεις για τη νεολαία (ήτοι απασχόληση, συνεχής εκπαίδευση, μαθητεία ή πρακτική άσκηση), δεδομένου ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την κατάσταση στην εκάστοτε χώρα (ήτοι αριθμός και προφίλ των νέων ΕΑΕΚ). Η στοχοθέτηση και ο σχεδιασμός της ακριβούς στήριξης επηρεάζει το κόστος και τα οφέλη, καθιστά δε δύσκολο να εκτιμηθεί εκ των προτέρων το κόστος και τα οφέλη όλων των πιθανών επιλογών.

Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί ότι η συνολική χρηματοδότηση ενδέχεται να μην επαρκεί για την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία και έχει ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα, στο πλαίσιο των εθνικών τους προϋπολογισμών, σε μέτρα για την απασχόληση των νέων.

Θα πρέπει επίσης να υπενθυμιστεί ότι η χρηματοδοτική στήριξη που παρέχει η ΕΕ στις εγγυήσεις για τη νεολαία υπερβαίνει τα άμεσα μέτρα της ΠΑΝ και του ΕΚΤ για την κατάρτιση και την απασχόληση των νέων. Επιπλέον, το ΕΚΤ στηρίζει μέτρα για τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών της αγοράς εργασίας, την αυτοαπασχόληση, την εκπαίδευση και την κοινωνική ένταξη, τα οποία, εν μέρει, στηρίζουν επίσης την απασχόληση των νέων από άποψη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Σύσταση 1

Η Επιτροπή επισημαίνει τη σύσταση που απευθύνεται στα κράτη μέλη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα επιθυμούσε πράγματι να έχει καλύτερη εικόνα όσον αφορά το εκτιμώμενο κόστος όλων των προβλεπόμενων μέτρων για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων.

Στο σχεδιότυπο που συνέταξε η Επιτροπή ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με ενωσιακές, εθνικές, περιφερειακές/τοπικές, εργοδοτικές και άλλες πηγές χρηματοδότησης και, με τον τρόπο αυτόν, τα κράτη μέλη ενθαρρύνθηκαν να υποβάλουν ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με το συνολικό κόστος και τη συνολική χρηματοδότηση εγγυήσεων για τη νεολαία (συμπεριλαμβανομένων των κενών χρηματοδότησης).

Τα 19 από τα 28 κράτη μέλη έχουν παράσχει τις πληροφορίες αυτές (με διάφορους βαθμούς λεπτομέρειας).

90

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνεπής υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία και η ενιαία προσέγγιση δεν είναι εφικτές ούτε σύμφωνες με τη σύσταση του Συμβουλίου, στην οποία αναφέρεται σαφώς ότι τα προγράμματα εγγυήσεων για τη νεολαία θα πρέπει να προσαρμόζονται στις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές συνθήκες.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι είναι ζωτικής σημασίας η αποτελεσματική υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία. Η προσέγγιση βάσει αποτελεσμάτων που ακολουθεί η Επιτροπή παρουσιάζει, πράγματι, πολλά πλεονεκτήματα όσον αφορά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων στο πλαίσιο των εγγυήσεων για τη νεολαία, καθώς λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες της αγοράς εργασίας και την καταλληλότητα της προσφοράς προς το άτομο.

Εν προκειμένω, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι, εν γένει, μια προσφορά είναι καλής ποιότητας εάν το πρόσωπο που επωφελείται από αυτήν επιτυγχάνει βιώσιμη ένταξη στην αγορά εργασίας. Δηλαδή δεν επιστρέφει στη συνέχεια στην ανεργία ή στην αδράνεια. Η προσφορά «καλής ποιότητας» μπορεί λοιπόν να κριθεί από το αποτέλεσμά της.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι προσφορές προγραμμάτων μαθητείας, πρακτικής άσκησης και συνεχούς εκπαίδευσης είτε είναι επιδοτούμενες —όπως εκείνες που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων της ΠΑΝ/του ΕΚΤ ή στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων— είτε δεν είναι επιδοτούμενες, καλύπτονται ήδη από πρότυπα ποιότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προωθεί δέσμη ποιοτικών κριτηρίων για τις περιόδους πρακτικής άσκησης (με τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης) και μαθητείας (με την Ευρωπαϊκή Συμμαχία για Θέσεις Μαθητείας και τη σχετική δήλωση του Συμβουλίου). Όσον αφορά τις θέσεις εργασίας, η Επιτροπή παρακολουθεί την ποιότητα της απασχόλησης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα ζητήματα που σχετίζονται με τη μετάβαση από το σχολείο στην εργασία και τον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας.

