EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

12, rue Alcide De Gasperi

1615 Luksemburg

LUKSEMBURG

Tel. +352 4398-1

E-mail: eca-info@eca.europa.eu

Internet: http://eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditorsECA

YouTube: EUAuditorsECA

Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu).

Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2015

Print | ISBN 978-92-872-3523-7 | ISSN 1831-0923 | doi:10.2865/613476 | QJ-AB-15-021-PL-C
PDF | ISBN 978-92-872-3547-3 | ISSN 1977-5768 | doi:10.2865/157125 | QJ-AB-15-021-PL-N
EPUB | ISBN 978-92-872-3533-6 | ISSN 1977-5768 | doi:10.2865/515653 | QJ-AB-15-021-PL-E

© Unia Europejska, 2015

Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.

JAK OTRZYMAĆ PUBLIKACJE UE

Publikacje bezpłatne:

•jeden egzemplarz:
w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)

•kilka egzemplarzy (lub mapy, plakaty):
w przedstawicielstwach Unii Europejskiej (http://ec.europa.eu/represent_pl.htm)
w delegaturach Unii Europejskiej w krajach poza UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_pl.htm)
kontaktując się z Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_pl.htm)
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 11 (numer bezpłatny w całej UE) (*)

(*)Informacje są udzielane nieodpłatnie, większość połączeń również jest bezpłatna (niektórzy operatorzy, hotele lub telefony publiczne mogą naliczać opłaty).

Publikacje płatne:

•w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)

PL
2015

nr 17

Sprawozdanie specjalne

Wsparcie Komisji
na rzecz grup zadaniowych
ds. młodzieży:
udane przekierowanie
finansowania z EFS,
lecz niewystarczający
nacisk na rezultaty

(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)

Zespół kontrolny

Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności wybranych obszarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne w taki sposób, aby miały one jak największe oddziaływanie, biorąc pod uwagę kryteria takie jak zagrożenia dla wykonania zadań lub zgodności, poziom dochodów lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny i społeczny.

Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę kontroli II, której przewodniczy członek Trybunału Henri Grethen i która zajmuje się takimi obszarami wydatków jak polityki strukturalne, transport i energia. Kontrolą kierowała Iliana Iwanowa, członek Trybunału, a w działania kontrolne zaangażowani byli: Tony Murphy, szef gabinetu; Michaił Stefanow, attaché; Peter Borsos, asystent; Emmanuel Rauch, kierownik działu; Valeria Rota, kierownik zespołu, a także kontrolerzy: Luis De La Fuente Layos, Żiwka Kałajdżijewa i Anna Fiteni.

Od lewej: Ż. Kałajdżijewa, M. Stefanow, E. Rauch, I. Iwanowa, T. Murphy, L. De La Fuente Layos i P. Borsos.

Spis treści

Glosariusz

Streszczenie

Wprowadzenie

Wysiłki UE w zakresie walki z bezrobociem młodzieży

Rola UE w zakresie polityki zatrudnienia ludzi młodych

Grupy zadaniowe ds. młodzieży

Europejski Fundusz Społeczny: sytuacja przed przekierowaniem finansowania w latach 2012/2013

Rezultaty inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” przedstawione przez Komisję

Zakres kontroli i podejście kontrolne

Uwagi

Ocena skuteczności doradczej roli Komisji

Dostępne informacje na temat osiągniętych wyników i aspektów finansowych w ramach EFS ograniczyły skuteczność roli doradczej Komisji wobec grup zadaniowych ds. młodzieży

Efektem działań przygotowawczych Komisji były ogólnikowe arkusze informacyjne dotyczące poszczególnych krajów

Wyniki inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

Na spotkaniach grup zadaniowych ds. młodzieży przedstawiono ogólne propozycje przeprogramowania EFS i realokacji

Grupy zadaniowe ds. młodzieży doprowadziły do przeprogramowania EFS lub realokacji środków finansowych w jego ramach, lecz podanie ich łącznej wartości jest trudne

Przeprowadzane przez Komisję oceny zmian w PO EFS proponowanych przez państwa członkowskie skupiały się głównie na aspektach budżetowych

Przygotowane plany działania na rzecz młodzieży cechowały się zróżnicowanym poziomem szczegółowości, a krajowe programy reform odnosiły się do grup zadaniowych ds. młodzieży w ograniczonym stopniu

Monitorowanie i sprawozdawczość prowadzone przez Komisję w zakresie rezultatów inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

Monitorowanie przez Komisję rezultatów osiągniętych w ramach inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” odbywało się z wykorzystaniem istniejących mechanizmów monitorowania EFS

Niedociągnięcia w sprawozdawczości Komisji dotyczącej rezultatów inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

Wnioski i zalecenia

Odpowiedzi Komisji

Glosariusz

Europejska strategia zatrudnienia: europejską strategię zatrudnienia wprowadzono w 1992 r. Traktatem o Unii Europejskiej i od tego czasu stanowi ona podstawę polityki zatrudnienia UE. Jej głównym celem jest tworzenie większej liczby lepszych miejsc pracy w całej UE. Stanowi ona obecnie część strategii „Europa 2020” i jest realizowana w ramach europejskiego semestru.

Europejski Fundusz Społeczny: celem Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) jest wzmocnienie spójności ekonomicznej i społecznej w Unii Europejskiej poprzez poprawę zatrudnienia i tworzenie nowych miejsc pracy (głównie poprzez działania szkoleniowe), promowanie wyższego poziomu zatrudnienia oraz tworzenie większej liczby lepszych miejsc pracy.

Europejski semestr: pierwszy etap unijnego rocznego cyklu kierowania polityką gospodarczą i nadzoru nad nią. W ramach każdego europejskiego semestru Komisja Europejska analizuje politykę każdego z państw członkowskich w zakresie reform fiskalnych i strukturalnych, przedstawia zalecenia i monitoruje ich wdrażanie. Na drugim etapie rocznego cyklu, znanym jako semestr krajowy, państwa członkowskie wdrażają uzgodnione polityki.

Gwarancja dla młodzieży: gwarancja dla młodzieży, przyjęta zaleceniem Rady z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży, powinna zapewnić, aby w ciągu czterech miesięcy od ukończenia formalnego kształcenia lub utraty pracy wszyscy młodzi ludzie w wieku do 25 lat otrzymali dobrej jakości ofertę zatrudnienia, dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu lub praktyki zawodowej. Gwarancja dla młodzieży to reforma strukturalna o zasadniczym znaczeniu, dzięki której instytucje lepiej współpracują w celu osiągnięcia konkretnych rezultatów na rzecz osób młodych.

Instytucja zarządzająca: krajowy, regionalny lub lokalny organ władzy publicznej bądź podmiot publiczny lub prywatny, wyznaczony przez państwo członkowskie do zarządzania programem operacyjnym. Jego zadania obejmują wybór projektów do finansowania, monitorowanie realizacji projektów i przekazywanie Komisji sprawozdań dotyczących aspektów finansowych i osiągniętych rezultatów.

Interwencja: wszelkie działania lub operacje prowadzone przez władze publiczne lub inne organizacje, niezależnie od ich charakteru (polityka, program, działanie lub projekt). Środki stosowane w ramach interwencji mogą mieć postać dotacji, pożyczek, dotacji na spłatę oprocentowania, gwarancji, zasileń kapitału własnego, programów zapewniających kapitał podwyższonego ryzyka lub innych form finansowania.

Krajowy program reform: dokument corocznie sporządzany i przedkładany przez każde państwo członkowskie, prezentujący politykę danego państwa oraz środki służące utrzymaniu wzrostu gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy na poziomie umożliwiającym osiągnięcie celów strategii „Europa 2020”. Krajowy program reform przedstawia się równolegle z programem stabilności/konwergencji, określającym plany budżetowe kraju na kolejne trzy lub cztery lata.

Okres programowania: wieloletnie ramy planowania i realizacji wydatków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności.

Oś priorytetowa: jeden z priorytetów strategii zawarty w programie operacyjnym, obejmujący grupę powiązanych ze sobą operacji posiadających określone mierzalne cele.

Program operacyjny: program operacyjny (PO) określa priorytety i cele szczegółowe państw członkowskich oraz sposoby wykorzystania środków finansowych (UE oraz krajowego współfinansowania publicznego i prywatnego) w danym okresie (zwykle siedmiu lat) na finansowanie projektów. Projekty takie muszą przyczyniać się do osiągnięcia pewnej liczby celów określonych na poziomie osi priorytetowych PO. PO jest przygotowywany przez państwo członkowskie i musi zostać zatwierdzony przez Komisję przed dokonaniem jakichkolwiek płatności z budżetu UE. W okresie realizacji PO może być modyfikowany tylko za zgodą obu stron.

Strategia „Europa 2020”: dziesięcioletnia strategia Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego. Zapoczątkowano ją w 2010 r. w celu stworzenia warunków dla inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.

Wskaźnik: mierzalny współczynnik dla celu, który będzie użytecznym źródłem informacji na potrzeby oceny stopnia, w jakim osiągnięto dany cel.

Zarządzanie dzielone: metoda wykonywania budżetu UE, w ramach której Komisja przekazuje zadania wykonawcze państwom członkowskim, jednocześnie zachowując ostateczną odpowiedzialność¹.

1Art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1).

Streszczenie

I

Bezrobocie młodzieży nie jest zjawiskiem nowym, gdyż większość państw członkowskich od wielu lat boryka się z problemami strukturalnymi związanymi z integracją osób młodych na rynku pracy, zaś stopy bezrobocia młodzieży są zasadniczo wyższe niż w przypadku innych kategorii wiekowych. Kryzys finansowy i zadłużeniowy doprowadził do pogłębienia się utrzymującego się od dawna problemu bezrobocia młodzieży (osób w wieku od 15 do 24 lat). Stopa bezrobocia młodzieży, wynosząca w 2008 r. ponad 15%, wzrosła w 2013 r. do bezprecedensowo wysokiego poziomu 23%, zaś w 2014 r. spadła do poziomu nieco ponad 22%.

II

W grudniu 2011 r. Komisja przedstawiła inicjatywę „Szanse dla młodzieży”, określającą działania służące zmniejszeniu bezrobocia we wspomnianej powyżej grupie wiekowej. Jej podstawę stanowiła inicjatywa przewodnia Komisji „Mobilna młodzież” oraz doświadczenia wyniesione z działań finansowanych przez Europejski Fundusz Społeczny (EFS). Podczas nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r., w ramach inicjatywy „Szanse dla młodzieży”, Komisja zaproponowała państwom członkowskim, aby opracowały i wdrożyły kompleksowe inicjatywy na rzecz zatrudnienia, kształcenia i rozwijania umiejętności młodzieży, a także aby uwzględniły plany działania na rzecz młodzieży w krajowych programach reform.

III

Zaproponowała także utworzenie grup zadaniowych ds. młodzieży (ang. youth action team, YAT), w których skład mieliby wejść eksperci krajowi i eksperci Komisji. Grupy zadaniowe powinny pomagać ośmiu państwom członkowskim o najwyższym poziomie bezrobocia młodzieży² w optymalnym wykorzystaniu funduszy strukturalnych UE. Miały tego dokonać poprzez skierowanie nieprzydzielonych środków finansowych z okresu programowania 2007–2013 na projekty wspierające możliwości zatrudnienia młodzieży oraz ułatwiające dostęp do finansowania małym przedsiębiorstwom.

IV

Trybunał ocenił, czy przy przekierowaniu finansowania z EFS (tj. przeprogramowaniu EFS i realokacji środków finansowych w jego ramach) skorzystano z propozycji przygotowanych w 2012 r. przez grupy zadaniowe ds. młodzieży, dotyczących sposobów szybszego i skuteczniejszego osiągnięcia rezultatów korzystnych dla młodych bezrobotnych dzięki wydatkom z EFS. Inicjatywa polegająca na powołaniu grup zadaniowych ds. młodzieży (inicjatywa „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”) obejmowała prawie 10 mld euro finansowania ze środków EFS, które było nadal dostępne do celów przeprogramowania w ośmiu odnośnych państwach członkowskich.

V

Trybunał stwierdził, że grupy zadaniowe ds. młodzieży ustanowione dla ośmiu państw członkowskich przedstawiły niewielką liczbę konkretnych propozycji dotyczących sposobów szybszego i skuteczniejszego osiągnięcia rezultatów korzystnych dla młodych osób dotkniętych bezrobociem Komisja nie była w stanie w pełni skutecznie pełnić roli doradczej wobec państw członkowskich w związku z grupami zadaniowymi ds. młodzieży z uwagi na poziom i jakość udostępnionych jej informacji na temat tego, jak w praktyce sprawdzają się wprowadzone działania na rzecz młodych bezrobotnych finansowane ze środków EFS lub środków krajowych. Chociaż działalność grup zadaniowych ds. młodzieży doprowadziła do przeprogramowania EFS i realokacji finansowania w jego ramach (według danych przedstawionych przez Komisję środki udostępnione do czerwca 2013 r. wyniosły łącznie 1,9 mld euro), przeprowadzane przez Komisję oceny zmian w PO skupiały się głównie na aspektach budżetowych, a nie na optymalnym wykorzystaniu środków z EFS. Ponadto wystąpiły niedociągnięcia w zakresie monitorowania przez Komisję rezultatów inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” oraz odnośnej sprawozdawczości Komisji do 2014 r.

VI

Trybunał zaleca, co następuje:

–w odniesieniu do przyszłych inicjatyw tego rodzaju Komisja powinna należycie uwzględnić możliwości i ograniczenia wynikające z kontekstu politycznego i prawnego, swoją szczegółową znajomość tej dziedziny i wiedzę specjalistyczną w tym zakresie (opartą na realizacji działań finansowanych przez UE i państwa członkowskie) oraz dostępność wymaganych zasobów administracyjnych i środków finansowych na poziomie UE i państw członkowskich;

–w odniesieniu do okresu programowania 2014–2020 Komisja powinna:

a)zapewnić, aby przyszłe wnioski państw członkowskich dotyczące przeprogramowania wynikały z dążenia do osiągnięcia lepszych rezultatów, a nie głównie z chęci zaradzenia trudnościom w absorpcji funduszy UE;

b)zatwierdzać wnioski państw członkowskich dotyczące zmiany PO tylko wówczas, gdy istnieje realistyczna szansa osiągnięcia dodatkowych rezultatów, do których mają doprowadzić proponowane transfery budżetowe;

c)wymagać od państw członkowskich wystarczająco szczegółowego przedstawiania zarówno nadzwyczajnych transferów w ramach programów operacyjnych, jak i zmian w priorytetach w składanych przez nie rocznych sprawozdaniach z realizacji, a także prezentowania osiągniętych rezultatów;

d)czynnie uczestniczyć w działalności komitetów monitorujących PO oraz zachęcać państwa członkowskie do podejmowania właściwych działań, jeśli z oceny rocznego sprawozdania z realizacji jasno wynika, że cele nie zostaną osiągnięte;

–zapewnić systematyczne przeprowadzanie minimalnych kontroli wiarygodności i niezawodności w odniesieniu do danych przekazywanych przez państwa członkowskie, wykorzystywanych w komunikatach Komisji.

2Irlandia, Grecja, Hiszpania, Włochy, Łotwa, Litwa, Portugalia i Słowacja.

Wprowadzenie

Wysiłki UE w zakresie walki z bezrobociem młodzieży

01

Bezrobocie młodzieży nie jest zjawiskiem nowym, gdyż większość państw członkowskich od wielu lat boryka się z problemami strukturalnymi związanymi z integracją osób młodych na rynku pracy, zaś wskaźniki bezrobocia młodzieży są zasadniczo wyższe niż w przypadku innych kategorii wiekowych (zob. wykres 1). Kryzys finansowy i zadłużeniowy doprowadził do pogłębienia się problemu bezrobocia młodzieży (osoby w wieku 15–24 lat), które gwałtownie wzrosło z ponad 15% w 2008 r. do 21% w 2010 r., następnie do ponad 23% w 2012 i 2013 r., zaś w 2014 r. spadło do nieco ponad 22%.

02

W ramach europejskiej strategii zatrudnienia Komisja Europejska od wielu lat wspiera państwa członkowskie w działaniach na rzecz obniżenia poziomu bezrobocia młodzieży. Ponadto w kontekście strategii „Europa 2020” we wrześniu 2010 r. zainaugurowano projekt przewodni „Mobilna młodzież”. W projekcie tym ustanowione zostały ramowe priorytety polityczne mające na celu ograniczenie bezrobocia młodzieży, ze szczególnym naciskiem na ułatwienie przejścia od edukacji do pracy oraz na zmniejszenie segmentacji rynków pracy.

Wykres 1

Stopa bezrobocia według wieku w latach 2008–2014, UE-28

Źródło: Eurostat, „Bezrobocie ogółem – seria badań aktywności ekonomicznej ludności – Stopa bezrobocia według płci, wieku i obywatelstwa (%)”, aktualizacja z dnia 28 września 2015 r.

03

Dnia 20 grudnia 2011 r. Komisja wystąpiła z inicjatywą „Szanse dla młodzieży”³, wzywającą do podjęcia w latach 2012 i 2013 natychmiastowych działań zarówno przez państwa członkowskie, jak i przez Komisję. Celem UE było wsparcie państw członkowskich w poprawie sytuacji pod względem zatrudnienia i edukacji młodzieży poprzez dokonanie przeglądu polityki i efektywności państw w kontekście procesu nadzoru w ramach europejskiego semestru oraz poprzez mobilizację funduszy strukturalnych UE, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), do działań mających na celu ograniczenie bezrobocia młodzieży.

