IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI

12, rue Alcide De Gasperi

1615 Luxembourg

LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1

E-mail: eca-info@eca.europa.eu

Internet: http://eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditorsECA

YouTube: EUAuditorsECA

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet. Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2015

Print | ISBN 978-92-872-2220-6 | ISSN 1831-0907 | doi:10.2865/8464 | QJ-AB-15-003-MT-C
PDF | ISBN 978-92-872-2222-0 | ISSN 1977-5741 | doi:10.2865/995064 | QJ-AB-15-003-MT-N
EPUB | ISBN 978-92-872-2192-6 | ISSN 1977-5741 | doi:10.2865/837448 | QJ-AB-15-003-MT-E

© L-Unjoni Ewropea, 2015

Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:

•kopja waħda:
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);

•iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),
mid-delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).

(*)L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).

Pubblikazzjonijiet bi ħlas:

•permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).

MT
2015

Nru 04

Rapport Speċjali

L-assistenza teknika:
x’kontribut tat
għall-agrikoltura
u l-iżvilupp rurali?

(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jagħtu r-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha ta’ oqsma baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni ġie prodott mill-Awla I tal-Awditjar — immexxija mill-Membru tal-QEA Rasa Budbergytė — li tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq ta’ preservazzjoni u ġestjoni tar-riżorsi naturali. L-awditu tmexxa mill-Membru tal-QEA Kersti Kaljulaid, b’appoġġ minn Helder Faria Viegas, kap tal-unità; Csaba Bartos, kap tat-tim; Blanka Happach, deputat kap tal-unità; Maciej Szymura, awditur; Carlos Sanchez Rivero, awditur; Roberto Resegotti, awditur; Tom Everett, assistenza fl-abbozzar.

Mix-xellug għal-lemin: B. Happach, R. Resegotti, Cs. Bartos, M. Szymura, K. Kaljulaid, C. Sanchez Rivero, T. Everett, H. Faria Viegas.

Werrej

Abbrevjazzjonijiet

Sommarju eżekuttiv

Introduzzjoni

X’inhi l-assistenza teknika?

L-istorja reċenti tal-assistenza teknika fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali

Regoli u regolamenti

Livelli ta’ bbaġitjar u ta’ nfiq

Ambitu, objettivi u approċċ tal-awditjar

Ambitu u objettivi tal-awditjar

Approċċ tal-awditjar

Osservazzjonijiet

Kif fil-fatt jintnefqu l-flus għall-assistenza teknika?

Problema ta’ ċarezza

Fil-Kummissjoni: bidla lejn spejjeż amministrattivi

Fl-Istati Membri: enfasi fuq il-pagi

L-ispejjeż huma eliġibbli?

Xi ineliġibbiltà formali fil-Kummissjoni

Problemi aktar frekwenti fl-Istati Membri

Kemm hu adatt il-qafas tal-prestazzjoni għall-AT?

Ippjanar u valutazzjoni tal-ħtiġijiet mhux tajbin biżżejjed

Objettivi ‘l bogħod milli jkunu SMART

Monitoraġġ u evalwazzjoni limitati

L-impatt ta’ qafas tal-prestazzjoni inadegwat

Netwerking: potenzjal għal qafas tal-prestazzjoni effettiv

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Anness
—
Ippjanar finanzjarju tal-assistenza teknika fl-iżvilupp rurali għall-2007-2013 u l-2014-2020

Risposta tal-Kummissjoni

Abbrevjazzjonijiet

CMEF: Qafas komuni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni

ENRD: Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali

FAEG: Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija

FAEGG: Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija — predeċessur (1962-2006) tal-FAEG u l-FAEŻR

FAEŻR: Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali

PAK: Politika agrikola komuni

PŻR: Programm ta’ żvilupp rurali

SAPARD: Il-Programm Speċjali tal-Adeżjoni għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali — strument stabbilit biex jassisti lil pajjiżi kandidati (2000-2006) fl-aġġustamenti strutturali meħtieġa fl-agrikoltura u ż-żoni rurali qabel is-sħubija mal-UE

Sommarju eżekuttiv

I

Tradizzjonalment, l-assistenza teknika (AT) tikkonċerna l-provvediment ta’ kompetenzi u ta’ finanzjament biex jappoġġaw lil dipartimenti tal-gvern fit-twassil ta’ programmi marbuta mal-objettivi ta’ politika. Fil-qasam ta’ politika “Agrikoltura u żvilupp rurali” tal-UE, l-AT tieħu l-forma ta’ finanzjament f’oqsma separati tal-politika agrikola komuni — il-FAEG (Pilastru I) u l-FAEŻR (Pilastru II). In-nefqa għandha tikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-kapaċità amministrattiva u l-implimentazzjoni ta’ programmi taħt iż-żewġ pilastri mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri.

II

Il-Qorti awditjat l-użu minn finanzjament mill-AT fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali matul il-perjodu 2007-2013. Sa tmiem l-2013, il-Kummissjoni u l-Istati Membri kienu nefqu nofs il-baġit tagħhom, ta’ EUR 1,8 biljun, għall-AT f’dan il-qasam ta’ politika, u l-bqija kien disponibbli biex jintnefaq sa tmiem l-2015.

III

L-awditu ffoka fuq il-ġestjoni tal-assistenza teknika u fuq il-kontribut tagħha għall-objettivi prinċipali tal-politika. Dan sar bl-eżaminar ta’ liema attivitajiet ġew appoġġati minn finanzjament mill-AT fil-Kummissjoni u fl-Istati Membri, jekk l-ispejjeż ikklejmjati kinux eliġibbli u jekk l-arranġamenti għall-kejl tal-prestazzjoni tal-AT kinux xierqa u effettivi.

IV

Il-Qorti sabet li l-Kummissjoni u l-Istati Membri ħadu vantaġġ sħiħ mill-flessibbiltà regolatorja f’dan il-qasam. Madankollu, il-libertà tal-għażla rriżultat f’nuqqas ta’ rigorożità fir-rigward tal-għanijiet tal-finanzjament u ta’ kif dan jista’ jintuża. Għall-perjodu awditjat il-fehim ta’ AT nbidel minn “bini tal-kapaċità” għal appoġġ għal spejjeż amministrattivi regolari, bħal pagi u manutenzjoni tal-IT. L-użu mill-AT b’dan il-mod iqajjem dubji dwar il-kontribut speċifiku tagħha għall-għanijiet kumplessivi tal-programmi.

V

Konsegwenza oħra tal-approċċ mhux preskrittiv biżżejjed tal-Kummissjoni lejn l-AT tinsab fil-qasam ta’ eliġibbiltà. Minħabba li l-ispejjeż amministrattivi spiss jiġu kondiviżi bejn il-Pilastru I u l-Pilastru II, jista’ jkun hemm konfużjoni dwar l-allokazzjoni korretta tan-nefqa għal fond speċifiku. Din il-problema rriżultat prinċipalment fl-Istati Membri, fejn ġeneralment ma hemm l-ebda intitolament għal kofinanzjament mill-AT taħt il-Pilastru I. Il-fatt li l-ispejjeż amministrattivi huma eliġibbli taħt il-Pilastru II biss jew (fil-Kummissjoni) iridu jinqasmu bejn iż-żewġ pilastri rriżulta fi proċeduri amministrattivi kumplessi biex jiġi ġġustifikat il-mod li bih l-ispejjeż jiġu allokati, u dawn il-proċeduri mhux dejjem jiġu applikati b’mod adegwat.

VI

L-użu mill-finanzjament kollu tal-PAK huwa rregolat minn rekwiżiti relatati ma’ garanziji dwar ix-xerqien tan-nefqa permezz ta’ qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. Madankollu, billi l-assistenza teknika ġeneralment hija nonoperazzjonali, hija ġiet eskluża minn dan il-qafas. B’riżultat ta’ dan, it-trasparenza u l-obbligu ta’ rendikont huma kompromessi u ma jistax jingħad jekk ir-riżorsi tal-AT humiex qed jintużaw b’mod effettiv u effiċjenti. Hemm ukoll riskju li d-devjazzjoni ta’ fondi lil hinn minn miżuri ta’ bini tal-kapaċità marbuta mal-objettivi prinċipali tal-finanzjament tippenalizza lill-benefiċjarji finali — aktar u aktar, minħabba l-istruttura tal-kofinanzjament, fir-reġjuni aktar fqar tal-UE.

VII

Kumplessivament, il-Qorti tikkonkludi li minħabba n-nuqqas ta’ qafas tal-prestazzjoni adatt għan-nefqa għall-AT fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, la l-Kummissjoni u lanqas l-Istati Membri ma jistgħu jiddimostraw kemm l-assistenza teknika kkontribwixxiet b’mod sodisfaċenti għall-objettivi ta’ politika ġenerali tal-PAK.

Għalhekk, il-Qorti tagħmel ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin:

οIl-Kummissjoni għandha tikkjarifika l-ambitu u l-applikazzjoni tal-assistenza teknika tal-Istati Membri fil-qasam tal-iżvilupp rurali. B’mod partikolari, hija għandha tikkjarifika d-distinzjoni bejn nefqa operazzjonali/nefqa għall-”bini tal-kapaċità”u spejjeż eliġibbli amministrattivi/spejjeż tal-”appoġġ baġitarju”, notevolment fil-każ ta’ pagi.
Kjarifika ta’ dan it-tip ittejjeb it-trasparenza dwar il-modi ta’ kif il-finanzjament jista’ jintuża. Il-Kummissjoni għandha timmonitorja mill-qrib l-implimentazzjoni tal-AT mill-Istati Membri.

οIl-Kummissjoni għandha tieħu wkoll miżuri xierqa biex tiżgura li nefqa amministrattiva ġenerali bħall-manutenzjoni regolari tal-IT ma tiġix iddebitata għal-linja tal-baġit tal-assistenza teknika.

οFil-futur, il-Kummissjoni għandha teħtieġ li l-Istati Membri jirrappurtaw spejjeż amministrattivi / spejjeż tal-”appoġġ baġitarju” għall-iżvilupp rurali, separatament, biex b’hekk ikun aktar trasparenti li parti mill-finanzjament mill-AT tintnefaq fuq appoġġ ta’ dan it-tip.

οIl-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu qafas tal-prestazzjoni adatt għall-finanzjament mill-AT. B’mod partikolari, il-ħtiġijiet tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri fir-rigward tal-AT għandhom jiġu evalwati b’mod xieraq u għandu jkun hemm mekkaniżmu stabbilit biex jiġu ssettjati objettivi u biex jitkejjel il-progress lejhom.

Introduzzjoni

X’inhi l-assistenza teknika?

01

L-assistenza teknika (AT) fil-kuntest internazzjonali ġiet definita bħala l-provvediment ta’ know-how fil-forma ta’ persunal, taħriġ, riċerka u spejjeż assoċjati¹. Din ġeneralment titwassal, fil-qafas ta’ għajnuna għall-iżvilupp mill-OECD, min-NU u minn organizzazzjonijiet internazzjonali oħra, permezz ta’ kompetenzi u pariri biex tassisti lill-Istati fi programmi ta’ żvilupp.

02

Għall-UE, it-twassil ta’ kompetenzi speċifiċi huwa karatteristika ta’ miżuri tal-assistenza teknika fil-qasam ta’ appoġġ estern għal pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp u pajjiżi oħra li mhumiex Stati Membri. Il-Kummissjoni tipprovdi wkoll AT, fil-forma ta’ finanzjament, permezz ta’ tliet kanali prinċipali oħra:

οhija tħallas l-ispejjeż ta’ aġenziji eżekuttivi mwaqqfa biex jimmaniġġjaw proġetti u programmi kemm f’oqsma speċifiċi ta’ politika kif ukoll f’dawk trażversali;

οhija stabbilixxiet intestaturi, iffinanzjati mill-baġit operazzjonali², biex id-Direttorati Ġenerali tagħha joperaw, jimmaniġġjaw u jikkoordinaw programmi f’oqsma speċifiċi ta’ politika;

οhija tikkofinanzja l-użu mill-AT, li jsir mill-Istati Membri, inkonnessjoni ma’ fondi tal-UE (eż. il-FAEŻR, il-FES, l-infiq fil-Koeżjoni, il-FEŻR) biex tiffaċilita l-implimentazzjoni ta’ programmi jew azzjonijiet nazzjonali u reġjonali.

03

Dan ir-rapport tal-awditjar ikopri l-aħħar tnejn minn dawn l-oqsma tan-nefqa, li jikkorrispondu għall-mod li bih il-finanzjament mill-assistenza teknika jintuża fil-qasam ta’ politika “Agrikoltura u Żvilupp Rurali”.

04

Tradizzjonalment, il-kategoriji tal-ispejjeż iffinanzjati b’dan il-mod huma t-tħejjija ta’ studji u rapporti ta’ evalwazzjoni, l-organizzazzjoni ta’ laqgħat u seminars, taħriġ u s-servizzi ta’ esperti esterni. Madankollu, il-finanzjament jista’ jkopri wkoll l-ispejjeż għall-persunal, l-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-IT, l-attivitajiet ta’ informazzjoni u promozzjoni u n-netwerking. In-nefqa għandha tkun speċifika għall-programmi u għandha tikkontribwixxi għall-għanijiet kumplessivi ta’ politika fl-iżvilupp tal-kapaċità amministrattiva u fl-implimentazzjoni tal-programmi.

L-istorja reċenti tal-assistenza teknika fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali

05

Ir-regoli dwar l-użu mill-assistenza teknika fl-agrikoltura mhumiex l-istess għall-Pilastru I tal-PAK (miżuri tas-suq u għajnuna diretta permezz tal-FAEG) u l-Pilastru II (appoġġ għall-iżvilupp rurali permezz tal-FAEŻR).

06

Bejn l-2000 u l-2004, l-uniku kofinanzjament mill-AT li kien disponibbli għall-Istati Membri fl-iżvilupp rurali ġie mit-taqsima “gwida” tal-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija (FAEGG). Il-livelli ta’ appoġġ kienu relattivament baxxi (1 % tal-finanzjament totali), u kien hemm superviżjoni mill-qrib mill-Kummissjoni, tal-mod li bih intuża l-finanzjament mill-AT.

07

Matul il-perijodu ta’ programmazzjoni 2000-2006, 10 pajjiżi kandidati³ tal-Ewropa Ċentrali u l-Ewropa tal-Lvant ġew offruti assistenza teknika fl-agrikoltura fil-kuntest tas-SAPARD. Dan kien wieħed mit-tliet programmi strutturali (l-oħrajn huma l-Phare u l-ISPA) li jindirizzaw il-bini tal-kapaċitajiet istituzzjonali, tat-trasport, ambjentali u agrikoli biex l-amministrazzjonijiet jitħejjew għas-sħubija fl-UE. It-tliet programmi kellhom regoli kondiviżi dwar l-implimentazzjoni u l-eliġibbiltà tal-AT. Fil-każ tas-SAPARD, l-UE ħallset l-ammont sħiħ tan-nefqa għall-AT mġarrba f’kull pajjiż fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni, b’rata medja ta’ 3 % ta’ finanzjament annwali.

08

Mill-2004 ‘l quddiem, it-tmien pajjiżi tas-SAPARD li dik is-sena ngħaqdu mal-UE setgħu jibbenefikaw minn miżuri tranżitorji ġodda, inklużi riżorsi addizzjonali tal-AT mit-taqsima “Garanzija” tal-FAEGG biex jgħinuhom isaħħu l-kapaċità amministrattiva għall-ġestjoni effiċjenti tal-programmi ta’ żvilupp rurali (PŻR) tagħhom.

09

Għall-perjodu 2007-2013 — li huwa l-fokus prinċipali ta’ dan ir-rapport — ir-rabta mal-infiq strutturali nqatgħet, u l-finanzjament (inkluż il-komponent tal-AT) fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali ġie indirizzat separatament permezz ta’ leġiżlazzjoni speċifika għall-qasam ta’ politika. Filwaqt li dan ma kienx ifisser bidliet kbar fir-regoli għall-Pilastru I, kien hemm żviluppi sinifikanti fl-approċċ lejn l-użu mill-AT taħt il-Pilastru II. Il-leġiżlazzjoni applikabbli hija deskritta fit-taqsima li ġejja.

10

Element notevoli tal-ipprogrammar tal-AT, li ġie introdott għall-2007-2013 kien ir-rekwiżit għan-netwerking fl-iżvilupp rurali, kemm fil-livell nazzjonali⁴ kif ukoll madwar l-UE⁵. Għalkemm dan kien jirrappreżenta parti żgħira biss tal-allokazzjoni mill-FAEŻR għall-assistenza teknika, in-netwerking kien żieda importanti għaliex stabbilixxa qafas madwar l-UE kollha li kien jinvolvi għadd kbir u varjetà kbira ta’ sħab potenzjali.

Regoli u regolamenti

11

Għall-2007-2013, ir-referenzi ewlenin għall-assistenza teknika fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali dehru f’aktar minn regolament wieħed tal-UE⁶. Taħt il-Pilastru I, il-kofinanzjament tal-AT tal-Istati Membri seta’ jsir biss għal ftit skemi⁷ li flimkien kienu jirrappreżentaw anqas minn 5 % tal-baġit tal-FAEG. Barra minn hekk, l-Artikolu 13 tar-Regolament dwar il-finanzjament tal-PAK espiċitament iddikjara: “L-infiq relatat mal-ispejjeż amministrattivi u tal-persunal imwettaq mill-Istati Membri u mill-benefiċjarji tal-għajnuna mill-FAEG ma għandux jitħallas mill-Fond”. B’kuntrast għal dawn ir-restrizzjonijiet, l-ebda ammont massimu ma ġie speċifikat għall-użu minn finanzjament mill-AT, li sar mill-Kummissjoni, taħt il-Pilastru I.

12

Fl-iżvilupp rurali, ir-regoli awtorizzaw lill-Kummissjoni biex tuża sa massimu 0,25 % tal-allokazzjoni annwali mill-FAEŻR biex tiffinanzja attivitajiet tal-AT. Dawn ġew elenkati bħala “miżuri ta’ tħejjija, monitoraġġ, appoġġ amministrattiv, evalwazzjoni u kontroll”⁸. L-Istati Membri ngħataw responsabbiltà sħiħa tal-baġit proprju tagħhom għall-AT, li ġie ssettjat għal massimu ta’ 4 % tal-ammont totali għal kull PŻR u li kellu jintnefaq fuq “attivitajiet ta’ tħejjija, ġestjoni, monitoraġġ, evalwazzjoni, informazzjoni u kontroll tal-assistenza tal-programm”⁹. Fi ħdan dawn il-limiti, kemm il-Kummissjoni kif ukoll l-Istati Membri kienu liberi li jiddeterminaw kemm kellhom jiddedikaw għall-assistenza teknika u liema proġetti/attivitajiet setgħu jiġu ffinanzjati.

13

Il-Kummissjoni ma ressqet l-ebda bidla kbira għall-prinċipji ta’ finanzjament mill-AT fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali (2014-2020), la fl-iżvilupp rurali u lanqas fil-qasam ġenerali tal-agrikoltura. Sadattant, il-volum ippjanat ta’ nfiq relatat mal-AT kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-Kummissjoni huwa skedat li jiżdied (ara l-Anness).

Livelli ta’ bbaġitjar u ta’ nfiq

14

Fit-Titolu 05 tal-baġit tal-UE (“Agrikoltura u żvilupp rurali”), l-approprjazzjonijiet għall-infiq relatat mal-AT jidhru taħt kemm taħt l-intestaturi operazzjonali¹⁰ kif ukoll taħt dawk amministrattivi¹¹.

15

It-Tabella tagħti ħarsa ġenerali lejn l-assistenza teknika fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali matul il-perjodu 2007-2013.

16

Sa tmiem il-perjodu ta’ programmazzjoni, il-Kummissjoni kienet għadha ma eżawritx l-impenji tagħha tal-AT għall-Pilastru I u l-Pilastru II. L-ammont allokat taħt il-Pilastru II kien ta’ 0,19 % tal-baġit totali tal-FAEŻR, sinifikattivament anqas mil-limitu massimu permess, u sa tmiem l-2013 madwar kwart biss ta’ din l-allokazzjoni kien intnefaq. Is-sitwazzjoni kienet simili fl-Istati Membri, fejn l-ammont medju ppjanat għall-Pilastru II kien anqas minn 1,9 % tal-baġit totali għall-iżvilupp rurali, filwaqt li l-eżekuzzjoni medja kienet ta’ madwar 0,8 % sa tmiem l-2013 — għal darb’oħra, it-tnejn li huma sinifikattivament anqas mil-limitu massimu ta’ 4 %. Madankollu, minħabba li l-kontabbiltà tista’ tinkludi spejjeż imġarrba sal-2015 (ir-regola “n+2”), il-livelli ta’ eżekuzzjoni finali mill-baġits kollha jistgħu jkunu ħafna ogħla.

Tabella

Ħarsa ġenerali lejn in-nefqa għall-AT taħt il-Pilastru I u l-Pilastru II

(EUR miljun)
Qasam ta’ politika | Skema | Benefiċjarju | Limitu massimu (%) | Ippjanar tal-baġit għall-AT (impenji) 2007-2013 | Eżekuzzjoni finanzjarja 2007-2013
Agrikoltura u żvilupp rurali | Pilastru I | KUMM | M/A | 73.5 | 54.4
Stati Membri | M/A | Mhemmx data kkonsolidata disponibbli
Pilastru II | KUMM | 240.6 (0.25 %) | 188.0 | 47.9
Stati Membri | 3 849.5 (4 %) | 1 513.0 | 788.4
TOTAL “Agrikoltura u żvilupp rurali” | 1 774.5 | 890.8

Nota: Iċ-ċifri kollha ġew arrotondati.

Sors: Il-QEA, abbażi tal-baġit ġenerali tal-UE u d-data pprovduta mill-Kummissjoni.

1Id-definizzjoni tal-OECD fid-DAC Statistical Reporting Directive (id-Direttiva tad-DAC dwar ir-Rappurtar Statistiku), it-12 ta’ Novembru 2010, il-paragrafi 47 sa 48.

2Billi l-Kummissjoni hija l-unika istituzzjoni tal-UE b’baġit operazzjonali, hija waħidha hija responsabbli għall-finanzjament, l-implimentazzjoni u s-superviżjoni tal-finanzjament mill-AT fil-livell tal-UE.

3L-Istati kollha ta’ adeżjoni tal-2004 u tal-2007 ħlief Ċipru u Malta.

4Permezz ta’ “netwerks rurali nazzjonali”.

5Permezz tan-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali.

6Id-dispożizzjonijiet prinċipali għall-2007-2013 kienu l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005, tal-21 ta’ Ġunju 2005, dwar il-finanzjament tal-Politika Agrikola Komuni (ir-Regolament dwar il-finanzjament tal-PAK) (ĠU L 209, 11.8.2005, p. 1), l- Artikolu 66 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal-20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (ir-Regolament dwar il-FAEŻR) (ĠU L 277, 21.10.2006, p. 1) u l-Artikoli 40 sa 41a tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1974/2006 tal-15 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi regoli ddettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (ir-regolament ta’ implimentazzjoni għall-appoġġ mill-FAEŻR) (ĠU L 386, 23.12.2006, p. 15). Bħar-Regolament Finanzjarju tal-2002 (ir-Regolament tal-Kunsill Nru 1605/2002), dawn it-testi issa tħassru u ġew sostitwiti.

7Bħall-miżuri tal-inbid u tat-trobbija tan-naħal, l-iskema tal-frott għall-iskejjel u l-iskema POSEI għal reġjuni ultraperifiċi.

8L-Artikolu 66(1) tar-Regolament dwar il-FAEŻR.

9L-Artikolu 66(2) tar-Regolament dwar il-FAEŻR.

10Il-Kapitoli 05 02 u 05 03 għal skemi speċifiċi taħt il-Pilastru I; il-Kapitolu 05 04 għall-Pilastru II. Xi elementi tal-infiq relatat mal-AT huma wkoll inklużi fil-Kapitolu 05 08, li jiġbor flimkien l-attivitajiet ta’ koordinazzjoni tal-politika ġenerali tal-PAK – jiġifieri dawk li jmorru lil hinn minn qasam speċifiku ta’ programm.

11L-Artikolu 05 01 04 (nefqa ta’ sostenn). Għalkemm ikklassifikati bħala approprjazzjonijiet amministrattivi, l-ispejjeż ta’ din in-natura jiġu ddebitati min-nefqa operazzjonali tal-programm li jikkontribwixxu għalih. Il-punt kruċjali huwa li dawn iridu jkunu marbuta b’mod ċar mal-FAEG jew mal-FAEŻR. Parti oħra tal-Kapitolu 05 01 (nefqa amministrattiva) hija wkoll rilevanti għal dan l-awditu. Din tikkonċerna “Nefqa maniġerjali oħra” (il-partita 05 01 02 11), intestatura użata għall-finanzjament ta’ attivitajiet li, filwaqt li huma simili ħafna għall-AT operazzjonali, mhumiex speċifiċi għall-programm u għalhekk ma jikkwalifikawx taħt ir-regolamenti.

Ambitu, objettivi u approċċ tal-awditjar

Ambitu u objettivi tal-awditjar

17

Il-Qorti eżaminat l-użu minn fondi tal-assistenza teknika fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. L-awditu ffoka fuq ir-regolarità, l-effettività u l-effiċjenza tal-finanzjament fil-Kummissjoni u fl-Istati Membri.

18

Is-suġġett tal-awditjar intgħażel parzjalment minħabba d-diversità tal-assistenza teknika (bħala qasam trażversali ta’ nfiq), li tidher taħt għadd ta’ intestaturi baġitarji (il-paragrafu 14) u li, fl-aħħar mill-aħħar, ma kienx hemm definizzjoni ċara unika għaliha fil-leġiżlazzjoni applikabbli.

19

L-awditu kellu l-għan li jivvaluta kemm l-assistenza teknika kienet immaniġġjata tajjeb u jekk ikkontribwixxietx għall-objettivi prinċipali tal-politika tal-agrikoltura u l-iżvilupp rurali. Speċifikament, eżaminajna:

οx’attivitajiet ġew iffinanzjati minn finanzjament mill-AT (ara l-paragrafi 24 sa 51);

οjekk l-ispejjeż ikklejmjati għall-assistenza teknika kinux eliġibbli (il-paragrafi 52 sa 59);

οjekk l-arranġamenti għall-kejl tal-prestazzjoni tal-AT kinux xierqa u effettivi (il-paragrafi 60 sa 82).

Approċċ tal-awditjar

20

Ix-xogħol prinċipali tal-awditjar kien jinvolvi żjarat lid-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (id-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali) u lil ħames Stati Membri (l-Italja, il-Litwanja, l-Ungerija, l-Awstrija u l-Polonja) li jagħmlu użu minn finanzjament mill-AT fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali. Dawn il-pajjiżi ntagħżlu minħabba li, jekk jittieħdu flimkien, kienu jirrappreżentaw aktar minn 50 % tal-infiq relatat mal-AT matul il-perjodu awditjat.

21

Is-sejbiet tagħna huma bbażati fuq informazzjoni miksuba miż-żjarat tal-awditjar u minn stħarriġ tal-awtoritajiet maniġerjali reġjonali u nazzjonali fis-27 Stat Membru. Mit-92 awtorità ta’ dan it-tip, 50 wieġbu għall-istħarriġ, għalkemm mhux dejjem b’mod komplet jew f’wisq dettall. Kollox ma’ kollox, l-istħarriġ u ż-żjarat fil-pajjiżi pproduċew informazzjoni dwar bejn wieħed u ieħor 76 % tan-nefqa kollha għall-AT, li kienet ippjanata fl-iżvilupp rurali sa tmiem l-2013.

22

Fil-ħames Stati Membri magħżula, l-awdituri żaru lill-benefiċjarji prinċipali tal-finanzjament mill-AT — ministeri tal-agrikoltura, aġenziji tal-pagamenti u korpi oħra inkarigati mill-implimentazzjoni ta’ miżuri tal-iżvilupp rurali. Huma kellhom ukoll laqgħat ma’ partijiet interessati oħra, bħal rappreżentanti ta’ assoċjazzjonijiet tal-bdiewa, kmamar tal-agrikoltura, NGOs u l-membri l-oħra tan-netwerks rurali nazzjonali. Fl-aħħar nett, l-awdituri analizzaw 20 proġett tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali, iffinanzjati mill-baġit għall-AT u 91 proġett tal-AT f’5 Stati Membri.

23

Minħabba l-projbizzjoni tal-Artikolu 13 fuq l-infiq amministrattiv taħt il-FAEG (ara l-paragrafu 11) u n-nuqqas ta’ data kkonsolidata dwar il-ftit li xejn każijiet ta’ AT taħt il-Pilastru I, l-awditu fl-Istati Membri ffoka fuq l-infiq fl-iżvilupp rurali (il-Pilastru II). Il-finanzjament mill-AT għall-pajjiżi kandidati tal-UE ġie eskluż mill-awditu minħabba n-nefqa minima involuta (EUR 0,3 miljun biss għall-perjodu ta’ programmazzjoni kollu kemm hu).

Osservazzjonijiet

Kif fil-fatt jintnefqu l-flus għall-assistenza teknika?

24

Qabel l-2007, il-finanzjament mill-AT taħt il-PAK intuża essenzjalment għal attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità, u l-ispejjeż amministrattivi fl-Istati Membri ġew espliċitament esklużi minn kull appoġġ¹². Bħalissa, l-ambitu ta’ finanzjament mill-AT huwa flessibbli biżżejjed biex jakkomoda l-varjetà ta’ ħtiġijiet għall-iżvilupp tal-kapaċità amministrattiva. Madankollu, l-iżgurar tal-flessibbiltà ma għandux ifisser li l-fehim tradizzjonali ta’ assistenza teknika, jew ta’ kif il-finanzjament għandu jintuża fil-prattika, ma jibqax jitqies. Barra minn hekk, sabiex jiġi żgurat li l-finanzjament mill-AT jipprovdi valur miżjud, dan ma għandux jissostitwixxi n-nefqa amministrattiva li xorta waħda tiġġarrab minn amministrazzjonijiet nazzjonali jew tal-UE fil-ġestjoni tagħhom ta’ kuljum ta’ skemi ta’ appoġġ pubbliku.

25

Għalhekk, għalkemm ir-regoli attwali ma jipprojbixxux universalment il-finanzjament mill-AT għal spejjeż amministrattivi, il-Qorti tqis li użu ta’ dan it-tip għandu jkun kompletament iġġustifikat u trasparenti. Kien f’dan id-dawl li eżaminajna kif il-flus għall-AT ġew żborżati u jekk hemmx definizzjoni komuni ċara għal użu li jiżgura l-valur miżjud tal-attivitajiet appoġġati.

Problema ta’ ċarezza

26

Fil-liġi tal-UE, l-unika definizzjoni formali tal-assistenza teknika tidher fil-kuntest tal-akkwist pubbliku mill-baġit ġenerali: “[…] l-attivitajiet ta’ appoġġ u ta’ bini tal-kapaċità li jkunu meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ programm jew azzjoni, b’mod partikolari attivitajiet ta’ preparazzjoni, ġestjoni, [monitoraġġ], evalwazzjoni, awditjar u kontroll”¹³. Qabel l-2013, definizzjoni ta’ dan it-tip ma kienet tinsab imkien fir-Regolament Finanzjarju, u fir-regolamenti li kienu jifformaw il-bażi legali għall-PAK 2007-2013.

27

Għall-perjodu awditjat, il-kunċett ta’ AT ddaħħal bħala parti minn “finanzjament ieħor” tal-miżuri ta’ tħejjija, monitoraġġ, appoġġ amministrattiv u dak tekniku, evalwazzjoni, u awditjar u spezzjoni meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-politika agrikola komuni, inkluż l-iżvilupp rurali (l-Artikolu 5 tar-Regolament dwar il-finanzjament tal-PAK)¹⁴. Din il-lista hija notevoli għall-ommissjoni ta’ “bini tal-kapaċità”. Tidher darbtejn — kull darba b’mod kemxejn differenti — fl-Artikolu 66 tar-Regolament dwar il-FAEŻR fir-rigward ta’ finanzjament mill-AT fl-iżvilupp rurali minn, rispettivament, il-Kummissjoni u l-Istati Membri (ara l-paragrafu 12). Hemmhekk, huwa t-terminu mhux speċifiku “appoġġ amministrattiv”, jew “ġestjoni”, li jippermetti li l-assistenza teknika tiġi applikata, jekk meħtieġ, għall-ispejjeż amministrattivi. Dovut li jkun hemm rabta mal-programm, l-awtoritajiet responsabbli essenzjalment għandhom liċenzja li jużaw il-finanzjament mill-AT kif jidhrilhom.

28

In-nuqqas ta’ definizzjoni ċara u restrittiva jxekkel l-issettjar ta’ miri u ta’ objettivi li jistgħu jitkejlu u għaldaqstant inaqqas il-livell ta’ obbligu ta’ rendikont. Billi jnaqqas id-distinzjoni ċara bejn l-ispejjeż operazzjonali u dawk amministrattivi, huwa wkoll ta’ dannu għat-trasparenza baġitarja. Finalment, il-libertà akbar tal-għażla rriżultat f’nuqqas ta’ rigorożità fir-rigward tal-għanijiet tal-finanzjament u ta’ kif dan jista’ jintuża.

Fil-Kummissjoni: bidla lejn spejjeż amministrattivi

29

Ir-regolamenti ma jissettjawx limitu massimu fuq l-użu mill-finanzjament mill-AT, taħt il-Pilastru I, li jsir mill-Kummissjoni. Għall-Pilastru II, l-ammont disponibbli huwa limitat f’livell ta’ 0,25 % tal-allokazzjoni totali mill-FAEŻR u jista’ jintnefaq fuq firxa wiesgħa ta’ attivitajiet relatati ma’ operazzjonijiet tal-iżvilupp rurali, inkluż “appoġġ amministrattiv”. Lil hinn mir-rekwiżit li jiġi stabbilit Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (ENRD), ir-Regolament dwar il-FAEŻR ma jiddefinixxix aktar mill-qrib dawk l-attivitajiet.

30

Fil-biċċa l-kbira, il-Kummissjoni żammet lura milli tmur lil hinn mid-definizzjonijiet wiesgħa mogħtija fir-Regolament dwar il-finanzjament tal-PAK u f’dak dwar il-FAEŻR u ma żviluppatx linji gwida komprensivi fir-rigward tan-natura tal-attivitajiet operazzjonali tal-AT. L-uniċi parametri ta’ dan it-tip ġew issettjati inkonnessjoni mal-akkwist pubbliku u mal-finanzjament tan-nefqa għall-IT u l-awditjar. Fil-livell ċentrali, is-servizzi responsabbli tal-Kummissjoni fasslu regoli ġenerali (“vademecum”) għall-ġestjoni finanzjarja tan-nefqa taħt il-PAK, iżda dawn ma jispjegawx b’mod ċar id-distinzjoni bejn in-nefqa eliġibbli għall-AT u l-ispejjeż amministrattivi ġenerali, taħt il-Pilastru I u l-Pilastru II.

31

L-akbar sehem tal-allokazzjoni interna għall-AT mill-Kummissjoni, mill-2007 sal-2013, intnefaq fuq attivitajiet operazzjonali, jew attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità (prinċipalment taħt l-intestaturi ta’ netwerking, konsulenza esterna, evalwazzjonijiet u IT). Fl-2007, il-valur totali ta’ impenji kien ta’ EUR 12,78 miljun, filwaqt li ċ-ċifra għall-2013 kienet 71 % ogħla, jew ta’ EUR 21,9 miljun. Fl-istess ħin, il-bilanċ bejn l-oqsma differenti ta’ attività tal-AT inbidel. Il-baġits għall-evalwazzjonijiet u l-konsulenza baqgħu pjuttost stabbli f’termini assoluti, iżda ferm aktar ġie impenjat għall-IT u n-netwerking. L-ishma relattivi meħuda minn dawn il-kategoriji ta’ nfiq fl-2007 u fl-2013 jidhru fil-Figura 1.

Figura 1

Ċarts li jqabblu l-użu mill-AT, li sar mid-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali fl-2007 u fl-2013 (impenji li saru)

Sors: Il-QEA abbażi ta’ data dettaljata mill-baġit mingħand id-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali.

32

Filwaqt li l-introduzzjoni u l-iżvilupp ta’ sistemi tal-IT għal skopijiet speċifiċi jistgħu faċilment jiġu kkwalifikati bħala assistenza teknika marbuta mal-bini tal-kapaċità, huwa aktar diffiċli li spejjeż għall-manutenzjoni regolari tal-IT jiġu kategorizzati b’dan il-mod. Dan għaliex il-manutenzjoni tal-IT hija spiża neċessarja ta’ ġestjoni, aktar milli għodda speċifika għall-programmi, u b’hekk qabel kienet tiġi ffinanzjata esklussivament mill-baġit amministrattiv. Issa, għalkemm l-informazzjoni disponibbli mill-Kummissjoni ma tippermettix ripartizzjoni ċara bejn il-manutenzjoni tal-IT u l-iżvilupp tal-IT, hemm indikazzjonijiet ċari ta’ xejra lejn aktar finanzjament mill-AT għal spejjeż nonoperazzjonali tal-IT. Dan jiġi diskuss hawn taħt.

33

Fi snin reċenti, l-ewwel nett, kien hemm tnaqqis fil-qasam ta’ “Nefqa maniġerjali oħra” (spejjeż amministrattivi li mhumiex speċifiċi għall-programmi u għalhekk ma jistgħux jiġu ffinanzjati minn linja tal-baġit għall-AT). Il-Kummissjoni fl-intier tagħha naqqset b’mod konsistenti l-impenji “maniġerjali oħra” annwali tagħha minn ftit anqas minn EUR 180 miljun fl-2007 għal taħt il-EUR 145 miljun fl-2013 — tnaqqis kumulattiv ta’ aktar minn 20 %. Kif jidher fil-Figura 2, it-tnaqqis kien ferm akbar fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali. Madankollu, dan kien aktar minn ibbilanċjat matul l-istess perjodu biż-żieda fin-nefqa totali għall-AT (il-FAEG u l-FAEŻR, operazzjonali u nonoperazzjonali), li nbidlet minn kważi parità fl-2007 għal kważi tliet darbiet daqs in nefqa “maniġerjali oħra” sal-2013.

Figura 2

Xejra inversa fl-infiq tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali fuq l-assistenza teknika meta mqabbel ma’ partiti “maniġerjali oħra”

Sors: Il-QEA, minn ċifri fil-baġits ġenerali tal-2007-2013.

34

It-tieni nett, mill-2014 ‘il quddiem, il-Kummissjoni ddeċiediet li tiffinanzja s-sistema tal-IT tagħha fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali kompletament mill-allokazzjoni għall-AT, u kkwotat dan l-għan ta’ tnaqqis kostanti fl-użu tal-baġit amministrattiv¹⁵. Billi l-manutenzjoni tal-IT hija ġeneralment nonoperazzjonali jew mhux speċifika għall-programmi, id-deċiżjoni fil-fatt tirriżulta f’rikonoxximent formali li n-nefqa amministrattiva ġenerali hija eliġibbli għall-infiq relatat mal-AT.

35

L-assenjar ta’ manutenzjoni tal-IT u ta’ spejjeż essenzjali oħra għal intestaturi baġitarji li ma jirriflettux in-natura vera tagħhom inaqqas id-distinzjoni ċara bejn dak li hu amministrattiv u dak li hu operazzjonali, u dan jirriżulta f’impatt avvers fuq id-dixxiplina baġitarja. Fil-Kummissjoni, dan naqqas it-trasparenza fir-rigward tan-natura u l-benefiċċji tal-infiq relatat mal-AT u kkontribwixxa għal ekonomiji foloz.

Fl-Istati Membri: enfasi fuq il-pagi

36

Fl-iżvilupp rurali, il-finanzjament mill-AT li kien sar disponibbli qabel l-2006, permezz tas-SAPARD u l-FAEGG, iffoka fuq bini tal-kapaċità għall-awtoritajiet nazzjonali. Il-prinċipju ta’ bażi tal-appoġġ kien li l-istabbiliment u l-iżvilupp tal-kapaċità domestika jkunu jippermettu li l-finanzjament jitnaqqas maż-żmien. Madankollu, għall-2007-2013, ir-rati kumplessivi ta’ finanzjament żdiedu, l-Istati Membri ngħataw aktar kontroll fuq l-infiq proprju tagħhom relatat mal-AT u r-regoli saru anqas stretti, biex b’hekk setgħu jiġu ffinanzjati spejjeż li qabel ma kinux eliġibbli, bħall-amministrazzjoni ta’ kuljum u l-pagi. B’riżultat ta’ dan, il-flus disponibbli ntużaw b’mod differenti ħafna minn kif kienu jintużaw fil-bidu tas-snin 2000.

37

Bħalma, internament, il-Kummissjoni ħadet kull vantaġġ minn sitwazzjoni ta’ flessibbiltà kbira, fejn jikkonċerna l-infiq mill-Istati Membri hija adottat politika ta’ “ebda intervent”. Billi offriet ftit jew ebda gwida dettaljata f’dan ir-rigward, hija approvat l-użu mill-kofinanzjament mill-AT, li jsir mill-Istati Membri, għal firxa wiesgħa ta’ nefqa nonoperazzjonali.

38

Taħt il-Pilastru II (il-FAEŻR), l-Istati Membri għandhom id-dritt li jużaw sa massimu ta’ 4 % tal-finanzjament totali tal-programmi biex ikopru l-ħtiġijiet tagħhom ta’ assistenza teknika. Ċerti Stati Membri għażlu li jibbaġitjaw għal proporzjon sinifikanti ta’ dan il-perċentwali massimu għall-2007-2013. Id-Danimarka, l-Estonja, l-Ungerija, il-Litwanja, il-Latvja u Malta ssettjaw rata f’livell tal-valur massimu, jew viċin tiegħu, u r-rata qabżet ukoll it-3 % fl-Iżvezja. Id-dettalji għall-Istati Membri kollha jingħataw fl-Anness, li juri wkoll li, għall-perijodu 2014-2020, maġġoranza tal-Istati Membri żiedu l-allokazzjoni tagħhom għall-AT, xi wħud minnhom b’marġni sostanzjali.

39

Il-Figura 3 turi l-ippjanar tal-baġit tal-Istati Membri miżjura matul l-awditu għat-tliet kategoriji ta’ nfiq l-aktar komuni fil-PŻR, li jikkorrispondu għall-attivitajiet imsemmija fir-Regolament dwar il-FAEŻR¹⁶.

40

Il-kategorija “Tħejjija, ġestjoni, monitoraġġ, evalwazzjoni u kontroll” hija ta’ interess partikolari. Din tinkludi ħafna tipi ta’ nefqa amministrattiva, prinċipalment il-pagi. U fl-Istati Membri, bħal fil-Kummissjoni, hemm xejra dejjem tikber, kull fejn dan huwa leġittimu, li l-piż ta’ persunal u ta’ baġit amministrattiv li dejjem qed jonqsu, jinġarr minn sorsi alternattivi.

41

Erbgħa mill-ħames Stati Membri espliċitament irrappurtaw li l-ispejjeż amministrattivi jikkostitwixxu l-akbar sehem tal-infiq reali tagħhom fuq l-assistenza teknika. Fil-Litwanja, matul l-2007-2013, din l-intestatura kienet tirrappreżenta 51 % tan-nefqa totali għall-AT, fil-Polonja u fl-Ungerija ċ-ċifra korrispondenti kienet aktar minn 60 %, u fl-Awstrija din kienet eżatt taħt il-95 %. Fl-Italja, fejn ħafna korpi maniġerjali tal-AT huma konsulenti esterni tas-settur pubbliku, l-infiq amministrattiv (li jkopri l-ispejjeż tal-IT u tal-persunal tekniku u amministrattiv ta’ sostenn) kien spiss inkluż bħala parti mill-kategorija “tisħiħ tal-kapaċità”. Għaldaqstant, tali livelli għoljin ta’ nfiq amministrattiv jokkorru kullimkien, anke fl-Istati Membri fejn ir-rata kumplessiva ta’ impenn għall-AT hija kumparattivament baxxa — is-sehem tal-ispejjeż amministrattivi huwa akbar fil-Polonja (fejn ir-rata ta’ finanzjament mill-AT kienet ta’ 1,49 %) milli fl-Ungerija (3,94 %).

Figura 3

Infiq relatat mal-AT ippjanat minn ħames Stati Membri għall-2007-2013 (kofinanzjament mill-FAEŻR)

¹ Mhemmx data kkonsolidata disponibbli dwar l-informazzjoni u l-promozzjoni fil-livell tal-Istati Membri.

Sors: PŻR u data pprovduta mill-Istati Membri

42

Il-Figura 4 tagħti sommarju tal-infiq reali mill-FAEŻR fil-ħames pajjiżi miżjura, flimkien ma’ Stati Membri oħra li wieġbu għall-istħarriġ¹⁷. Hija turi l-istess tliet gruppi prinċipali ta’ attivitajiet bħal fil-Figura 3, iżda bil-kategorija “Tħejjija, ġestjoni, monitoraġġ, evalwazzjoni u kontroll” maqsuma f’żewġ partijiet. Dan jippermetti fehim aktar preċiż ta’ “spejjeż amministrattivi”, li hawnhekk jinkludu l-pagi tal-persunal u imposti relatati, spejjeż ġenerali tal-uffiċċju u spejjeż operazzjonali oħra, iżda jeskludu l-ispejjeż tal-evalwazzjonijiet, tat-taħriġ u tal-IT. Spejjeż simili jistgħu jokkorru wkoll bħala komponent tan-nefqa għall-“Informazzjoni u promozzjoni” u “Netwerk rurali nazzjonali”, fit-tieni każ sa limitu massimu ta’ 25 % ta’ finanzjament¹⁸.

Figura 4

Infiq relatat mal-AT f’diversi Stati Membri skont il-kategorija (2007-2013, kofinanzjament mill-FAEŻR)

Nota: Iċ-ċifri għal Spanja, il-Ġermanja u l-Italja, li kull wieħed minnhom għandu sistema ta’ PŻR reġjonali, huma estrapolati mid-data pprovduta mir-reġjuni li wieġbu għall-istħarriġ. Il-kopertura xorta waħda tqieset bħala rappreżentattiva biżżejjed f’kull każ (Spanja 95 %, il-Ġermanja 85 %, l-Italja 77 %).

43

Ir-riżultati tal-istħarriġ jikkonfermaw x’instab fil-ħames Stati Membri awditjati: meta kienu qed jissettjaw il-kriterji ta’ eliġibbiltà għal finanzjament mill-AT, l-awtoritajiet kompetenti ġeneralment interpretaw id-dispożizzjonijiet regolatorji b’mod flessibbli ħafna.

44

Dan il-fehim wiesa’ ta’ assistenza teknika bl-ebda mod ma huwa speċifiku għall-agrikoltura u l-iżvilupp rurali iżda jokkorri wkoll f’oqsma oħra ta’ finanzjament mill-UE. Rapport reċenti għall-Kummissjoni¹⁹ dwar il-finanzjament tal-pagi mill-Fondi Strutturali jikkonkludi li l-Istati Membri kollha użaw l-AT biex jikkofinanzjaw il-persunal. B’mod aktar preċiż, il-maġġoranza tal-Istati Membri jużaw l-AT biex jikkofinanzjaw prinċipalment is-salarji.²⁰

45

Fil-bidu tal-perjodu, il-pagi kienu diġà jirrappreżentaw parti kbira mill-finanzjament mill-FAEŻR, użat mill-Istati Membri taħt l-AT, u f’ħafna każijiet dak is-sehem sussegwentement żdied aktar. Fil-Polonja, pereżempju, l-approprjazzjonijiet għall-ispejjeż ta’ ġestjoni (prinċipalment persunal) għolew b’mod qawwi fl-2013 bit-trasferiment minn azzjonijiet ta’ informazzjoni u ta’ netwerks rurali. Minn nofs l-2009 ‘l quddiem, il-Litwanja gradwalment inkludiet is-salarji ta’ persunal li kien assenjat parzjalment biss għall-implimentazzjoni tal-PŻR fl-allokazzjoni għall-AT, bl-objettiv espress li jitnaqqas il-piż fuq il-baġit nazzjonali. Minn l-ebda persunal part-time fl-2008, sa tmiem l-2012, kważi 75 % tal-persunal kollu ffinanzjat b’dan il-mod kien involut ukoll f’kompiti oħra mhux relatati mal-PŻR. Fejn tintuża għall-finanzjament tal-pagi tal-persunal diġà fil-kariga, l-AT effettivament tammonta għal appoġġ baġitarju. Il-problemi li dan iqajjem jitqiesu hawn taħt.

L-ispiża ta’ opportunità li tirriżulta minn finanzjament mill-AT

46

Minħabba d-definizzjoni vaga ta’ assistenza teknika u l-ispejjeż assoċjati mal-operar tal-fondi tal-PAK (ara l-Kaxxa 1), ftit li xejn huwa sorprendenti li l-Istati Membri, bħall-Kummissjoni, impenjaw, b’mod dejjem jiżdied, l-infiq tagħhom relatat mal-AT għal spejjeż amministrattivi li huma anċillari għall-finanzjament tal-iżvilupp rurali jew li jaqgħu fi ħdan baġits nonoperazzjonali. Il-problema hija li huwa inerentement diffiċli li jitkejjel il-valur għall-flus ta’ spejjeż ta’ dan it-tip, jew li jiġi dimostrat li l-użu minn finanzjament mill-AT b’dan il-mod jikkontribwixxi b’mod utli u effiċjenti għall-impatt tal-“pakkett akbar” ta’ għajnuna għall-iżvilupp rurali.

47

Aktar kemm ikun kbir is-sehem tal-finanzjament kumplessiv mill-FAEŻR assenjat mill-Istati Membri għall-attivitajiet tal-AT, anqas ikun hemm flus disponibbli għall-miżuri prinċipali fl-iżvilupp rurali, fejn hemm aktar benefiċċju immedjat għall-bdiewa u għall-komunitajiet rurali. Fejn l-AT ma tammonta għal xejn aktar ħlief appoġġ baġitarju, dik l-ispiża, fil-fatt, tiġġarrab mill-benefiċjarji finali.

48

Min-naħa waħda, minħabba l-varjazzjonijiet fir-rati ta’ kofinanzjament, ir-riskju huwa akbar għall-benefiċjarji tal-fondi tal-UE li huma l-aktar fil-bżonn. Għall-2007-2013, il-limitu massimu tal-kontribuzzjoni mill-FAEŻR kien ta’ 50 % fl-Awstrija u fl-Italja tat-Tramuntana iżda 75 % fir-reġjuni ta’ “Konverġenza”, li kienu jinkludu l-Polonja, l-Ungerija u l-Litwanja. Il-prospett ta’ proporzjon ta’ kontribuzzjoni ta’ 3:1 jista’ jagħti inċentiv addizzjonali lill-Istati Membri biex jonfqu, iżda parti mill-vantaġġ potenzjali tintilef jekk perċentwal sinifikanti ta’ kofinanzjament jiġi ddevjat għal skopijiet nonoperazzjonali.

49

L-użu mill-fondi tal-UE b’dan il-mod, għalkemm relattivament żgħir f’termini ta’ perċentwali, jiddevja somom sostanzjali mill-objettivi ewlenin tal-finanzjament. Jekk l-ispejjeż amministrattivi jitħallew ikunu taħt l-assistenza teknika, kemm il-Kummissjoni kif ukoll l-Istati Membri jkunu f’pożizzjoni ta’ kunflitt ta’ interess. Bħala maniġers tal-PAK, huma jiddeċiedu kemm għandu jintnefaq fuq miżuri differenti, inkluża l-AT, bil-għan li jinkiseb l-aħjar valur għall-flus. Fl-istess waqt, bħala benefiċjarji tal-AT mħallsa fir-rigward tan-nefqa amministrattiva, huma għandhom inċentiv biex jimmassimizzaw il-pagamenti lejn l-ispejjeż meċessarji ta’ ġestjoni tal-programmi (ara l-Kaxxa 1).

Kaxxa 1

Assistenza teknika u l-ispejjeż ta’ ġestjoni tal-programmi

L-implimentazzjoni kemm tal-FAEG kif ukoll tal-FAEŻR tinvolvi ċerta nefqa amministrattiva. Fil-livell tal-UE, kif ukoll fl-istabbiliment u fl-immaniġġjar tal-fondi, il-Kummissjoni kienet meħtieġa tistabbilixxi l-ENRD, li huwa marbut espliċitament mal-infiq relatat mal-AT.

Fl-Istati Membri, l-awtoritajiet nazzjonali u/jew reġjonali kienu inkarigati mill-implimentazzjoni ta’ firxa wiesgħa ta’ miżuri li jistgħu jeħtieġu arranġamenti amministrattivi ġodda. Il-leġiżlazzjoni bażika li tirregola l-PAK tirrikjedi li huma jagħmlu dak kollu li jistgħu biex jipproteġu l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Għal dak il-għan, ġew speċifikati miżuri obbligatorji fir-Regolament dwar il-FAEŻR taħt it-taqsimiet bl-intestaturi ġestjoni u kontroll, informazzjoni u promozzjoni, u monitoraġġ u evalwazzjoni. Flimkien mar-rekwiżit għal strateġiji tal-iżvilupp lokali, gruppi ta’ azzjoni lokali u netwerks nazzjonali għall-iżvilupp rurali, dawk il-miżuri esponew lill-Istati Membri għal spejjeż sostanzjali inkonnessjoni mat-twassil tal-għajnuna, kif muri hawn taħt.

Fir-Rapport tal-Attività tiegħu għall-2013, id-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali ta sommarju tar-rappurtar mill-Istati Membri dwar l-infiq totali tagħhom fuq l-iċċekkjar u l-kontrolli tal-pagamenti ċċertifikati taħt il-Pilastru I u l-Pilastru II²¹. Taħt il-Pilastru I l-ispejjeż tal-korpi ta’ kontroll (inklużi l-ispejjeż ta’ pagi, taħriġ, manutenzjoni u bini) kienu jirrappreżentaw bejn wieħed u ieħor 5,13 % tal-infiq totali fuq miżuri tal-FAEG. Ma hemm kważi l-ebda provvediment għall-AT għall-Istati Membri taħt il-Pilastru I, għalhekk dan l-ammont ma jistax jibbenefika minn kofinanzjament mill-UE. Taħt il-Pilastru II, iċ-ċifra korrispondenti kkalkulata abbażi tar-rapporti tal-Istati Membri kienet ta’ 8,13 %. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-inċentiv biex jiġi rkuprat l-ammont massimu taħt l-AT huwa qawwi, u wassal biex ċerti Stati Membri jissettjaw il-baġits tagħhom fil-livell tal-limitu massimu ta’ 4 %, jew viċin tiegħu.

50

Barra milli żiedu l-awtonomija tal-Istati Membri, l-arranġamenti attwali tal-AT, għaldaqstant saħħew id-dipendenza tagħhom fuq flus l-UE, li qed jintużaw dejjem aktar f’oqsma bl-ebda impatt ċar fuq it-tisħiħ u l-iżvilupp tal-kapaċità. Matul l-awditu, l-awtoritajiet Pollakki u Litwani esprimew nuqqas ta’ sodisfazzjoni bl-impreċiżjoni fir-regoli, kif ukoll interess li jirċievu gwida ulterjuri mill-Kummissjoni dwar modi aktar effiċjenti u effettivi għall-użu mill-assistenza teknika.

51

Ir-rata attwali għolja ta’ allokazzjoni ta’ fondi mill-AT għall-ispejjeż amministrattivi tidher li se tkompli matul il-perjodu 2014-2020. Erbgħa mill-ħames Stati Membri miżjura spjegaw li huma għadhom iqisu l-AT essenzjalment bħala għodda li biha tiġi ffinanzjata l-istruttura ta’ implimentazzjoni bażika tal-PŻR tagħhom²². Barra minn hekk, l-AT issa tirrappreżenta proporzjon kumplessiv akbar tal-infiq totali. Bħalma jidher mill-Anness, għalkemm il-baġit aggregat għall-iżvilupp rurali għall-Istati Membri kollha huwa iżgħar fil-perjodu l-ġdid, l-ammont totali assenjat għall-assistenza teknika (EUR 1,9 biljun) huwa 24 % ogħla.

L-ispejjeż huma eliġibbli?

Xi ineliġibbiltà formali fil-Kummissjoni

52

Fil-Kummissjoni, il-Qorti eżaminat 20 proġett tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali mill-perjodu awditjat fl-oqsma kollha ta’ assistenza teknika. Erba’ proġetti nstabu li kien fihom irregolaritajiet, f’kull każ minħabba li sar użu skorrett mill-baġit nonoperazzjonali tal-FAEG. Tlieta mill-erba’ proġetti (EUR 51 500 għax-xiri ta’ 40 laptop, EUR 10 000 għax-xiri ta’ liċenzji tas-softwer u EUR 13 800 għal kuntratt ta’ manutenzjoni ta’ firewall) ġew esklussivament assenjati għall-FAEG għalkemm kienu wkoll ta’ benefiċċju taħt il-Pilastru II. Billi n-nefqa nonoperazzjonali trid tkun speċifika għall-programmi biex tikkwalifika għal finanzjament mill-AT, dawn l-ispejjeż suppost kellhom jinqasmu b’mod proporzjonali bejn il-baġit tal-FAEG u dak tal-FAEŻR. Ir-raba’ partita kienet għotja taħt l-AT ta’ EUR 278 000 mħallsa lill-OECD, li ġiet inkluża wkoll taħt il-baġit tal-FAEG għalkemm il-pagamenti preċedenti taħt l-istess ftehim ta’ għotja kienu ġew iffinanzjati — b’mod korrett — mill-kapitolu tal-koordinazzjoni ġenerali tal-PAK.

53

L-akkwist kollu relatat mal-20 proġett magħżul kien ħieles minn kwalunkwe problema kbira ta’ nuqqas ta’ konformità. Il-proċeduri ntgħażlu u ġew irreklamati b’mod korrett u mbagħad ġew implimentati kif statutarjament meħtieġ.

Problemi aktar frekwenti fl-Istati Membri

54

L-awditu żvela ħafna każijiet ta’ finanzjament irregolari mill-assistenza teknika taħt il-Pilastru II fil-ħames Stati Membri awditjati. Mill-91 proġett tal-AT analizzat, instab li f’35 proġett sar infiq ineliġibbli jew parzjalment ineliġibbli. Il-problemi prinċipali huma relatati mal-użu minn finanzjament għal attivitajiet kondiviż bejn iż-żewġ pilastri (u għaldaqstant mhux eliġibbli għal kollox) jew ma’ problemi bl-ikkuntrattar u l-akkwist. Xi proġetti kellhom iż-żewġ tipi ta’ irregolarità.

Xi attivitajiet tal-Istati Membri mhumiex esklussivi għall-Pilastru II

55

Bħalma diġà ġie nnotat, l-Artikolu 13 tar-Regolament dwar il-finanzjament tal-PAK ipprojbixxa b’mod ċar kwalunkwe finanzjament għal spejjeż amministrattivi u dawk għall-persunal inkonnessjoni mal-FAEG (il-Pilastru I). Madankollu, fl-Istati Membri, sibna li mill-proġetti awditjati 25 kienu jinkludu pagamenti relatati mal-AT li saru taħt il-Pilastru II għal spejjeż amministrattivi li fil-fatt iġġarrbu inkonnessjoni mal-Pilastru I jew għal attivitajiet mhux relatati b’mod ieħor mal-FAEŻR. Ir-riskju li dan jokkorri huwa partikolarment għoli fejn ix-xiri jew il-proġetti huma kondiviżi bejn il-Pilastru I u l-Pilastru II. F’każijiet ta’ dan it-tip, naturalment, parti mill-infiq huwa ineliġibbli u ma għandux jiġi kofinanzjat.

56

L-eżempji fil-Kaxxa 2 juru li hemm riskju ta’ nefqa irregolari minħabba nuqqasijiet fiż-żamma ta’ rekords, l-użu minn koeffiċjenti jew minn proċeduri amministrattivi oħra marbuta ma’ dik li hija distinzjoni kemxejn arbitrarja u kumplessa żżejjed, bejn in-nefqa f’żewġ oqsma ta’ attività li huma simili ħafna. Jekk kollox jibqa’ l-istess, mhuwiex ċar għaliex l-ispejjeż amministrattivi u dawk għall-persunal ma għandhomx jitħallew ikunu taħt il-Pilastru I iżda jistgħu jkunu taħt il-Pilastru II.

Kaxxa 2

Riskju ta’ ineliġibbiltà fejn l-ispejjeż huma kondiviżi mal-Pilastru I

Il-biċċa l-kbira mill-eżempji ta’ kondiviżjoni tal-ispejjeż kienu jikkonċernaw ir-rimunerazzjoni ta’ persunal li jittratta kemm attivitajiet tal-PŻR kif ukoll attivitajiet mhux tal-PŻR, speċjalment fejn ma kienx hemm biżżejjed evidenza biex tiġġustifika l-proporzjon ta’ pagi ddebitat mill-Pilastru II. Fil-Litwanja, ma setax jintwera li l-koeffiċjenti użati biex jiġu assenjati spejjeż għal dmirijiet marbuta mal-PŻR kienu preċiżi, u għalhekk l-eliġibbiltà tal-klejms għall-infiq ma setgħetx tiġi vverifikata. Fl-Ungerija, l-ispejjeż għall-persunal kienu intenzjonati li jkunu eliġibbli biss fir-rigward ta’ uffiċjali assenjati full-time għal attivitajiet speċifikament marbuta mal-PŻR 2007-2013. Madankollu, xi membri tal-persunal li kienu jitrattaw l-AT ġew impjegati f’dipartimenti bi dmirijiet regolari li jmorru lil hinn mill-PŻR (segretarjati ministerjali, unitajiet legali u finanzjarji), iżda mingħajr l-ebda aċċertament reali li huma kienu qed jaħdmu full-time fuq attivitajiet marbuta mal-PŻR. Każijiet simili għal dawn instabu fil-Polonja u fl-Awstrija.

Qasam ieħor ta’ spejjeż kondiviżi taħt il-Pilastru I u l-Pilastru II huwa x-xiri jew il-manutenzjoni ta’ tagħmir jew softwer tal-IT. Fil-Polonja, il-koeffiċjent użat għat-tqassim tal-infiq għall-manutenzjoni tal-IT bejn l-attivitajiet ta’ żvilupp rurali fl-aġenzija tal-pagamenti kien skadut b’mill-anqas erba’ snin. Fl-Italja, ma kienx ċar li t-tagħmir tal-vidjokonferenzi li nxtara mill-Ministeru tal-Agrikoltura u li ġie ddebitat unikament lill-FAEŻR kienx esklussivament għall-użu taħt il-Pilastru II.

Qasam kondiviż finali jikkonċerna l-kontrolli tal-kundizzjonalità²³, fejn, jekk ma ssir l-ebda distinzjoni ċara skont it-tip ta’ appoġġ, jista’ jkun li azzjoni li tittieħed taħt il-FAEG tibbenefika minn finanzjament intenzjonat esklussivament għall-FAEŻR. Fl-Awstrija, il-koeffiċjent użat biex spejjeż għal spezzjoni tal-kundizzjonalità jiġu attribwiti għal klejms tal-SPU (ineliġibbli) meta mqabbla ma’ klejms agroambjentali taħt l-iżvilupp rurali (eliġibbli) ma kienx aġġornat kull sena. Fl-2011, dan inizjalment irriżulta f’pagament eċċessiv ta’ EUR 15 600 mill-FAEŻR.

Irregolaritajiet fl-akkwist

57

L-awditu żvela ħafna problemi bil-prattiki tal-ikkuntrattar u l-akkwist fl-Istati Membri (li affettwaw 17 minn 51 proċedura ta’ akkwist awditjata, prinċipalment fil-qasam ta’ attivitajiet ta’ informazzjoni u promozzjoni). Il-problemi li nqalgħu kienu jinkludu l-użu minn negozjar dirett aktar milli minn sejħiet għall-offerti kompetittivi biex jingħataw kuntratti, bi ksur tad-dispożizzjonijiet dwar it-trasparenza, it-trattament ugwali u n-nondiskriminazzjoni fid-Direttiva dwar l-Akkwist²⁴ u, f’xi każijiet, tar-regoli nazzjonali rilevanti. L-użu mill-proċedura l-ħażina mhux biss jikser il-liġi tal-UE u/jew il-liġi nazzjonali; iżda jmur ukoll kontra r-regoli tas-suq miftuħ, jiddiskrimina kontra kuntratturi potenzjali oħra u jista’ jirriżulta f’infiq eċċessiv.

Kaxxa 3

Eżempji ta’ irregolaritajiet fl-akkwist

L-użu mill-proċedura żbaljata

Fl-Italja, żewġ servizzi ta’ aġenziji tal-ivvjaġġar (b’valur ta’ EUR 170 000 u EUR 130 000 rispettivament) inxtraw permezz ta’ negozjar dirett, bi ksur tar-regoli nazzjonali li jiddikjaraw li kuntratti li jaqbżu l-EUR 40 000 jridu jkunu miftuħa għall-kompetizzjoni.

Fil-Polonja, intuża negozjar dirett mingħajr ġustifikazzjoni biex jiġu kondiviżi kuntratti ma’ dipartiment subordinat tal-gvern (servizzi ta’ lukandi, forniment tal-ikel, konferenzi u taħriġ) u ma’ kuntrattur preċedenti (servizzi tal-IT mwassla lil aġenzija tal-gvern).

L-ipprezzar eċċessiv ta’ kuntratti

Fl-Ungerija, kuntratt qafas kumpless ma’ organizzatur tal-avvenimenti ngħata fl-2008 abbażi ta’ prezzijiet unitarji li xorta kienu jkunu għoljin wisq anke sitt snin aktar tard. Sussegwentement, il-kuntratt bi prezz eċċessiv ġie tterminat sentejn kmieni.

L-ispeċifikazzjonijiet għall-offerti huma ostaklu għat-trasparenza u t-trattament ugwali

Fl-Italja, l-awditu żvela każijiet multipli ta’ sejħiet għall-offerti pubbliċi b’informazzjoni limitata jew impreċiża dwar il-kriterji tekniċi li kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni meta ssir l-għotja ta’ kuntratt. Dan għamilha diffiċli għal offerenti kompetenti iżda mingħajr esperjenza, li jifformulaw l-offerti tagħhom b’mod korrett, u kkumplika wkoll il-kompitu ta’ valutazzjoni tal-merti relattivi tal-offerti u ta’ ġustifikazzjoni tad-deċiżjoni finali tal-għotja.

Sistemi ta’ kontroll mhux applikati tajjeb biżżejjed

58

Minkejja l-kummenti fil-paragrafu 56, sibna li s-sistemi ta’ kontrolli tal-Istati Membri biex jiġi determinat jekk l-ispejjeż ġewx assenjati b’mod korrett għall-Pilastru II ma kinux jaħdmu sewwa. F’ħafna każijiet fejn l-Istati Membri kellhom koeffiċjenti speċifikati jew kalkoli oħra biex tiġi stabbilita d-diviżjoni tal-ispejjeż bejn il-FAEG u l-FAEŻR, il-formuli ma ġewx applikati sistematikament jew ġew aġġornati fuq bażi irregolari, madankollu l-ebda kontroll ma kien identifika dawn in-nuqqasijiet għall-korrezzjoni. F’dan ir-rigward huwa ta’ inkoraġġiment li wieħed jinnota li, minn meta sar l-awditu ‘l hawn, il-Kummissjoni rrinforzat ir-regoli li jirregolaw il-kontrolli tal-Istati Membri fir-rigward tan-nefqa għall-assistenza teknika²⁵.

59

Bl-istess mod, il-maġġoranza vasta ta’ proġetti li fihom identifikajna irregolaritajiet fl-akkwist kienu diġà ġew suġġetti għal kontrolli amministrattivi mill-awtoritajiet nazzjonali rilevanti. Peress li dawn il-kontrolli ma kinux identifikaw in-nuqqasijiet maqbuda mill-QEA, ġie żvelat li kienu ineffettivi. Għal darba oħra, b’rispons għall-ħtieġa li tittieħed azzjoni biex titjieb l-effiċjenza tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-Istati Membri għall-AT, il-Kummissjoni diġà rrappurtat li qed tabbozza gwida dwar l-akkwist pubbliku għall-perjodu 2014-2020.

Kemm hu adatt il-qafas tal-prestazzjoni għall-AT?

60

Il-preambolu għar-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi ekonomija, effiċjenza u effettività bħala l-prinċipji prinċipali ta’ ġestjoni finanzjarja tajba fl-oqsma kollha ta’ nfiq tal-baġit. Biex jiġu salvagwardjati dawn il-prinċipji, għandhom jiġu ssettjati objettivi SMART²⁶ għal kull settur ta’ attività u dawn għandhom jiġu mmonitorjati permezz ta’ indikaturi tal-prestazzjoni, proċess li jwassal għal “dikjarazzjonijiet ta’ attività” annwali. Fl-aħħar nett, l-istituzzjonijiet (f’dan il-każ il-Kummissjoni) huma meħtieġa jagħmlu evalwazzjonijiet ex-ante u ex-post²⁷.

61

Fil-kuntest ta’ ġestjoni kondiviża, il-kompiti ta’ hawn fuq jiġu ddelegati lill-Istati Membri, li huma responsabbli biex jiżguraw li l-fondi jintużaw skont ir-regoli u l-prinċipji applikabbli²⁸.

62

Għalhekk, l-użu mill-finanzjament kollu tal-PAK huwa rregolat b’mod strett minn rekwiżiti relatati ma’ garanziji dwar ix-xerqien tan-nefqa. L-awditu żvela li l-awtoritajiet inkarigati mill-implimentazzjoni spiss jeskludu l-assistenza teknika mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli. Madankollu, kif spjegat fil-Kaxxa 4, l-obbligi fir-Regolament Finanzjarju huma daqstant validi għall-assistenza teknika bħala attività fil-qasam ta’ politika “Agrikoltura u żvilupp rurali”.

Kaxxa 4

L-AT hija attività jew sempliċiment għodda?

B’mod ġenerali, l-awditu sab li l-awtoritajiet responsabbli jqisu li l-assistenza teknika, bħala sors ta’ appoġġ amministrattiv għall-operazzjonijiet essenzjali ta’ finanzjament, għandha tkun eżentata mir-rekwiżiti regolatorji dwar il-prestazzjoni. Għall-Awstrija, l-AT hija purament u sempliċiment għodda għall-implimentazzjoni tal-PŻR, u l-uniku indikatur tal-effettività tagħha huwa s-suċċess tal-programmi. F’dan id-dawl, l-AT ma tistax tiġi ppjanata u ma tistax tiġi assenjata objettivi jew indikaturi, li fil-verità aktar jagħmlu parti mill-miżuri prinċipali²⁹ li għalihom hija tikkontribwixxi. Għall-Kummissjoni, li tippreżenta l-AT bħala attività kkonsolidata separata fiha nnifisha tkun tagħmilha diffiċli biex l-input li jkun sar f’kull qasam ta’ attività tal-iżvilupp rurali jiġi vvalutat.

Ir-regolamenti jikkontradixxu dan ir-raġunament, li jistabbilixxi li l-finanzjament mill-AT huwa b’xi mod passiv u ma jifformax parti mill-qafas tal-prestazzjoni operazzjonali. L-Artikolu 66 tar-Regolament dwar il-FAEŻR isejjaħ l-AT kemm “attività” kif ukoll “miżura”, u l-Artikolu 2(d) jiddefinixxi “miżura” bħala “sett ta’ operazzjonijiet li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni ta’ assi”. Barra minn hekk, minħabba l-volum ta’ fondi impenjati għall-infiq relatat mal-AT, partikolarment fl-Istati Membri (aktar minn EUR 1,5 biljun), huwa essenzjali li jkun ċar li dan jiġi mmaniġġjat tajjeb u li jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-programmi. Dan jista’ jinkiseb l-aħjar permezz ta’ ppjanar, monitoraġġ u evalwazzjoni korretti tal-impatti speċifiċi tiegħu.

63

Għalkemm l-AT hija parti żgħira mill-infiq globali, hija tirrappreżenta ammont sinifikanti ta’ flus matul il-perjodu ta’ programmazzjoni u jeħtieġ li tiġi kontabilizzata b’mod dovut. Minkejja l-aċċertamenti mill-Kummissjoni u l-Istati Membri li l-infiq tagħhom relatat mal-AT għal spejjeż nonoperazzjonali huwa kemm neċessarju kif ukoll proporzjonat, u li jagħti kontribut ta’ valur għas-suċċess tal-programmi, kollox ikkunsidrat, ma jeżisti l-ebda qafas tal-prestazzjoni li jiddimostra li dan huwa l-każ. Il-qasam huwa kkaratterizzat minn ippjanar pluriennali inadegwat, ebda valutazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet, objettivi impreċiżi (u għaldaqstant mhux SMART), u ebda monitoraġġ u evalwazzjoni orjentati lejn il-programmi ta’ AT (minflok, l-aspetti finanzjarji jingħataw l-akbar importanza).

Ippjanar u valutazzjoni tal-ħtiġijiet mhux tajbin biżżejjed

64

Sabiex l-objettivi jkunu jistgħu jiġu żviluppati u l-miri ssettjati b’mod xieraq, huwa importanti li jsiru valutazzjoni inizjali tal-ħtiġijiet u pjan għat-terminu medju u dak twil. Barra minn hekk, dan huwa parti mill-proċedura ta’ evalwazzjoni ex-ante stabbilita fir-Regolament dwar il-FAEŻR³⁰.

65

Fil-Kummissjoni, riżultat wieħed tal-perċezzjoni tal-infiq relatat mal-AT bħala appoġġ amministrattiv huwa li dan ġeneralment jitqies bħala nefqa annwali. Fi kważi l-oqsma kollha ta’ attività (bl-eċċezzjoni ta’ studji u evalwazzjonijiet u tal-ENRD), la kien hemm valutazzjoni inizjali tal-ħtiġijiet għall-perjodu u lanqas ippjanar pluriennali tal-użu mill-fondi. Dan irriżulta, f’xi każijiet, l-allokazzjonijiet tal-baġit ġew imġedda minn sena għall-oħra mingħajr konferma jekk il-ħtieġa (fuq terminu qasir) li kienet ġiet espressa xi snin qabel kinitx għadha valida. Barra minn hekk, mingħajr valutazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet l-implimentazzjoni tista’ ssir aleatorja u mhux iffokata.

66

Ir-Regolament dwar il-FAEŻR kien jeħtieġ li l-Istati Membri jwettqu evalwazzjoni ex ante tal-PŻR tagħhom sabiex “tidentifika u tivvaluta l-ħtiġijiet fil-perijodu medju u fit-tul, l-għanijiet li jridu jinkisbu, ir-riżultati mistennija, il-miri kwantifikati partikolarment f’termini ta’ impatt fir-rigward tas-sitwazzjoni bażika, il-valur miżjud tal-Komunità, safejn ittieħed kont tal-prijoritajiet tal-Komunità, il-lezzjonijiet meħuda mill-programmazzjoni preċedenti u l- kwalità tal-proċeduri għall-implimentazzjoni, il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u l-ġestjoni finanzjarja.³¹”

67

L-istess bħall-Kummissjoni, il-ħames Stati Membri ġeneralment ħallew barra l-assistenza teknika mill-valutazzjoni pluriennali tagħhom tal-ħtiġijiet għall-iżvilupp rurali. Il-konsegwenza prinċipali ta’ din il-politika ġiet fil-forma ta’ baġits għall-AT li kienu instabbli u suġġetti għal tibdil permezz ta’ digriet amministrattiv. Anke fil-Polonja, li ma pproduċietx valutazzjoni tal-ħtiġijiet fir-rigward tal-AT għal komponent wieħed tal-PŻR tagħha, il-baġit inizjali ġie stmat b’mod sinifikattivament insuffiċjenti. F’konformità mal-approċċ tagħha ta’ ebda intervent għall-infiq tal-Istati Membri taħt din l-intestatura, il-Kummissjoni aċċettat l-emendi neċessarji tal-programmi mingħajr riżerva.

Objettivi ‘l bogħod milli jkunu SMART

68

L-iskop ta’ objettivi SMART huwa li l-finanzjament jiġi mmirat b’mod aktar preċiż u għaldaqstant jilħqu għanijiet speċifiċi b’mod aktar effiċjenti. Objettivi li huma SMART jipprovdu wkoll qafas aktar ċar għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tar-riżultati.

69

Minħabba l-ippjanar u l-valutazzjoni inadegwati tagħha tal-ħtiġijiet, ġeneralment il-Kummissjoni naqset milli tiżviluppa objettivi SMART għal finanzjament mill-AT. L-assistenza teknika ma tidhirx fil-pjanijiet dettaljati annwali ta’ ġestjoni tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali li jagħtu sommarju tal-objettivi u l-indikaturi tad-dipartiment għas-sena li jkun imiss — anke għalkemm il-proġetti u l-azzjonijiet appoġġati minn finanzjament mill-AT huma inklużi f’dawk il-pjanijiet. U lanqas id-deċiżjonijiet operazzjonali ta’ finanzjament imħejjija mid-DĠ ma għandhom objettivi jew indikaturi SMART għall-proġetti tal-AT, li huma ttrattati bl-istess mod bħan-nefqa amministrattiva ġenerali tal-Kummissjoni. L-unika eċċezzjoni hija l-qasam ta’ evalwazzjonijiet u studji, li, kif diġà ġie nnotat, jibbenefikaw minn ippjanar pluriennali u għandhom objettivi SMART li huma mibnija fir-rekwiżiti tar-regolamenti speċifiċi rilevanti.

70

Fl-Istati Membri, ftit li xejn sar għall-iżvilupp ta’ objettivi speċifiċi tal-AT. In-nuqqas ta’ ppjanar pluriennali f’oqsma diskreti ta’ attività tal-AT (eż. miżuri ta’ informazzjoni u komunikazzjoni tan-netwerk rurali nazzjonali) xekkel it-trasparenza u d-definizzjoni tal-objettivi. Lanqas ma kien ta’ għajnuna l-fatt li ma kienx hemm distinzjoni ċara bejn l-oqsma individwali ta’ attività tal-AT, jew bejniethom u attivitajiet simili oħra li mhux relatati mal-għanijiet tal-FAEŻR. Mill-ħames Stati Membri miżjura, l-Italja biss marret lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni ġenerali tar-regolamenti. Madankollu, anke fl-Italja l-objettivi ma kinux kwantifikati u ma kellhomx żmien speċifikat biex jintlaħqu.

Kaxxa 5

Eżempji ta’ objettivi fformulati b’mod inadegwat mid-dokumenti ta’ programmazzjoni tal-Istati Membri

L-objettivi Litwani kienu jinkludu dan li ġej: “li tiġi żgurata tħejjija xierqa, implimentazzjoni u evalwazzjoni effiċjenti tal-programm […] li tiġi żgurata preżentazzjoni xierqa u promozzjoni għall-informazzjoni […] li tiġi żgurata aċċessibilità tal-informazzjoni”.

L-objettivi Pollakki kienu essenzjalment limitati għal premessa tal-attivitajiet koperti mill-Artikoli 66 u 68 tar-Regolament dwar il-FAEŻR. Għaldaqstant, għalkemm konformi mar-rekwiżiti regolatorji, l-objettivi ma speċifikawx ir-riżultati jew l-impatti antiċipati tal-assistenza teknika, u ma indirizzawx kif il-prestazzjoni tal-AT għandha titkejjel.

Monitoraġġ u evalwazzjoni limitati

71

Ir-Regolament Finanzjarju jagħmel ċerti stipulazzjonijiet għall-attivitajiet ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Essenzjalment, għandhom jinħarġu rapporti annwali għall-awtorità baġitarja dwar l-ilħuq ta’ objettivi vvalutat bi tqabbil ma’ indikaturi tal-prestazzjoni³².

72

Fl-iżvilupp rurali³³, il-punti ewlenin għall-2007-2013 kienu jinkludu r-rekwiżit għal qafas komuni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni (CMEF) bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, b’għadd limitat ta’ indikaturi komuni għall-PŻR kollha. Kull Stat Membru kien ukoll mistenni li jissettja indikaturi addizzjonali li jippermettu li l-progress, l-effiċjenza u l-effettività tal-PŻR tiegħu jitkejlu fl-istadji kollha tal-implimentazzjoni. Kellu jkun hemm rapport ta’ progress annwali għall-Kummissjoni, kif ukoll evalwazzjonijiet ex-ante, ta’ nofs it-terminu u ex-post tal-kwalità, l-effiċjenza u l-effettività tal-programmi.

73

Is-CMEF ġie stabbilit kif meħtieġ. Madankollu, f’konformità mal-fehma li l-assistenza teknika mhijiex suġġetta għal rekwiżiti tal-prestazzjoni, ma ssemmitx fil-gwida ġenerali dwar is-CMEF u kienet nieqsa wkoll mid-deskrizzjoni ta’ miżuri u indikaturi komuni.

74

Għalhekk, fil-Kummissjoni l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-finanzjament mill-AT huma limitati daqs kemm hu l-ippjanar tal-AT. Ma hemmx kriterji li jagħmlu l-konnessjoni mal-prestazzjoni kumplessiva tal-programmi, iżda hemm fokus kbir ħafna fuq aspetti finanzjarji u fuq aspetti oħra li huma purament amministrattivi, bħar-rispett għal-limiti massimi tal-infiq u d-dati ta’ skadenza tal-eżekuzzjoni tal-kuntratti.

75

Is-sitwazzjoni hija simili ħafna fl-Istati Membri, għal darb’oħra għaliex l-assistenza teknika ma tidhirx fis-CMEF. Il-monitoraġġ mill-Kummissjoni tal-PŻR tal-Istati Membri huwa limitat għal kontrolli tal-implimentazzjoni baġitarja u konformità mal-limitu massimu ta’ 4 %. L-għodda prinċipali ta’ monitoraġġ tal-Istati Membri nfushom huwa r-rapport ta’ progress annwali li kull wieħed minnhom jipproduċi dwar il-PŻR tiegħu, iżda r-rapporti ta’ progress annwali dwar tlieta mis-sitt PŻR eżaminati ma kien fihom l-ebda evalwazzjoni tal-AT. Barra minn hekk, fejn ingħatat evalwazzjoni ta’ dan it-tip, in-nuqqas ta’ indikaturi tal-prestazzjoni u tal-impatt jew ta’ linji gwida ċari għall-preżentazzjoni illimita l-ambitu tal-monitoraġġ għall-eżekuzzjoni finanzjarja.

L-impatt ta’ qafas tal-prestazzjoni inadegwat

76

Bħala l-korp responsabbli għall-eżekuzzjoni tal-baġit tal-UE, hija l-Kummissjoni li trid tiggarantixxi l-ġestjoni finanzjarja tajba tal-FAEŻR. Dan il-kompitu jinkludi li toffri gwida soda dwar l-użu effiċjenti u effettiv mill-AT. Madankollu, billi ma tiddefinixxix il-ħtiġijiet proprji tagħha fir-rigward tal-AT bħala parti mill-qafas tal-prestazzjoni, u billi ma tinsistix li l-Istati Membri jagħmlu l-istess, il-Kummissjoni ċaħħdet lilha nfisha minn għodda għall-valutazzjoni tal-impatt globali tal-infiq relatat mal-AT u għaldaqstant mill-immirar tal-finanzjament għal fejn dan ikun tal-akbar benefiċċju.

77

Qafas tal-prestazzjoni jista’ wkoll ikun utli bħala bażi għall-proposta ta’ soluzzjonijiet tal-AT għal problemi speċifiċi li jistgħu jirriżultaw fir-rigward tal-FAEŻR. Meta, fl-2011 u fl-2012, il-Kummissjoni stiednet lill-Istati Membri kollha biex jiżviluppaw pjanijiet ta’ azzjoni għat-tnaqqis tar-rata inaċċettabbli ta’ żball fl-iżvilupp rurali, intilfet opportunità biex l-assistenza teknika tiġi identifikata bħala mezz għall-iffaċilitar jew l-appoġġ ta’ azzjoni korrettiva.

78

Sa fejn l-elementi ta’ ppjanar, monitoraġġ u evalwazzjoni meħtieġa bir-Regolament Finanzjarju huma stabbiliti fil-Kummissjoni u fl-Istati Membri, huma jkopru attivitajiet operazzjonali aktar milli n-nefqa amministrattiva li issa tirrappreżenta l-akbar sehem tal-baġits għall-AT. Raġuni ewlenija hija li huwa diffiċli ħafna jiġi ppjanat u vvalutat il-kontribut tal-pagi, pereżempju, għall-prestazzjoni kumplessiva tal-programmi. Dan it-tip ta’ nfiq huwa ferm anqas kompatibbli mal-ħtieġa li tiġi dimostrata konformità mal-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba milli hi n-nefqa operazzjonali.

Netwerking: potenzjal għal qafas tal-prestazzjoni effettiv

79

L-ENRD³⁴ huwa l-uniku komponent tal-assistenza teknika fil-Kummissjoni li ġie espliċitament definit fil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-agrikoltura u l-iżvilupp rurali. L-ENRD għandu għanijiet ċari marbuta mal-konsolidazzjoni u t-tisħiħ ta’ prattiki u kapaċità tal-iżvilupp rurali madwar l-Unjoni kollha.

80

Wieħed mill-kompiti tal-ENRD huwa li jappoġġa n-netwerks rurali nazzjonali (NRN) fl-Istati Membri, li huma wkoll iffinanzjati mill-assistenza teknika³⁵. Limitu massimu assolut ta’ 25 % ta’ kull allokazzjoni għall-NRN ġie stabbilit għall-istrutturi amministrattivi meħtieġa³⁶, u l-bqija jrid jintnefaq fuq pjan ta’ azzjoni li jkun fih attivitajiet speċifikati ta’ informazzjoni u ta’ tisħiħ tal-kapaċità³⁷.

81

Għalhekk, fil-każ ta’ kemm l-ENRD kif ukoll tan-netwerks nazzjonali, il-leġiżlazzjoni ssettjat linji gwida aktar preċiżi dwar l-użi minn finanzjament mill-AT, b’distinzjoni ċara bejn dak li hu operazzjonali u dak li mhuwiex. Il-biċċa l-kbira mill-infiq fuq in-netwerk huwa teoretikament kompatibbli ma’ qafas tal-prestazzjoni, li għandu jagħmilha aktar faċli li tiġi żgurata l-koerenza tal-attivitajiet tal-AT f’dan il-qasam u għandu jiffaċilita l-evalwazzjoni u l-verifikazzjoni f’konformità mal-prinċipji ġenerali ta’ ġestjoni finanzjarja tajba.

82

Madankollu, l-attivitajiet tan-netwerk spiss kienu karatterizzati mill-istess ippjanar, monitoraġġ u evalwazzjoni inkompleti bħall-AT fl-iżvilupp rurali fl-intier tagħha. B’mod ġenerali, l-impatt tagħhom huwa diffiċli li jiġi vvalutat — għalkemm tista’ ssir eċċezzjoni għall-NRN Taljan (ara l-Kaxxa 6), li f’ċerti aspetti huwa mudell għall-ippjanar u l-operat tal-AT.

Kaxxa 6

L-NRN Taljan³⁸ bħala eżempju ta’ qafas tal-prestazzjoni li jiffunzjona

L-awditu sab li l-NRN Taljan laħaq il-biċċa l-kbira mill-objettivi operazzjonali globali tiegħu (governanza mtejba, bini tal-kapaċità amministrattiva u maniġerjali, il-kondiviżjoni ta’ għarfien u prattiki tajbin), u li offra koordinazzjoni u appoġġ effettivi għall-PŻR reġjonali tal-Italja (permezz ta’ kollazzjoni tad-data u konsulenza) filwaqt li ppromwova wkoll kooperazzjoni transnazzjonali. L-NRN għandu sit web popolari u jorganizza firxa varjata ta’ inizjattivi u avvenimenti. L-attivitajiet ta’ komunikazzjoni tiegħu għandhom bażi wiesgħa ħafna (inkluża komunità web għal bdiewa żgħażagħ u proġetti tal-iskola). Għall-identifikazzjoni u l-promozzjoni ta’ prattiki tajbin, ġew organizzati kompetizzjonijiet bil-vidjo għal bdiewa żgħażagħ, u x-xogħol tar-rebbieħa ttella’ fuq is-sit web tal-NRN.

Il-kisbiet u s-suċċess tal-NRN mal-partijiet interessati tiegħu huma parzjalment dovuti għall-ippjanar dettaljat tal-outputs operazzjonali. Imbagħad l-NRN jiġi mmonitorjat u evalwat bi tqabbil ma’ firxa ta’ indikaturi akkumpanjati minn valuri fil-mira. Sett ta’ indikaturi tal-outputs (eż. laqgħat li saru, linji gwida ppubblikati) huwa relatat ma’ azzjonijiet speċifiċi tal-programmi, filwaqt li indikaturi tar-riżultati (rati ta’ sodisfazzjon tal-klijenti, tixrid ta’ prattiki tajbin) u indikaturi tal-impatt (għadd ta’ atturi ewlenin involuti fil-governanza, perċezzjoni pubblika tal-viżibbiltà tal-politiki ta’ żvilupp rurali għall-NRN fl-intier tiegħu ġew stabbiliti).

Fl-aħħar nett, il-programm tal-NRN jieħu kont tal-evalwazzjonijiet, ex-ante u dawk li għadhom għaddejjin, tal-finanzjament mill-AT. Ir-rakkomandazzjonijiet kollha li saru fl-2010 mill-evalwatur indipendenti ta’ nofs it-terminu li dwar il-ħtieġa għal qafas tal-indikaturi komuni għall-azzjonijiet kollha tal-AT ġew segwiti mill-awtoritajiet Taljani bil-ħsieb li tittejjeb il-kwalità tal-monitoraġġ.

12L-Artikolu 1(4) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1258/1999 tas-17 ta’ Mejju 1999 dwar il-finanzjament tal-politika komuni agrikola (ĠU L 160, 26.6.1999, p. 103) (imħassar kompletament fi tmiem l-2006) iddikjara: “In-nefqa li għandha x’taqsam mal-ispejjeż amministrattivi u tal-persunal miġrura (imġarrba) mill-Istati Membri u minn dawk li jirċievu l-għajnuna […] ma għandhiex tittieħed [mill-FAEGG]”.

13L-Artikolu 121(7) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 1268/2012 tad-29 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli tal-applikazzjoni tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU L 362, 31.12.2012, p. 1).

14Il-formulazzjoni użata fl-Artikolu 6 tar-Regolament “il-ġdid” dwar il-finanzjament tal-PAK (ir-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 352/78, (KE) Nru 165/94, (KE) Nru 2799/98, (KE) Nru 814/2000, (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 485/2008 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 549)) hija aktar ċara iżda mhux sostanzjalment differenti.

15DG Agriculture and Rural Development 2013 Information Technology Master Plan (Il-Pjan Regolatiorju 2013 tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali għat-Teknoloġija tal-Informatika), p. 12.

16L-Artikolu 66(2) u 66(3).

17Fil-fatt, il-Bulgarija u r-Rumanija ma wiġbux għall-istħarriġ, iżda l-informazzjoni meħtieġa kienet disponibbli fil-PŻR ta’ dawn il-pajjiżi u f’ripartizzjonijiet tal-infiq ipprovduti mill-Kummissjoni.

18L-Artikolu 41(2) tar-Regolament (KE) Nru 1974/2006.

19Metis GmbH, Co-financing salaries, bonuses, top-ups from Structural Funds during the 2007-2013 period (Kofinanzjament ta’ salarji, bonusijiet, top-ups mill-Fondi Strutturali matul il-perjodu 2007-2013), l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu, 2014.

20Ibid., p. 67.

21http://ec.europa.eu/atwork/synthesis/aar/doc/agri_aar_2013.pdf

22L-eċċezzjoni hija l-Ungerija, li ddeċidiet li tillimita l-finanzjament tagħha mill-AT għall-2014-2020 għall-operat tan-netwerk rurali nazzjonali u attivitajiet relatati, għal rata totali ta’ 2,4 %. Il-ħtiġijiet l-oħra kolla ta’ finanzjament tal-iżvilupp rurali għandhom jiġu ssodisfati mill-baġit nazzjonali.

23“Kundizzjonalità” hija r-rekwiżit li l-bdiewa li jirċievu pagamenti diretti taħt il-Pilastru I għandhom jissodisfaw standards bażiċi dwar l-ambjent, is-sikurezza tal-ikel, u s-saħħa tal-annimali u l-pjanti u l-benessri tal-annimali. Din tapplika wkoll għall-biċċa l-kbira mill-pagamenti ambjentali taħt il-Pilastru II.

24Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi (ĠU L 134, 30.4.2004, p. 114).

25L-Artikolu 62 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 809/2014 tas-17 ta’ Lulju 2014 li jistabbilixxi r-regoli għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tas-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll, tal-miżuri tal-iżvilupp rurali u tal-kundizzjonalità (ĠU L 227, 31.7.2014, p. 69) jpoġġi b’mod ċar in-nefqa għall-AT tal-Istati Membri taħt ir-rekwiżit ġenerali għal kontrolli u rappurtar amministrattivi u fuq il-post. Huwa jenfasizza wkoll l-indipendenza billi jistipula li l-korpi ta’ kontroll iridu jkunu “(j)iffunzjona(w) b’mod indipendenti” mill-korpi li jawtorizzaw il-pagament.

26“Speċifikċi, li jistgħu jitkejlu u jinkisbu, rilevanti u f’waqthom”.

27Il-prinċipji u r-regoli f’dan il-paragrafu huma koperti mill-Artikolu 27 tar-Regolament Finanzjarju tal-2002.

28Ara l-Artikolu 53b tar-Regolament Finanzjarju tal-2002.

29Kif deskritt fit-Titolu IV, il-Kapitolu I, tar-Regolament dwar il-FAEŻR. L-assistenza teknika tiġi ttrattata fit-Titolu IV, il-Kapitolu II.

30L-Artikolu 85.

31L-Artikolu 85.

32L-Artikolu 27(3) tar-Regolament Finanzjarju tal-2002.

33L-Artikoli 77 sa 87 tar-Regolament dwar il-FAEŻR.

34Stabbilit skont l-Artikolu 67 tar-Regolament dwar il-FAEŻR.

35Taħt l-Artikolu 68 tar-Regolament dwar il-FAEŻR

36L-Artikolu 41(2) tar-Regolament (KE) Nru 1974/2006.

37“[…] mill-inqas l-identifikazzjoni u l-analiżi ta’ prassi tajba trasferibbli u l-għoti ta’ informazzjoni dwarha, il-ġestjoni tan-netwerk, l-organizzazzjoni ta’ skambji ta’ esperjenza u kompetenzi (know-how), it-tħejjija ta’ programmi ta’ taħriġ għal gruppi ta’ azzjoni lokali li qed jiffurmaw u l-assistenza teknika għal kooperazzjoni interterritorjali u transnazzjonali.”

38L-Italja hija wieħed mill-għadd żgħir ta’ Stati Membri b’sistema ta’ PŻR reġjonali. Dan ifisser li l-NRN huwa wkoll korp ta’ koordinazzjoni u appoġġ għar-reġjuni fl-oqsma kollha tal-politika ta’ żvilupp rurali u mhux biss miżura tal-assistenza teknika. Għalhekk huwa suġġett għar-rekwiżiti tas-CMEF, daqslikieku kien PŻR nazzjonali.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

83

Kumplessivament, il-Qorti tikkonkludi li minħabba n-nuqqas ta’ qafas tal-prestazzjoni adatt għan-nefqa għall-AT fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, la l-Kummissjoni u lanqas l-Istati Membri ma jistgħu jiddimostraw kemm l-assistenza teknika kkontribwixxiet b’mod sodisfaċenti għall-objettivi ta’ politika ġenerali tal-PAK.

84

Minkejja l-ammonti sinifikanti involuti, il-qafas leġiżlattiv ma jiddefinixxix l-AT b’mod ċar, u r-regoli huma vagi dwar kif din tista’ tintuża. L-awditu wera li l-Kummissjoni u l-Istati Membri ħadu vantaġġ sħiħ minn din is-sitwazzjoni. Madankollu, il-libertà tal-għażla irriżultat f’nuqqas ta’ rigorożità (il-paragrafu 28). Il-Kummissjoni ma żviluppatx linji gwida komprensivi dwar il-finanzjament mill-AT, la internament u lanqas għall-Istati Membri (il-paragrafi 30 u 37).

85

Fil-Kummissjoni, id-distinzjoni bejn in-nefqa operazzjonali u l-ispejjeż amministrattivi ġenerali ma baqgħetx ċara. B’mod partikolari, l-infiq fuq il-manutenzjoni tal-IT huwa parti mill-baġit għall-AT li dejjem qed issir aktar prominenti (il-paragrafi 32 sa 35). Sadattant, erbgħa mill-ħames Stati Membri awditjati rrappurtaw li l-ispejjeż amministrattivi jikkostitwixxu l-akbar sehem tal-infiq tagħhom fuq l-assistenza teknika, b’enfasi fuq il-pagi. F’sitwazzjonijiet fejn il-persunal ikkonċernat xorta waħda jkun meħtieġ jimplimenta l-politika, dan l-użu mill-AT effettivament jirrappreżenta appoġġ baġitarju. Issa hija prattika standard f’ħafna oqsma ta’ politika tal-UE li l-pagi jiġu ffinanzjati mill-assistenza teknika (il-paragrafi 39 sa 45).

86

In-nuqqas ta’ distinzjoni ċara bejn l-ispejjeż operazzjonali u dawk amministrattivi, u n-nuqqas ta’ ċarezza fir-rigward tan-natura tal-attivitajiet li l-AT suppost li tkopri, inaqqsu it-trasparenza baġitarja u jxekklu l-iskrutinju ta’ kif jintnefqu l-baġits (il-paragrafi 26 sa 28).

87

L-awditu żvela xi ineliġibbiltà formali fil-Kummissjoni, minħabba l-assenjar skorrett ta’ spejjeż għall-baġit (il-paragrafu 52). Fl-Istati Membri, il-problemi prinċipali huma relatati mal-użu mill-finanzjament għal attivitajiet kondiviżi bejn iż-żewġ pilastri (u għaldaqstant mhux eliġibbli għal kollox) jew ma’ problemi bl-ikkuntrattar u l-akkwist. Minkejja dan, il-Qorti tikkonkludi li l-biċċa l-kbira min-nefqa għall-AT tissodisfa l-kriterji flessibbli ta’ eliġibbiltà li attwalment huma fis-seħħ.

88

Il-Qorti sabet li, fil-prattika, spejjeż amministrattivi bħal pagi jew IT spiss huma relatati maż-żewġ pilastri tal-PAK. Għalhekk, il-fatt li huma eliġibbli taħt il-Pilastru II biss (fl-Istati Membri) jew, b’mod proporzjonali, kemm taħt il-Pilastru I kif ukoll taħt il-Pilastru II (fil-Kummissjoni) joħloq il-ħtieġa għal proċeduri diffiċli biex jiġi ġġustifikat il-mod li bih l-ispejjeż jiġu allokati (il-paragrafi 52, 54 sa 56).

89

Barra minn hekk, huwa inerentement diffiċli li jitkejjel il-valur għall-flus fil-kuntest ta’ spejjeż amministrattivi. Għaldaqstant, għalkemm l-assorbiment ta’ spejjeż ta’ dan it-tip mill-AT x’aktarx b’xi mod jikkontribwixxi b’xi modi għall-ilħuq tal-objettivi ta’ politika tal-PAK, huwa prattikament impossibbli li ssir valutazzjoni affidabbli ta’ dan il-kontribut u, b’mod partikolari, li jiġi dimostrat li din il-forma ta’ nfiq relatat mal-AT tirrappreżenta valur aħjar għall-flus mill-infiq dirett fuq il-miżuri prinċipali tal-PAK (il-paragrafi 46 sa 48).

90

Barra minn hekk, jekk l-ispejjeż amministrattivi jitħallew ikunu taħt l-assistenza teknika, kemm lill-Kummissjoni kif ukoll l-Istati Membri jkunu f’pożizzjoni ta’ kunflitt ta’ interess. Bħala maniġers tal-PAK, huma jiddeċiedu kemm għandu jintnefaq fuq miżuri differenti, inkluża l-AT, bil-għan li jinkiseb l-aħjar valur għall-flus. Fl-istess waqt, bħala benefiċjarji tal-AT mħallsa fir-rigward tan-nefqa amministrattiva, huma għandhom inċentiv biex jimmassimizzaw il-pagamenti lejn l-ispejjeż neċessarji ta’ ġestjoni tal-programmi (il-paragrafu 49).

Rakkomandazzjoni 1

Il-Kummissjoni għandha tikkjarifika l-ambitu u l-applikazzjoni tal-assistenza teknika. B’mod partikolari, hija għandha tikkjarifika d-distinzjoni bejn nefqa operazzjonali/nefqa għall-”bini tal-kapaċità”u spejjeż eliġibbli amministrattivi/spejjeż tal-”appoġġ baġitarju”, notevolment fil-każ ta’ pagi.

Kjarifika ta’ dan it-tip ittejjeb it-trasparenza dwar il-modi ta’ kif il-finanzjament jista’ jintuża. Il-Kummissjoni għandha timmonitorja mill-qrib l-implimentazzjoni tal-AT mill-Istati Membri.

Rakkomandazzjoni 2

Il-Kummissjoni għandha tieħu wkoll miżuri xierqa biex tiżgura li nefqa amministrattiva ġenerali bħall-manutenzjoni regolari tal-IT ma tiġix iddebitata għal-linja tal-baġit tal-assistenza teknika.

Rakkomandazzjoni 3

Fil-futur, il-Kummissjoni għandha teħtieġ li l-Istati Membri jirrappurtaw spejjeż amministrattivi/spejjeż tal-”appoġġ baġitarju” għall-iżvilupp rurali, separatament, biex b’hekk ikun aktar trasparenti li parti mill-finanzjament mill-AT tintnefaq fuq appoġġ ta’ dan it-tip.

91

Il-Qorti sabet li la l-Kummissjoni u lanqas l-Istati Membri ma stabbilixxew qafas tal-prestazzjoni adatt biex jiddimostraw il-ħtieġa u l-effettività tal-finanzjament mill-AT. L-impreċiżjoni li biha l-assistenza teknika ġiet stabbilita fir-regolamenti għall-2007-2013 ippermettiet lill-awtoritajiet maniġerjali jeskluduha minn dan l-aspett essenzjali ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. Minħabba li l-biċċa l-kbira mill-infiq relatat mal-AT mhuwiex operazzjonali, dan ġeneralment jitqies li huwa nefqa annwali u ma deherx fil-qafas komuni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. B’riżultat ta’ dan, huwa karatterizzat minn ippjanar pluriennali inadegwat u ma għandux valutazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet, li jwassal għal objettivi impreċiżi u ebda monitoraġġ u evalwazzjoni orjentati lejn il-prestazzjoni (il-paragrafi 60 sa 75).

92

Billi ma tiddefinixxix il-ħtiġijiet proprji tagħha fir-rigward tal-AT bħala parti mill-qafas tal-prestazzjoni, u billi ma tinsistix li l-Istati Membri jagħmlu l-istess, il-Kummissjoni ċaħħdet lilha nfisha minn għodda għall-valutazzjoni tal-impatt globali tal-infiq ralatat mal-AT u mill-immirar tal-finanzjament għal fejn dan ikun tal-akbar benefiċċju. L-effettività potenzjali tal-finanzjament mill-AT huwa għaldaqstant kompromess b’mod aħrax (il-paragrafi 76 sa 78).

93

Il-Qorti sabet li l-arranġamenti għan-netwerking kienu aktar kompatibbli mal-elementi ta’ qafas tal-prestazzjoni, permezz ta’ linji gwida aktar preċiżi dwar l-użi minn finanzjament mill-AT u distinzjoni ċara bejn dak li hu operazzjonali u dak li mhuwiex, flimkien ma’ limitu massimu għall-infiq fuq il-ġestjoni mill-Istati Membri (il-paragrafi 79 sa 82).

Rakkomandazzjoni 4

Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu qafas tal-prestazzjoni adatt għall-finanzjament mill-AT. B’mod partikolari, il-ħtiġijiet tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri fir-rigward tal-AT għandhom jiġu vvalutati b’mod xieraq u għandu jkun hemm mekkaniżmu stabbilit għall-issettjar ta’ objettivi u l-kejl tal-progress lejhom, li min-naħa tiegħu jsaħħaħ l-obbligu ta’ rendikont u jagħmilha possibbli jli l-effettività u l-effiċjenza tal-infiq jitjiebu.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sinjura Rasa BUDBERGYTĖ, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-11 ta’ Marzu 2015.

Għall-Qorti tal-Awdituri

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
President

Anness

Anness

Ippjanar finanzjarju tal-assistenza teknika fl-iżvilupp rurali għall-2007-2013 u l-2014-2020 ibbażat fuq id-data tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali

Stat Membru | 2007-2013 | 2014-2020 | Bidliet għall-2007-2013 meta mqabbel mal-2014-2020 (2007-2013 = 100 %)
Pjan finanzjarju: żvilupp rurali (f’EUR) | Pjan finanzjarju: AT (f’EUR) | AT bħala sehem tal-Iżvilupp Rurali | Pjan finanzjarju: żvilupp rurali (f’EUR) | Pjan finanzjarju: AT (f’EUR) | AT bħala sehem tal-Iżvilupp Rurali | Bidla fl-ippjanar tal-żvilupp Rurali | Bidla fl-ippjanar tal-AT
Il-Belġju¹ | 487 484 306 | 5 653 734 | 1.16 % | 647 797 759 | 7 614 324 | 1.18 % | 132.89 % | 134.68 %
Il-Bulgarija¹ | 2 642 248 596 | 39 545 031 | 1.50 % | 2 338 783 966 | 54 500 000 | 2.33 % | 88.51 % | 137.82 %
Ir-Repubblika Ċeka¹ | 2 857 506 354 | 13 514 430 | 0.47 % | 2 281 445 107 | 22 500 000 | 0.99 % | 79.84 % | 166.49 %
Id-Danimarka² | 577 918 796 | 23 100 024 | 4.00 % | 629 400 690 | 25 175 839 | 4.00 % | 108.91 % | 108.99 %
Il-Ġermanja¹ | 9 078 378 263 | 92 685 319 | 1.02 % | 8 768 178 051 | 199 667 445 | 2.28 % | 96.58 % | 215.43 %
L-Estonja | 723 736 855 | 28 586 354 | 3.95 % | 823 341 558 | 28 083 108 | 3.41 % | 113.76 % | 98.24 %
L-Irlanda¹ | 2 494 540 590 | 2 160 000 | 0.09 % | 2 190 000 000 | 3 180 000 | 0.15 % | 87.79 % | 147.22 %
Il-Greċja¹ | 3 906 228 424 | 45 000 000 | 1.15 % | 4 223 960 793 | 79 723 255 | 1.89 % | 108.13 % | 177.16 %
Spanja¹ | 8 049 474 764 | 101 591 356 | 1.26 % | 8 214 328 821 | 118 952 677 | 1.45 % | 102.05 % | 117.09 %
Franza¹ | 7 584 497 109 | 49 972 316 | 0.66 % | 11 353 567 383 | 127 974 320 | 1.13 % | 149.69 % | 256.09 %
L-Italja¹ | 8 985 781 883 | 191 256 136 | 2.13 % | 10 384 714 084 | 260 147 585 | 2.51 % | 115.57 % | 136.02 %
Ċipru¹ | 164 563 574 | 2 913 089 | 1.77 % | 132 214 377 | 2 381 377 | 1.80 % | 80.34 % | 81.75 %
Il-Latvja | 1 054 373 504 | 41 644 500 | 3.95 % | 1 074 576 782 | 42 983 070 | 4.00 % | 101.92 % | 103.21 %
Il-Litwanja | 1 765 794 093 | 67 996 680 | 3.85 % | 1 613 088 240 | 57 323 530 | 3.55 % | 91.35 % | 84.30 %
Il-Lussemburgu¹ | 94 957 826 | — | 0.00 % | 100 574 600 | 1 058 045 | 1.05 % | 105.92 % | M/A
L-Ungerija¹ | 3 860 091 392 | 152 233 735 | 3.94 % | 3 430 667 653 | 74 055 333 | 2.16 % | 88.88 % | 48.65 %
Malta¹ | 77 653 355 | 3 063 355 | 3.94 % | 97 326 898 | 3 893 076 | 4.00 % | 125.34 % | 127.09 %
In-Netherlands² | 593 197 167 | 3 251 167 | 0.55 % | 607 305 360 | 21 695 360 | 3.57 % | 102.38 % | 667.31 %
L-Awstrija | 4 025 575 992 | 87 807 211 | 2.18 % | 3 937 551 997 | 114 181 478 | 2.90 % | 97.81 % | 130.04 %
Il-Polonja² | 13 398 928 156 | 199 950 000 | 1.49 % | 8 598 280 814 | 132 527 195 | 1.54 % | 64.17 % | 66.28 %
Il-Portugall¹ | 4 056 570 600 | 86 483 763 | 2.13 % | 4 057 788 354 | 77 095 212 | 1.90 % | 100.03 % | 89.14 %
Ir-Rumanija¹ | 8 124 198 745 | 100 895 834 | 1.24 % | 8 015 663 402 | 178 367 919 | 2.23 % | 98.66 % | 176.78 %
Is-Slovenja | 915 992 729 | 12 922 668 | 1.41 % | 837 849 803 | 24 946 000 | 2.98 % | 91.47 % | 193.04 %
Is-Slovakkja² | 1 996 908 078 | 42 238 362 | 2.12 % | 1 545 272 844 | 59 291 790 | 3.84 % | 77.38 % | 140.37 %
Il-Finlandja | 2 155 018 907 | 23 082 183 | 1.07 % | 2 380 408 388 | 29 874 500 | 1.26 % | 110.46 % | 129.43 %
L-Iżvezja¹ | 1 953 061 954 | 64 188 151 | 3.29 % | 1 763 315 250 | 63 410 453 | 3.60 % | 90.28 % | 98.79 %
Ir-Renju Unit¹ | 4 612 120 420 | 31 294 724 | 0.68 % | 5 190 459 683 | 67 171 685 | 1.29 % | 112.54 % | 214.64 %
Sehem totali/medju skont l-Istat Membru³ | 96 236 802 432 | 1 513 030 122 | 1.57 % | 95 237 862 657 | 1 877 774 575 | 1.97 % | 98.96 % | 124.11 %

1Għall-perjodu 2014-2020, il-Programm(i) ta’ Żvilupp Rurali għadu ma ġiex approvat/għadhom ma ġewx approvati, jew approvat(i) parzjalment biss mill-Kummissjoni (is-sitwazzjoni fi tmiem Frar 2015).

2Għall-perjodu 2014-2020, il-flessibbiltà (trasferimenti taħt l-ewwel pilastru) għadha mhix inkluża.

3Ħlief il-Kroazja, li ngħaqdet mal-UE fl-2013 u għalhekk ma kellha l-ebda nfiq mill-FAEŻR għall-2007-2013; għall-2014-2020 il-baġit ippjanat tagħha tal-FAEŻR huwa ta’ EUR 2 026 miljun, inklużi EUR 55 miljun fl-AT.

Risposta tal-Kummissjoni

Sommarju eżekuttiv

IV

Il-Kummissjoni tqis li l-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1290/2005 jipprovdi r-referenza legali ċara u unika kemm għall-FAEG kif ukoll għall-FAEŻR fil-livell tal-Kummissjoni u/jew f’isimha.

Għall-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid, l-Assistenza Teknika fuq il-livell tal-Istati Membri hija definita skont l-Artikolu 59 tar-Regolament 1303/2013.

Il-libertà tal-għażla li tirriżulta mill-flessibbiltà regolatorja hija meħtieġa biex il-varjetà kbira ta’ bżonnijiet li jiltaqgħu magħhom l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali jiġu milħuqa. Il-bini tal-kapaċità huwa marbut ħafna ma’ ċertu tip ta’ spejjeż bħal spejjeż amministrattivi jew għodod tal-IT. In-nefqa ffinanzjata permezz ta’ assistenza teknika hija direttament marbuta mal-preparazzjoni, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-programmi ta’ żvilupp rurali (PŻR).

Rigward il-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-Kummissjoni ppreżentat linji gwida komprensivi lill-Istati Membri u pprovdiet linji ta’ politika lill-uffiċjali responsabbli sabiex jiġu ssimplifikati l-approċċi fin-negozjati ta’ PŻR ġodda.

V

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-miżuri kollha għall-iżvilupp rurali li jkunu beħsiebhom jimplimentaw ikunu verifikabbli u kontrollabbli. Għal dan il-għan, l-Istati Membri jiddefinixxu l-arranġamenti ta’ kontroll li jagħtuhom assigurazzjoni raġonevoli li l-kriterji tal-eliġibbiltà u impenji oħra jiġu rispettati (Artikolu 48 R1974/2006).

Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, l-assistenza teknika se tkun soġġetta għal spezzjonijiet amministrattivi u fuq il-post (Artikolu 62 Regolament 809/2014) li jtejjeb il-livell ta’ assigurazzjoni f’termini ta’ eliġibbiltà tan-nefqa.

In-nefqa għal assistenza teknika għandha tkun traċċabbli u r-riżorsi ffinanzjati magħha għandhom ikunu identifikabbli permezz ta’ prattiki sodi ta’ kontabilità. L-istess prinċipju japplika għal infiq, benefiċjarji u operazzjonijiet oħra li jistgħu jiġu ffinanzjati minn fondi oħra tal-UE jew minn appoġġ pubbliku b’mod ġenerali.

VI

L-Istati Membri għandhom l-obbligu li jipprovdu informazzjoni dwar il-kwalità u l-effettività tal-implimentazzjoni tal-programm, inkluż l-użu ta’ assistenza teknika fir-Rapport ta’ Progress Annwali (Anness VII Regolament 1974/2006).

In-nefqa għal assistenza teknika tikkontribwixxi għal implimentazzjoni bla xkiel tal-programmi, li fl-aħħar mill-aħħar tkun ta’ siwi għall-benefiċjarji.

VII

L-assistenza teknika tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni, il-monitoraġġ, il-kontroll u l-evalwazzjoni tal-PŻR. Hija biss is-sinteżi tal-evalwazzjonijiet ex-post tal-PŻR li se tkun kapaċi turi l-kontribut tal-assistenza teknika lejn l-għanijiet ġenerali tal-PAK.

Il-leġiżlatur iddeċieda li jagħti flessibbiltà lill-Istati Membri fl-użu ta’ fondi tal-assistenza teknika

VII L-ewwel rakkomandazzjoni

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u se tkompli tiżviluppa gwida f’dan ir-rigward.

VII It-tieni rakkomandazzjoni

Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta din ir-rakkomandazzjoni. Hija tqis li l-manutenzjoni tal-IT hija attività operazzjonali marbuta mal-aġġornament u l-iżvilupp tas-sistemi. F’konformità mal-linji gwida baġitarji tal-FSIE tal-Kummissjoni, tas-16 ta’ Mejju 2014, għall-programmi b’ġestjoni konġunta dwar l-użu ta’ assistenza teknika operazzjonali u mhux operazzjonali (amministrattiva) fil-każ ta’ nefqa għall-IT u l-awditjar, kull tip ta’ kost tal-IT, kemm jekk relatati mal-iżvilupp jew il-manutienzjoni tal-IT, għandhom dejjem jiġu akkużati fl-istess intestatura baġitarja bħall-ispejjeż tal-iżvilupp tal-IT rispettivi tagħhom. Dan l-approċċ isaħħaħ id-dixxiplina baġitarja u l-konsistenza fl-oqsma ta’ ġestjoni konġunta kollha tal-baġit tal-Kummissjoni.

VII It-tielet rakkomandazzjoni

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.

Fit-terminu medju, il-Kummissjoni se titlob aktar informazzjoni dettaljata fi ħdan is-sistemi ta’ rappurtar attwali sabiex jittejjeb il-monitoraġġ it-tip ta’ kosti imġarrba (jiġifieri l-ispejjeż amministrattivi u operazzjonali) taħt il-baġit tal-assistenza teknika.

VII Ir-raba’ rakkomandazzjoni

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni. Il-Kummissjoni ser tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jużaw indikaturi xierqa għall-monitoraġġ tan-nefqa għal assistenza teknika, għalkemm mhux ser tagħmel dan obbligatorju.

Introduzzjoni

13

Il-volum ta’ nfiq relatat mal-AT huwa ppjanat skont il-ħtiġijiet identifikati rilevanti. Pereżempju, l-Artikolu 8(c)(vi) tar-Regolament Nru 1305/2014 jintroduċi r-rekwiżit għall-Awtoritajiet Maniġerjali biex tiġi żgurata kapaċità konsultattiva suffiċjenti dwar ir-rekwiżiti regolatorji u azzjonijiet relatati mal-innovazzjoni, fatt li seta’ qanqal aktar bżonnijiet korrispondenti f’termini ta’ assistenza teknika.

Il-Kummissjoni ssimplifikat l-approċċ lejn l-assistenza teknika komuni fil-Fondi ESI kollha, u stabilixxiet dispożizzjonijiet legali applikabbli għal kulħadd. Din id-dispożizzjoni (Artikolu 59 R1303/2013) twessa’ kemm kemm il-kamp ta’ applikazzjoni tan-nefqa eliġibbli għall-appoġġ, inklużi l-komunikazzjoni, in-netwerking, ir-riżoluzzjoni tal-ilmenti u l-attivitajiet ta’ awditjar, li ma ntużawx għad-definizzjoni tal-assistenza teknika fil-qafas legali għall-iżvilupp rurali preċedenti.

16

Fir-rigward ta’ Pilastru I, l-impenji kollha għandhom isiru fis-sena finanzjarja kkonċernata u, ħlief f’każijiet rari ta’ trasferimenti ‘l quddiem permessi minn sena finanzjarja għal oħra, dawn jiskadu fl-aħħar ta’ dik is-sena. Madankollu, il-pagamenti jistgħu jsiru matul aktar minn sena finanzjarja waħda.

Fir-rigward ta’ Pilastru II, ir-riżultat tal-użu tal-fondi ta’ assistenza teknika ppjanati mhux magħruf bis-sħiħ, peress li l-Istati Membri jistgħu jippreżentaw dikjarazzjonijiet tan-nefqa matul l-2015. Hemm varjazzjoni wiesgħa fost l-Istati Membri f’dak li għandu x’jaqsam mal-proporzjon tal-allokazzjoni għall-iżvilupp rurali li beħsiebhom jużaw għal assistenza teknika.

Osservazzjonijiet

24

Fir-rigward ta’ Pilastru I, il-finanzjament tal-kosti amministrattivi tal-Istati Membri huwa eskluż fil-FAEG. L-ispejjeż amministrattivi li jkunu ntefqu mill-benefiċjarji ta’ fondi jew programmi operazzjonali huma eliġibbli u jistgħu jiġu inklużi fid-dikjarazzjonijiet tal-Istati Membri fuq il-bażi tal-atti ddelegati adottati mill-Kummissjoni skont ir-Regolament il-ġdid tal-OKS Nru 1308/2013.

25

Il-Kummissjoni tagħraf l-importanza tal-ġustifikazzjoni u t-trasparenza ta’ kosti amministrattivi tekniċi ffinanzjati minn assistenza. L-implimentazzjoni tajba tal-programmi, u fl-aħħar mill-aħħar tal-politika tal-iżvilupp rurali, tirrikjedi amministrazzjonijiet mgħammra sew.

26

Il-Kummissjoni tqis li l-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1290/2005 jipprovdi r-referenza legali ċara u unika kemm għall-FAEG kif ukoll għall-FAEŻR fil-livell tal-Kummissjoni u/jew f’isimha.

Għall-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid, l-Assistenza Teknika fuq il-livell tal-Istati Membri hija definita skont l-Artikolu 59 tar-Regolament 1303/2013.

27

Minkejja l-inklużjoni mhux espliċita tat-terminu “bini ta’ kapaċità” fl-Artikolu 5, l-attivitajiet kollha elenkati jwasslu eventwalment għall-bini ta’ kapaċità tas-servizzi tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri għall-applikazzjoni legali u regolari tar-regoli tal-PAK.

28

Il-leġiżlatur, meta adotta r-Regolamenti, għażel approċċ flessibbli u wiesa’ għall-użu ta’ assistenza teknika mill-Istati Membri. Il-Kummissjoni ma tistax tinterferixxi mal-applikazzjoni ta’ tali dispożizzjonijiet, l-aktar meta n-nefqa tinstab li hija eliġibbli.

Madankollu, għall-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, il-Kummissjoni ħarġet linji gwida speċifiċi għall-Istati Membri, kif ukoll linji ta’ politika u indikaturi indikattivi għall-uffiċjali responsabbli.

Kosti amministrattivi sostnuti minn assistenza teknika għandhom ikunu marbuta b’mod ċar mal-implimentazzjoni tal-programm. Il-flessibbiltà fl-użu ta’ fondi taħt l-assistenza teknika fi ħdan il-limiti massimi stabbiliti ma timplikax nuqqas ta’ rigorożità. Taħt il-ġestjoni konġunta, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-baġit tal-UE jintefaq skont il-prinċipji tal-ekonomija, l-effiċjenza u l-effettività (Artikolu 30 tar-Regolament Finanzjarju 966/2012).

In-Nefqa għal assistenza teknika tappoġġja l-attivitajiet tan-Netwerk Rurali Nazzjonali tal-Istati Membri, li huma definiti b’mod ċar u stabbiliti fil-qafas legali (Art.68 Regolament 1698/2005) u fil-PŻR.

30

Fil-fehma tal-Kummissjoni, “id-definizzjoni” u “n-natura” ta’ assistenza teknika għandhom jiġu ddeterminati mil-leġiżlatur.

L-għan tal-vademecum dwar il-ġestjoni diretta huwa li jipprovdi gwida dwar il-validazzjoni, ċirkwiti finanzjarji, proċessi u proċeduri applikati għall-implimentazzjoni tal-baġit u mhux li jipprovdi regoli dwar l-allokazzjoni tal-baġit bejn l-intestaturi.

31

Skont is-sistemi ta’ kontabilità tal-Kummissjoni, il-valur totali ta’ impenji fl-2013 kien ta’ 21.879.114 euro. Il-Kummissjoni saħħet l-attivitajiet ta’ netwerking, b’mod partikolari fir-rigward tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni, fi tmiem il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. L-attivitajiet ta’ netwerking kienu wkoll element ewlieni tat-tħejjija tal-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss. B’mod ġenerali, n-netwerking jirrappreżenta attività importanti orjentata lejn ir-riżultati li tirfed il-ħolqien tal-politika. Fir-rigward tas-sistemi tal-IT, l-iżvilupp ta’ għodod ġodda u aktar sofistikati (eż. RDIS2, SFC) biex jitħejja l-perjodu 2014-2020 ġie implimentat prinċipalment mill-2012 u b’hekk, in-nefqa relatata hija sostanzjalment ogħla milli fl-2007. Ara wkoll it-tweġiba għal paragrafi 32-35.

Tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 32-35

Is-servizzi responsabbli tal-Kummissjoni iffinanzjaw in-nefqa tal-IT permezz ta’ għadd ta’ artikoli tal-baġit fuq il-bażi tar-rabta tan-nefqa kkonċernata bl-attività sottostanti:

L-artikoli tal-baġit użati għal dan il-finanzjament jinvolvu assistenza operazzjonali mhux teknika ta’ nefqa ta’ appoġġ għal operazzjonijiet tal-PAK (FAEG u FAEŻR ġew iffinanzjati b’mod separat permezz tal-Artikolu 05 01 04) u assistenza teknika operazzjonali marbuta direttament mal-implimentazzjoni ta’ programmi u attivitajiet tal-PAK (FAEG iffinanzjati skont l-Artikolu 05 08 09 u FAEŻR fil-partita 05 04 05 02).

L-iżvilupp u l-manutenzjoni ta’ sistemi amministrattivi tal-IT ġew progressivament inkarigati minnhom is-servizzi orizzontali fi ħdan il-Kummissjoni. Madanakollu, il-Kummissjoni baqgħet responsabbli għas-sistemi tal-IT li jaqdu l-PAK. L-artikoli baġitarji msemmija qabel ikopru kemm il-kosti ta’ żvilupp inizjali tas-sistemi tal-IT kkonċernati kif ukoll il-kosti ta’ manutenzjoni tagħhom. Dawn l-ispejjeż tal-aħħar jinvolvu kemm l-iżvilupp ulterjuri ta’ dawn is-sistemi, skont il-ħtieġa (il-manutenzjoni evoluttiva) kif ukoll il-ħtieġa ta’ manutenzjoni korrettiva u l-operat tagħhom.

Il-Kummissjoni ħarġet linji gwida għal programmi ta’ ġestjoni konġunta li jipprovdu għall-gwida meħtieġa dwar it-tip ta’ intestatura baġitarja li għandha tintuża fil-każ ta’ nefqa ta’ IT (u awditjar) għal raġunijiet ta’ konsistenza xierqa rigward l-ibbaġitjar tan-nefqa tal-IT. Kull forma ta’ kost tal-IT għandha ssegwi dawn il-linji gwida, jekk l-iżvilupp tal-IT jew il-manutenzjoni tal-IT u l-kosti tal-manutenzjoni għandhom dejjem jiġu akkużati fl-istess intestatura baġitarja bħall-kosti tal-iżvilupp tal-IT rispettivi tagħhom. Dan l-approċċ isaħħaħ id-dixxiplina baġitarja u konsistenza fid-DĠ kollha b’ġestjoni konġunta.

36

Ara r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafu 28.

37

Ara r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafu 28.

38

Il-valur medju rigward l-użu ta’ assistenza teknika għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 (1. 57 %) u dak stmat għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 (1.97 %) juru allokazzjoni moderata mill-Istati Membri u jindika li l-fondi jintefqu biss fuq attivitajiet meħtieġa relatati mal-implimentazzjoni tal-PŻR. Barra minn hekk, l-ammont attwali minfuq fl-2007-2013 (mill-31/10/2014) kien biss ta’ 70 % tal-ammonti ppjanati indikati fl-Anness. Għalhekk, huwa biss 1.16 % tal-baġit eżegwit fl-2007-2013 li effettivament ġie ddedikat għall-assistenza teknika.

Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 13.

Tweġiba komuni tal-Kummissjoni għal 40 u 41

Ġestjoni finanzjarja soda u objettivi ta’ politika ambizzjużi fil-politika tal-iżvilupp rurali jeħtieġu titjib tal-kapaċitajiet amministrattivi fl-Istati Membri. Sabiex tkun żgurata l-implimentazzjoni xierqa, kienet iddedikata żieda fl-użu tar-riżorsi biex tinżamm il-kapaċità amministrattiva fl-Istati Membri.

Barra minn hekk, il-perjodu awditjat kien milqut minn kriżi ekonomika serja, speċjalment f’ċerti Stati Membri fejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali esperjenzaw tnaqqis sinifikanti u nuqqas ta’ riżorsi. Sabiex jiżguraw implimentazzjoni b’saħħitha tal-politika u jnaqqsu l-livell li qed jiżdied ta’ rata ta’ żbalji, dawn l-amministrazzjonijiet fittxew finanzjament tal-UE permezz ta’ appoġġ għall-assistenza teknika.

43

L-Artikolu 66 (2) tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005, jiddikjara li “fuq l-inizjattiva tal-Istati Membri, għal kull programm għall-iżvilupp rurali, il-FAEŻR jista’ jiffinanzja t-tħejjija, il-ġestjoni, il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni, l-attivitajiet ta’ informazzjoni u kontroll tal-assistenza tal-programm. Sa 4 % tal-ammont totali għal kull programm jistgħu jkunu ddedikati għal dawn l-attivitajiet.” Skont l-Artikolu e 71(3) tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005, huma l-Awtoritajiet Nazzjonali kompetenti li jistabilixxu r-regoli dwar l-eleġibilità tan-nefqa, suġġett għall-kundizzjonijiet speċjali stabbiliti minn Reg (KE) Nru 1698/2005 għal ċerti miżuri dwar l-iżvilupp rurali.

45

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li r-riallokazzjoni ta’ approprjazzjonijiet għall-ġestjoni ttejjeb l-ipproċessar ta’ applikazzjonijiet għal għajnuna u servizz ta’ konsulenza aħjar mogħti lil benefiċjarji tal-PŻR, speċjalment fir-rigward ta’ miżuri ta’ investiment kumplessi, biex b’hekk titjieb l-implimentazzjoni ġenerali tal-programm.

46

L-assistenza teknika tintuża parzjalment għall-ġestjoni ġenerali tal-PŻR li huwa meqjus minn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet bħala appoġġ meħtieġ għall-implimentazzjoni tal-politika. Għalhekk, għandu jiġi vvalutat fid-dawl tal-indikaturi tal-prestazzjoni tal-PŻR.

47

L-assistenza teknika tintuża l-aktar biex jitnaqqas il-piż amministrattiv tal-benefiċjarji, biex l-għarfien tagħhom u l-informazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-programm jitjiebu jew biex isir użu sħiħ mill-għodod tal-IT u mill-amministrazzjoni elettronika. Għalhekk, in-nefqa għal assistenza teknika, anke jekk iddedikata parzjalment għall-appoġġ baġitarju, għandha impatt pożittiv għall-benefiċjarji.

48

L-amministrazzjonijiet nazzjonali fi Stati Membri ekonomikament aktar dgħajfa jeħtieġu aktar appoġġ biex jissodisfaw l-impenji u l-obbligi tal-UE f’termini tal-implimentazzjoni tal-programm. Din in-nefqa hija meħtieġa biex tiffinanzja riżorsi amministrattivi marbuta mal-implimentazzjoni tal-programm.

L-infiq fuq l-assistenza teknika tal-Polonja f’termini ta’ perċentwali tal-infiq huwa relattivament baxx.

49

L-assistenza teknika tappoġġja l-implimentazzjoni tal-objettivi ewlenin tal-politika, li ma tinkisibx fin-nuqqas ta’ finanzjament bħal dan. Għalhekk, il-Kummissjoni temmen li l-infiq fuq l-assistenza teknika ma jdawwarx riżorsi sostanzjali mill-għanijiet tal-politika, iżda għall-kuntrarju jsaħħaħ l-arranġamenti ta’ implimentazzjoni fl-Istati Membri.

1.16 % biss tan-nefqa intefaq għal assistenza teknika fl-2007-2013 (minn massimu possibbli ta’ 4 %). Dan il-persentaġġ relattivament baxx ta’ nefqa għall-iżvilupp rurali ma juri l-ebda rieda biex jiġu massimizzati l-pagamenti lejn l-ispejjeż amministrattivi tal-Istati Membri.

Kaxxa 1

Meta wieħed iqis li l-baġit tal-assistenza teknika jiffinanzja xi spejjeż ġenerali attribwibbli għall-implimentazzjoni tal-programm, is-sehem ta’ nefqa bħal din meta mqabbel mal-baġit globali tal-politika (jiġifieri 1.16 %) jidher li huwa limitat ħafna.

Fl-opinjoni tal-Kummissjoni, għalkemm l-ispiża ta’ kontrolli fl-Istati Membri m’għandhiex tiżdied, għandu jkun hemm enfasi fuq il-ħtieġa li jitjiebu il-kwalità u l-effiċjenza tal-kontrolli.

L-obbligi marbuta mal-ġestjoni, il-kontroll, it-tagħrif, il-pubbliċità, in-netwerking, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni huma meħtieġa għal politika b’saħħitha u l-ispejjeż tagħhom għandhom ikunu kofinanzjati mill-FAEŻR.

50

Il-Kummissjoni ppreżentat linji gwida lill-Istati Membri dwar l-użu ta’ assistenza teknika għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 fil-qafas tal-Kumitat għall-Iżvilupp Rurali.

51

L-iskeda fl-Anness hija bbażata fuq l-abbozzi ta’ PŻR ippreżentati mill-Istati Membri, li fil-maġġoranza tagħhom għadhom qed jiġu diskussi.

Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 13.

54

Il-Kummissjoni qed tmexxi għadd ta’ awditi fl-Istati Membri sabiex tivverifika l-infiq fuq l-assistenza teknika. Żbalji rrappurtati mill-Kummissjoni u l-QEA huma segwiti u korrezzjonijiet finanzjarji jiġu proposti.

Il-qafas legali għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 ġie msaħħaħ. L-iskeda ta’ gwida ppreżentat lill-Istati Membri tinkludi r-rakkomandazzjoni li jmiss: “Il-kosti amministrattivi tal-benefiċjarji ffinanzjati permezz ta’ assistenza teknika, inklużi l-kosti tal-persunal, għandhom jiġu ddeterminati b’mod ċar (it-tip ta’ kost amministrattiv u l-kriterji tal-attribuzzjoni). Barra minn hekk, meta l-benefiċjarji jkunu qed jimplimentaw ukoll Fondi oħra (jiġifieri ESIF jew FAEG), għandhom jiġu żgurati l-verifikabilità u l-kejl tal-kosti amministrattivi ffinanzjati u tal-assistenza teknika”.

55

L-Istati Membri huma konxji li l-assistenza teknika tista’ tirrigwarda biss il-PŻR u li għandha tintwera separazzjoni ċara ta’ kosti amministrattivi u kosti tal-persunal relatati ma’ Plastri 1 u 2.

Ara wkoll it-tweġiba għal 54.

Kaxxa 2

Skont l-awtoritajiet Litwani, il-Ministeru japprova b’mod regolari listi aġġornati ta’ impjegati li huma parzjalment assenjati biex jaħdmu fuq il-PŻR flimkien ma’ perċentwali speċifiċi tal-ħin tax-xogħol tagħhom. Fl-aġenzija tal-pagamenti, l-attribuzzjoni pro rata tal-ħin tax-xogħol tal-persunal hija stabbilita b’kunsiderazzjoni ta’ fondi differenti ġestiti mill-Aġenzija, kompiti u funzjonijiet assenjati, pjanijiet ta’ azzjoni approvati, sejħiet ippjanati għall-proposti u l-ipproċessar tagħhom, kontrolli fuq il-post eċċ.

Fir-rigward tal-Ungerija, fid-19 ta’ Diċembru 2014, il-Kummissjoni fakkret lill-awtoritajiet Ungeriżi li għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 għandha tingħata lista ta’ benefiċjarji ta’ assistenza teknika. Barra minn hekk, meta l-benefiċjarji jimplimentaw ukoll Fondi oħra (jiġifieri ESIF jew FAEG), għandhom jiġu żgurati l-verifikabilità u l-kejl tal-kosti amministrattivi ffinanzjati”.

Fir-rigward tal-Awstrija, matul in-negozjati tal-programm 2014-2020, l-awtoritajiet kienu ġew infurmati li l-assistenza teknika tista’ tirrigwarda biss il-PŻR u li għandha tintwera separazzjoni ċara ta’ kosti amministrattivi u kosti tal-persunal relatati ma’ Pilastri I u II.

Fir-rigward tal-Polonja, il-koeffiċjenti kienu stmati fuq is-suppożizzjoni li s-sehem bejn il-Pilastru I u II aktarx li ma kienx se jinbidel matul il-perjodu.

Għandu jiġi nnotat li l-Kummissjoni tieħu inkonsiderazzjoni l-osservazzjonijiet tal-Qorti matul l-awditi tagħha stess. Ara wkoll it-tweġiba għal 55.

56

Ara r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafu 54.

Kaxxa 3

Il-Kummissjoni enfasizzat kemm-il darba l-importanza ta’ konformità mar-regoli dwar l-akkwist pubbliku f’laqgħat bilaterali u f’diversi dokumenti skambjati mal-Awtoritajiet Maniġerjali f’konformità mal-Artikolu 82(2)(f) tar-Regolament (UE) Nru 1698/2005.

Assigurazzjonijiet speċifiċi fir-rigward ta’ konformità, b’mod partikolari fir-rigward tar-regoli dwar il-kompetizzjoni u l-akkwist pubbliku, ingħataw mill-Awtorità Maniġerjali Taljana, fir-Rapport ta’ Progress Annwali.

L-Artikolu 62 tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 wessa’ l-qasam fejn espert indipendenti għandu jwettaq il-kalkoli jew jikkonfermahom. Se jkopri wkoll l-operazzjonijiet kollha fejn ser jintużaw għażliet ta’ spejjeż simplifikati.

62

Fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, in-Netwerks Rurali Nazzjonali se jiġu mmonitorjati permezz ta’ 3 indikaturi ta’ riżultat speċifiċi (Anness IV tar-Regolament 808/2014). Rigward attivitajiet oħra ffinanzjati skont l-assistenza teknika, l-iskeda ta’ gwida ppreżentata lill-Istati Membri tinkludi r-rakkomandazzjoni li jmiss: “Sabiex tkun konformi mal-prinċipji ġenerali ta’ ġestjoni finanzjarja soda tal-Fondi tal-UE, in-nefqa ta’ assistenza teknika għandha tkun ibbażata fuq objettivi operazzjonali SMART (Artikolu 30, Regolament Finanzjarju Nru. 966/2012), wara valutazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet. Ir-riżultati għandhom jiġu mmonitorati u evalwati, skont l-indikaturi tal-prestazzjoni. L-Istati Membri huma mħeġġa jistabbilixxu indikaturi speċifiċi addizzjonali għal assistenza teknika”.

Kaxxa 4

Il-PŻR huma implimentati permezz ta’ miżuri li jeħtieġu appoġġ fil-forma ta’ assistenza teknika globali għall-implimentazzjoni ġenerali tajba tagħhom. F’dan is-sens, il-Kummissjoni tqis li l-miżuri huma għodod tal-politika (għodda) u l-assistenza teknika hija attività trasversali li tappoġġail-ġestjoni effettiva tal-PŻR.

L-intenzjoni li l-assistenza teknika titqies separata mill-miżuri hija kkonfermata b’mod ċar mill-fatt li dawn jiġu stabbiliti f’Kapitoli differenti fil-leġiżlazzjoni ta’ żvilupp rurali. Pereżempju fil-każ tar-Regolament 1305/2013: Kapitolu I tat-Titolu III jjiddeskrivi l-miżuri, Kapitolu II jiddeskrivi d-dispożizzjonijiet komuni għal diversi miżuri u Kapitolu III jiddeskrivi l-assistenza teknika u n-netwerking. L-assistenza teknika hija separata b’mod ċar mill-miżuri. Madankollu, din is-separazzjoni ma tfissirx li l-assistenza teknika mhix immonitorjata jew evalwata. Il-PŻR huma pprogrammati, issorveljati u evalwati kif xieraq u l-effetti tal-assistenza teknika jirfdu l-implimentazzjoni soda u t-twettiq effettiv tal-PŻR kollu kemm hu.

Fir-rigward tal-Awstrija, il-finanzjament tal-kosti amministrattivi mwettqa mill-aġenzija tal-pagamenti kienu f’konformità mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE u għalhekk approvati mill-Kummissjoni.

63

Peress li l-qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni jivvaluta l-prestazzjoni ġenerali tal-PŻR, infiq żejjed fuq spejjeż (mhux operazzjonali) li ma jikkontribwixxux għal prestazzjoni tal-programmi se jkun rifless f’livell aktar baxx ta’ prestazzjoni ġenerali. Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li l-kontribuzzjoni ta’ assistenza teknika hija inkluża indirettament fil-valutazzjoni.

64

L-għanijiet u l-iskopijiet huma stabbiliti kif xieraq fil-livell tal-PŻR.

Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 62.

67

L-Istati Membri huma meħtieġa li jevalwaw kif il-ħtiġijiet fuq perijodu medju u twil jistgħu jiġu koperti permezz tar-PŻR kollha kemm huma.

L-emendi għall-programm għandhom ikunu ġġustifikati kif xieraq mill-Istati Membri u jridu jingħataw raġunamenti konkreti fejn l-ispiża fuq l-assistenza teknika għandha tiġi modifikata.

Barra minn hekk, l-eżempju dwar il-Polonja juri d-diffikultà possibbli bi tħejjija għal valutazzjoni sinifikanti fit-tul separata tal-ħtiġijiet fil-qasam tal-assistenza teknika.

69

Il-Kummissjoni ma ffissatx objettivi separati għall-finanzjament kollu ta’ assistenza teknika peress li tqis li mhux meħtieġ, kosteffettiv jew proporzjonali. Madankollu, fejn rilevanti, hija żviluppat ippjanar multiannwali u stadji prominenti relatati (evalwazzjoni, IT, schema directeur, eċċ.).

73

L-assistenza teknika ma ssemmietx b’mod separat fil-gwida ġenerali dwar is-CMEF minħabba li r-rekwiżiti dwar il-prestazzjoni huma indirettament koperti u mkejla skont il-prestazzjoni tal-miżuri li jikkontribwixxu għalihom.

Is-CMEF jipprevedi li l-użu ta’ indikaturi addizzjonali ta’ PŻR (Artikolu 81(2) tar-Regolament 1698/2005) jiġi definit mill-Istati Membri sabiex jippermetti l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-ispeċifiċitajiet tal-PŻR. Introduċa wkoll il-mistoqsijiet ta’ evalwazzjoni komuni għall-assistenza teknika biex jiġu evalwati fl-evalwazzjonijiet ta’ nofs il-perjodu u ex-post.

75

Minħabba l-varjetà wiesgħa ta’ ħtiġijiet koperti permezz ta’ assistenza teknika, is-separazzjoni tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni mill-elementi tal-PŻR li jikkontribwixxu għalihom iġġib il-ħtieġa ta’ qafas kbir ħafna u li jiswa’ l-flus bħala segwitu għal nefqa relattivament baxxa. Skont l-Anness VII tar-Regolament 1974/2006, ir-Rapport ta’ Progress Annwali għandu jkun fih informazzjoni dwar il-passi meħuda mill-Awtorità Maniġerjali u l-Kumitat ta’ Monitoraġġ biex jiżguraw il-kwalità u l-effikaċja tal-implimentazzjoni tal-programm, inkluża l-assistenza teknika. Madankollu, l-evalwazzjoni ta’ PŻR (inklużi l-valutazzjonijiet tal-prestazzjoni u tal-impatt) għandhom isiru fl-evalwazzjonijiet ta’ nofs il-perjodu u ex-post.

76

Minħabba l-għadd kbir ta’ PŻR u l-varjetà wiesgħa ta’ ħtiġijiet koperti, huwa meqjus li l-Istati Membri huma aktar adattati biex jevalwaw fejn u kif huwa l-aktar meħtieġ is-sostenn, kif definit fil-leġiżlazzjoni. L-immirar isir mill-Istati Membri fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni tal-ħtiġijiet u l-fondi li huma allokati għal oqsma konkreti meqjusa rilevanti. Dawn l-oqsma, kif muri biċ-ċifri, ivarjaw b’mod sostanzjali minn Stat Membru għal ieħor.

77

L-Istati Membri żiedu b’mod notevoli aktar attivitajiet ta’ kooperazzjoni fost l-aġenziji tal-pagamenti sabiex jiġi vvalutati u jinstab rimedju għan-nuqqasijiet eżistenti fl-implimentazzjoni li jikkawżaw rati għolja ta’ żball. Attivitajiet bħal dawn jistgħu jiġu ffinanzjati permezz ta’ assistenza teknika.

78

Ara r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafu 75.

82

Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, wieħed mill-kompiti tal-Assemblea tan-Netwerks Rurali” stabbilita fl-Artikolu 3(d) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Nru 825/2014 huwa li jkunu żgurati monitoraġġ u valutazzjoni xierqa tal-attivitajiet tal-ENRD u tan-netwerk tal-EIP. Skont l-istess Regolament, l-Artikolu 8(c) jipprevedi l-valutazzjoni fuq bażi kontinwa tal-effikaċja u l-effiċjenza tal-attivitajiet tal-ENRD u tan-netwerk tal-EIP.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

83

L-assistenza teknika tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni, il-monitoraġġ, il-kontroll u l-evalwazzjoni tal-PŻR. Hija biss is-sinteżi tal-evalwazzjonijiet ex-post tal-PŻR li se tkun kapaċi turi l-kontribut ta’ assistenza teknika lejn l-għanijiet ġenerali tal-PAK.

Il-leġiżlatur iddeċieda li jagħti flessibbiltà lill-Istati Membri fl-użu ta’ fondi tal-assistenza teknika.

84

Il-Kummissjoni tqis li l-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1290/2005 jipprovdi referenza legali ċara u unika kemm għall-FAEG kif ukoll għall-FAEŻR fil-livell tal-Kummissjoni u/jew f’isimha.

Għall-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid, l-Assistenza Teknika fuq il-livell tal-Istati Membri hija definita skont l-Artikolu 59 tar-Regolament 1303/2013.

Il-libertà tal-għażla li tirriżulta mill-flessibbiltà regolatorja hija meħtieġa biex il-varjetà kbira ta’ bżonnijiet li jiltaqgħu magħhom l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali jiġu milħuqa. Implimentazzjoni soda tal-PŻR hija marbuta ħafna ma’ kosti bħal kosti amministrattivi jew għodod tal-IT. In-nefqa ffinanzjata permezz ta’ assistenza teknika hija direttament marbuta mal-preparazzjoni, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-programmi ta’ żvilupp rurali (PŻR).

Rigward il-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-Kummissjoni ppreżentat linji gwida komprensivi għall-Istati Membri u pprovdiet linji ta’ politika lill-uffiċjali responsabbli sabiex jiġu ssimplifikati l-approċċi fin-negozjati ta’ PŻR ġodda.

85

F’konformità ma’ linji gwida baġitarji tal-FSIE għall-programmi b’ġestjoni konġunta dwar l-użu ta’ assistenza teknika operazzjonali u mhux operazzjonali (amministrattiva) fil-każ ta’ nefqa għall-IT u l-awditjar, it-tipi kollha ta’ kosti tal-IT, kemm jekk relatati ma’ żvilupp tal-IT jew manutenzjoni tagħha, għandhom dejjem jiġu akkużati fl-istess intestatura baġitarja bħall-ispejjeż tal-iżvilupp tal-IT rispettivi tagħhom. Dan l-approċċ isaħħaħ id-dixxiplina baġitarja u l-konsistenza fl-oqsma ta’ ġestjoni konġunta kollha tal-baġit tal-Kummissjoni. Fir-rigward tal-Assistenza Teknika fuq inizjattiva tal-Istati Membri, il-pagi huma nefqa eliġibbli jekk ir-riżorsi mħallsa tagħhom ikunu marbuta direttament mal-implimentazzjoni tal-PŻR. F’dan ir-rigward, l-iskeda ta’ gwida ppreżentata lill-Istati Membri dwar l-assistenza teknika għall-perjodu 2014-2020 tinkludi informazzjoni speċifika dwar kif għandhom jiġu attribwiti u ffinanzjati l-ispejjeż tal-persunal.

86

Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jiżguraw li l-kosti amministrattivi tal-benefiċjarji ffinanzjati permezz ta’ assistenza teknika, inkluż kosti ta’ persunal, huma determinati b’mod ċar. Barra minn hekk, meta l-benefiċjarji jimplimentaw ukoll Fondi oħra (jiġifieri FSIE jew FAEG), għandhom jiġu żgurati l-verifikabilità u l-kejl tal-ispejjeż amministrattivi ffinanzjati permezz ta’ assistenza teknika¹.

Rakkomandazzjoni 1

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u se tkompli tiżviluppa gwida f’dan ir-rigward.

Rakkomandazzjoni 2

Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta din ir-rakkomandazzjoni. Hija tqis li l-manutenzjoni tal-IT hija attività operazzjonali marbuta mal-aġġornament u l-iżvilupp tas-sistemi. F’konformità ma’ linji gwida baġitarji tal-FSIE tal-Kummissjoni, tas-16 ta’ Mejju 2014, għall-programmi b’ġestjoni konġunta dwar l-użu ta’ assistenza teknika operazzjonali u mhux operazzjonali (amministrattiva) fil-każ ta’ nefqa għall-IT u l-awditjar, it-tipi kollha ta’ kosti tal-IT, kemm jekk relatati ma’ żvilupp tal-IT jew manutenzjoni tagħha, għandhom dejjem jiġu akkużati fl-istess intestatura baġitarja bħall-ispejjeż tal-iżvilupp tal-IT rispettivi tagħhom. Dan l-approċċ isaħħaħ id-dixxiplina baġitarja u l-konsistenza fl-oqsma ta’ ġestjoni konġunta kollha tal-baġit tal-Kummissjoni.

Rakkomandazzjoni 3

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.

Fit-terminu medju, il-Kummissjoni se titlob aktar informazzjoni dettaljata fi ħdan is-sistemi ta’ rappurtar attwali sabiex jitjiebu l-monitoraġġ it-tip ta’ kosti imġarrba (jiġifieri l-ispejjeż amministrattivi u operazzjonali) taħt il-baġit tal-assistenza teknika.

91

Minħabba li l-assistenza teknika hija attività ta’ appoġġ trażversali, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-infiq tagħha huwa inkorporat fil-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programmi kollha kemm huma.

L-indikaturi tar-riżultati finanzjarji speċifiċi huma applikati għal assistenza teknika.

92

L-effettività potenzjali ta’ għodda ma tiddependix fuq il-preżenza ta’ sistema li tivvaluta l-impatti tagħha.

Rakkomandazzjoni 4

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.

Il-Kummissjoni ser tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jużaw indikaturi xierqa għall-monitoraġġ tan-nefqa għal assistenza teknika, għalkemm mhux ser tagħmel dan obbligatorju.

1L-Iskeda ta’ Gwida tal-Assistenza teknika 2014-2020.

QJ-AB-15-003-MT-E  1977-5741

Tradizzjonalment, l-assistenza teknika tfisser il-provvediment ta’ kompetenzi u ta’ finanzjament biex jappoġġaw lil dipartimenti tal-gvern fl-implimentazzjoni ta’ politika. F’dan l-awditu, il-Qorti eżaminat kif l-infiq mill-UE fuq l-assistenza teknika ntuża fil-qasam tal-agrikoltura u l-iżvilupp rurali matul il-perjodu 2007-2013. Hija sabet li l-fehim ta’ x’inhi l-AT inbidel minn “bini tal-kapaċità” għal appoġġ għal spejjeż amministrattivi regolari. Għal din ir-raġuni, u minħabba n-nuqqas ta’ qafas tal-prestazzjoni adatt, la l-Kummissjoni u lanqas l-Istati Membri ma jistgħu jiddimostraw kemm l-assistenza teknika kkontribwixxiet b’mod sodisfaċenti għall-impatt tal-PAK.