Όσον αφορά την ποιότητα της απασχόλησης στην ελεύθερη αγορά, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αξιολόγηση της ποιότητας θα εξαρτάται από την κατάσταση της σχετικής αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων πτυχών όπως η εργατική νομοθεσία ή το τρέχον οικονομικό κλίμα.

Σύσταση 2

Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και θεωρεί ότι έχει εν μέρει υλοποιηθεί, ειδικότερα με τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης, την Ευρωπαϊκή Συμμαχία για Θέσεις Μαθητείας και τη σχετική δήλωση του Συμβουλίου, καθώς και την παρακολούθηση της ποιότητας της απασχόλησης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Όσον αφορά την προώθηση των ποιοτικών κριτηρίων, η Επιτροπή θα προωθήσει περαιτέρω τον προβληματισμό γύρω από τις προσφορές «καλής ποιότητας», λαμβάνοντας υπόψη τα ποιοτικά κριτήρια που αναφέρονται στις οδηγίες για την αξιολόγηση της ΠΑΝ. Ειδικότερα, η Επιτροπή: θα προωθήσει συζήτηση σχετικά με την έννοια των προσφορών «καλής ποιότητας» στην προσεχή συνεδρίαση των εθνικών συντονιστών εγγυήσεων για τη νεολαία, θα καλέσει τα κράτη μέλη να συζητήσουν την έννοια των προσφορών «καλής ποιότητας» στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO), θα διερευνήσει τη δυνατότητα εξέτασης των προσφορών «καλής ποιότητας» στο πλαίσιο του προγράμματος αμοιβαίας μάθησης και θα παράσχει περαιτέρω οδηγίες σχετικά με την «καλή ποιότητα» στο έγγραφο συχνών ερωτήσεων του προγράμματος Εγγυήσεις για τη νεολαία.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις θα παράσχουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την ποιότητα των προσφερόμενων θέσεων εργασίας, όπως συνιστάται στις οδηγίες για την αξιολόγηση της ΠΑΝ.

91

Η Επιτροπή παρακολουθεί την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, μεταξύ άλλων μέσω διμερών συναντήσεων με τα κράτη μέλη και διερευνητικών αποστολών.

Μέσω της συμμετοχής της στην Επιτροπή Απασχόλησης (EMCO) —κατά την προετοιμασία των διαβουλεύσεων του Συμβουλίου— η Επιτροπή συμβάλλει επίσης στην πολυμερή εποπτεία της υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία. Στο πλαίσιο αυτό, η EMCO πραγματοποίησε ειδικές επισκοπήσεις της πολυμερούς εποπτείας, μία φορά το 2013 και δύο φορές το 2014. Οι επισκοπήσεις τόσο του Μαΐου όσο και του Δεκεμβρίου του 2014 αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο των επόμενων συνεδριάσεων του Συμβουλίου EPSCO σχετικά με την ανεργία των νέων και τις εγγυήσεις για τη νεολαία.

Η Επιτροπή, κατά περίπτωση, προτείνει στα κράτη μέλη ειδικές συστάσεις ανά χώρα. Τα συμπεράσματα των πολυμερών επισκοπήσεων της EMCO τροφοδοτούν τις τελικές διαπραγματεύσεις σχετικά με τις ειδικές συστάσεις ανά χώρα.