04

W kwietniu 2013 r., na wniosek Komisji, Rada zaleciła państwom członkowskim udzielenie „gwarancji dla młodzieży”, na mocy której powinny one zapewnić, aby w ciągu czterech miesięcy od ukończenia formalnego kształcenia lub utraty pracy wszyscy młodzi ludzie w wieku do 25 lat dostali dobrej jakości oferty zatrudnienia, dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu lub praktyki zawodowej⁴.

Rola UE w zakresie polityki zatrudnienia ludzi młodych

05

Główna odpowiedzialność za politykę walki z bezrobociem młodzieży spoczywa na państwach członkowskich, na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym. Zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie i UE są zobowiązane do opracowania skoordynowanej strategii zatrudnienia, w szczególności na rzecz wspierania wysokiego poziomu kwalifikacji i wyszkolenia pracowników oraz ich zdolności do dostosowywania się, oraz wspierania reagujących na zmiany gospodarcze rynków pracy⁵.

06

Rola UE w polityce zatrudnienia polega na koordynacji polityk zatrudnienia państw członkowskich, a także na wspieraniu i w razie potrzeby uzupełnianiu ich działań. Ponadto cel osiągnięcia wysokiego poziomu zatrudnienia musi być brany pod uwagę przy definiowaniu i realizacji polityk i działań UE⁶.

07

W kontekście europejskiej strategii zatrudnienia, która w 2011 r. została wzmocniona za pośrednictwem europejskiego semestru na rzecz zarządzania gospodarczego, rola Komisji polega na przedkładaniu Radzie zaleceń dotyczących poszczególnych państw członkowskich, w zakresie m.in. polityki zatrudnienia w tych państwach⁷.

Grupy zadaniowe ds. młodzieży

08

Podczas nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r. w ramach inicjatywy „Szanse dla młodzieży” Komisja zaproponowała, aby państwa członkowskie opracowały i wdrożyły kompleksowe inicjatywy na rzecz zatrudnienia, kształcenia i podnoszenia umiejętności młodzieży, a także wprowadziły do krajowych programów reform plany działania na rzecz młodzieży. Komisja przedstawiła również koncepcję ustanowienia „grup zadaniowych ds. młodzieży”, które miałyby pomóc ośmiu państwom członkowskim o najwyższej stopie bezrobocia w mobilizacji środków UE – w tym EFS – nadal dostępnych na okres programowania 2007–2013, tak aby wesprzeć możliwości zatrudnienia młodzieży i ułatwić MŚP dostęp do finansowania⁸ (zob. ramka 1).

Ramka 1

Mandat i skład grup zadaniowych ds. młodzieży

Inicjatywę „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” podjęto w celu ukierunkowania nieprzydzielonych środków i zasobów wiedzy specjalistycznej UE w sposób umożliwiający osiągnięcie rezultatów szybciej i skuteczniej. Każdy zespół musiał pracować z partnerami krajowymi nad ukierunkowanymi działaniami mającymi na celu zwalczanie bezrobocia młodzieży oraz wspieranie MŚP w pozyskiwaniu dostępu do finansowania w postaci pożyczek i dotacji. Eksperci mieli na nowo przyjrzeć się wykorzystaniu funduszy strukturalnych oraz skorzystać z posiadanej przez Komisję wiedzy w zakresie dobrych praktyk stosowanych w różnych państwach członkowskich, aby pomóc organom krajowym w realokacji środków na rzecz projektów, które mogły przynieść „największe efekty w najkrótszym czasie”⁹.

W skład grup zadaniowych ds. młodzieży weszli eksperci z właściwych organów krajowych oraz z Dyrekcji Generalnych Komisji ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, ds. Edukacji i Kultury, a także ds. Gospodarczych i Finansowych. Koordynowane były one przez przedstawicieli kancelarii premierów państw członkowskich i Sekretariatu Generalnego Komisji z upoważnienia jej przewodniczącego.

09

Inicjatywa ta była realizowana w ośmiu państwach członkowskich o stopie bezrobocia młodzieży wynoszącej na koniec 2011 r. 30% lub więcej: w Irlandii, Grecji, Hiszpanii, we Włoszech, na Łotwie, Litwie, w Portugalii i na Słowacji. Państwa członkowskie dobrano na podstawie stopy bezrobocia wśród młodzieży. Rada Europejska zwróciła się do Komisji z wnioskiem, by w pierwszej kolejności współpracować z państwami członkowskimi o najwyższej stopie bezrobocia młodzieży w celu przekierowania dostępnych środków unijnych na wsparcie oferty pracy lub szkoleń dla młodych ludzi¹⁰. Równocześnie jednak, wybierając osiem państw członkowskich, które miały zostać objęte wsparciem, Komisja nie uwzględniła środków dostępnych do celów przeprogramowania w ramach EFS (zob. tabela 1). Grupy zadaniowe ustanowiono w lutym 2012 r. i odbyły one spotkania w ośmiu państwach członkowskich w dniach od 14 do 28 lutego 2012 r. (zob. wykres 2).

Wykres 2

Spotkania grup zadaniowych ds. młodzieży w 2012 r. w ośmiu państwach członkowskich: daty spotkań, stopa bezrobocia młodzieży, liczba młodych bezrobotnych osób

Źródło: Eurostat: dane na temat zatrudnienia młodzieży. Komisja: daty spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży.

Europejski Fundusz Społeczny: sytuacja przed przekierowaniem finansowania w latach 2012/2013

10

Rozporządzenie w sprawie EFS stanowi, że fundusz ten ma przyczyniać się do realizacji priorytetów UE w zakresie wzmacniania spójności gospodarczej i społecznej przez poprawę możliwości zatrudnienia i pracy, stymulowanie wysokiego poziomu zatrudnienia oraz tworzenie liczniejszych i lepszych miejsc pracy¹¹.

11

Zarządzanie EFS jest dzielone, przy czym ostateczną odpowiedzialność za wykonanie budżetu UE ponosi Komisja¹². Fundusz wdrażany jest poprzez krajowe i regionalne programy operacyjne (PO) przygotowane przez państwa członkowskie i zatwierdzone przez Komisję. W każdym PO całość dostępnych funduszy rozdziela się między różne osie priorytetowe PO.

12

W czasie trwania okresu programowania, przed zamknięciem programów, państwa członkowskie lub Komisja w porozumieniu z państwami członkowskimi mogą zmienić podział niewykorzystanych środków, przenosząc je z jednego priorytetu do drugiego, jeżeli wystąpią okoliczności wymagające odstąpienia od pierwotnie obranych celów i pod warunkiem zachowania zgodności z rozporządzeniami. Takie przekierowanie może przyjąć postać transferu:

οmiędzy PO (np. między dwoma PO EFS lub między PO EFS a PO Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR)/Funduszu Spójności);

οmiędzy osiami priorytetowymi danego PO; lub

οmiędzy dwoma różnymi komponentami danej osi priorytetowej.

13

Dwa pierwsze przypadki stanowią „przeprogramowanie” i wymagają zmiany PO w drodze decyzji Komisji. W trzecim przypadku, zwanym w niniejszym sprawozdaniu „realokacją”, transferu można dokonać również na podstawie decyzji Komisji lub może go dokonać samo państwo członkowskie, korzystając z elastyczności zapewnianej przez odnośną oś priorytetową. Jeżeli realokacji dokonuje samo państwo członkowskie, należy zwrócić się do instytucji zarządzającej o ocenę danej realokacji budżetowej.

14

Ponadto Komisja pełni funkcję nadzorczą w odniesieniu do ram monitorowania i odpowiada także za sprawdzenie, czy PO przyniosły oczekiwane produkty i rezultaty. W praktyce, wywiązując się ze swoich obowiązków w zakresie monitorowania, Komisja dokonuje przeglądu rocznych sprawozdań z realizacji sporządzanych przez instytucje zarządzające¹³ oraz organizuje coroczne spotkania oceniające z instytucjami zarządzającymi w celu przeanalizowania postępów w realizacji programów operacyjnych, z myślą o jej usprawnieniu¹⁴. Komisja uczestniczy także w pracach komitetów monitorujących, pełniąc rolę doradczą¹⁵.

15

Budżet EFS na okres programowania 2007–2013 wyniósł 76 mld euro (ponad 10 mld euro rocznie) i został przydzielony na 117 programów operacyjnych w ówcześnie 27 państwach członkowskich. Niemniej z końcem 2011 r. państwa członkowskie nadal dysponowały 22 mld euro środków z EFS, które nie zostały przeznaczone na żadne konkretne działania. Z tej kwoty, prawie 10 mld euro nieprzydzielonych środków finansowych z EFS było dostępnych dla grup zadaniowych ds. młodzieży w ośmiu państwach członkowskich o najwyższej stopie bezrobocia młodzieży (zob. tabela 1).

Tabela 1

Nieprzydzielone środki z EFS dla grup zadaniowych ds. młodzieży w ośmiu państwach członkowskich na początku inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

Państwo członkowskie
Kwota
(w mln EUR)
Odsetek łącznych nieprzydzielonych środków EFS
(UE-27)

Włochy
3 674
16,5%

Hiszpania
2 712
12,2%

Portugalia
1 760
7,9%

Grecja
1 495
6,7%

Litwa
289
1,3%

Słowacja
39
0,2%

Irlandia
2
0,0%

Łotwa1¹
0
0,0%

8 państw członkowskich łącznie
9 971
44,8%

Inne państwa członkowskie
12 300
55,2%

Nieprzydzielone środki z EFS ogółem
22 271
100,0%

1W przypadku Łotwy nie były dostępne żadne nieprzydzielone środki finansowe z EFS.

Źródło: Szacunki Komisji na koniec 2011 r.

Rezultaty inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” przedstawione przez Komisję

16

W swoim sprawozdaniu aktualizującym dla Rady w marcu 2013 r. Komisja wskazała, że ukierunkowane inwestycje z funduszy strukturalnych UE mogą mieć silny wpływ na wzrost gospodarczy i zatrudnienie. Celem grup zadaniowych była maksymalizacja oddziaływania funduszy strukturalnych UE poprzez skierowanie środków, które nadal pozostawały do przydzielenia w latach 2007–2013, na projekty bezpośrednio wspierające osoby młode i MŚP. W początkowej fazie realizacji tej inicjatywy, w 2012 r., oszacowano, że w całej UE w okresie budżetowym 2007–2013 do przydziału pozostawało jeszcze około 82 mld euro z unijnych funduszy strukturalnych.

17

Kwota ta obejmowała około 30 mld euro na rzecz ośmiu państw członkowskich, w których utworzono grupy zadaniowe. Jak wynika z dokumentu, do początku 2013 r. działalność grup przyczyniła się do zmobilizowania w każdym z ośmiu państw członkowskich środków finansowych w łącznej kwocie 16 mld euro. W dokumencie dodano, że finansowanie to miało pomóc około 780 tys. osób młodych i 55 tys. MŚP, a także wesprzeć inne działania wzmacniające wzrost gospodarczy.

18

W marcu 2014 r. Komisja przedstawiła najnowszą publikację na temat przekierowania środków z EFS¹⁶. Jak wynika z tej publikacji, środki finansowe z EFS objęte przeprogramowaniem lub realokacją na określone działania na rzecz młodzieży wyniosły około 4,2 mld euro¹⁷, z czego 1,8 mld euro przeznaczono na projekty realizowane w tym czasie w państwach członkowskich. Z tego wsparcia skorzystać mogło 1,2 mln osób młodych (zob. pkt 51–56).

3COM(2011) 933 final z dnia 20 grudnia 2011 r., Inicjatywa „Szanse dla młodzieży”.

4Zalecenie Rady z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży (Dz.U. C 120 z 26.4.2013, s. 1).

5Art. 145 TFUE (Dz.U. C 326 z 26.10.2012, s. 112).

6Art. 147 TFUE (Dz.U. C 326 z 26.10.2012, s. 112).

7Art. 148 TFUE (Dz.U. C 326 z 26.10.2012, s. 112).

8Rada Europejska, oświadczenie członków Rady Europejskiej z dnia 30 stycznia 2012 r.; prezentacja J.M. Barroso, „Wzrost gospodarczy i miejsca pracy: kolejne kroki” podczas nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 30 stycznia 2012 r.; COM MEMO 12/100, 14 lutego 2012 r.

9Komisja, Memo/12/100, 14.2.2012.

10Rada Europejska, oświadczenie członków Rady Europejskiej z dnia 30 stycznia 2012 r.

11Art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1784/1999 (Dz.U. L 210 z 31.7.2006, s. 12).

12Zob. art. 17 ust. 1 TUE; art. 317 TFUE; art. 53 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012.

13Art. 67 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. L 210 z 31.7.2006, s. 25).

14Art. 68 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

15Art. 64 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

16Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, „Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i Europejski Fundusz Społeczny, dokument tematyczny dotyczący Europejskiego Funduszu Społecznego”, marzec 2014 r.

17W podanej przez Komisję kwocie środków EFS uwzględniono realokację włoskich środków krajowych na rzecz działań w zakresie walki z bezrobociem młodzieży, którą umożliwiło obniżenie stawki współfinansowania krajowego w PO wspieranych w ramach EFS i EFRR. Uzyskane dzięki temu środki finansowe – w kwocie ponad 1,5 mld euro – zostały zainwestowane w cykl inicjatyw w ramach finansowanego ze środków krajowych planu działania na rzecz spójności. Część z tych inicjatyw miała na celu pomoc młodym osobom bezrobotnym.

Zakres kontroli i podejście kontrolne

19

Podczas kontroli Trybunał ocenił, czy przy przekierowaniu finansowania z EFS skorzystano z propozycji przygotowanych w 2012 r. przez grupy zadaniowe ds. młodzieży, dotyczących sposobów szybszego i skuteczniejszego osiągnięcia rezultatów korzystnych dla młodych bezrobotnych poprzez wydatki z EFS. Zakres kontroli był ograniczony do związanych z EFS działań w ramach inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” i nie obejmował środków pochodzących z innych źródeł, w tym w szczególności z EFRR. Trybunał zbadał, czy:

οKomisja, korzystając z dostępnej wiedzy i informacji na temat istniejących inicjatyw i działań na rzecz zatrudnienia osób młodych finansowanych ze środków EFS lub ze swojej wiedzy na temat dobrych praktyk stosowanych w innych państwach członkowskich, skutecznie wypełniła swoją funkcję doradczą przewidzianą w przedmiotowej inicjatywie;

οw rezultacie inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” państwa członkowskie przedstawiły wnioski dotyczące znaczącego i ukierunkowanego przeprogramowania środków finansowych dostępnych w ramach PO EFS na okres 2007–2013 (lub realokacji środków finansowych w obrębie osi priorytetowej PO) oraz czy wnioski zostały ocenione przez Komisję zgodnie z celami tej inicjatywy;

οKomisja ustanowiła odpowiednie mechanizmy sprawozdawczości w zakresie działań następczych w związku z inicjatywą „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”.

20

Przeprowadzona przez Trybunał kontrola dotyczyła lat 2012–2014 i skupiała się na wkładzie Komisji w tę inicjatywę. Kontrola ta objęła w szczególności:

οprzegląd informacji, którymi Komisja dysponowała w 2012 r., dotyczących działań EFS na rzecz młodych bezrobotnych oraz realizacji tych działań;

οweryfikację przeprogramowania, które miało miejsce w ciągu 12 miesięcy po spotkaniach grup zadaniowych ds. młodzieży w odniesieniu do 60 programów operacyjnych EFS w ośmiu państwach członkowskich objętych inicjatywą „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”, oraz dokładną analizę zmian w próbie ośmiu PO¹⁸ i odnośnych ocen Komisji;

οanalizę prowadzonego przez Komisję monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do rezultatów grup zadaniowych ds. młodzieży do końca 2014 r.

21

Dowody pozyskano z przeglądów dokumentacji i wywiadów z Komisją, a wśród odnośnych służb Komisji zaangażowanych w inicjatywę „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” przeprowadzono ankietę dotyczącą finansowania z EFS.

22

W marcu 2015 r. Trybunał opublikował pierwsze sprawozdanie dotyczące problemu bezrobocia młodzieży, które odnosiło się do europejskiej gwarancji dla młodzieży¹⁹.

18Irlandia: PO Inwestycje w zasoby ludzkie; Grecja: PO Edukacja i uczenie się przez całe życie oraz PO Rozwój zasobów ludzkich; Hiszpania: PO Nawarra; Włochy: PO Sycylia; Litwa: PO Rozwój zasobów ludzkich; Portugalia: PO Potencjał ludzki oraz Słowacja: PO Zatrudnienie i włączenie społeczne (zob. tabela 1).

19Sprawozdanie specjalne Trybunału nr 3/2015 pt. „Europejska gwarancja dla młodzieży: rozpoczęto wdrażanie, lecz wciąż istnieją zagrożenia” (http://eca.europa.eu).

Uwagi

Ocena skuteczności doradczej roli Komisji

23

Inicjatywę „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” podjęto oczekując, że Komisja, pełniąc rolę doradczą, pomoże organom krajowym/regionalnym w ośmiu państwach członkowskich w realokacji finansowania z EFS na rzecz projektów, które przyniosą największe efekty w najkrótszym czasie (zob. ramka 1). Eksperci Komisji mieli za zadanie współpracować z władzami krajowymi oraz krajowymi partnerami społecznymi w zakresie działań ukierunkowanych na zwalczanie bezrobocia młodzieży.

24

W związku z tym Trybunał zbadał:

οdostępne Komisji informacje na temat osiągniętych wyników i aspektów finansowych działań EFS na rzecz młodych bezrobotnych; oraz

οdziałania przygotowawcze Komisji przed spotkaniami grup zadaniowych ds. młodzieży.

Dostępne informacje na temat osiągniętych wyników i aspektów finansowych w ramach EFS ograniczyły skuteczność roli doradczej Komisji wobec grup zadaniowych ds. młodzieży

Informacje na temat osiągniętych wyników

25

Dostępne Komisji informacje dotyczące wyników osiągniętych w ramach działań na rzecz zatrudnienia finansowanych ze środków EFS i wdrażanych przez państwa członkowskie pochodziły z regularnie prowadzonych na poziomie krajowym działań w zakresie monitorowania i oceny. Minimalne obowiązki sprawozdawcze państw członkowskich wobec Komisji określono w rozporządzeniach²⁰. Sprawozdawczość ta była prowadzona zasadniczo na poziomie osi priorytetowej PO. Ponadto Komisja zwróciła się do państw członkowskich z wnioskiem o doraźne przekazywanie informacji na zasadzie dobrowolności.

26

Za monitorowanie wyników określonego działania lub projektu odpowiadała instytucja zarządzająca w państwie członkowskim. Komisja na bieżąco gromadziła i poddawała przeglądowi dane z monitorowania i oceny dotyczące poszczególnych państw członkowskich. W okresie programowania 2007–2013 państwa członkowskie miały dużą swobodę decydowania o sposobie przekazywania Komisji zbiorczych informacji na temat osiągniętych wyników. W rozporządzeniu określono tylko jeden obowiązkowy typ wskaźnika, tj. uzyskane dane na temat uczestników²¹. W odniesieniu do młodzieży od państw członkowskich wymagano np. tylko monitorowania i corocznego zgłaszania liczby uczestników korzystających ze środków EFS dla osób w wieku od 15 do 24 lat. W rozporządzeniach nie określono wskaźników rezultatu.

27

W sprawozdaniu sieci ekspertów ds. oceny EFS z 2014 r. dotyczącym głównych osiągnięć EFS w latach 2007–2013 stwierdzono również, że na podstawie istniejących ustaleń nie mają oni możliwości uzyskania miarodajnych danych o rezultatach interwencji EFS w państwach członkowskich²².

28

Ponadto we wcześniejszych sprawozdaniach Trybunał stwierdził²³, że w zakresie jakości i niezawodności informacji na temat wyników osiągniętych za pomocą środków z EFS, które państwa członkowskie przekazują Komisji, występują niedociągnięcia. Na podobne problemy wskazała Służba Audytu Wewnętrznego Komisji w swoim sprawozdaniu dotyczącym systemów pomiaru wyników stosowanych przez Dyrekcję Generalną ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego z grudnia 2013 r.

29

Dysponując informacjami z monitorowania przekazywanymi przez państwa członkowskie, Komisja zasadniczo nie wiedziała, które działania okazały się w przeszłości skuteczne pod względem osiągnięcia celu, jakim było zapewnienie pracy osobom młodym. W konsekwencji Komisja nie była w stanie z łatwością określić wyciągniętych wniosków czy dobrych praktyk (tj. które działania EFS – o stwierdzonej w przeszłości skuteczności – można szybko wdrożyć wraz z przeprogramowaniem lub bez niego oraz które z istniejących działań należy dostosować, ponieważ nie spełniają swojej roli lub nie są priorytetowe).

Uzupełniająca ankieta doraźna

30

W 2010 r. Komisja podjęła działanie mające na celu przeanalizowanie „z państwami członkowskimi interwencji EFS ukierunkowanych na młodzież oraz podniesienie świadomości i maksymalnego wykorzystania potencjału EFS w celu wsparcia młodych ludzi”²⁴. Działanie to zmierzało do określenia dobrych praktyk w zakresie efektywnego wykorzystania środków finansowych z EFS w celu poprawy szans ludzi młodych na zatrudnienie oraz do szerszego zastosowania takich praktyk w programach państw członkowskich (zob. pkt 25).

31

W tym celu Komisja przeprowadziła ankietę we wszystkich instytucjach zarządzających środkami EFS we wszystkich państwach członkowskich. Na podstawie otrzymanych odpowiedzi Komisja sporządziła sprawozdanie, które zdefiniowała jako „pierwszy krok ku określeniu niektórych działań i sposobów podejścia rozwijanych w ramach EFS, zapewniających osobom młodym skuteczne wsparcie w uzyskaniu odpowiedniego wykształcenia i szkolenia oraz w znalezieniu pracy i w odgrywaniu aktywnej roli w społeczeństwie²⁵.”

32

Sprawozdanie to ma charakter informacyjny i zawiera liczne przykłady środków wdrażanych w różnych państwach członkowskich. W sprawozdaniu tym brakuje jednak analizy, które działania EFS powinny zostać uznane za dobre praktyki. W szczególności nie ma w nim odniesienia do skuteczności i wydajności interwencji pod względem faktycznie osiągniętych mierzalnych rezultatów dla osób młodych.

33

Sprawozdanie obejmuje także załączniki zawierające przegląd środków finansowych przydzielonych na różne programy operacyjne oraz ich realizacji, a także liczby uczestników. Państwa członkowskie przedstawiły te informacje na zasadzie dobrowolności. Zastrzeżenie Komisji co do tego, że „dane te nie są ani kompleksowe, ani porównywalne”, wskazuje na słabość udostępnianych Komisji danych tego typu na temat wdrażania EFS (zob. pkt 25–29).

Informacje finansowe

34

Aby umożliwić funkcjonowanie poszczególnych grup zadaniowych ds. młodzieży, Komisja powinna była dysponować szczegółowym przeglądem kwot potencjalnie dostępnych na przeprogramowanie lub realokację na rzecz możliwości zatrudnienia osób młodych. W związku z tym Trybunał ocenił zakres, w jakim takie informacje były dostępne i czy ułatwiły one Komisji przygotowanie spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży. Komisja nie miała łatwego dostępu do tego rodzaju informacji i tym samym musiała ustalić dane szacunkowe w porozumieniu z odnośnymi państwami członkowskimi.

35

W odniesieniu do informacji finansowych jedna z trudności związana jest z faktem, że system monitorowania finansowego EFS na okres programowania 2007–2013 nie umożliwia bezpośredniego łączenia finansowania z określonymi grupami docelowymi (takimi jak młode osoby bezrobotne). Kategorie wydatków przewidzianych ramami prawnymi określono odpowiednio do typów interwencji, takich jak „wdrażanie aktywnych i zapobiegawczych działań na rynku pracy”, zamiast klasyfikowania ich według grup docelowych takich jak np. „młodzież” czy „starsi pracownicy”²⁶.

36

Informacje o finansowaniu z EFS potencjalnie dostępnym na potrzeby przeprogramowania/realokacji są monitorowane na poziomie krajowym przez instytucje zarządzające. Komisja uzgodniła jednak z państwami członkowskimi w technicznej grupie roboczej ds. EFS, że będą one dobrowolnie przekazywać co kwartał informacje na temat wykonania budżetu dla każdego PO. Kontrola Trybunału wykazała, że owa kwartalna sprawozdawczość finansowa nie była zharmonizowana: państwa członkowskie prowadziły bowiem sprawozdawczość na podstawie krajowych definicji terminów „nieprzydzielone” czy „niezaangażowane”, które opierały się na różnych praktykach księgowych w państwach członkowskich. W konsekwencji Komisja nie zawsze dysponowała najbardziej precyzyjnymi danymi na temat realizacji finansowej.

37

Pod tym względem w przypadku Słowacji Trybunał stwierdził poważne rozbieżności między zbiorczymi danymi szacunkowymi opublikowanymi przez Komisję w odniesieniu do nieprzydzielonych funduszy a danymi wykorzystanymi w kontekście grup zadaniowych ds. młodzieży (zob. ramka 2).

Efektem działań przygotowawczych Komisji były ogólnikowe arkusze informacyjne dotyczące poszczególnych krajów

38

W lutym 2012 r. Komisja ogłosiła, że jej eksperci byli „gotowi do pracy na miejscu, z uwzględnieniem szczególnych uwarunkowań i potrzeb każdego kraju”²⁷. Trybunał ocenił, czy w ramach nadzoru nad politykami zatrudnienia państw członkowskich Komisja przeprowadziła następujące czynności przed spotkaniami grup zadaniowych ds. młodzieży z organami krajowymi:

οprzeanalizowała potrzeby określonych grup młodzieży wchodzących na rynek pracy lub wyzwania, przed którymi stoją takie grupy;

οzbadała wymogi pracodawców dotyczące bieżących i przyszłych umiejętności²⁸;

οokreśliła, jak interwencje EFS mogą przyczyniać się do zaspokojenia niektórych z tych potrzeb; oraz

οprzeanalizowała potencjalne zmiany w realizacji programów (takie jak zmiany w kryteriach kwalifikowalności i doboru) poprawiające skuteczność działań finansowanych ze środków EFS.

39

Z myślą o skutecznym przygotowaniu się do spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży Sekretariat Generalny Komisji opracował szablon (arkusz informacyjny kraju), który rozesłano do wypełnienia przez wszystkie dyrekcje generalne (DG), które miały być zaangażowane w działalność grup zadaniowych ds. młodzieży (zob. ramka 1). W tym kontekście Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego powierzono zadanie przedstawienia analizy głównych przyczyn wysokiego bezrobocia młodzieży dla każdego z ośmiu państw członkowskich oraz dla grup młodzieży szczególnie dotkniętych tym zjawiskiem. Do dyrekcji tej zwrócono się także o zbadanie potrzeby przekierowania finansowania dostępnego do celów młodzieży w kontekście realizacji programów operacyjnych EFS, o określenie, które krótkoterminowe działania finansowanie ze środków EFS mogą być pomocne, oraz o przeanalizowanie możliwości szybkiej realizacji. Wypełnione arkusze informacyjne dotyczące poszczególnych krajów zostały skonsolidowane przez Sekretariat Generalny i wysłane do państw członkowskich przed spotkaniem.

Ramka 2

Przykład niezgodności w przedstawionych informacjach dotyczących dostępnych środków finansowych

W listopadzie 2011 r. w odniesieniu do Słowacji Komisja oszacowała, że dostępnych jest 39 mln euro środków finansowych z EFS, natomiast w lutym 2012 r. podczas wizyty Komisji w tym państwie członkowskim stwierdzono, że dostępnych jest 422 mln euro środków finansowych z EFS. Ze względu na opóźnienia występujące w systemie sprawozdawczości zawyżone oszacowania są zrozumiałe, nie dotyczy to jednak niższych wartości.

40

Przeprowadzona przez Trybunał analiza arkuszy informacyjnych krajów wykazała, że zapewniały one ogólny przegląd przyczyn wysokiego bezrobocia na poziomie państw członkowskich (np. niestabilność zatrudnienia ze względu na segmentację rynku pracy, wczesne kończenie nauki, bezrobocie długotrwałe wśród młodzieży, niedopasowanie umiejętności, brak wolnych miejsc pracy ze względu na wyższą stopę bezrobocia, kryzys gospodarczy itp.). W swoich arkuszach informacyjnych dotyczących poszczególnych krajów Komisja w pewnej mierze określiła grupy młodzieży szczególnie dotknięte bezrobociem, według wieku i częściowo według wykształcenia (tj. „o niższych kwalifikacjach”). Mimo że standardowy pomiar bezrobocia młodzieży przeprowadzany przez Eurostat obejmuje populację w przedziale wiekowym od 15 do 24 roku życia, Trybunał stwierdził, że analizy zamieszczone w poszczególnych arkuszach informacyjnych cechowały się zróżnicowanym poziomem szczegółowości i niewielką jednolitością w kwestii przedziału wiekowego, w którym mieszczą się „osoby młode”²⁹. Ponadto analizy nie uwzględniały, w jakiej skali problem dotykał osób młodych zależnie od płci, lokalizacji geograficznej lub czynnika stawiającego je w niekorzystnym położeniu (np. imigranci, marginalizowane mniejszości itp.).

41

Ponadto przygotowane przez Komisję arkusze informacyjne dotyczące poszczególnych krajów nie zawierały analizy tendencji w zakresie kwalifikacji i potrzeb rynku pracy według kraju i sektora, mimo że dobre zrozumienie potrzeb pracodawców ma podstawowe znaczenie dla ograniczenia niedopasowania umiejętności. Analiza sektorów, w ramach których może wzrosnąć popyt na pracę, mogłaby być szczególnie przydatna w sytuacji, w której wysokiemu bezrobociu towarzyszą coraz większe trudności z obsadzaniem wolnych stanowisk, tak jak miało to miejsce w państwach członkowskich UE od 2010 r. Tego rodzaju analiza ułatwiłaby ukierunkowanie szkoleń na te sektory, które mogą zapewnić większą liczbę miejsc pracy³⁰.

42

Co więcej, kontrola Trybunału wykazała, że w analizach opracowanych przez Komisję w celu uszczegółowienia arkuszy informacyjnych znalazły się ogólnikowe stwierdzenia, takie jak „musimy pilnie rozwijać umiejętności, które są lub będą potrzebne na rynku pracy”³¹ bądź „szkolenie powinno być ściśle powiązane zarówno z bieżącymi, jak i średnioterminowymi potrzebami rynku pracy w priorytetowych sektorach gospodarki”³².

43

W odniesieniu do krótkoterminowych działań na rzecz walki z bezrobociem młodzieży, które mogłyby być wspierane przez EFS, Trybunał zauważył, że arkusze informacyjne dotyczące poszczególnych krajów są bardzo ogólnikowe i nie określają żadnych ram czasowych. Mogłyby odnosić się do dowolnego państwa członkowskiego, zwłaszcza w kontekście braku szczegółowej analizy potrzeb rynku pracy (zob. ramka 3).

Ramka 3

Przykłady ogólnych działań wymienionych w arkuszach informacyjnych dotyczących poszczególnych krajów

Komisja zasugerowała, że Irlandia powinna „wzmocnić ukierunkowane aktywne polityki rynku pracy na rzecz młodzieży, kładąc nacisk na precyzyjnie dostosowane działania w zakresie poradnictwa zawodowego, doradztwa i poszukiwania pracy”, „interweniować szybko poprzez oferowanie dalszej edukacji, szkoleń/przekwalifikowania lub działań aktywizujących…” czy też „przyspieszyć zmiany na rynku pracy z korzyścią dla osób młodych”.

W przypadku Portugalii zasugerowano działania koncentrujące się na młodych osobach bezrobotnych, takie jak „praktyki zawodowe, przekwalifikowanie i wytyczne w odniesieniu do obszarów/zawodów, na które istnieje zapotrzebowanie na rynku pracy”.

44

O ile arkusze informacyjne dotyczące poszczególnych krajów rzeczywiście wskazywały grupy młodzieży szczególnie dotknięte bezrobociem, proponowane w nich interwencje ze środków EFS nie zawsze były ukierunkowane konkretnie na te grupy. Przykładowo we Włoszech stwierdzono, że w szczególnie trudnej sytuacji znajdują się osoby młode z „wyższym i średnim wykształceniem”. Niemniej jednak główna inicjatywa wskazana w arkuszu informacyjnym obejmowała przeprogramowanie dostępnych funduszy z regionalnych PO EFS (311 mln euro na 2012 r.) na krajowy PO poświęcony edukacji, dotyczący głównie szkół podstawowych i średnich. Wybór ten podyktowany był głównie chęcią zapewnienia maksymalnej absorpcji środków finansowych. Jako możliwe interwencje zasugerowano także umowy o przyuczenie do zawodu i mechanizmy ulg podatkowych, bez żadnych dowodów na to, że byłyby to najlepsze instrumenty do zastosowania we Włoszech w odniesieniu do osób z wysokimi kwalifikacjami, biorąc pod uwagę sytuację na rynku pracy.

Wyniki inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

45

W celu oceny wyników inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” Trybunał zbadał, czy:

οspotkania grup zadaniowych ds. młodzieży zaowocowały konkretnymi wnioskami dotyczącymi wdrożenia szybszych i skuteczniejszych działań finansowanych ze środków EFS obniżających poziom bezrobocia młodzieży;

οistnieją oszacowania kwot środków finansowych z EFS objętych przeprogramowaniem lub realokacją w efekcie spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży;

οKomisja oceniła skuteczność zmian w PO proponowanych przez państwa członkowskie w następstwie spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży;

οpaństwa członkowskie zastosowały się do wezwania Komisji dotyczącego opracowania planów działania na rzecz młodzieży zgodnie z wynikiem spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży oraz czy w krajowych programach reform w następstwie tych spotkań znalazły się odniesienia do oczekiwanych rezultatów przeprogramowania EFS i realokacji.

Na spotkaniach grup zadaniowych ds. młodzieży przedstawiono ogólne propozycje przeprogramowania EFS i realokacji

46

Po spotkaniach grup zadaniowych ds. młodzieży, które odbyły się w lutym 2012 r., Komisja podsumowała przedstawione propozycje dotyczące przeprogramowania EFS i realokacji budżetowej we wnioskach (zwanych wnioskami operacyjnymi) przygotowanych przez Sekretariat Generalny i formalnie przekazała je państwom członkowskim.

47

Przeprowadzona przez Trybunał analiza sprawozdań Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego dotyczących spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży oraz wniosków operacyjnych Sekretariatu Generalnego pokazuje, że w przypadku siedmiu z ośmiu państw członkowskich uczestnicy ogólnie przedyskutowali możliwe warianty redystrybucji środków finansowych z EFS. W praktyce nie określili jednak sposobów skuteczniejszego wykorzystania istniejących instrumentów/programów do walki z bezrobociem młodzieży. Oto przykłady wyników tych dyskusji odnotowane przez Komisję: „można rozważyć dodatkowe określenie priorytetów w zakresie przeprogramowania w celu położenia większego nacisku na kwestię bezrobocia młodzieży oraz wsparcia MŚP” (Włochy)³³ lub „władze rozważą pomysł finansowania dodatkowych staży w programach Leonardo/Erasmus w ramach PO EFS” oraz „rozważą możliwe projekty pilotażowe w dziedzinie dwutorowego szkolenia zawodowego” (Hiszpania)³⁴.

48

Spotkanie grupy zadaniowej ds. młodzieży z władzami litewskimi można uznać za przykład dobrej praktyki w porównaniu z ogólnie przyjętym podejściem (zob. ramka 4).

Ramka 4

Szczegółowe propozycje we wnioskach operacyjnych ze spotkania grupy zadaniowej ds. młodzieży na Litwie

We wnioskach operacyjnych ze spotkania grupy zadaniowej ds. młodzieży na Litwie wskazano konkretne działania mające poprawić sytuację młodych bezrobotnych poprzez zmianę ukierunkowania dostępnych środków finansowych z EFS w krótkim terminie. Do działań tych należały m.in.:

οprzedłużenie projektu „Bądź aktywny na rynku pracy”, zakończonego w styczniu 2012 r., w celu objęcia nim dodatkowych 6-10 tys. młodych osób w latach 2012-2013 (zapotrzebowanie na dodatkowe finansowanie z EFS oszacowano na 6–10 mln euro). Skuteczność projektu oceniono pozytywnie, ponad połowa uczestników znalazła stałe zatrudnienie;

οprzyspieszenie wdrażania funduszu promocji przedsiębiorczości poprzez udzielenie kolejnych 400 pożyczek i przeszkolenie dodatkowego 1 tys. osób młodych (dodatkowo potrzebne finansowanie z EFS oszacowano na 3 mln euro). Prawie połowę uczestników stanowiły osoby w wieku poniżej 29 lat.

49

We wnioskach operacyjnych Sekretariatu Generalnego podkreślono potrzebę rozwinięcia lub rozszerzenia istniejących działań, nie wyjaśniono jednak w stopniu wystarczającym, jak można poprawić ich skuteczność. Przykładowo we wnioskach operacyjnych dotyczących Grecji wymieniono następujące działania: „bardziej skuteczna realizacja nowej krajowej strategii na rzecz uczenia się przez całe życie, wzmocnienie systemów kształcenia i szkolenia zawodowego oraz przyuczania do zawodu…”³⁵, nie określono jednak, w jaki sposób działania te można usprawnić w porównaniu z wcześniejszym okresem, aby pomóc młodym osobom w przezwyciężeniu konkretnych barier, które napotykają wchodząc na rynek pracy.

50

Zaproponowano rozszerzenie niektórych z istniejących działań, ponieważ zapewniały one szybką realizację pod względem absorpcji środków finansowych, bez omawiania czy oceny ich skuteczności we wcześniejszym okresie pod względem rezultatów (np. liczba ostatecznych beneficjentów znajdujących zatrudnienie po interwencji EFS). Ponadto przeprowadzona przez Trybunał analiza wykazała, że podczas tych spotkań Komisja nie zapewniła państwom członkowskim wytycznych technicznych dotyczących sposobów poprawy ukierunkowania środków finansowych w ramach realizacji PO (np. poprzez lepsze zdefiniowanie zakresu działań, publikację specjalnych zaproszeń do składania ofert z uwzględnieniem konkretnych kryteriów wyboru, dopasowanych do potrzeb docelowych grup osób młodych itp.).

Grupy zadaniowe ds. młodzieży doprowadziły do przeprogramowania EFS lub realokacji środków finansowych w jego ramach, lecz podanie ich łącznej wartości jest trudne

51

Oceniając wyniki grup zadaniowych ds. młodzieży pod względem przekierowania środków finansowych z EFS na działania zmierzające do obniżenia stopy bezrobocia młodzieży, Trybunał wziął pod uwagę dwa konkretne aspekty: formalne przeprogramowanie EFS (zatwierdzone decyzją Komisji) i proces realokacji budżetowej w ramach osi priorytetowej istniejącego PO. W celu oszacowania całkowitej kwoty objętej przeprogramowaniem EFS/realokacją w związku z inicjatywą „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” Trybunał dokonał przeglądu informacji finansowych przedstawionych przez Komisję w 2015 r., dotyczących wszystkich odnośnych 60 PO EFS. Trybunał szczegółowo przeanalizował zakres przeprogramowania dla próby ośmiu PO EFS.

52

Analiza ta wykazała, że po mających miejsce w lutym 2012 r. spotkaniach grup zadaniowych ds. młodzieży nastąpiło przeprogramowanie EFS. Między lutym 2012 r. a marcem 2013 r. przeprogramowano w sumie 36 z 60 PO EFS w ośmiu państwach członkowskich. W przypadku ośmiu PO szczegółowo zbadanych przez Trybunał środki finansowe z EFS objęte przeprogramowaniem z myślą o osiągnięciu szybkich rezultatów w zakresie zwalczania bezrobocia młodzieży wyniosły, jak potwierdziła Komisja, 337 mln euro.

53

Przedstawienie dokładnej łącznej kwoty środków objętych przeprogramowaniem EFS lub realokacją w odniesieniu do grup zadaniowych ds. młodzieży jest trudne, gdyż takie zmiany mogły nie być konsekwencją odnośnych spotkań, lecz mieć inne przyczyny. Jak wynika z informacji przekazanych Komisji przez państwa członkowskie, do czerwca 2013 r. inicjatywa „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” doprowadziła do przeprogramowania lub realokacji około 1 915 mln euro środków finansowych z EFS w odnośnych państwach członkowskich z wyjątkiem Łotwy (zob. tabela 2). Odpowiada to 19,2% z 9 971 mln euro początkowo dostępnych nieprzydzielonych środków finansowych z EFS dla ośmiu państw członkowskich.

54

Ponadto Trybunał stwierdził, że informacje te nie są precyzyjne, przynajmniej w odniesieniu do Włoch. W przypadku tego kraju całkowita podana kwota objęta realokacją, wynosząca 557 mln euro, obejmuje kwotę 27 mln euro dotyczącą regionalnego PO EFS we Włoszech (Apulia), która w rzeczywistości została objęta przeprogramowaniem i jako taka została zgłoszona jako część łącznej kwoty przeprogramowania (tj. 131 mln euro).

Tabela 2

Kwoty EFS objęte przeprogramowaniem i realokacją w wyniku działalności grup zadaniowych ds. młodzieży do czerwca 2013 r. zgłoszone przez Komisję

Państwo członkowskie
Liczba PO finansowanych ze środków EFS
Środki z EFS przed utworzeniem grup zadaniowych ds. młodzieży (koniec 2011 r.)
Środki z EFS zmobilizowane na działania na rzecz zatrudnienia młodzieży w wyniku utworzenia grup zadaniowych ds. młodzieży

Środki z EFS ogółem¹
(w mln EUR)
Nieprzydzielone środki z EFS wg Komisji
(w mln EUR)
Przeprogramowane środki z EFS wg Komisji
(w mln EUR)
Środki z EFS objęte realokacją wg Komisji
(w mln EUR)
Ogółem³
(w mln EUR)
Udział w środkach z EFS ogółem(3/1)

Irlandia¹
1
375
2
25
25
6,7%

Grecja
4
4 364
1 495
466
466
10,7%

Hiszpania
22
8 057
2 712
491
491
6,1%

Włochy²
24
6 931
3 674
131
557
688
9,9%

Łotwa
1
583
0
0
0
0
0,0%

Litwa
2
1 028
289
27
27
2,6%

Portugalia
4
6 845
1 760
143
143
2,1%

Słowacja³
2
1 500
39
75
0
75
5,0%

OGÓŁEM
60
29 683
9 971

1 915
6,5%

1W przypadku Irlandii o realokację 25 mln euro wystąpiono już w grudniu 2011 r., tj. przed inicjatywą „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”.

2We Włoszech zgłoszona kwota realokacji obejmuje 27 mln euro z PO Apulia, które w rzeczywistości zostały objęte przeprogramowaniem i zgłoszone jako część kwoty przeprogramowania (zob. pkt 54).

3W przypadku Słowacji okazało się, że podana przez Komisję kwota 39 mln euro nieprzydzielonych funduszy jest niedoszacowana; później wyszło na jaw, że dostępnych jest w rzeczywistości 422 mln euro (zob. ramka 2).

Źródło: Obliczenia Trybunału na podstawie systemu zarządzania funduszami w UE (SFC2007) i danych przedstawionych przez Komisję.

55

Komisja nie była w stanie przedstawić podziału na kwoty z EFS objęte przeprogramowaniem i realokacją dla pięciu z ośmiu państw członkowskich. W przypadku PO włączonych do próby Komisja była w stanie przedstawić informacje tylko dla PO EFS w dwóch państwach członkowskich: dla greckiego PO Edukacja i uczenie się przez całe życie (około 24 mln euro związane z nowymi działaniami na rzecz młodzieży) i dla litewskiego PO Rozwój zasobów ludzkich (około 29 mln euro).

56

W marcu 2014 r. Komisja przedstawiła najnowszą publikację na temat przekierowania środków z EFS³⁶. Jak wynika z tej publikacji, środki finansowe z EFS objęte przeprogramowaniem lub realokacją na określone działania na rzecz młodzieży wyniosły około 4,2 mld euro³⁷, z czego 1,8 mld euro przeznaczono na projekty realizowane w tym czasie w państwach członkowskich. Z tego wsparcia skorzystać mogło 1,2 mln młodych osób. Trybunał nie był w stanie potwierdzić poprawności tych danych.

57

W 2014 r. stopa bezrobocia młodzieży (od 15 do 24 roku życia) w UE spadła do nieco ponad 22% (zob. pkt 1). Zmiany tendencji w zakresie bezrobocia młodzieży w ośmiu państwach członkowskich objętych inicjatywą „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” przedstawiono poniżej (zob. wykres 3). Niemniej jednak nie udało się ustalić bezpośredniego związku między tymi tendencjami a działalnością grup zadaniowych ds. młodzieży.

Wykres 3

Stopy bezrobocia młodzieży w wieku 15–24 lat w państwach członkowskich objętych inicjatywą „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” w latach 2008–2014

Źródło: Eurostat; Bezrobocie ogółem – seria badań aktywności ekonomicznej ludności – Stopa bezrobocia według płci, wieku i obywatelstwa (%).

Przeprowadzane przez Komisję oceny zmian w PO EFS proponowanych przez państwa członkowskie skupiały się głównie na aspektach budżetowych

58

Proponując zmiany w PO państwa członkowskie mają obowiązek przedstawienia analizy prezentującej powody zmian, a także spodziewane oddziaływanie takich zmian³⁸. W celu zapewnienia, by środki unijne były wykorzystywane w sposób oszczędny, wydajny i skuteczny, państwa członkowskie powinny wyjaśnić również zamierzone efekty zmian pod względem ich skuteczności i efektywności w osiąganiu rezultatów w odniesieniu do celów PO i UE.

59

W komunikacie dotyczącym inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” Komisja stwierdziła, ze „przeprogramowanie musi zostać dokonane w porozumieniu między Komisją Europejską a każdym z ośmiu państw członkowskich; będzie to głównym celem grup zadaniowych”³⁹. W tym kontekście związane z EFS prace Komisji polegały w szczególności na weryfikacji, w jaki sposób w praktyce wsparcie walki z bezrobociem młodzieży w tych państwach członkowskich może zostać przyspieszone lub przekierowane ku interwencjom przynoszącym/mogącym przynosić szybsze efekty niż inne i mającym niezbędne oddziaływanie.

60

Przeprowadzona przez Trybunał analiza dostępnej dokumentacji dotyczącej ośmiu włączonych do próby PO finansowanych ze środków EFS wskazuje jednak, że Komisja w swojej ocenie skupiła się głównie na aspektach budżetowych (np. unikanie potencjalnego ryzyka automatycznego umorzenia przydzielonych środków, przyspieszenie powolnej realizacji finansowej PO itp.) raczej niż na skuteczności proponowanych zmian, tj. na optymalnym wykorzystaniu środków finansowych z EFS na wspomaganie osób młodych w poszukiwaniu pracy lub zwiększanie ich zdolności do zatrudnienia. Komisja, poprzez swoją ocenę i uwagi przekazane państwom członkowskim, nie zapewniła, aby zgłaszane przez nie zmiany w PO były uzasadnione osiągnięciem lepszych rezultatów. Nie zapewniła także, aby proponowane przeprogramowanie stanowiło właściwą reakcję na szczególne potrzeby różnych grup młodzieży (zob. ramka 5).

61

Chociaż nie jest to obowiązkowe w ramach EFS na lata 2007–2013, Komisja zasadniczo nie zachęcała państw członkowskich do ustanawiania lub dostosowania wskaźników rezultatu, które ułatwiałyby ocenę skuteczności środków finansowych objętych realokacją na rzecz młodzieży. W ramach kontroli stwierdzono, że z wyjątkiem Portugalii (PO Potencjał ludzki, zob. ramka 6) i Hiszpanii (PO Nawarra) w pozostałych skontrolowanych PO nie zostały ustalone odpowiednie wskaźniki rezultatu.

Ramka 5

Przykład proponowanej zmiany w PO, która nie została oceniona przez Komisję z punktu widzenia wyników

W przypadku Hiszpanii (PO Nawarra) władze regionalne uzasadniły przeprogramowanie dwoma celami, którymi były przyspieszenie powolnej realizacji PO (w grudniu 2011 r. istniało ryzyko, że region ten nie będzie w stanie wykorzystać wszystkich przydzielonych środków) oraz złagodzenie oddziaływania kryzysu gospodarczego na młodzież, osoby w wieku powyżej 45 lat, osoby niepełnosprawne i długotrwale bezrobotne. W ramach tego PO jednym z celów było wzmocnienie programów na rzecz uzyskania wstępnych kwalifikacji zawodowych, które oferują ścieżkę zawodową osobom młodym, które nie posiadają zaświadczenia o podstawowym wykształceniu.

Chociaż w ocenie Komisja stwierdza, że jednym z celów zmiany było „zaspokojenie istniejącego zapotrzebowania na szkolenie, zdobywanie kwalifikacji i przekwalifikowanie”, w rzeczywistości przedstawione przez władze regionalne uzasadnienie zmian w PO nie zawiera żadnej informacji o tym, jakie kwalifikacje są wymagane. Nie było dowodów na to, że Komisja próbowała określić, czy zmiany w systemach szkoleniowych proponowane przez władze regionalne Navarry szły w kierunku zapewnienia kwalifikacji odpowiadających potrzebom rynku pracy.

Zwiększenie absorpcji dostępnych środków finansowych stanowiło również jeden z głównych celów w przeglądzie proponowanych zmian PO w Irlandii, we Włoszech (Sycylia) i w Portugalii.

Ramka 6

Przykład dobrej praktyki polegającej na określeniu nowego wskaźnika rezultatu

W następstwie spotkania grupy zadaniowej ds. młodzieży Portugalia wdrożyła program „Impuls dla młodzieży”, oferujący zbiór działań ukierunkowanych na młode osoby bezrobotne, zapewniający im doświadczenie zawodowe ułatwiające integrację na rynku pracy.

W ramach PO Potencjał ludzki finansowanego ze środków EFS zaoferowano szereg nowych staży zawodowych pod hasłem „Paszport do zatrudnienia”. Stanowiły one część programu „Impuls dla młodzieży”. Zmiana tego PO obejmowała podniesienie wartości docelowej dwóch wskaźników rezultatu („liczba utworzonych miejsc pracy” i „liczba stażystów zintegrowanych po zakończeniu stażu”) w celu odzwierciedlenia zwiększonego przydziału finansowego. Ponadto wprowadzono w nim także nowy wskaźnik: „liczbę miejsc pracy utworzonych poprzez zwrot składek na ubezpieczenie społeczne”, mający na celu pomiar wyników wsparcia na rzecz zatrudniania młodych osób polegającego na zwrocie składek na ubezpieczenie społeczne w zależności od wskaźnika tworzenia miejsc pracy w ujęciu netto.

Przygotowane plany działania na rzecz młodzieży cechował zróżnicowany poziom szczegółowości, a krajowe programy reform odnosiły się do grup zadaniowych ds. młodzieży w ograniczonym stopniu

62

Jak wynika z informacji przedstawionych przez Komisję, po spotkaniach grup zadaniowych ds. młodzieży plany działania na rzecz młodzieży/plany zatrudnienia młodzieży zostały przygotowane, chociaż nie było to wymagane, przez pięć z ośmiu państw członkowskich: Grecję, Włochy (Sycylia)⁴⁰, Litwę, Portugalię i Słowację⁴¹. Według Komisji ich głównym celem jest określenie szczegółowych działań politycznych i budżetowych wspierających tworzenie miejsc pracy oraz szkolenia dla młodzieży, eliminację niedopasowania umiejętności i wczesnego kończenia nauki.

63

W czterech z tych planów działania (w Grecji, na Litwie, w Portugalii i na Słowacji⁴²) przedstawiono działania, które miały być wspierane ze środków EFS. Poziom szczegółowości informacji o sposobie przesunięcia finansowania na ukierunkowane działania służące walce z bezrobociem młodzieży różnił się w nich znacznie. Plan działania Włoch (Sycylia) z 2012 r. był finansowany ze środków krajowych, które były dostępne dzięki zwiększeniu poziomu współfinansowania unijnego na rzecz tego regionalnego PO w ramach EFS. Nie obejmował on finansowania ze środków EFS.

64

Przeprowadzona przez Trybunał kontrola wykazała, że nie wszystkie działania określone w planach działania na rzecz młodzieży wykazywały silne ukierunkowanie na wskazaną grupę priorytetową. Przykładowo, chociaż według dokumentów Komisji na spotkaniu grup zadaniowych ds. młodzieży w Portugalii stwierdzono, że wysoce wykwalifikowane osoby młode stanowią grupę priorytetową dla walki ze zjawiskiem drenażu mózgów, przedstawione działania, które miały być wspierane ze środków EFS, nie były ukierunkowane konkretnie na młode osoby z wysokimi kwalifikacjami⁴³ (zob. ramka 7).

Ramka 7

Przykład słabego ukierunkowania na zidentyfikowane grupy priorytetowe

W protokole ze spotkania grupy zadaniowej ds. młodzieży stwierdzono, że „aby zaradzić »drenażowi mózgów« i stworzyć możliwości wykorzystania wiedzy eksperckiej osób wysoko wykwalifikowanych na rynku pracy i w przedsiębiorstwach w Portugalii, w planie strategicznym położono szczególny nacisk na osoby z tytułem magistra i doktora”. Tymczasem jednak w portugalskim planie działania na rzecz młodzieży przekazanym przez Komisję na jedyne działanie wyraźnie ukierunkowane na kategorię osób z wykształceniem wyższym przewidziano jedynie 11% środków z EFS przyznanych na realizację tego planu.

65

Państwa członkowskie mogły uwzględnić elementy planów działania na rzecz młodzieży w krajowych programach reform. Krajowe programy reform podlegają ocenie Komisji w kontekście europejskiego semestru. Z tego względu Trybunał dokonał przeglądu krajowych programów reform za lata 2012 i 2013 dla ośmiu państw członkowskich, a także odnośnych ocen Komisji w celu ustalenia, czy znajdują się w nich odniesienia do wyników spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży.

66

Trybunał stwierdził, że w krajowych programach reform odniesiono się jedynie w sposób ogólnikowy do wyników spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży oraz do ich konsekwencji dla przekierowania finansowania z EFS ku działaniom na rzecz zatrudnienia młodzieży (zob. ramka 8).

67

Ponadto w sporządzonej przez Komisję ocenie krajowych programów reform odniesienie do grup zadaniowych ds. młodzieży było związane głównie z ogólnymi stwierdzeniami dotyczącymi kwot objętych przeprogramowaniem na działania wspierające osoby młode, a nie z konkretnymi rozwiązaniami określonych sytuacji i potrzebami młodych bezrobotnych oraz z ich spodziewanym oddziaływaniem.

Ramka 8

Przykłady ogólnych odniesień do finansowanych z EFS działań na rzecz zatrudnienia młodzieży w krajowych programach reform

We włoskim KPR na 2012 r. wspomniano, że „przeprogramowanie zostanie rozszerzone na nowe środki w zakresie szkolenia młodzieży i jej zdolności do zatrudnienia, w ramach grupy zadaniowej UE-Włochy ds. bezrobocia młodzieży i przedsiębiorczości ustanowionej po Radzie Europejskiej z dnia 30 stycznia 2012 r.” Nie przedstawiono jednak żadnych szczegółowych informacji na temat działań objętych przeprogramowaniem.

Krajowy program reform Irlandii na 2012 r. zawierał osobną część poświęconą bezrobociu młodzieży. W części tej odniesiono się do wizyty, którą delegacja Komisji złożyła w lutym w celu omówienia głównych wyzwań związanych z bezrobociem młodzieży. Nie wskazano jednak, czy w wyniku tej wizyty określono działania, na które miałoby zostać przyznane wsparcie unijne. W tekście była mowa o tym, że rząd irlandzki był w dalszym ciągu „zaangażowany w opracowywanie innowacyjnych rozwiązań politycznych w celu sprostania temu nadrzędnemu wyzwaniu”.

Monitorowanie i sprawozdawczość prowadzone przez Komisję w zakresie rezultatów inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

68

W odniesieniu do działań następczych podjętych przez Komisję w związku z inicjatywą „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” Trybunał zbadał, czy:

οustanowiono specjalne mechanizmy monitorowania w odniesieniu do kwot objętych przeprogramowaniem i realokacją w związku z grupami zadaniowymi ds. młodzieży;

οw sprawozdaniach Komisji podano istotne i wiarygodne informacje dotyczące rzeczywistych osiągnięć inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”.

Monitorowanie przez Komisję rezultatów osiągniętych w ramach inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” odbywało się z wykorzystaniem istniejących mechanizmów monitorowania EFS

69

Komisja monitorowała wraz z państwami członkowskimi związane z grupami zadaniowymi ds. młodzieży zmiany PO na rzecz młodzieży bazując na istniejących ramach regulacyjnych w zakresie EFS, w szczególności poprzez roczne sprawozdania z realizacji i coroczne badanie PO.

70

Ze zbadanych przez Trybunał rocznych sprawozdań z realizacji wynika, że dostępność informacji na temat przeprogramowania i związanych z nim osiągniętych rezultatów była niewielka. Na ogół sprawozdania te zwierają jedynie przykłady oraz niespójne i nieporównywalne informacje na temat konkretnych grup docelowych młodzieży. Trybunał stwierdził, że tylko w przypadku Hiszpanii (PO Nawarra) Komisja wyraźnie zwróciła się do państwa członkowskiego w uwagach do sprawozdania z realizacji za 2012 r. o uwzględnienie wskaźników monitorowania odnoszących się do inicjatywy „Szanse dla młodzieży”⁴⁴.

71

Trybunał przeanalizował także protokoły z corocznych spotkań oceniających przedstawione przez Komisję i stwierdził, że w czterech z siedmiu⁴⁵ badanych przypadków jej uwagi skupiały się na realizacji finansowej i na produktach, a nie na rzeczywistych rezultatach. W protokołach Trybunał stwierdził odniesienie do osiągnięcia rezultatów w kontekście inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” w przypadku Włoch, Litwy i Słowacji.

72

Jak wynika z przeprowadzonej przez Trybunał analizy, Komisja przyjmowała dane przedstawiane przez państwa członkowskie na corocznych spotkaniach oceniających bez przeprowadzenia wystarczającej weryfikacji (zob. ramka 9).

Ramka 9

Przykłady problemów związanych z danymi przedstawionymi przez państwa członkowskie na temat osiągniętych rezultatów

W protokole Komisji z corocznego spotkania oceniającego z władzami litewskimi, które odbyło się w styczniu 2014 r., stwierdzono, że osiągnięto już wartości docelowe dla trzech działań⁴⁶. W przypadku jednego z nich, działania dotyczącego udzielania mikrokredytów, przeprowadzone przez Trybunał ponowne obliczenia wykazały, że w rzeczywistości osiągnięto tylko 72% wartości docelowej.

Niedociągnięcia w sprawozdawczości Komisji dotyczącej rezultatów inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

73

W celu zapewnienia Radzie Europejskiej bieżących informacji na temat postępów w przeprogramowaniu związanym z grupami zadaniowymi ds. młodzieży Komisja doraźnie zwracała się do instytucji zarządzających środkami z EFS z nieformalnymi wnioskami o informacje, aby uzyskać aktualne dane dotyczące sytuacji w państwie członkowskim, w szczególności dotyczące środków finansowych objętych przeprogramowaniem EFS/realokacją oraz szacowanej liczby prawdopodobnych beneficjentów. Komisja ograniczyła się w swoich wnioskach o informacje do wskaźników produktu (np. liczba uczestników w działaniach finansowanych z EFS), nie domagała się natomiast informacji na temat rezultatów (zob. pkt 26).

74

Na podstawie tych informacji, Komisja przekazywała informacje o rezultatach inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” w reakcji na poszczególne wnioski Rady Europejskiej o aktualizację (maj 2012 r., listopad 2012 r., marzec 2013 r., czerwiec 2013 r. i październik 2013 r.) oraz z własnej inicjatywy (w marcu 2014 r.).

75

Przeprowadzony przez Trybunał przegląd sprawozdań aktualizujących przedstawianych Radzie Europejskiej przez Komisję oraz innych komunikatów wykazał, że w sprawozdaniach tych brakowało analizy jakościowej wykorzystania środków finansowych objętych przeprogramowaniem i realokacją (zob. ramka 10).

76

Przykłady przedstawione jako „konkretne działania” i „rezultaty pomocy udzielonej młodym osobom przez grupy zadaniowe w poszczególnych krajach” niekiedy nie były wyczerpujące (zob. ramka 11).

Ramka 10

Przykłady ograniczonej analizy przedstawionej przez Komisję w sprawozdaniach aktualizujących dla Rady Europejskiej

Sprawozdania aktualizujące na temat grup zadaniowych ds. młodzieży zawierały ograniczone informacje na temat rezultatów ich działań. Przykładowo w sprawozdaniu aktualizującym z maja 2012 r. w odniesieniu do Grecji znalazło się stwierdzenie: „w następstwie prac grup zadaniowych ds. młodzieży wiosną 2012 r. inicjowane są nowe ukierunkowane działania na rzecz młodzieży”. Nie wskazano jednak, które nowe działania na rzecz młodzieży miałyby otrzymać wsparcie z EFS i w jakiej kwocie.

Ponadto w przypadku Hiszpanii podano, że „środki w wysokości 135 mln euro zostały przekazane publicznym służbom zatrudnienia na pomoc dla osób młodych w poszukiwaniu pracy”. Te dodatkowe środki zostały przekazane na rzecz działań już istniejących na poziomie krajowym, w szczególności w celu wsparcia zatrudnienia większej liczby osób młodych. Nie wyjaśniono jednak, czy były one skuteczne w przeszłości.

Ramka 11

Przykład nadmiernie optymistycznej sprawozdawczości dotyczącej konkretnych działań

W przypadku regionalnego PO finansowanego ze środków EFS we Włoszech (Sycylia) nowe działania na rzecz zatrudnienia młodzieży sfinansowano nie poprzez transfer środków z EFS, lecz poprzez uwolnienie, dzięki podwyższonemu poziomowi współfinansowania z UE, krajowych zasobów pierwotnie przydzielonych na rzecz programu operacyjnego. Krok ten podjęto pod warunkiem, że fundusze krajowe zostaną w całości przeznaczone na rzecz młodzieży. Efektem był plan o budżecie 452 mln euro, z którego, jak oczekiwano, miało skorzystać 50 tys. młodych osób. Komisja zapowiedziała to posunięcie oraz informowała o nim jako o będącym w toku w szeregu sprawozdań aktualizujących przedstawionych Radzie w okresie od maja 2012 r. do czerwca 2013 r.

W czerwcu 2013 r. jednakże komitet monitorujący poinformował Komisję, że w początkowej fazie wystąpiły poważne opóźnienia. Projekt uruchomiono ostatecznie w czerwcu 2014 r., lecz wkrótce potem, w sierpniu 2014 r., region Sycylii uchylił rezolucję zatwierdzającą przewidziane środki i przyznającą finansowanie na ich realizację. Wynikało to z poważnych niedociągnięć w informatycznym systemie doboru uczestników, ze względu na które ok. 54% użytkowników nie było w stanie przystąpić do procesu selekcji⁴⁷.

77

Ponieważ wszystkie te informacje pozyskiwano w drodze doraźnych wniosków Komisji kierowanych do państw członkowskich, konieczne było powtarzanie tego działania każdorazowo, gdy nowa aktualizacja miała być przedstawiona Komisji lub opublikowana. W przypadku tego rodzaju informacji, przekazywanych przez państwa członkowskie na zasadzie dobrowolności, Komisja nie posiada uprawnień do przeprowadzania kontroli niezawodności ani wiarygodności W ten sposób powstaje więc ryzyko, że w przedkładanych Radzie sprawozdaniach aktualizujących mogą znaleźć się niewiarygodne lub niepoprawne informacje. Co więcej, również kontrole danych przekazywanych w ramach EFS nie zawsze okazywały się skuteczne (zob. ramka 12).

Ramka 12

Przykład niedokładnych danych przekazanych zainteresowanym stronom

W sprawozdaniu aktualizującym dotyczącym grup zadaniowych ds. młodzieży z marca 2014 r. Komisja stwierdziła w odniesieniu do portugalskiej inicjatywy „Impulso Jovem”, że: „W Portugalii […] realokacją objęto 143 mln euro ze środków EFS […] i całą kwotę zaangażowano do końca 2013 r. Inicjatywa objęła 56 tys. młodych osób”. Niemniej jednak wydaje się, że liczba ta stanowi wartość docelową, a nie osiągnięty dotychczas rezultat. W rzeczywistości w danych na temat realizacji finansowej PO i w danych przedstawionych w rocznym sprawozdaniu z realizacji za 2013 r. dotyczącym Programu Operacyjnego Potencjał ludzki jest mowa o 10 tys. młodych osób, które objęto inicjatywą.

20Art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1081/2006. Art. 66–68 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Załącznik XVIII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Dz.U. L 371 z 27.12.2006, s. 1).

21Załącznik XXIII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006.

22W sprawozdaniu sieci ekspertów ds. oceny EFS z 2014 r. dotyczącym głównych osiągnięć EFS w okresie 2007–2013 stwierdzono, że „chociaż dla każdego państwa członkowskiego dostępne są kompleksowe dane na temat produktów, w odniesieniu do rezultatów sytuacja jest zdecydowanie mniej korzystna. Nawet w przypadku trzech głównych rezultatów – liczby osób rozpoczynających pracę, osiągniętych kwalifikacji i samozatrudnienia – niemożliwe było uzyskanie spójnych liczb bezwzględnych dla szeregu państw członkowskich. W przypadku braku liczb bezwzględnych niemożliwe jest zagregowanie danych liczbowych z różnych państw członkowskich w odniesieniu do rezultatów związanych z interwencjami wspieranymi z EFS” (pkt 5 streszczenia).

23Sprawozdania specjalne Trybunału Obrachunkowego nr 3/2000, nr 12/2001, nr 1/2006, nr 17/2009 i nr 25/2012 (http://eca.europa.eu).

24COM(2010) 477 final z dnia 15 września 2010 r. „Mobilna młodzież” – Inicjatywa na rzecz uwolnienia potencjału młodzieży ku inteligentnemu, trwałemu i sprzyjającemu włączeniu społecznemu wzrostowi gospodarczemu w Unii Europejskiej, s. 16.

25Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego „Europejski Fundusz Społeczny: Zapewnić młodzieży lepszy start w życiu”, grudzień 2011 r.

26Załącznik IV do rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

27COM MEMO 12/100, 14 lutego 2012 r.

28Np. korzystając z systematycznych ocen regularnie prowadzonych na poziomie UE przez Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop) dotyczących średnio- i długoterminowych prognoz w zakresie umiejętności, w podziale według sektorów, zawodów, poziomu kwalifikacji i krajów lub bieżących badań Międzynarodowej Organizacji Pracy i Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound).

29Przykładowo w przypadku Irlandii z arkusza informacyjnego wynikało, że osoby młode najbardziej dotknięte bezrobociem to osoby poniżej 35 roku życia (bez wykształcenia wyższego), w arkuszu informacyjnym dotyczącym Hiszpanii była mowa o działaniach finansowanych ze środków EFS skierowanych do osób bezrobotnych, które skończyły 25 lat, a w arkuszu informacyjnym dotyczącym Portugalii było odniesienie do osób w przedziale wiekowym od 25 do 29 lat.

30Sporządzona przez Eurostat analiza danych dotyczących zatrudnienia wskazuje na odwrotną zależność między stopą bezrobocia a wolnymi miejscami pracy, co dobrze ilustruje funkcje dopasowania miejsc pracy (krzywa Beveridge’a). Zjawisko to występowało w państwach członkowskich UE-27 do pierwszego kwartału 2010 r. W późniejszym okresie wzrost liczby wolnych miejsc pracy nie miał żadnego wpływu na stopę bezrobocia. Źródło: Eurostat, „Niedopasowanie umiejętności i mobilność pracowników” (28.5.2013 r.).

31Dokumenty wewnętrzne Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego: Projekt dokumentu roboczego dotyczącego inicjatywy „Szanse dla młodzieży” (8 lutego 2012 r.); „Modernizacja publicznych służb zatrudnienia i aktywna polityka rynku pracy w Hiszpanii” (październik 2011 r., s. 9).

32„Ocena działań zorientowanych na młodzież na Łotwie”, dokument przedstawiony Trybunałowi w kontekście przedmiotowej kontroli przez Dyrekcję Generalną ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego.

33Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, Sprawozdanie z wizyty dotyczącej grup zadaniowych ds. młodzieży na spotkaniu w dniu 22 lutego 2012 r. we Włoszech.

34Wnioski operacyjne Sekretariatu Generalnego przesłane stałemu przedstawicielowi Hiszpanii przy UE dnia 14 maja 2012 r.

35Wnioski operacyjne Sekretariatu Generalnego przesłane stałemu przedstawicielowi Grecji przy UE dnia 14 maja 2012 r.

36Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, „Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i Europejski Fundusz Społeczny, dokument tematyczny dotyczący Europejskiego Funduszu Społecznego”, marzec 2014 r.

37W podanej przez Komisję kwocie środków EFS uwzględniono realokację włoskich środków krajowych na rzecz działań w zakresie walki z bezrobociem młodzieży, którą umożliwiło obniżenie stawki współfinansowania krajowego w PO wspieranych w ramach EFS i EFRR. Uzyskane dzięki temu środki finansowe – w kwocie wynoszącej ponad 1,5 mld euro –zostały zainwestowane w cykl inicjatyw w ramach finansowanego ze środków krajowych planu działania na rzecz spójności. Część z tych inicjatyw miała na celu pomoc osobom młodym i bezrobotnym.

38Art. 48 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

39COM MEMO 12/100, 14 lutego 2012 r.

40Włoski plan na rzecz zatrudnienia młodzieży (Sycylia) zaproponowano dnia 19 grudnia 2011 r. (tj. przed rozpoczęciem inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”) w kontekście włoskiego planu na rzecz spójności. Plan zatrudnienia młodzieży obejmuje 452 mln euro ze środków krajowych udostępnionych w wyniku zwiększenia współfinansowania EFS z budżetu UE na rzecz PO EFS Sycylia, co miało na celu uniknięcie umorzenia tych środków.

41W przypadku Słowacji opracowanie planu działania na rzecz młodzieży nie było bezpośrednią konsekwencją działań grupy zadaniowej ds. młodzieży. Prace nad nim rozpoczęły się już wcześniej w związku z krajowym programem reform i wdrażaniem zmienionej ustawy w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego.

42W przypadku Słowacji grupa docelowa obejmowała osoby młody do 29 roku życia, lecz również osoby w niekorzystnej sytuacji powyżej 50 roku życia. Nie podano dokładnej kwoty przyznanej na rzecz wsparcia osób młodych ani nie określono liczby nowych miejsc pracy, które miały być stworzone w poszczególnych grupach docelowych.

43Poziom siedem i poziom osiem Quadro Nacional de Qualificacões.

44Inicjatywa, w kontekście której funkcjonowały grupy zadaniowe ds. młodzieży.

45W 2012 r. nie odbyło się coroczne spotkanie oceniające dotyczące Irlandii.

46Kształcenie i szkolenie zawodowe dla młodzieży, wsparcie zdobywania umiejętności zawodowych i udzielanie mikrokredytów.

47Regione Sicilia, Decreto del Dirigente Generale Numero 4567 z dnia 18 sierpnia 2014 r.

Wnioski i zalecenia

78

Trybunał stwierdził, że skuteczność wsparcia doradczego Komisji dla państw członkowskich w związku z grupami zadaniowymi ds. młodzieży była ograniczona z uwagi na poziomi jakość dostępnych informacji na temat tego, jak w praktyce sprawdzają się bieżące działania na rzecz młodych osób bezrobotnych wspierane ze środków EFS bądź ze środków krajowych (pkt 25–37). Ponadto przeprowadzone przez Komisję oceny zmian w PO zaproponowanych przez państwa członkowskie skupiały się głównie na aspektach budżetowych, a nie na optymalnym wykorzystaniu środków finansowych z EFS (zob. pkt 58–61). Oprócz tego wystąpiły niedociągnięcia w zakresie sprawozdawczości Komisji dotyczącej rezultatów inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” do 2014 r. (zob. pkt 73–77).

Komisja udzieliła państwom członkowskim wsparcia doradczego, było ono jednak ograniczone z uwagi na poziom i jakość dostępnych informacji

79

Inicjatywa „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” nie mogła sprostać wygórowanym oczekiwaniom sformułowanym na nieformalnym posiedzeniu Rady Europejskiej w 2012 r., m.in. ze względu na ograniczenia w zakresie informacji dostępnych Komisji na podstawie mechanizmów monitorowania i sprawozdawczości określonych w rozporządzeniach na okres programowania 2007–2013. Oznaczało to, że Komisja nie dysponowała:

οprzeglądem istniejących działań na rzecz zatrudnienia młodzieży finansowanych z EFS ani informacjami, które z nich okazały się skuteczne pod względem docelowych i faktycznych rezultatów na poziomie państwa członkowskiego. Tego rodzaju informacje mogły ułatwić przygotowanie praktycznych i krótkoterminowych propozycji dotyczących sposobów przekierowania finansowania z EFS na działania, które okazały się skuteczne w przeszłości lub w innym obszarze;

οpełnymi i aktualnymi informacjami na temat dostępnego finansowania z EFS, które można by potencjalnie objąć przeprogramowaniem lub realokacją.

80

W ramach działań przygotowawczych Komisja opracowała arkusze informacyjne dotyczące każdego z ośmiu odnośnych państw członkowskich. Koordynowała także spotkania grup zadaniowych ds. młodzieży oraz przygotowała wnioski operacyjne dotyczące przeprogramowania EFS i realokacji. W obu przypadkach był to pozytywny wkład ze strony Komisji, jednak realizacja tych działań podlegała wspomnianym powyżej ograniczeniom.

81

Analiza Trybunału wykazała również, że grupy zadaniowe ds. młodzieży ustanowione dla ośmiu państw członkowskich przedstawiły niewielką liczbę konkretnych propozycji dotyczących sposobów szybszego i skuteczniejszego osiągania rezultatów korzystnych dla młodych bezrobotnych. Aby opracować specjalne krajowe plany działania na rzecz młodzieży w formie przewidzianej przez Komisję oraz umożliwić państwom członkowskim skuteczne wykorzystanie funduszy strukturalnych na działania na rzecz obniżenia poziomu bezrobocia wśród młodzieży, konieczna byłaby szerzej zakrojona, długofalowa inicjatywa cechująca się większą stabilnością.

Zalecenie 1

W odniesieniu do przyszłych inicjatyw tego rodzaju Komisja powinna należycie uwzględnić możliwości i ograniczenia wynikające z kontekstu politycznego i prawnego, swoją szczegółową znajomość tej dziedziny i wiedzę specjalistyczną w tym zakresie (opartą na realizacji działań finansowanych przez UE i państwa członkowskie) oraz dostępność środków finansowych na poziomie UE i państw członkowskich.

Inicjatywa „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” doprowadziła wprawdzie do przeprogramowania EFS i realokacji, jednak przeprowadzone przez Komisję oceny zmian w PO skupiały się głównie na aspektach budżetowych

82

Jak wynika z informacji przekazanych Komisji przez państwa członkowskie, łączna kwota środków finansowych z EFS objętych przeprogramowaniem i realokacją w siedmiu z ośmiu państw członkowskich wyniosła do czerwca 2013 r. 1,9 mld euro. Podanie dokładnej łącznej kwoty jest trudne, gdyż nie wszystkie przypadki przeprogramowania EFS były efektem inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” i mogły wynikać z innych przyczyn.

83

Po spotkaniach grup zadaniowych ds. młodzieży i w związku z wnioskami operacyjnymi z nich płynącymi wszystkie państwa członkowskie przygotowały plany działania na rzecz młodzieży lub uwzględniły te aspekty w krajowych programach reform. Niemniej jednak w obu przypadkach kwestie te potraktowano ogólnikowo. Ewentualnego przeprogramowania finansowania z EFS wymaganego w tym kontekście może dokonać jedynie odnośne państwo członkowskie, występując z wnioskiem o zmianę danego PO. Komisja musi wówczas rozpatrzyć uzasadnienie przedstawione przez państwo członkowskie i, jeśli uzna je za zadowalające, zatwierdzić zmianę.

84

Trybunał stwierdził, że rozpatrując wnioski państw członkowskich o zmiany w PO włączonych do próby, Komisja nie badała, czy objęte przeprogramowaniem finansowanie z EFS może pomóc młodym osobom w „znalezieniu pracy lub zwiększaniu ich zdolności do zatrudnienia” w większym stopniu niż pierwotnie planowane środki. Podczas rozpatrywania wniosków skupiono się natomiast głównie na budżetowych aspektach przeprogramowania. Na podstawie informacji przekazanych Komisji przez państwa członkowskie Trybunał stwierdził, że nie jest również możliwa ocena, w jakim stopniu finansowanie z EFS objęte przeprogramowaniem lub realokacją z 2012 r. było zorientowane na konkretne potrzeby różnych grup młodych bezrobotnych.

Zalecenie 2

W okresie programowania 2014–2020 Komisja powinna:

a)zapewnić, aby przyszłe wnioski państw członkowskich dotyczące przeprogramowania wynikały z dążenia do osiągnięcia lepszych rezultatów, a nie głównie z chęci zaradzenia trudnościom w absorpcji funduszy UE;

b)zatwierdzać wnioski państw członkowskich dotyczące zmiany PO tylko wówczas, gdy istnieje uzasadniona szansa osiągnięcia dodatkowych rezultatów, do których mają doprowadzić proponowane transfery budżetowe;

c)wymagać od państw członkowskich wystarczająco szczegółowego przedstawiania zarówno nadzwyczajnych transferów w ramach programów operacyjnych, jak i zmian w priorytetach w składanych przez nie rocznych sprawozdaniach z realizacji, a także prezentowania osiągniętych rezultatów;

d)czynnie uczestniczyć w działalności komitetów monitorujących PO oraz zachęcać państwa członkowskie do podejmowania właściwych działań, jeśli z oceny rocznego sprawozdania z realizacji jasno wynika, że cele nie zostaną osiągnięte.

Niedociągnięcia w sprawozdaniach Komisji dla Rady dotyczących oddziaływania inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”

85

Ponieważ Komisja była świadoma, że w informacjach systematycznie przekazywanych jej przez państwa członkowskie w ramach mechanizmów monitorowania EFS występują ograniczenia, zwracała się do państw członkowskich z doraźnymi wnioskami o informacje do celów przygotowania sprawozdań aktualizujących dla Rady dotyczących postępów w realizacji inicjatywy. W przypadku tego rodzaju informacji, przekazywanych przez państwa członkowskie na zasadzie dobrowolności, Komisja nie posiada uprawnień do przeprowadzania kontroli niezawodności i wiarygodności. Co więcej, również kontrole danych przekazywanych w ramach EFS nie zawsze okazywały się skuteczne.

86

W konsekwencji analiza informacji przedłożonych Radzie wykazała pewne niedociągnięcia pod względem kompletności, spójności i niezawodności. Ponadto, ponieważ Komisja nie przeprowadza systematycznych kontroli informacji przekazywanych przez państwa członkowskie, istnieje potencjalne ryzyko, że w przedkładanych przez nią sprawozdaniach aktualizujących znajdą się niewiarygodne lub niepoprawne stwierdzenia.

Zalecenie 3

Wykorzystując w swoich komunikatach dane przekazane przez państwa członkowskie, Komisja powinna zapewnić, by systematycznie prowadzone były minimalne kontrole wiarygodności i niezawodności.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę II, której przewodniczył Henri GRETHEN, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu w Luksemburgu w dniu 11 listopada 2015 r.

W imieniu Trybunału Obrachunkowego

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Prezes

Odpowiedzi Komisji

Streszczenie

I

Wspólna odpowiedź Komisji do pkt I, II, III i IV:

W ostatnim dziesięcioleciu bezrobocie młodzieży stało się szeroko rozpowszechnionym problemem w wielu państwach członkowskich. Dzięki inicjatywie „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”, powstałej wprawdzie jedynie jako instrument doraźny, problem ten, który pogłębił się na skutek kryzysu gospodarczego, uzyskał czołowe miejsce w europejskiej agendzie politycznej.

Ta nowa świadomość doprowadziła do podjęcia szeregu konkretnych działań zarówno na szczeblu UE, jak i na poziomie państw członkowskich, w szczególności w postaci gwarancji dla młodzieży i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych. Pakiet na rzecz zatrudnienia młodzieży (2012 r.) będący kontynuacją szerszego pakietu dotyczącego zatrudnienia zawierał propozycję ustanowienia gwarancji dla młodzieży. W efekcie w kwietniu 2013 r. Rada przyjęła stosowne zalecenie.

Kolejnym rezultatem było podjęcie przez przywódców europejskich konkretnych działań w wymiarze finansowym, a mianowicie uruchomienie Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (2013 r.). Jej celem jest wspieranie przede wszystkim młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się w regionach, w których stopa bezrobocia młodzieży przekracza 25%. Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych – wraz z EFS – zapewniła państwom członkowskim ukierunkowane środki finansowe na rozpoczęcie wprowadzania w życie gwarancji dla młodzieży.

IV

Komisja zauważa, że kwoty „dostępnych” środków finansowych z EFS oszacowane przez państwa członkowskie miały jedynie orientacyjny charakter i zależały w szczególności od już ogłoszonych zaproszeń do składania wniosków oraz ustaleń umownych w ramach odnośnych programów operacyjnych.

V

Zdaniem Komisji inicjatywa „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” spełniła polityczne oczekiwania określone przez Radę Europejską w jej konkluzjach z dnia 30 stycznia 2012 r. Podstawowym celem wspólnych grup zadaniowych ds. młodzieży – inicjatywy doraźnej i ograniczonej w czasie – było uruchomienie unijnych i krajowych instrumentów, w tym funduszy strukturalnych, oraz omówienie reform polityki, które należy uwzględnić w planach tworzenia miejsc pracy dla młodzieży. Grupy miały „zasiać ferment” poprzez rozbudzenie świadomości na najwyższym szczeblu politycznym, stworzenie atmosfery naglącej konieczności oraz wyraźniejsze wskazanie kierunku działania bez tworzenia dodatkowych procedur administracyjnych lub prawnych.

Komisja sądzi również, że ważnym wkładem grup zadaniowych ds. młodzieży było przygotowanie terenu dla nowych inicjatyw mających na celu przeciwdziałanie bezrobociu młodzieży, takich jak gwarancja dla młodzieży, Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych oraz ulepszone programowanie EFS na lata 2014–2020, w większym stopniu uwzględniające osoby młode.

Komisja aktywnie korzystała ze wszystkich dostępnych instrumentów, w obowiązujących ramach prawnych, aby osiągnąć cele inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” i przedstawić stosowne sprawozdanie w tym zakresie.

Chociaż w przypadku środków finansowych wykorzystywanych w ramach zarządzania dzielonego Komisja nie zawsze może dysponować szczegółowymi informacjami na temat wszystkich wspieranych środków, a właśnie jednym z celów spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży było ponowne sprawdzenie wraz z państwami członkowskimi szacunków dotyczących dostępnych środków finansowych z EFS, przy jednoczesnym upewnieniu się, że wykorzystywane są najlepsze i najaktualniejsze informacje, to jednak Komisja zapewnia wskazówki i wytyczne także na podstawie informacji uzyskiwanych i ocen polityki przeprowadzanych w ramach europejskiego semestru.

Co się tyczy właściwego charakteru finansowanych środków – a typowe środki na rzecz zatrudnienia ludzi młodych wspierane przez EFS dotyczą szkolenia, zdobywania doświadczenia zawodowego, dofinansowania zatrudnienia oraz dalszego uczenia się i kształcenia – zastosowane podejście zakładało skłonienie państw członkowskich do wzmocnienia tych środków, które dają dobre wyniki.

W swoich regularnych sprawozdaniach dla Rady Europejskiej Komisja, opierając się na informacjach dostarczanych przez państwa członkowskie, wskazała wiele pozytywnych zmian wskutek działalności grup zadaniowych ds. młodzieży pod względem działań wprowadzonych w terenie, wsparcia budżetu krajowego i liczby młodych osób objętych wsparciem. Komisja uważa, że przeprogramowanie środków finansowych w celu zwiększenia wsparcia finansowego w odniesieniu do dobrze funkcjonujących programów na rzecz młodzieży stanowiło wyraźne ulepszenie wsparcia UE dla osób młodych.

W odniesieniu do monitorowania Komisja zauważa, że w ramach zarządzania dzielonego państwa członkowskie odpowiadają za ustanowienie systemów monitorowania i sprawozdawczości oraz zapewnienie ich niezawodności, co podlega audytom Komisji. Komisja miała do dyspozycji informacje ze sprawozdań wymaganych na mocy rozporządzenia w sprawie EFS. Dodatkowo, ponieważ grupy zadaniowe ds. młodzieży stanowiły inicjatywę polityczną i tak były od samego początku przedstawiane, Komisja gromadziła informacje także drogą nieformalną, poprzez kwestionariusze i wnioski o udzielenie informacji, jak również w toku innych procesów politycznych, w szczególności w ramach europejskiego semestru. W przypadku takich informacji Komisja nie jest upoważniona do przeprowadzenia kontroli niezawodności lub wiarygodności.

VI Tiret pierwsze

Komisja przyjmuje to zalecenie.

W swoich działaniach Komisja zawsze uwzględnia kontekst polityczny, prawny, finansowy i administracyjny. W przypadku inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” Komisja miała świadomość, że napotka szereg ograniczeń. Nie było to jednak powodem do zaniechania działań: zważywszy na niemożliwe do zaakceptowania bezrobocie młodzieży, Komisja była zdeterminowana, aby podjąć wszelkie możliwe działania w celu poprawy sytuacji.

Z zasady Komisja systematycznie opiera tego rodzaju inicjatywy na wiedzy specjalistycznej uzyskanej podczas wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego, a także w ramach jej udziału w europejskim semestrze.

VI Tiret drugie a)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że obecne ramy prawne zawierają niezbędne wymogi w tym zakresie.

Ramy prawne europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020 określają już w bardzo dużej mierze warunki zapewniające lepsze wykorzystanie środków finansowych. Mają to umożliwić między innymi ramy wykonania i rezerwy wykonania, warunki wstępne oraz wspólne wskaźniki produktu i rezultatu. Wykorzystywanie i programowanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych jest ponadto ściśle związane ze strategią na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego oraz zaleceniami dla poszczególnych krajów.

Artykuł 30 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów zawiera wymóg, by w przypadku zmian PO państwo członkowskie przedstawiło uzasadnienie wskazujące oczekiwany wpływ na realizację krajowych celów strategii „Europa 2020” oraz celów szczegółowych PO.

Dodatkowo zgodnie z art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów Komisja może z własnej inicjatywy zwrócić się do państwa członkowskiego o zaproponowanie zmian w jego programach operacyjnych w celu zapewnienia zgodności z zaleceniami Rady w ramach europejskiego semestru, a tym samym zapewnienia, aby europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne wspierały realizację stosownych priorytetów w dziedzinie zatrudnienia i wzrostu gospodarczego na szczeblu krajowym lub regionalnym.

Komisja zauważa, że nadzór nad wszelkimi kwestiami związanymi z budżetem/absorpcją należy również do zadań nadzorczych Komisji.

VI Tiret drugie b)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że obecne ramy prawne zawierają niezbędne wymogi w tym zakresie.

Artykuł 30 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów wyraźnie stanowi, że po przeprowadzeniu przez Komisję oceny uzasadnienia przedstawionego przez państwo członkowskie i po wezwaniu do przedstawienia dalszych informacji, państwo członkowskie przedstawia Komisji wszelkie niezbędne dodatkowe informacje. Ponadto do zmian PO dotyczących alokacji rezerwy wykonania zastosowanie mają szczegółowe zasady dodatkowe.

VI Tiret drugie c)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że obecne ramy prawne zawierają niezbędne wymogi w tym zakresie.

W rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów sprawozdawczość jest uregulowana w art. 50 dotyczącym rocznych sprawozdań z wdrażania w odniesieniu do wszystkich istotnych aspektów wykonania. Państwa członkowskie są zobowiązane do składania sprawozdań także w oparciu o kategorie interwencji określone w odnośnym rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 215/2014.

VI Tiret drugie d)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że jest to już obecnie stała praktyka, zważywszy również na konkretne zadanie, jakim jest jej udział w komitecie monitorującym.

VI Tiret trzecie

Komisja przyjmuje to zalecenie. W ramach zarządzania dzielonego Komisja faktycznie sprawdza, między innymi, solidność systemów rejestrowania i przechowywania dokumentacji księgowej i danych dotyczących wdrażania przekazywanych przez państwa członkowskie. Odbywa się to na ogół poprzez audyty systemu przeprowadzane zarówno przez Komisję, jak i przez krajowe instytucje audytowe.

W odniesieniu do okresu 2014–2020 w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów przewiduje się spoczywający na instytucji zarządzającej EFS/Inicjatywą na rzecz zatrudnienia ludzi młodych obowiązek gromadzenia, przechowywania i rejestracji w systemie komputerowym wiarygodnych danych odnoszących się do wskaźników (art. 125 ust. 2 lit. a), d) i e)), co podlega audytom Komisji.

Wprowadzenie

09

Komisja zaproponowała utworzenie grup zadaniowych w państwach członkowskich, w których stopa bezrobocia młodzieży znacznie przekraczała unijną średnią – wniosek ten zyskał poparcie Rady Europejskiej. Średnia w UE wynosiła wówczas 22,3%, przyjęto zatem wskaźnik referencyjny na poziomie 30%, w związku z czym do działania tego zakwalifikowało się osiem państw członkowskich – wskaźnik ten był zgodny z oświadczeniem Rady Europejskiej. Komisja jest zdania, że działała zgodnie z oświadczeniem Rady Europejskiej.

Uwagi

Wspólna odpowiedź Komisji do pkt 25 i 26

Komisja jest uprawniona jedynie do monitorowania środków finansowych UE zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniach, a państwa członkowskie korzystają ze znacznej swobody uznania w zakresie sprawozdawczości dotyczącej informacji na temat wyników. Chociaż faktycznie istniał wspólny (obowiązkowy) wskaźnik produktu odnoszący się do młodzieży, państwa członkowskie przedstawiały także osiągane co roku rezultaty w rocznym sprawozdaniu z wdrażania opartym na szczegółowych wskaźnikach określonych w PO w odniesieniu do każdej osi priorytetowej, przy czym te szczegółowe wskaźniki nie umożliwiały agregowania na poziomie UE. We wszystkich przypadkach Komisja zastosowała się do tych przepisów.

27

Komisja uważa, że istnieje wystarczająca liczba wskaźników, które umożliwiają Komisji właściwe monitorowanie, chociaż są one właściwe dla poszczególnych PO.

Problem wskazany w sprawozdaniu sieci ekspertów ds. oceny wynika przede wszystkim z faktu, że – inaczej niż ma to miejsce w przypadku sprawozdawczości w zakresie wskaźników produktu – sprawozdawczość odnosząca się do wskaźników rezultatu dla poszczególnych środków nie była obowiązkowa. Dlatego kompleksowe i spójne dane dotyczące wskaźników rezultatu nie są dostępne. Wprowadzenie wspólnych wskaźników produktu i rezultatu w odniesieniu do okresu programowania 2014–2020 zaradzi temu problemowi.

28

W sprawozdaniu Służby Audytu Wewnętrznego, na które powołuje się Trybunał, stwierdzono, że niektóre z występujących niedociągnięć wynikają z ram prawnych, na których Komisja z zasady opiera swoją pracę. W sprawozdaniu Służby Audytu Wewnętrznego wskazuje się też na znaczącą poprawę w zakresie wymagań dotyczących wyników wprowadzonych w ramach prawnych na okres 2014–2020. W latach 2007–2013 instytucje zarządzające były zobowiązane do określenia szczegółowych wskaźników rezultatu i ustalenia celów w programach operacyjnych. Było to przedmiotem negocjacji przy programowaniu programów operacyjnych. Komisja przyznaje, że agregacja na szczeblu UE stanowiła w związku z tym wyzwanie, jednak uważa, że prowadzone przez nią monitorowanie na szczeblu programu operacyjnego było właściwe. Co więcej, Komisja przeprowadziła badanie mające na celu analizę wszystkich szczegółowych wskaźników rezultatu i wykorzystała zdobytą wiedzę w celu zaproponowania wspólnych wskaźników rezultatu na lata 2014–2020 oraz utworzyła sieć ds. oceny, aby spróbować połączyć dowody z monitorowania i oceny pochodzące od instytucji zarządzających w celu dostarczenia informacji na temat wyników na potrzeby służb Komisji i jej prac w zakresie sprawozdawczości.

29

Komisja zwraca uwagę, że poprzez regularne kontakty dwustronne z instytucjami zarządzającymi, ocenę rocznego sprawozdania z wdrażania oraz udział w spotkaniach przewidzianych w rozporządzeniu, lecz także w spotkaniach z departamentami odpowiedzialnymi za politykę w państwach członkowskich w ramach europejskiego semestru, urzędnicy Komisji mają wiedzę o postępach i „dobrych praktykach” we wdrażaniu PO. Dzięki analizie różnych szczegółowych wskaźników mają oni dobry obraz skuteczności w realizacji poszczególnych PO.

Komisja zainicjowała ponadto szereg ocen polityk w odniesieniu do okresu 2007–2013, które będą dostępne w połowie 2016 r. Wszystkie te oceny dostarczą przydatnych dowodów w odniesieniu do osiągnięć programów. Dodatkowo sprawozdania końcowe będą zawierały oddzielne rozdziały poświęcone zdobytym doświadczeniom i dobrym praktykom.

Wspólna odpowiedź Komisji do pkt 30–32

Sprawozdanie Komisji stanowiło przegląd oparty na kwestionariuszach skierowanych do instytucji zarządzających – czyli na dokonanej przez same państwa członkowskie ocenie tego, co sprawdziło się jako dobra praktyka. Celem sprawozdania było rozpowszechnienie koncepcji politycznych i praktyk, aby dostarczyć decydentom źródła „inspiracji”. Sprawozdanie nie miało przedstawiać oceny jakości ani skuteczności interwencji EFS.

34

Komisja zauważa, że jednym z celów spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży było właśnie bardziej precyzyjne określenie wspólnie z państwami członkowskimi tego, jakie środki finansowe UE będą dostępne i co jeszcze można zrobić, aby zaspokoić potrzeby bezrobotnej młodzieży.

35

W kontekście zarządzania dzielonego stosowne szczegółowe informacje dotyczące operacji są dostępne na szczeblu państw członkowskich, ponieważ to one odpowiadają za ogłaszanie i przeprowadzanie różnych zaproszeń do składania wniosków. Mimo obiektywnych ograniczeń ram prawnych na lata 2007–2013 Komisja aktywnie starała się bardziej regularnie gromadzić pochodzące od państw członkowskich istotne informacje na temat wsparcia z EFS działań na rzecz zatrudnienia młodzieży w powiązaniu z innymi ogólnounijnymi inicjatywami dotyczącymi zatrudnienia młodzieży.

36

Komisja zauważa, że jej szacunki opierały się na danych przekazywanych dobrowolnie przez państwa członkowskie. Szacunki te stanowiły jedynie punkt wyjścia do dwustronnych dyskusji i były systematycznie aktualizowane na podstawie rzeczywistej sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich.

37

Komisja przyznaje, że w przypadku Słowacji popełniono błąd techniczny. Dyskusja na spotkaniu grupy zadaniowej ds. młodzieży odbyła się jednak w oparciu o właściwe dane liczbowe.

38

Komisja zauważa, że w kontekście przygotowania spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży wszelkie oceny powinny opierać się na tym, co Komisja ogłosiła, do czego się zobowiązała oraz czego mogła rzeczywiście dokonać w uzgodnionych ramach czasowych i w obowiązujących ramach prawnych.

40

Zdaniem Komisji celem grup zadaniowych ds. młodzieży nie było przedstawienie państwom członkowskim analiz ex ante dotyczących określonych grup młodzieży ani też badań na temat wymogów dotyczących przyszłych umiejętności.

Ponadto analiza Komisji dotycząca potrzeb rynku pracy nie ogranicza się do arkuszy informacyjnych krajów – dokumentów informacyjnych, które były wykorzystywane jako noty poglądowe do celów dwustronnych spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży. Urzędnicy odpowiedzialni za dane obszary geograficzne przygotowują szczegółowe sprawozdania dotyczące poszczególnych państw oraz gruntownie analizują stan zatrudnienia i polityki społeczne w państwach członkowskich, co znajduje potem odzwierciedlenie w zaleceniach dla poszczególnych krajów. Zaradzenie problemowi bezrobocia młodzieży wymaga kompleksowego podejścia, a arkusze informacyjne krajów przedstawiają spójne dane i politykę nie tylko w odniesieniu do kwestii zatrudnienia, lecz także do wielu innych kluczowych zagadnień, takich jak kształcenie.

Od wskazania państw członkowskich z najwyższą stopą bezrobocia młodzieży do późniejszych analiz i dyskusji stosowano standardową definicję młodzieży według Eurostatu (wiek 15–24). Ogólnym założeniem grup zadaniowych ds. młodzieży było jednak zapewnienie najodpowiedniejszych działań dla poszczególnych państw, a zatem w niektórych przypadkach dopuszczono pewną elastyczność definicji, o ile uzasadniały to uwarunkowania krajowe.

41

Rola grup zadaniowych ds. młodzieży polegała na zbadaniu możliwości podjęcia szybkich działań w celu zareagowania na bezpośrednie skutki kryzysu. Niedopasowanie umiejętności stanowi problem strukturalny, a PO EFS zostały już zaprogramowane, w 2006 r., z myślą o zwalczaniu problemów strukturalnych na rynkach pracy. To dążenie do reformy strukturalnej poważnie utrudnił jednak kryzys gospodarczy, który spowodował gwałtowny wzrost stóp bezrobocia w całej UE. W związku z tym, o ile misją grup zadaniowych ds. młodzieży było poszukiwanie natychmiastowych rozwiązań zarówno pod względem finansowym, jak i pod względem wdrażania polityki, o tyle równoległe starania Komisji miały na celu ukierunkowanie państw członkowskich z powrotem na drogę reform.

Dodatkowo większość prac Komisji polegających na gromadzeniu szczegółowych informacji o polityce odbywa się w kontekście pracy analitycznej podczas europejskiego semestru i prowadzi do publikacji odpowiednich informacji w sprawozdaniach Komisji/krajowych. Komisja opiera się ponadto na licznych sprawozdaniach ekspertów oraz przykładach wewnętrznych sprawozdań dotyczących polityki DG ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, a zwłaszcza na tak zwanych sprawozdaniach krajowych, sporządzanych w kontekście semestru europejskiego.

42

Komisja zauważa, że w ośmiu arkuszach informacyjnych krajów zaproponowano wytyczne dotyczące polityki w oparciu o analizę potrzeb rynku pracy, poparte różnymi źródłami, a w szczególności nawiązujące do prac analitycznych Komisji w ramach europejskiego semestru.

43

Zob. odpowiedź Komisji do pkt 41.

44

We Włoszech sytuacja na rynku pracy była szczególnie niekorzystna dla ludzi młodych. W arkuszu informacyjnym kraju wskazano grupy znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji, w tym osoby ze średnim i wyższym wykształceniem, jednak inicjatywy wpisywały się w ogólne podejście do zwalczania problemu w kompleksowy sposób.

Decyzja o przeniesieniu zarządzania środkami finansowymi (jak w przypadku wszystkich innych inicjatyw grup zadaniowych ds. młodzieży) miała wyraźnie dwojaki cel: podnieść poziom kapitału ludzkiego (aby ułatwić zatrudnienie) i przyspieszyć wydatkowanie (zważywszy na fakt, że – jak stwierdzono w arkuszu informacyjnym kraju – „problemy we Włoszech nie wiążą się z priorytetami wydatkowania, lecz z opóźnieniami w realizacji”).

45

Komisja zwraca uwagę, że wszelka ocena wyników pracy grup zadaniowych ds. młodzieży musi uwzględniać cele i zamierzenia zadań grup zadaniowych ds. młodzieży, jak również ramy regulacyjne EFS.

47

Głównym zadaniem grup zadaniowych ds. młodzieży było określenie – w drodze dyskusji politycznych na wysokim szczeblu – możliwych sposobów dokonywania przez władze krajowe realokacji środków finansowych, przenosząc je na projekty mogące spowodować największe zmiany w krótkim czasie. Wymagało to przede wszystkim uzgodnienia sposobu postępowania w przypadku konkurencyjnych priorytetów EFS, ale nie obejmowało wchodzenia w techniczne szczegóły zarządzania środkami finansowymi. Spotkania stanowiły okazję do omówienia różnych możliwości, które należało poddać technicznej weryfikacji w świetle specyfiki każdego PO.

Zanim mogło nastąpić jakiekolwiek przeprogramowanie należało omówić z państwami członkowskimi zakres, w jakim środki finansowe z EFS mogły zostać przekierowane na programy na rzecz młodzieży.

Na przykład w przypadku państw posiadających dużą liczbę PO, takich jak Włochy, wszystkie szczegółowe wnioski należało sprawdzić pod kątem możliwości stosowania w odniesieniu do statusu (wdrożenie, rezultaty) każdego PO (np. który PO należy przeprogramować, w odniesieniu do jakiej kwoty itp.).

49

Zdaniem Komisji streszczenia wniosków operacyjnych Sekretariatu Generalnego nie należy czytać bez uwzględnienia kontekstu. W szczególnym przypadku Grecji pomoc techniczna była już bardzo intensywna z uwagi na program pomocy finansowej, a we wnioskach operacyjnych Sekretariatu Generalnego zasugerowano rozszerzenie/wzmocnienie istniejących inicjatyw w formie wytycznych dotyczących polityki oraz położono podstawy pod dalsze opracowanie konkretnych środków zaspokajających zidentyfikowane potrzeby. Operacyjnym wynikiem pracy grup zadaniowych ds. młodzieży był plan działania obejmujący ukierunkowane interwencje wspierające przedsiębiorczość i zatrudnianie młodzieży, przyjęty przez Grecję w grudniu 2012 r.

Ponadto państwa członkowskie już otrzymują od Komisji szczegółowe oceny krajowe i zalecenia dotyczące polityki w kontekście europejskiego semestru.

50

Komisja odnosi się do swojej odpowiedzi do pkt 29, 44 i 47.

W stosownych przypadkach konkretne zmiany w zaproszeniach do składania ofert i kryteriach kwalifikacji omawiano w ramach spotkań komitetu monitorującego, na których Komisja pełni rolę doradczą. Komisja uważa, że wartość dodana zaproponowanych inicjatyw nie była oceniania wyłącznie w odniesieniu do ich oczekiwanego oddziaływania na absorpcję.

51

Komisja zauważa, że zmiany PO nie zawsze wiązały się całkowicie ze środkami na rzecz zatrudnienia ludzi młodych jako takimi. Stanowiły one często element szerszych realokacji środków finansowych z przeznaczeniem na ogólne działania na rzecz zatrudnienia. Dodatkowo w kontekście grup zadaniowych ds. młodzieży rola doradcza Komisji nie ograniczała się do kwestii realokacji środków finansowych.

53

Komisja uważa, że aby nakreślić pełny obraz wyników finansowych inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”, należy uwzględnić także informacje dotyczące środków finansowych przeznaczonych na inicjatywy związane z młodzieżą w wyniku zmniejszenia krajowego współfinansowania PO EFS i EFRR. Na przykład w przypadku Włoch środki te, uzyskane wskutek przeprogramowania PO, posłużyły do sfinansowania szeregu inicjatyw (w tym planu na rzecz młodzieży na Sycylii) objętych krajowym planem działania na rzecz spójności. Według strony włoskiej chodziło o dodatkową kwotę około 1,5 mld euro, która stanowiła część środków finansowych objętych realokacją, zgłoszonych w przypadku Włoch w czasie trwania inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”.

54

Komisja uznaje wystąpienie błędu technicznego, który miał jednak bardzo ograniczony wpływ na ogólną kwotę (poniżej 4% całkowitej kwoty EFS, poniżej 1,2%, jeśli wziąć pod uwagę całkowity budżet grup zadaniowych ds. młodzieży, łącznie z włoskim planem działania na rzecz spójności).

56

W ramach zarządzania dzielonego państwa członkowskie odpowiadają za ustanowienie systemów monitorowania i sprawozdawczości oraz zapewnienie ich niezawodności.

60

Komisja uważa, że zwiększenie wsparcia finansowego w przypadku programów na rzecz młodzieży (szkolenie itp.), które już przynosiły rezultaty w terenie, jest lepszym posunięciem niż utrata pieniędzy w wyniku automatycznego umorzenia. Programy, które otrzymały wsparcie, zostały już poddane ocenie w momencie ich przyjęcia, a ich wdrażanie było zgodne z wymogami zawartymi w rozporządzeniach.

Co się tyczy właściwego charakteru finansowanych środków – a typowe środki na rzecz zatrudnienia ludzi młodych wspierane przez EFS dotyczą szkolenia, zdobywania doświadczenia zawodowego, dofinansowania zatrudnienia oraz dalszego uczenia się i kształcenia – zastosowane podejście Komisji zakładało skłonienie państw członkowskich do wzmocnienia tych środków, które dają dobre wyniki. W ogólnym kontekście bezrobocia młodzieży w 2011 r. (niski ogólny wskaźnik zatrudnienia i rosnące wskaźniki bierności zawodowej, w szczególności w przypadku młodzieży NEET) jednym z głównych celów Komisji było również zwiększenie zakresu uczestnictwa w przypadku środków, które mogły poprawiać szanse młodych osób na rynku pracy. Nie bez znaczenia jest też fakt, że wszystkie powyższe środki zachowują kluczowe znaczenie także w świetle gwarancji dla młodzieży, którą EFS także wspiera finansowo.

Wspólna odpowiedź do pkt 64 i ramki 7

Komisja podkreśla, że grupy priorytetowe omówione na spotkaniu dwustronnym grupy zadaniowej ds. młodzieży obejmowały zarówno wysoko wykwalifikowane młode osoby, jak i młodzież z wykształceniem podstawowym. Na te dwie grupy ukierunkowany był także portugalski plan działania na rzecz młodzieży, zatytułowany „Impulso Jovem”, wraz z odpowiadającym mu przeprogramowaniem PO.

Wspólna odpowiedź do pkt 65, 66 i 67 oraz ramki 8

Komisja zauważa, że krajowe programy reform są dokumentami strategicznymi, za które odpowiadają wyłącznie państwa członkowskie. Ich celem nie jest określenie, które działania mają być wspierane z funduszy UE w rezultacie spotkania grup zadaniowych ds. młodzieży.

Komisja monitoruje sytuację ludzi młodych na rynku pracy w ramach europejskiego semestru, który ma na celu pogłębianie i promowanie reform polityki z korzyścią dla obywateli UE. W tym kontekście Komisja zapewnia gruntowne oceny analityczne w sprawozdaniach krajowych i proponuje działania w ramach polityki w formie projektu zaleceń dla poszczególnych krajów. W ramach europejskiego semestru w 2015 r. pięć państw członkowskich otrzymało zalecenia mające na celu przyjęcie bardziej ambitnych środków z zakresu polityki w tym obszarze.

68

Komisja zauważa, że aby utrzymać obciążenie administracyjne państw członkowskich na poziomie absolutnego minimum i szybko osiągnąć rezultaty, grupy zadaniowe ds. młodzieży utworzono i monitorowano zgodnie z przepisami dotyczącymi EFS.

70

Komisja zauważa, że informacje przekazywane w odniesieniu do celów wskaźników zależą od ogólnego kontekstu zaproponowanej zmiany PO oraz od tego, czy jest ona związana konkretnie z zatrudnieniem ludzi młodych czy szerzej – ze zwiększaniem skuteczności środków na rzecz zatrudnienia w odniesieniu do wszystkich grup docelowych uwzględnionych w ramach PO jako całości.

Na przykład w przypadku Grecji programy operacyjne już zawierały wskaźniki umożliwiające monitorowanie w odniesieniu do młodzieży.

71

Komisja zauważa, że protokoły z rocznych spotkań przeglądowych nie są jedynym źródłem informacji odnoszących się do regularnego monitorowania PO przez Komisję.

Wspólna odpowiedź Komisji do pkt 72 i ramki 9

Komisja faktycznie kwestionuje niekiedy wiarygodność konkretnych wartości wskaźników przedstawianych w rocznym sprawozdaniu z wdrażania. Systemy komputerowe państw członkowskich są również przedmiotem audytów systemów przeprowadzanych przez Komisję i instytucje audytowe państw członkowskich.

Komisja przyznaje, że wystąpił jeden błąd techniczny w informacjach przekazanych przez litewską instytucję zarządzającą.

73

Komisja miała do dyspozycji informacje ze sprawozdań wymaganych na mocy rozporządzenia w sprawie EFS. Dodatkowo, ponieważ grupy zadaniowe ds. młodzieży stanowiły inicjatywę polityczną i tak były od samego początku przedstawiane, Komisja gromadziła informacje także drogą nieformalną, poprzez kwestionariusze i wnioski o udzielenie informacji, jak również w toku innych procesów politycznych, w szczególności w ramach europejskiego semestru.

W odniesieniu do grup zadaniowych ds. młodzieży nie można było zastosować żadnego formalnego procesu monitorowania i sprawozdawczości wykraczającego poza ramy monitorowania EFS.

75

Sprawozdania dla Rady Europejskiej zawierały ogólny przegląd stanu wdrażania inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży”, oparty na danych uzyskiwanych doraźnie od państw członkowskich. Zob. także odpowiedź Komisji do pkt 68.

76

Zob. odpowiedź Komisji do pkt 72.

Sprawozdania składane przez Komisję opierały się także na informacjach przekazanych przez Włochy. W odniesieniu do opóźnień, które były znaczące w szczególności na etapie rozruchu planu krajowego, Komisja wzywała do szybkiego wdrażania zawsze, gdy było to możliwe.

77

W ramach zarządzania dzielonego państwa członkowskie odpowiadają za ustanowienie systemów monitorowania i sprawozdawczości oraz zapewnienie ich niezawodności. Komisja sprawdza solidność systemów w ramach przeprowadzanych audytów.

Wnioski i zalecenia

Wspólna odpowiedź Komisji do pkt 78 i 79

Zdaniem Komisji inicjatywa „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” spełniła polityczne oczekiwania określone przez Radę Europejską w jej konkluzjach z dnia 30 stycznia 2012 r. Podstawowym celem wspólnych grup zadaniowych ds. młodzieży było uruchomienie unijnych i krajowych instrumentów, w tym funduszy strukturalnych, oraz omówienie reform polityki, które należy uwzględnić w planach dotyczących miejsc pracy dla młodzieży. Grupy zadaniowe ds. młodzieży skupiały się na wyzwaniach zidentyfikowanych w państwach członkowskich objętych inicjatywą. Grupy miały „zasiać ferment” poprzez rozbudzenie świadomości na najwyższym szczeblu politycznym, stworzenie atmosfery naglącej konieczności oraz wyraźniejsze wskazanie kierunku działania bez tworzenia dodatkowych procedur administracyjnych lub prawnych.

Komisja aktywnie korzystała ze wszystkich dostępnych instrumentów, w obowiązujących ramach prawnych, aby osiągnąć cele inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” i przedstawić stosowne sprawozdanie w tym zakresie. Działalność grup zadaniowych ds. młodzieży przyczyniła się także do opracowania nowych inicjatyw z zakresu polityki, takich jak pakiet na rzecz zatrudnienia młodzieży i, w tym kontekście, zalecenia Rady w sprawie gwarancji dla młodzieży. Ponadto ścisłe monitorowanie sytuacji w ośmiu odnośnych państwach członkowskich (oraz w innych państwach członkowskich z wysoką stopą bezrobocia młodzieży) poprzez zwyczajne procesy w ramach europejskiego semestru doprowadziło do opracowania zaleceń dla poszczególnych krajów odnoszących się do bezrobocia młodzieży. Opierając się na informacjach dostarczanych przez państwa członkowskie, Komisja wskazała w swoich regularnych sprawozdaniach dla Rady Europejskiej wiele pozytywnych zmian wskutek działalności grup zadaniowych ds. młodzieży pod względem działań wprowadzonych w terenie, wsparcia budżetu krajowego i liczby młodych osób objętych wsparciem.

79 Tiret pierwsze

Chociaż w przypadku środków finansowych wykorzystywanych w ramach zarządzania dzielonego Komisja nie zawsze może dysponować szczegółowymi informacjami na temat wszystkich wspieranych środków, to jednak zapewnia ona wskazówki i wytyczne także na podstawie informacji uzyskiwanych i ocen polityki przeprowadzanych w ramach europejskiego semestru.

79 Tiret drugie

Jednym z celów spotkań grup zadaniowych ds. młodzieży było właśnie ponowne sprawdzenie wraz z państwami członkowskimi szacunków dotyczących dostępnych środków finansowych z EFS, przy jednoczesnym upewnieniu się, że wykorzystywane są najlepsze i najaktualniejsze informacje.

80

Komisja uważa, że „arkusze informacyjne krajów” muszą mieć charakter ogólny, ponieważ stanowią streszczenie analizy, którą Komisja przeprowadza regularnie w odniesieniu do wydarzeń na rynku pracy (np. roczny raport na temat zatrudnienia i rozwoju sytuacji społecznej w Europie, roczny raport dotyczący sytuacji na rynku pracy i warunków płacowych oraz kwartalny przegląd dotyczący zatrudnienia i sytuacji społecznej w UE).

81

Z uwagi na naglącą sytuację w dziedzinie zatrudnienia młodzieży Komisja i Rada Europejska postanowiły uruchomić doraźną, ograniczoną w czasie inicjatywę, która doprowadziła w szczególności do szybkiego przekierowania dostępnego finansowania z EFS na środki związane z młodzieżą.

Komisja sądzi również, że ważnym wkładem grup zadaniowych ds. młodzieży było przygotowanie terenu dla nowych inicjatyw mających na celu przeciwdziałanie bezrobociu młodzieży, takich jak gwarancja dla młodzieży, Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych oraz ulepszone programowanie EFS na lata 2014–2020, w większym stopniu uwzględniające osoby młode.

Zalecenie 1

Komisja przyjmuje to zalecenie.

W swoich działaniach Komisja zawsze uwzględnia kontekst polityczny, prawny, finansowy i administracyjny. W przypadku inicjatywy „Grupy zadaniowe ds. młodzieży” Komisja miała świadomość, że napotka szereg ograniczeń. Nie było to jednak powodem do zaniechania działań: zważywszy na niemożliwe do zaakceptowania bezrobocie młodzieży, Komisja była zdeterminowana, aby podjąć wszelkie możliwe działania w celu poprawy sytuacji.

Z zasady Komisja systematycznie opiera tego rodzaju inicjatywy na wiedzy specjalistycznej uzyskanej podczas wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego, a także w ramach jej udziału w europejskim semestrze.

82

Komisja przyznaje, że trudno jest przedstawić stałą łączną kwotę, zważywszy na fakt, że Komisja ma dostęp jedynie do formalnych decyzji w sprawie zmian PO oraz że kwoty dostępne w ramach danego PO lub w danym państwie członkowskim do celów przekierowania w obrębie jednego PO lub między różnymi PO zmieniały się dynamicznie, w zależności od poziomu i tempa zawierania umów w ramach projektów oraz postępów w realizacji PO jako całości.

84

Komisja uważa, że przeprogramowanie środków finansowych w celu zwiększenia wsparcia finansowego dla dobrze funkcjonujących programów na rzecz młodzieży stanowiło wyraźne ulepszenie wsparcia UE dla osób młodych. Wzmocnione w ten sposób działania były w każdym razie wybierane, realizowane i monitorowane zgodnie z zasadami, a tym samym były postrzegane jako przynoszące pozytywne rezultaty, nawet w tych przypadkach, w których było zbyt wcześnie na dokonanie oceny w pełnym zakresie.

Co się tyczy właściwego charakteru finansowanych środków – a typowe środki na rzecz zatrudnienia ludzi młodych wspierane przez EFS dotyczą szkolenia, zdobywania doświadczenia zawodowego, dofinansowania zatrudnienia oraz dalszego uczenia się i kształcenia – zastosowane podejście zakładało skłonienie państw członkowskich do wzmocnienia tych środków, które dają dobre wyniki.

Komisja odnosi się ponadto do odpowiedzi do pkt 60, 72 i 76.

Zalecenie 2 a)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że obecne ramy prawne zawierają niezbędne wymogi w tym zakresie.

Ramy prawne europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020 określają już w bardzo dużej mierze warunki zapewniające lepsze wykorzystanie środków finansowych. Mają to umożliwić między innymi ramy wykonania i rezerwy wykonania, warunki wstępne oraz wspólne wskaźniki produktu i rezultatu. Wykorzystywanie i programowanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych jest ponadto ściśle związane ze strategią na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego oraz zaleceniami dla poszczególnych krajów.

Artykuł 30 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów zawiera wymóg, by w przypadku zmian PO państwo członkowskie przedstawiło uzasadnienie wskazujące oczekiwany wpływ na realizację krajowych celów strategii „Europa 2020” oraz celów szczegółowych PO.

Dodatkowo zgodnie z art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów Komisja może z własnej inicjatywy zwrócić się do państwa członkowskiego o zaproponowanie zmian w jego programach operacyjnych w celu zapewnienia zgodności z zaleceniami Rady w ramach europejskiego semestru, a tym samym zapewnienia, aby europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne wspierały realizację stosownych priorytetów w dziedzinie zatrudnienia i wzrostu gospodarczego na szczeblu krajowym lub regionalnym.

Komisja zauważa, że nadzór nad wszelkimi kwestiami związanymi z budżetem/absorpcją należy również do zadań nadzorczych Komisji.

Zalecenie 2 b)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że obecne ramy prawne zawierają niezbędne wymogi w tym zakresie.

Artykuł 30 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów wyraźnie stanowi, że po przeprowadzeniu przez Komisję oceny uzasadnienia przedstawionego przez państwo członkowskie i po wezwaniu do przedstawienia dalszych informacji, państwo członkowskie przedstawia Komisji wszelkie niezbędne dodatkowe informacje. Ponadto do zmian PO dotyczących alokacji rezerwy wykonania zastosowanie mają szczegółowe zasady dodatkowe.

Zalecenie 2 c)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że obecne ramy prawne zawierają niezbędne wymogi w tym zakresie.

W rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów sprawozdawczość jest uregulowana w art. 50 dotyczącym rocznych sprawozdań z wdrażania w odniesieniu do wszystkich istotnych aspektów wykonania. Państwa członkowskie są zobowiązane do składania sprawozdań także w oparciu o kategorie interwencji określone w odnośnym rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 215/2014.

Zalecenie 2 d)

Komisja przyjmuje to zalecenie i uważa, że jest to już obecnie stała praktyka, zważywszy również na konkretne zadanie, jakim jest jej udział w komitecie monitorującym.

Wspólna odpowiedź Komisji do pkt 85 i 86

W ramach zarządzania dzielonego państwa członkowskie odpowiadają za ustanowienie systemów monitorowania i sprawozdawczości oraz zapewnienie ich niezawodności.

Komisja sprawdza niezawodność danych przekazywanych przez państwa członkowskie w ramach audytów.

W odniesieniu do okresu 2014–2020 w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów przewiduje się spoczywający na instytucji zarządzającej EFS/Inicjatywą na rzecz zatrudnienia ludzi młodych obowiązek gromadzenia, przechowywania i rejestracji w systemie komputerowym wiarygodnych danych odnoszących się do wskaźników (art. 125 ust. 2 lit. a), d) i e)), co podlega audytom Komisji.

Zalecenie 3

Komisja przyjmuje to zalecenie. W ramach zarządzania dzielonego Komisja faktycznie sprawdza między innymi solidność systemów rejestrowania i przechowywania dokumentacji księgowej i danych dotyczących wdrażania przekazywanych przez państwa członkowskie. Odbywa się to na ogół poprzez audyty systemu przeprowadzane zarówno przez Komisję, jak i przez krajowe instytucje audytowe.

W odniesieniu do okresu 2014–2020 w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów przewiduje się spoczywający na instytucji zarządzającej EFS/Inicjatywą na rzecz zatrudnienia ludzi młodych obowiązek gromadzenia, przechowywania i rejestracji w systemie komputerowym wiarygodnych danych odnoszących się do wskaźników (art. 125 ust. 2 lit. a), d) i e)), co podlega audytom Komisji.

QJ-AB-15-021-PL-E    ISSN 1977-5768

W 2012 r. w ośmiu państwach członkowskich borykających się ze szczególnie wysokim poziomem bezrobocia wśród osób młodych utworzone zostały grupy zadaniowe ds. młodzieży. W ich skład weszli eksperci z właściwych organów krajowych oraz z Komisji. Grupy te miały za zadanie pomóc owym państwom członkowskim w jak najlepszym wykorzystaniu funduszy strukturalnych UE. W tym celu skierowano nieprzydzielone środki finansowe z okresu programowania 2007–2013 (łącznie ze środkami z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w kwocie około 10 mld euro) na projekty wspierające możliwości zatrudnienia osób młodych oraz ułatwiające dostęp do finansowania małym przedsiębiorstwom.
W ramach kontroli Trybunał ocenił, w jakim zakresie dokonano przekierowania funduszy w stosunku do nieprzydzielonych środków finansowych z EFS, a także w jakim stopniu grupy zadaniowe ds. młodzieży pomogły organom krajowym w realokacji środków na rzecz projektów, które mogły przynieść „największe efekty w najkrótszym czasie”.