Στις 22 Σεπτεμβρίου 2014, η EMCO ενέκρινε πλαίσιο δεικτών για την παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία με βάση δείκτες σε μακροοικονομικό επίπεδο, σε επίπεδο υλοποίησης και σε επίπεδο παρακολούθησης. Στόχος των δεικτών αυτών, στο σύνολό τους, θα είναι να παράσχουν σφαιρική εικόνα των επιπτώσεων που θα έχουν οι εγγυήσεις για τη νεολαία στην κατάσταση της αγοράς εργασίας των νέων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Επί του παρόντος, μέσω πιλοτικής διαδικασίας συλλογής δεδομένων στο σύνολο των 28 κρατών μελών, διεξάγονται δοκιμές σχετικά με τα διοικητικά δεδομένα που απαιτούνται για το «επίπεδο της υλοποίησης», ενόψει της τακτικής συλλογής δεδομένων που αναμένεται να αρχίσει το 2015. Στις 11 Δεκεμβρίου 2014, το Συμβούλιο EPSCO ενέκρινε καίριας σημασίας μηνύματα όσον αφορά το πλαίσιο δεικτών, τονίζοντας την πολιτική δέσμευση των κρατών μελών για την παροχή των αναγκαίων δεδομένων.

Τα μέτρα που απευθύνονται σε μεμονωμένα άτομα θα παρακολουθούνται τόσο μέσω του πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση των εγγυήσεων για τη νεολαία όσο και, στην περίπτωση μέτρων που χρηματοδοτούνται από την ΠΑΝ, μέσω των σχετικών ρυθμίσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 και στα παραρτήματα I και ΙΙ του κανονισμού για το ΕΚΤ και στις σχετικές διατάξεις του ΚΚΔ που αφορούν την παρακολούθηση και την αξιολόγηση. Όσον αφορά ειδικά την ΠΑΝ, η Επιτροπή έχει καταρτίσει πλαίσιο για την παρακολούθηση των δράσεων της ΠΑΝ που υλοποιούνται στο πλαίσιο των εγγυήσεων για τη νεολαία, καθορίζοντας κοινούς δείκτες στον κανονισμό για το ΕΚΤ.

Σύσταση 3

Η Επιτροπή αποδέχεται τη σύσταση και θεωρεί ότι έχει εν μέρει υλοποιηθεί με το πλαίσιο δεικτών, όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο EPSCO, με τις σχετικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 19 και στα παραρτήματα I και ΙΙ του κανονισμού για το ΕΚΤ και στις σχετικές διατάξεις του ΚΚΔ που αφορούν την παρακολούθηση και την αξιολόγηση στην περίπτωση μέτρων που χρηματοδοτούνται από την ΠΑΝ και με τη δέσμευσή της να υποβάλει, το 2016, έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία.

Οι δραστηριότητες παρακολούθησης θα τροφοδοτήσουν την αξιολόγηση της Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία στο πλαίσιο μελλοντικών Ευρωπαϊκών Εξαμήνων. Θα ληφθούν επίσης υπόψη στην έκθεση της Επιτροπής του 2016 σχετικά με την υλοποίηση των εγγυήσεων για τη νεολαία, η οποία θα υποβληθεί επισήμως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μέσω των κατάλληλων διαύλων.

1Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, SWD(2012) 409 final, σ. 4.

QJ-AB-15-002-EL-E  ISSN 1977-5660

Η ανεργία των νέων συνιστά μείζονα πρόκληση την οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, το 2013 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δρομολόγησε μια πρωτοβουλία, τις εγγυήσεις για τη νεολαία. Στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού, όλοι οι νέοι κάτω των 25 ετών πρέπει να δέχονται «καλής ποιότητας» προσφορά εργασίας, συνεχούς εκπαίδευσης, μαθητείας ή άσκησης εντός περιόδου τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που καθίστανται άνεργοι ή εξέρχονται από την επίσημη εκπαίδευση. Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ θα απαιτηθεί και συμπληρωματική εθνική χρηματοδότηση.
Με την έκθεση αυτή, το Συνέδριο αξιολόγησε κατά πόσον η Επιτροπή παρείχε έγκαιρη και κατάλληλη στήριξη στα κράτη μέλη κατά την κατάρτιση των σχεδίων υλοποίησης των εγγυήσεων για τη νεολαία. Επιπλέον, το Συνέδριο εξέτασε κατά πόσο θα μπορούσαν να εντοπιστούν πιθανοί κίνδυνοι για την αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος.