IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI

12, rue Alcide De Gasperi

1615 Luxembourg

LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1

Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx

Sit web: eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditorsECA

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet.
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2016

Print | ISBN 978-92-872-5073-5 | ISSN 1831-0907 | doi:10.2865/295335 | QJ-AB-16-014-MT-C
PDF | ISBN 978-92-872-5038-4 | ISSN 1977-5741 | doi:10.2865/837706 | QJ-AB-16-014-MT-N
EPUB | ISBN 978-92-872-5063-6 | ISSN 1977-5741 | doi:10.2865/385631 | QJ-AB-16-014-MT-E

© L-Unjoni Ewropea, 2016

Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.

Għal kull użu jew riproduzzjoni tat-tabella fil-paġna 36 u tal-mappa fil-paġna 37, irid jintalab il-permess direttament mingħand id-detentur tad-drittijiet tal-awtur.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:

•kopja waħda:
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);

•iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),
mid-delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).

(*)L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).

Pubblikazzjonijiet bi ħlas:

•permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).

Avveniment | Data
Adozzjoni tal-APM / Bidu tal-awditu | 28.4.2015
L-abbozz tar-rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lil parti awditjata oħra) | 15.3.2016
Adozzjoni tar-rapport finali wara l-proċedura kontradittorja | 10.5.2016
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew ta’ parti awditjata oħra) riċevuti bil-lingwi kollha | 2.6.2016

MT
2016

Nru 15

Rapport Speċjali

Il-Kummissjoni
mmaniġġjat b'mod
effettiv l-Għajnuna
umanitarja pprovduta lil
popolazzjonijiet milquta
minn kunflitti fir-Reġjun
tal-Lagi l-Kbar Afrikani?

(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jagħtu r-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha li jikkonċernaw oqsma baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni ġie prodott mill-Awla III tal-QEA, li hija responsabbli għall-awditjar tal-oqsma ta’ nfiq tal-azzjonijiet esterni. Is-Sur Karel Pinxten, id-Dekan ta’ din l-Awla, huwa l-Membru relatur. Fit-tħejjija tar-rapport, huwa kien appoġġat mill-Kap tal-kabinett tiegħu, Gerard Madden; Gérald Locatelli u Beatrix Lesiewicz, appoġġ u kontroll tal-kwalità; Myriam Cazzaniga, Kap tal-Kompitu; Kim Hublé, Peter Kovacs, Cyril Messein u Roberto Ruiz Ruiz, awdituri.

Mix-xellug għal-lemin: C. Messein, M. Cazzaniga, K. Pinxten, K. Hublé, R. Ruiz Ruiz.

Werrej

Akronimi u abbrevjazzjonijiet

Sommarju eżekuttiv

Introduzzjoni

Ambitu u approċċ tal-awditjar

Osservazzjonijiet

Finanzjament allokat għal prijoritajiet prinċipali stabbiliti tajjeb iżda ma hemmx ċarezza suffiċjenti fl-istadju ta' prijoritizzazzjoni ulterjuri

Il-Kummissjoni identifikat b'mod xieraq il-ħtiġijiet għar-reġjun tal-AGL

Ir-rispons tal-Kummissjoni huwa xieraq

Trasparenza insuffiċjenti fl-istadju tal-għażla tal-proġetti

B'mod ġenerali, il-monitoraġġ li sar mill-Kummissjoni huwa xieraq għalkemm l-informazzjoni li nkisbet tista' tintuża aħjar

Fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, il-Kummissjoni tikseb informazzjoni adegwata dwar l-implimentazzjoni tal-proġetti

Is-segwitu huwa insuffiċjenti

Il-biċċa l-kbira mill-proġetti eżaminati wasslu riżultati sodisfaċenti

L-eżiti kumplessivi miksuba huma pożittivi iżda, f'xi każijiet, il-valutazzjoni li saret mill-Kummissjoni ma ġietx iġġustifikata b'mod ċar

Il-Kummissjoni kienet risponsiva għal bidliet iżda setgħet tiġġustifika aħjar l-estensjonijiet ta' żmien li ngħataw

Hemm evidenza limitata ta' x'qed isir biex ikun hemm rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Anness I | — | Mappa tar-Reġjun tal-Lagi l-Kbar Afrikani
Anness II | — | Refuġjati mir-RDK fil-bidu tal-2016
Anness III | — | Mappa tar-refuġjati Burundjani fis-26 ta' Jannar 2016
Anness IV | — | Lista ta' proġetti eżaminati
Anness V | — | Rapporti interim u finali eżaminati
Anness VI | — | Emendi għal proġetti analizzati

Risposta tal-Kummissjoni

Akronimi u abbrevjazzjonijiet

AGL: Il-Lagi l-Kbar Afrikani

DĠ ECHO: Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja u l-Protezzjoni Ċivili

DĠ Kooperazzjoni Internazzjonali u Żvilupp: Direttorat Ġenerali għall-Kooperazzjoni Internazzjonali u l-Iżvilupp

DUI: Dritt Umanitarju Internazzjonali

EAR: Riżerva ta’ Għajnuna f’Emerġenza

FEŻ: Fond Ewropew għall-Iżvilupp

IDP: Persuni Spostati f’Pajjiżhom

LRRD: Rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp

NGO: Organizzazzjoni Nongovernattiva

OCHA: Uffiċċju għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (aġenzija tan-NU)

OI: Organizzazzjoni Internazzjonali

OMI: Oġġetti Mhux tal-Ikel

PAU: Pjan ta’ Azzjoni Umanitarja

PIN: Programm Indikattiv Nazzjonali

PIU: Pjan ta’ Implimentazzjoni Umanitarja

RDK: Ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo

SEAE: Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna

Sommarju eżekuttiv

I

F’dawn l-aħħar deċennji, iż-żona tal-Laġi l-Kbar Afrikani kienet milquta minn kunflitti, li rriżultaw fi spostamenti enormi ta’ popolazzjonijiet b’konsegwenzi umanitarji severi. Il-Kummissjoni ilha tiffinanzja proġetti umanitarji f’din iż-żona mill-1994, u qed tkompli bl-isforzi tagħha biex tindirizza l-konsegwenzi tal-kunflitti u t-taqlib.

II

Fil-preżent, iż-żona l-aktar milquta hija r-Repubblika Demokratika tal-Kongo, li għandha madwar 1.6 miljun persuna li huma spostati f’pajjiżhom. Attwalment, hemm madwar 437 000 refuġjat Kongoliż fil-pajjiżi ġirien, prinċipalment fil-Burundi, fir-Rwanda, fl-Uganda u fit-Tanzanija. It-taqlib fil-Burundi fl-2015 żied madwar 236 000 maċ-ċifra kumplessiva ta’ refuġjati. Minbarra li tingħata lir-refuġjati u lill-persuni spostati, l-għajnuna umanitarja tingħata wkoll lill-popolazzjonijiet lokali li jinqabdu fil-kunflitti jew li qed jospitaw refuġjati u persuni spostati.

III

Din l-għajnuna tikkonsisti fil-provvediment ta’ kenn, ikel, kura tas-saħħa u servizzi bażiċi oħra. Biex tipprovdi din l-għajnuna, il-Kummissjoni taħdem f’kooperazzjoni mill-qrib ma’ organizzazzjonijiet Nongovernattivi Internazzjonali, aġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti u organizzazzjonijiet Internazzjonali oħra. L-ammont minfuq fuq assistenza umanitarja fiż-żona tal-Lagi l-Kbar Afrikani matul il-perjodu 2011-2015 kien ta’ madwar EUR 300 miljun.

IV

L-awdituri jikkonkludu li, b’mod ġenerali, l-għajnuna umanitarja li ngħatat lill-popolazzjoni milquta minn kunflitt, fiż-żona tal-Lagi l-Kbar Afrikani kienet immaniġġjata b’mod effettiv mill-Kummissjoni. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet li twettqet kienet komprensiva, u ġiet żgurata l-flessibbiltà ta’ reazzjoni rapida għal ċirkustanzi li jinbidlu. Il-biċċa l-kbira mill-proġetti eżaminati rrispondew b’mod sodisfaċenti għall-isfidi partikolari ffaċċjati. Madankollu, ġew identifikati għadd ta’ dgħufijiet.

V

Kien hemm nuqqas ta’ evidenza dokumentata fl-istadji tad-determinazzjoni ta’ prijoritajiet ġeografiċi u tal-valutazzjoni ta’ proposti għal proġetti. B’riżultat ta’ dan, ma kienx possibbli li jiġi ddeterminat jekk il-proġetti magħżula kinux jikkonformaw mal-kriterji rilevanti u jekk intgħażlux il-proġetti l-aktar xierqa. Meta tqiesu l-merti tal-proposti, il-kosteffiċjenza tagħhom ma ngħatatx biżżejjed attenzjoni.

VI

Il-qafas ta’ monitoraġġ kien xieraq fid-dawl tal-ambjent diffiċli ta’ ħidma. Madankollu, ta’ sikwit ir-rapporti mis-sħab waslu tard u dan fixkel l-utilità tagħhom. Il-kompetenzi tal-persunal tal-Kummissjoni fuq il-post kienu ta’ għajnuna għas-sħab iffinanzjati, iżda r-rappurtar li sar miż-żjarat fuq il-post ma kienx komprensiv biżżejjed. Minħabba li r-reġistrazzjoni tas-segwitu tal-problemi li tqajmu ma kinitx adegwata, ma kienx possibbli li jiġi żgurat li dawn kienu jiġu riżolti b’mod sodisfaċenti. Fuq livell aktar globali, ma hemm l-ebda rappurtar dwar il-Pjan ta’ Implimentazzjoni Umanitarja (PIU) biex jipprovdi stampa ġenerali tar-riżultati u t-tagħlimiet li jinsiltu.

VII

Ir-riżultati miksuba kumplessivament għall-proġetti eżaminati kienu sodisfaċenti. Madankollu, wieħed mis-sħab irnexxielu jonfoq il-biċċa l-kbira mill-baġit tiegħu minkejja li kien kiseb perċentwal żgħir mir-riżultati ppjanati. Fi ftit każijiet, il-ġustifikazzjoni għal estensjonijiet ta’ żmien u għal baġits addizzjonali ma kinitx evidenti. Fir-rigward tal-valutazzjoni tar-riżultati li saret mill-Kummissjoni stess, f’xi każijiet ma kienx ċar, mill-informazzjoni disponibbli, kif huma wasslu għall-konklużjonijiet tagħhom.

VIII

Filwaqt li l-Kummissjoni u donaturi oħra aċċettaw b’mod ġenerali li huwa mixtieq li jkun hemm Rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp (LRRD), ftit li xejn hemm eżempji li juru li dan ġie applikat fil-prattika. Jekk dan l-għan ma jiġix segwit b’mod ħafna, hemm periklu li jintilfu l-opportunitajiet biex l-għajnuna umanitarja tinbidel għal għajnuna għall-iżvilupp.

IX

Fil-paragrafi 58 sa 63 tar-rapport, isiru għadd ta’ rakkomandazzjonijiet li huma mfassla biex il-Kummissjoni tkun tista’ ttejjeb l-immaniġġjar tagħha tal-għajnuna umanitarja fiż-żona tal-Lagi l-Kbar u lil hinn minnha.

Introduzzjoni

01

Ir-reġjun tal-Lagi l-Kbar Afrikani (AGL) jinkludi l-pajjiżi tal-Burundi, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo (RDK), il-Kenja, ir-Rwanda, it-Tanzanija u l-Uganda (ara l-mappa fl-Anness I). Dan ir-reġjun ra xi wħud mill-agħar kunflitti fuq il-kontinent Afrikan matul dawn l-aħħar deċennji. Fil-Lvant tal-Kongo, gruppi armati, li jinkludu l-Armata Kongoliża, ikomplu jwettqu abbuż tad-drittijiet tal-bniedem, eżazzjonijiet, serq akkumpanjat minn vjolenza bħal stupru, ħtif ta’ persuni, u reklutaġġ imġiegħel ta’ tfal. Il-kriżi umanitarja riżultanti fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo (RDK) hija fost l-emerġenzi l-aktar kumplessi u mtawla tad-dinja f’wieħed mill-ifqar pajjiżi tad-dinja¹. Sa tmiem April 2015, l-elezzjonijiet presidenzjali fil-Burundi, li seħħew f’Lulju, skattaw spiral ta’ vjolenza u taqlib li ġiegħel lil mijiet ta’ eluf ta’ persuni biex jaħarbu minn pajjiżhom.

02

Lejn tmiem l-2015, kien hemm madwar 1.6 miljun persuna li kienu spostati f’pajjiżhom (IDPs) u aktar minn 437 000 refuġjat Kongoliż (ara l-Anness II) fil-pajjiżi ġirien, jiġifieri fil-Burundi, fir-Rwanda, fl-Uganda u fit-Tanzanija. Fi tmiem Jannar 2016, 236 000 Burundjan ħarbu minn pajjiżhom u issa, fil-parti l-kbira, jinsabu ospitati f’kampijiet tar-refuġjati fir-Rwanda u fit-Tanzanija (ara l-Anness III dwar l-għadd ta’ refuġjati Burundjani għal kull pajjiż tar-reġjun).

Stampa 1

Insedjament ta’ Persuni Spostati f’Pajjiżhom (IDPs), ta’ Kibabi - Kishusha, Masisi, it-Tramuntana ta’ Kivu (6 360 persuna fi tmiem Awwissu 2015)

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

03

L-Artikolu 214 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE jirfed l-impenn tal-UE li tipprovdi għajnuna umanitarja li tikkonsisti f’assistenza, għajnuna u protezzjoni għal vittmi ta’ diżastri naturali u kkaġunati mill-bniedem madwar id-dinja. Il-qafas ta’ politika kumplessiv għal assistenza umanitarja hija mfissra fil-”Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja” tal-2008². Dan id-dokument politiku jistabbilixxi l-viżjoni tal-UE bbażata fuq prinċipji komuni li għandhom l-għan li jtejbu l-koerenza, l-effettività u l-kwalità tar-rispons umanitarju tagħha.

04

L-objettivi prinċipali (ara l-Kaxxa 1) u d-dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni u l-amministrazzjoni tal-għajnuna umanitarja mill-Kummissjoni huma stabbiliti fir-Regolament rigward l-Għajnuna Umanitarja tal-1996³. L-assistenza tagħha għandha fil-mira l-popolazzjonijiet l-aktar vulnerabbli u hija bbażata fuq il-prinċipji umanitarji ta’ umanità, newtralità, imparzjalità u indipendenza. Hija tipprovdi wkoll appoġġ għad-difiża tax-xogħol umanitarju u r-rispett tal-prinċipji umanitarji u tad-Dritt Umanitarju Internazzjonali (DUI).

Kaxxa 1

Objettivi prinċipali tal-għajnuna umanitarja tal-Unjoni⁴:

(a)li tħares u tippreżerva l-ħajja waqt l-emerġenzi u dak li jiġri immedjatament wara u d-diżastri naturali li jkunu kkawżaw telf kbir ta’ ħajja, sofferenza fiżika u psikoloġika jew soċjali jew ħsara materjali;

(b)li tipprovdi l-għajnuna u s-solliev meħtieġ lin-nies li jkunu affettwati minn kriżijiet aktar fit-tul li jkunu ġejjin, (…) speċjalment fejn il-gvernjiet tagħhom juru ruħhom inkapaċi li jgħinu jew fejn ikun hemm vojt fil-poter;

(c)li tiffaċilita l-finanzjament tat-trasport tal-għajnuna u tal-isforzi biex jiġi żgurat li dawn ikunu aċċessibbli għal dawk li għalihom ikunu intenzjonati (…);

(d)li twettaq għal żmien mhux fit-tul ix-xogħol ta’ riabilitazzjoni u rikostruzzjoni, (…) filwaqt li tqis, fejn ikun possibli, il-miri ta’ żvilupp fit-tul;

(e)li tlaħħaq mal-konsegwenzi tal-movimenti tal-popolazzjoni (refuġjati, persuni spostati u persuni ripatrijati) kawżati minn diżastri naturali jew maħluqa mill-bniedem u li twettaq skemi ta’ għajnuna għar-ripatrijazzjoni (…);

(f)li tiżgura t-tħejjija kontra r-riskji ta’ diżastri naturali jew ċirkustanzi eċċezzjonali simili u li tuża sistemi xierqa ta’ twissija minn kmieni kif ukoll ta’ inteventi;

(g)li tappoġġa ħidmiet ċivili għall-protezzjoni tal-vittmi tal-ġlied u ta’ emerġenzi simili, skont il-ftehim internazzjonali kurrenti.

05

Għar-reġjun tal-AGL, il-baġit inizjali⁵ allokat mill-Kummissjoni għal għajnuna umanitarja kien bejn EUR 52 miljun fl-2011 u EUR 47 miljun fl-2015. L-ammont minfuq wara li ġie riċevut il-finanzjament supplimentari mir-Riżerva ta’ Għajnuna f’Emerġenza (EAR)⁶ tal-UE jew mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ)⁷ laħaq medja ta’ EUR 63 miljun kull sena (ara l-Graff 1). Minbarra dawn l-ammonti, il-Kummissjoni nefqet, kull sena, madwar EUR 1.8 miljun għall-uffiċċju tagħha fuq il-post fir-RDK u EUR 7 miljun għal trasport bl-ajru fir-reġjun tal-AGL⁸.

06

Bħala donatur ta’ għajnuna umanitarja, il-finanzjament mill-Kummissjoni fuq livell mondjali jgħaddi minn taħt madwar 200 sieħeb⁹ li magħhom huma ffirmaw ftehim qafas ta’ sħubija (FQS)¹⁰ għal durata ta’ minn erba’ sa ħames snin. Dawn is-sħab huma Organizzazzjonijiet Nongovernattivi internazzjonali (NGOs), Organizzazzjonijiet Internazzjonali (OI)¹¹ jew aġenziji min-Nazzjonijiet Uniti (NU). Fir-reġjun tal-AGL, dawn kienu maqsuma kif ġej: 46 % NGOs, 7.3 % OI u 46.7 % NU. Minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-għajnuna umanitarja, il-proġetti ffinanzjati jdumu minn ftit xhur sa 18-il xahar.

07

Kull sena l-Kummissjoni tiddeċiedi dwar l-allokazzjoni tal-pakkett baġitarju inizjali għall-għajnuna umanitarja f’deċiżjoni fuq livell mondjali. Ir-risponsi proposti għal kull kriżi, pajjiż jew reġjun kif ukoll il-baġit korrispondenti huma mniżżla fid-dettall fil-Pjanijiet ta’ Implimentazzjoni Umanitarja (PIU) u fl-Anness Tekniku (inklużi r-rakkomandazzjonijiet operazzjonali), stabbiliti fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tal-ħtiġijiet. Il-PIU jservi bħala termini ta’ referenza għas-sħab meta jkunu qed iħejju t-talbiet tagħhom għal finanzjament.

08

Fil-każ tar-reġjun tal-AGL, issir valutazzjoni prinċipali (jew eżerċizzju tal-għażla) tat-talbiet għal finanzjament li jkunu ġew riċevuti, fil-bidu tas-sena. Jistgħu jseħħu valutazzjonijiet addizzjonali matul is-sena skont kif tevolvi s-sitwazzjoni. Il-proġetti magħżula għandhom durata ta’ bejn 3 xhur u 12-il xahar. Din tista’ tiġi estiża b’mhux aktar minn 6 xhur, sa massimu ta’ 18-il xahar b’kollox.

Graff 1

Ripartizzjoni tal-allokazzjoni tal-PIU għal kull żona prinċipali għall-perjodu 2011-2015

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

09

Karatteristika ewlenija tal-interventi mill-Kummissjoni hija l-preżenza tagħha fuq il-post. Hija stabbiliet netwerk estensiv fuq il-post b’uffiċċji f’żoni ta’ kriżi fejn tkun qed titwassal l-għajnuna ta’ solliev iffinanzjata mill-UE¹². Il-funzjonijiet prinċipali ta’ dan in-netwerk huma li:

(a)jipprovdi informazzjoni aġġornata u analiżi dwar il-ħtiġijiet għal pajjiż, reġjun jew kriżi partikolari lill-kwartieri ġenerali fi Brussell;

(b)jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ strateġiji ta’ intervent umanitarju;

(c)jagħti appoġġ tekniku lil operazzjonijiet umanitarji ffinanzjati mill-UE;

(d)jimmonitorja l-implimentazzjoni ta’ proġetti ffinanzjati mill-UE;

(e)jiffaċilita l-koordinazzjoni tad-donaturi fuq il-post.

10

Fir-RDK, in-netwerk fuq il-post huwa magħmul mill-uffiċċju prinċipali f’Kinshasa, sottouffiċċju tal-pajjiż f’Goma u antenna f’Bukavu. Huwa għandu 5 esperti espatrijati (“Assistenti tekniċi”) u 12-il membru tal-persunal lokali (“Persunal nazzjonali”). Minbarra dan, bosta esperti settorjali (ikel, protezzjoni, saħħa…) ibbażati fl-uffiċċju tal-appoġġ reġjonali f’Nairobi (il-Kenja) jikkontribwixxu kif meħtieġ għall-għażla, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni ta’ proġetti fir-reġjun tal-Lagi l-Kbar Afrikani¹³.

1Hija kklassifikata fil-pożizzjoni 176, minn 188 pajjiż fid-dinja fuq l-Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem, tal-UNDP, għall-2014. Il-Burundi tinsab fil-pożizzjoni 184, ir-Rwanda u l-Uganda fil-pożizzjoni 163 u t-Tanzanija fil-pożizzjoni 151.

2Dikjarazzjoni Konġunta mill-Kunsill u r-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri mlaqqgħin fil-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea (ĠU C 25, 30.1.2008, p. 1).

3Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 tal-20 ta’ Ġunju 1996 rigward l-għajnuna umanitarja (ĠU L 163, 2.7.1996, p. 1).

4L-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96.

5Mill-Kapitolu 23 02, għajnuna umanitarja, għajnuna alimentari u tħejjija għad-diżastri, it-Taqsima 3 tal-baġit ġenerali tal-UE.

6L-EAR hija mfassla biex tippermetti rispons rapidu għal rekwiżiti speċifiċi ta’ għajnuna, għal pajjiżi mhux tal-UE, li ma setgħux jiġu previsti meta tfassal il-baġit. Tingħata prijorità għal operazzjonijiet umanitarji iżda, jekk metieġ, ir-riżerva tista’ tintuża wkoll għall-immaniġġjar ċivili ta’ kriżijiet u l-protezzjoni. Deċiżjonijiet dwar l-użu tagħha jittieħdu mill-Kunsill u mill-Parlament Ewropew, fuq proposta mill-Kummissjoni.

7Riżerva ta’ EUR 204 miljun, bejn wieħed u ieħor 0.7 % tal-11-il FEŻ totali, għall-perjodu 2014–2020, titwarrab sabiex jiġu ffinanzjati operazzjonijiet umanitarji u ta’ emerġenza f’pajjiżi AKP f’każijiet biss ta’ ħtiġijiet imprevisti li ma jistgħux jiġu koperti minn fondi ppjanati fil-programm tal-ECHO. L-ECHO huwa inkarigat mill-amministrazzjoni ta’ din ir-riżerva u jista’ juża l-fondi wara li jkun irċeva l-qbil tas-SEAE u tad-DĠ Kooperazzjoni Internazzjonali u Żvilupp.

8L-ammont totali tal-kuntratt huwa ogħla. Dan huwa għaliex ECHO flight itir ukoll f’pajjiżi oħra barra r-reġjun tal-AGL bħall-Mali, il-Kenja, iċ-Chad, fuq bażi ad hoc.

9NGOs internazzjonali jintgħażlu permezz ta’ proċedura speċifika mwettqa mid-DĠ ECHO. OI u aġenziji tan-NU jridu jgħaddu minn valutazzjoni kif mitlub fl-Artikolu 60 tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU L 298 26.10.2012, p. 1).

10Ftehim Qafas Finanzjarju u Amministrattiv (FAFA) ma’ aġenziji tan-NU.

11Il-Kumitat Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar, il-Federazzjoni Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar u l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni.

12Fil-bidu tal-2016, kien hemm 48 uffiċċju fuq il-post f’40 pajjiż u 12-il uffiċċju reġjonali.

13Esperti settorjali li jipprovdu appoġġ għall-uffiċċji tal-pajjiżi huma bbażati f’uffiċċji reġjonali. Minn nofs l-2015 ‘il quddiem, Kinshasa saret uffiċċju reġjonali li jipprovdi appoġġ lir-Repubblika tal-Kongo, lill-Angola, lill-Burundi, lir-Rwanda u lit-Tanzanija.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

11

Aħna eżaminajna jekk il-Kummissjoni mmaniġġjatx b’mod effettiv il-finanzjament tagħha għal għajnuna umanitarja mmirata lejn popolazzjonijiet milquta minn kunflitti fir-reġjun tal-Lagi l-Kbar Afrikani. L-awditu tagħna ffoka fuq it-tliet mistoqsijiet prinċipali li ġejjin:

(a)Il-Kummissjoni allokat il-finanzjament tagħha għal prijoritajiet stabbiliti tajjeb?

(b)Il-Kummissjoni mmonitorjat il-proġetti b’mod xieraq?

(c)Il-proġetti laħqu l-objettivi tagħhom?

12

L-awditu kopra l-appoġġ mill-Kummissjoni matul il-perjodu 2011-2015 għar-reġjun tal-AGL li jikkonsisti fir-RDK, l-Uganda¹⁴, il-Burundi u t-Tanzanija. Huwa twettaq bejn Mejju u Diċembru 2015 u kien jinkludi dan li ġej:

(a)Analiżi tad-dokumenti ta’ politika u d-dokumenti ta’ strateġija tal-UE relatati mal-għajnuna umanitarja, u dokumentazzjoni u rapporti rilevanti oħra.

(b)Intervisti ma’ uffiċjali tal-Kummissjoni u ma’ rappreżentanti tas-sħab.

(c)Analiżi ta’ 19-il proġett, għal ammont kumulattiv ta’ EUR 42.9 miljun (minn għadd totali ta’ 164 proġett, li kienu jiswew EUR 255.3 miljun), li ġew implimentati matul il-perjodu 2011-2014, flimkien mal-kuntratt ta’ servizzi tal-ECHO Flight¹⁵ għal trasport bl-ajru (ara l-lista fl-Anness IV). Il-kriterji tal-għażla kienu jinkludu l-materjalità, il-kopertura ġeografika u settorjali, il-perjodu ta’ implimentazzjoni, in-natura tal-għajnuna u t-tip ta’ sħab.

(d)Żjarat fir-RDK mis-16 sal-25 ta’ Settembru 2015 u fit-Tanzanija, fir-Rwanda u fl-Uganda mit-30 ta’ Settembru sat-8 ta’ Ottubru 2015 li kienu jinkludu intervisti mal-persunal fuq il-post, persunal tad-delegazzjoni tal-UE, rappreżentanti tas-sħab u benefiċjarji kif ukoll żjarat fuq il-post għal 10 proġetti.

14Fil-programmazzjoni tal-2015, il-Kummissjoni ddeċidiet li toħroġ l-Uganda mill-PIU tal-AGL u żżidha fil-PIU tal-Qarn tal-Afrika. Dan minħabba li ġiet approvata allokazzjoni għall-Uganda taħt il-PIU tal-2015 għar-reġjun tal-Qarn tal-Afrika bħala rispons għall-influss ta’ refuġjati Sud Sudaniżi u, skont regola interna tal-Kummissjoni, pajjiż ma jistax ikun kopert taħt żewġ PIU differenti.

15http://ec.europa.eu/echo/what/humanitarian-aid/humanitarian-air-services_en

Osservazzjonijiet

Finanzjament allokat għal prijoritajiet prinċipali stabbiliti tajjeb iżda ma hemmx ċarezza suffiċjenti fl-istadju ta’ prijoritizzazzjoni ulterjuri

13

Aħna eżaminajna jekk il-Kummissjoni allokatx għajnuna umanitarja għal prijoritajiet stabbiliti tajjeb billi ħarisna lejn kif il-ħtiġijiet umanitarji għar-reġjun ġew identifikati, x’rispons ġie previst mill-Kummissjoni u jekk l-appoġġ tagħha marx għall-proġetti l-aktar rilevanti.

Il-Kummissjoni identifikat b’mod xieraq il-ħtiġijiet għar-reġjun tal-AGL

Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet hija bbażata fuq evidenza

14

Il-Kummissjoni twettaq valutazzjonijiet annwali tal-ħtiġijiet għall-pajjiżi / ir-reġjuni kollha li għalihom hija diġà qed tipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja. Hija twettaq valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet ad hoc kull meta sseħħ kriżi mhux mistennija, sew jekk tkun naturali u sew jekk tkun ikkawżata mill-bniedem. F’każijiet ta’ deterjorament ta’ kriżijiet eżistenti u li jkunu diġà koperti, il-Kummissjoni taġġorna l-valutazzjoni inizjali tagħha tal-ħtiġijiet. Dan huwa l-eżerċizzju prinċipali bi tħejjija għall-programmazzjoni annwali tagħha, il-Pjan ta’ Implimentazzjoni Umanitarja (PIU).

15

Għar-reġjun tal-AGL, il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet hija bbażata fuq l-għarfien u l-esperjenza akkumulati tat-tim operazzjonali fi Brussell u tat-tim fl-uffiċċju tar-RDK fuq il-post. Is-sorsi prinċipali l-oħra ta’ informazzjoni huma (i) firxa ta’ indikaturi li huma disponibbli f’livell internazzjonali għad-determinazzjoni ta’ valur tal-indiċi tar-riskju għal kull pajjiż¹⁶ u (ii) il-partijiet interessati fil-qasam, prinċipalment l-Uffiċċju għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (OCHA) għar-RDK u s-sħab tal-Kummissjoni, donaturi umanitarji.

16

Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet għar-reġjun tal-AGL tagħti stampa ġenerali tajba tas-sitwazzjoni fir-RDK, kemm f’żoni ta’ kunflitt kif ukoll f’żoni fejn ma hemmx kunflitt, u f’pajjiżi ġirien. Il-popolazzjonijiet milquta li ġew identifikati huma:

(a)persuni spostati f’pajjiżhom (IDPs) fir-RDK;

(b)refuġjati, prinċipalment Ċentru-Afrikani u Rwandiżi fir-RDK u Kongoliżi u Burundjani f’pajjiżi ġirien;

(c)persuni ripatrijati (IDPs jew refuġjati);

(d)popolazzjonijiet ospitanti li jeħtieġu għajnuna biex ikampaw bl-influss ta’ refuġjati u ta’ IDPs;

(e)popolazzjonijiet lokali oħra mdgħajfa mill-kunflitti jew li huma vulnerabbli ħafna għal malnutrizzjoni jew għal epidemiji f’żoni fejn ma hemmx kunflitt.

17

Kien hemm firxa wiesgħa ta’ ħtiġijiet li ġew identifikati għal dawn il-kategoriji: protezzjoni, sigurtà alimentari, nutrizzjoni, kura tas-saħħa, ilma u miżuri sanitarji, oġġetti mhux tal-ikel (OMI) bħal borom u twaġen, ħwejjeġ, sapun, eċċ. u kenn. L-edukazzjoni ma kinitx inkluża billi ma tqisitx li kellha prijorità suffiċjenti.

Ir-rispons tal-Kummissjoni huwa xieraq

Il-prijoritajiet prinċipali ġew stabbiliti tajjeb

18

Fir-reġjun tal-AGL, l-objettiv kumplessiv tal-Kummissjoni huwa li jiġu indirizzati ħtiġijiet urġenti li jinħolqu minn movimenti tal-popolazzjoni f’żoni ta’ kunflitt u minn sitwazzjonijiet ta’ theddid għall-ħajja f’żoni fejn ma hemmx kunflitt, bl-użu tal-mekkaniżmi l-aktar xierqa ta’ rispons¹⁷. Hemm ħames “objettivi strateġiċi” li jwasslu għal sitt azzjonijiet / prijoritajiet previsti (ara l-Kaxxa 2). Dawn kollha jikkonformaw mal-objettivi prinċipali tal-Unjoni għall-għajnuna umanitarja (ara l-Kaxxa 1 fil-paragrafu 4) u jippermettu li l-ħtiġijiet identifikati jiġu indirizzati. L-interventi kollha jrid ikollhom fil-mira l-popolazzjonijiet l-aktar vulnerabbli.

Kaxxa 2

Prijoritajiet prinċipali:

(a)jitnaqqsu r-riskji għall-protezzjoni u jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ta’ protezzjoni,

(b)jiġu pprovduti servizzi bażiċi minimi, jiġifieri saħħa, ikel u OMI, mill-aktar fis possibbli f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza,

(c)jiġi pprovdut appoġġ għall-immaniġġjar ta’ kampijiet tar-refuġjati fir-reġjun,

(d)jiġu pprovduti attivitajiet relatati ma’ ilma, iġjene u miżuri sanitarji f’żoni li jinsabu f’riskju, ‘il barra minn żoni ta’ kunflitt,

(e)tingħata prijorità lil approċċi plurisettorjali u

(f)jingħata appoġġ għall-koordinazzjoni, is-sigurtà u l-loġistika.

19

Ir-restrizzjonijiet prinċipli li jiffaċċjaw il-Kummissjoni, u d-donaturi inġenerali, jinsabu fir-RDK. Dawn huma relatati mal-loġistika diffikultuża f’pajjiż daqshekk kbir, l-istat fqir tal-infrastruttura u n-nuqqas ta’ kapaċità u rieda mill-Gvern biex jikkontribwixxi. In-nuqqas ta’ sħab f’xi partijiet mill-pajjiż jista’ wkoll jillimita l-kapaċità li jsiru interventi. Fl-aħħar nett, ir-restrizzjonijiet ta’ sigurtà, minħabba l-ispostament kostanti ta’ operazzjonijiet militari u l-movimenti sussegwenti ta’ gruppi armati, jillimitaw l-attivitajiet tad-donaturi, speċjalment fiż-żoni l-aktar remoti.

20

Ir-rispons tal-Kummissjoni huwa konsistenti mal-analiżi tas-sitwazzjoni u mal-valutazzjoni tal-ħtiġijiet. It-tnejn huma konsistenti mar-rispons deskritt fil-Pjan ta’ Azzjoni Umanitarja (PAU) Annwali tar-RDK imħejji minn tim ta’ rappreżentanti ta’ organizzazzjonijiet umanitarji.

Tiġi żgurata l-flessibbiltà fil-programmazzjoni u fil-finanzjament

21

Fil-PIU, il-Kummissjoni ma timponix oqsma/setturi għal intervent li jistgħu ma jibqgħux applikabbli sakemm jasal iż-żmien għall-għażla. Il-finanzjament mill-Kummissjoni huwa xprunat mill-ħtiġijiet l-aktar akuti tal-popolazzjonijiet l-aktar vulnerabbli fuq il-bażi tal-esperjenza tas-sħab fuq il-post, ikkorroborata mill-informazzjoni li tiġi kkomunikata mill-koordinatur umanitarju u mill-għarfien tal-persunal. Prijoritizzazzjoni ulterjuri, prinċipalment ġeografika, issir fl-istadju tal-għażla (ara l-paragrafu 25).

22

Il-Kummissjoni twettaq analiżi ta’ nofs it-terminu, tal-PIU, fuq il-bażi tal-valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-sena sussegwenti. Barra minn hekk, il-PIU jiġi rivedut kull meta l-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni tiskatta modifika tal-ammont allokat. Meta tiġi approvata żieda tal-allokazzjoni inizjali, il-finanzjament addizzjonali jista’ jinkiseb mir-riżerva operazzjonali, ammont ta’ bejn wieħed u ieħor 20 % tal-baġit annwali mwarrab għal emerġenzi mhux mistennija. Jista’ jinkiseb ukoll mill-EAR tal-UE jew mill-baġit tal-FEŻ.

23

Għar-reġjun tal-AGL, din il-flessibbiltà ntużat bosta drabi matul il-perjodu li qed jiġi eżaminat, biex jiġu indirizzati l-konsegwenzi ta’ ġrajjiet mhux mistennija jew ta’ sitwazzjoni li kienet qed tiddeterjora (ara l-Graff 2). Fl-2015 biss, prinċipalment minħabba l-kriżi tar-refuġjati Burundjani¹⁸, il-PIU għar-reġjun tal-AGL ġie modifikat tliet darbiet.

24

Minbarra dan, it-tim operazzjonali tar-reġjun tal-AGL warrab sehem żgħir tal-allokazzjoni tal-PIU (bejn wieħed u ieħor EUR 1.5 miljun fl-2015) għal żidiet għall-għarrieda fil-ħtiġijiet matul is-sena. Dan intuża bħala suppliment għal proġetti li kienu għadhom għaddejjin u li kienu jikkonċernaw il-kampijiet tar-refuġjati fir-Rwanda u fit-Tanzanija, malli sar magħruf li għadd kbir ta’ Burundjani kienu qed jaħarbu mill-pajjiż fi tmiem April 2015. Dan ippermetta li jkun hemm reazzjoni fil-pront sakemm ġiet approvata l-ewwel żieda tal-PIU li saret fi tmiem Mejju.

Graff 2

Baġit tar-reġjun tal-AGL għall-perjodu 2011-2015

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Stampa 2

Kamp tar-refuġjati ta’ Mahama fir-Rwanda, żona mibnija reċentement li tospita refuġjati Burundjani

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Trasparenza insuffiċjenti fl-istadju tal-għażla tal-proġetti

Prijoritajiet ġeografiċi f’żoni ta’ kunflitt ma jiġux dokumentati

25

Fil-PIU, iż-żona ġeografika ta’ intervent li tikkorrispondi għaż-żoni ta’ kunflitt hija l-Lvant tal-Kongo, li jinkludi t-Tramuntana ta’ Kivu, in-Nofsinhar ta’ Kivu u r-reġjuni differenti tal-eks provinċja ta’ Katanga. F’ambjent volatili bħalma hija dik fir-RDK, żoni aktar preċiżi, fejn jinsabu l-ħtiġijiet l-aktar akuti u l-popolazzjonijiet l-aktar vulnerabbli, ma jistgħux jiġu ddeterminati minn qabel.

26

Skont il-Kummissjoni, eżatt qabel ma jiġu vvalutati t-talbiet għal finanzjament, it-tim operazzjonali jiddefinixxi żoni tal-ogħla prijorità għall-allokazzjoni tal-appoġġ tiegħu fuq il-bażi ta’ informazzjoni miġbura dwar movimenti tal-gruppi armati, inkluż il-FARDC, movimenti tal-popolazzjoni u l-preżenza ta’ sħab. Madankollu, billi dan ma ġiex dokumentat, ma kienx possibbli li jiġi aċċertat jekk dawn il-prijoritajiet ġeografiċi kellhomx bażi soda u jekk il-proġetti magħżula seħħewx f’żoni tal-ogħla prijorità.

Il-proċess tal-għażla mhuwiex dokumentat tajjeb

27

Matul il-perjodu li qed jiġi eżaminat, 2011-2015, il-Kummissjoni rċeviet medja ta’ 71 talba għal finanzjament kull sena, wara l-ewwel pubblikazzjoni tal-PIU, u għażlet madwar nofshom. Skont kif evolviet is-sitwazzjoni u skont il-wasla ta’ ħtiġijiet ġodda / akbar matul is-sena, il-Kummissjoni finalment appoġġat medja ta’ 40 proġett. Ir-ripartizzjoni tal-allokazzjoni tal-PIU tidher fil-Graff 1.

28

Is-sħab jirċievu gwida komprensiva rigward it-talbiet tagħhom għal finanzjament li jiġu ppreżentati f’sistema ta’ skambju elettroniku f’format iddeterminat minn qabel. Dawn kollha jiġu vvalutati mit-timijiet operazzjonali fi Brussell u fuq il-post u jiġu diskussi fost dawn it-timijiet¹⁹. Huma jippreżentaw l-eżitu finali tal-għażla f’dokument intern biex tittieħed deċiżjoni. Imbagħad, għat-talbiet li jintgħażlu għal finanzjament, tiġi kkompletata dik il-parti ddedikata għall-evalwazzjoni f’dokument li jintuża għall-immaniġġjar tal-proġett. Dan id-dokument jipprovdi informazzjoni għal kull stadju sinfikanti taċ-ċiklu tal-proġett: it-talba għal finanzjament, ir-rapport interim, iż-żjarat fuq il-post, it-talbiet għal modifika u r-rapport finali.

29

Madankollu, din il-parti ddedikatata għall-evalwazzjoni mhijiex strutturata b’tali mod li turi biċ-ċar li l-kriterji u l-prinċipji ġenerali, deskritti fid-dettall fl-anness tal-PIU, ġew ivvalutati għal kull proposta. Xi aspetti ewlenin bħall-kapaċità tas-sieħeb biex jimplimenta, l-għarfien tas-sieħeb dwar il-pajjiż/ir-reġjun, u aspetti ta’ protezzjoni u ta’ reżiljenza ma jissemmewx. Għall-proġetti eżaminati, li kollha kienu konformi mal-prijoritajiet u l-objettivi prinċipali ssettjati fil-PIU, xi prinċipji ġenerali ma ġewx ivvalutati b’mod sistematiku²⁰ u xi wħud mill-valutazzjonijet kienu dgħajfa²¹. Mill-informazzjoni disponibbli, ma kienx possibbli li jiġu ddeterminati l-merti komparattivi tat-talbiet għal finanzjament li ġew ippreżentati u, għalhekk, ma kienx possibbli li jiġi konkluż li ntgħażlu l-proġetti l-aktar rilevanti.

Il-kosteffiċjenza ma tiġix analizzata

30

Il-baġits ipprovduti mat-talbiet għal finanzjament, għall-proġetti eżaminati, ma kinux deskritti fid-dettall u ma ġewx analizzati qabel ma ntgħażlu. Għaldaqstant, ma saret l-ebda valutazzjoni tagħhom biex jiġi ddeterminat jekk l-ispejjeż proposti kinux raġonevoli. Fil-każ tas-sħab, li normalment huma aġenziji tan-NU li jissottokuntrattaw attivitajiet lil korpi ta’ implimentazzjoni, ma kien hemm l-ebda informazzjoni dwar il-livell ta’ finanzjament li ngħata lil dawn il-korpi. B’mod ġenerali, ma kienx hemm data disponibbli dwar il-livell ta’ għajnuna li ntnefqet fuq il-benefiċjarji.

31

F’kuntest ta’ ħtiġijiet umanitarji li dejjem jiżdiedu u ta’ possibbiltajiet ta’ finanzjament li dejjem jonqsu, l-aspetti ta’ effiċjenza huma jerġa’ aktar importanti. Barra minn hekk, fin-nuqqas ta’ kontrolli adegwati biex jiġi aċċertat li l-baġit, fl-istadju tal-għażla, huwa raġonevoli, analiżijiet li jsiru sussegwentement dwar l-eżekuzzjoni ta’ dan il-baġit għandhom użu limitat.

B’mod ġenerali, il-monitoraġġ li sar mill-Kummissjoni huwa xieraq għalkemm l-informazzjoni li nkisbet tista’ tintuża aħjar

32

Aħna eżaminajna jekk il-Kummissjoni kisbitx informazzjoni adegwata mir-rappurtar tal-proġetti biex timmonitorja l-progress u jekk ħaditx miżuri xierqa u f’waqthom meta kien meħtieġ.

Fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, il-Kummissjoni tikseb informazzjoni adegwata dwar l-implimentazzjoni tal-proġetti

Il-qafas ta’ monitoraġġ stabbilit huwa xieraq

33

Dan il-qafas huwa bbażat fuq:

(a)rapport interim, dovut tliet xhur qabel tmiem dawk l-azzjonijiet li jdumu aktar minn 10 xhur, u rapport finali li għandu jintbagħat fi żmien tliet xhur wara tmiem il-proġett u li jiskatta l-pagament finali (ara l-Anness V);

(b)mill-inqas żjara waħda fuq il-post, mill-persunal tal-Kummissjoni, għal kull proġett, dejjem jekk ir-restrizzjonijiet ta’ sigurtà jew ta’ loġistika jkunu jippermettu li dan isir²².

34

Minbarra dan, il-Kummissjoni twettaq valutazzjonijiet perjodiċi, normalment kull sena, tas-sħab, b’fokus fuq is-solidità finanzjarja tagħhom. Il-Kummissjoni tissorvelja wkoll awditi, sottokuntrattati lil ditti tal-awditjar estern, fil-kwartieri ġenerali tas-sħab u fuq il-post. Meta jitqiesu n-natura tal-azzjonijiet u kemm damu, il-qafas ta’ monitoraġġ stabbilit huwa sodisfaċenti.

Il-puntwalità u l-kwalità ta’ xi rappurtar ma kinux sodisfaċenti

35

Rapporti interim u finali jiġu ppreżentati permezz ta’ sistema ta’ skambju elettroniku f’format iddeterminat minn qabel. Dawn għandhom jinkludu informazzjoni operazzjonali aġġornata, dwar il-valuri milħuqa għal kull indikatur u informazzjoni finanzjarja, jiġifieri l-konsum tal-baġit, biex il-Kummissjoni tkun tista’ tikkonkludi dwar il-progress ta’ azzjoni fl-intier tagħha. L-analiżi ta’ dawn ir-rapporti u r-rappurtar dwar iż-żjarat fuq il-post tiddaħħal fid-dokument ta’ superviżjoni tagħha.

36

Ħafna rapporti interim u finali ddewmu b’mod konsiderevoli u l-Kummissjoni ma talbet l-ebda spjegazzjoni għal dan id-dewmien. B’mod partikolari, proporzjon għoli ta’ rapporti interim u finali għal proġetti implimentati minn aġenziji tan-NU u minn OI ma ġewx ippreżentati fil-ħin (ara t-Tabella 1). Il-preżentazzjoni tardiva ta’ rapporti interim tillimita l-abbiltà tal-Kummissjoni li tindirizza kwalunkwe problema li tista’ tiġi identifikata.

37

Filwaqt li, b’mod ġenerali, il-kwalità tar-rapporti interim kienet sodisfaċenti, aħna qiesna li 3 biss mit-18-il rapport finali²³ kienu sodisfaċenti. Fil-15-il każ l-ieħor, l-informazzjoni inizjali rappurtata ma kinitx suffiċjenti biex tispjega l-livell ta’ prestazzjoni miksub, l-impossibbiltà li jintużaw xi indikaturi jew għalfejn xi attivitajiet ma kinux twettqu. F’xi rapporti, ma kienx hemm dokumentazzjoni ta’ sostenn għad-data pprovduta u l-informazzjoni finanzjarja ma kinitx dettaljata biżżejjed. Fil-każijiet kollha minbarra wieħed²⁴, il-Kummissjoni talbet spjegazzjoni supplimentari mis-sħab. Dawn ipprovdew informazzjoni addizzjonali li, fil-każijiet kollha għajr tnejn²⁵, tqieset sodisfaċenti.

Tabella 1

Puntwalità tar-rapporti ppreżentati

| Aġenziji tan-NU | Organizzazzjoni Internazzjonali | NGOs | Total
Rapporti interim
Għadd totali ta' Rapporti Interim ippreżentati | 5 | 3 | 7 | 15
Għadd ta' Rapporti Interim li ddewmu | 2 | 2 | 2 | 6
Perċentwal ta' Rapporti Interim li waslu tard | 40 % | 67 % | 29 % | 40 %
Dewmien medju (jiem) | 32 | 17 | 9 | 19
Rapport finali
Għadd totali ta' Rapporti Finali ppreżentati | 8 | 3 | 8 | 19
Għadd ta' Rapporti Finali li ddewmu | 8 | 2 | 3 | 13
Perċentwal ta' Rapporti Finali li waslu tard | 100 % | 67 % | 38 % | 68 %
Dewmien medju (jiem) | 34 | 102 | 17 | 41

38

Karatteristika ewlenija tal-intervent mill-Kummissjoni fir-reġjun tal-AGL, bi tqabbil mal-biċċa l-kbira mid-donaturi umanitarji l-oħra, hija l-preżenza tagħha fuq il-post (ara l-paragrafi 9 u 10). Din tippermetti li jkun hemm kollaborazzjoni u skambju ta’ informazzjoni mas-sħab u li l-Kummissjoni tkun tista’ jkollha għarfien solidu tal-proġetti. Din il-preżenza fuq il-post ġiet apprezzata ħafna mis-sħab li ltqajna magħhom matul l-awditu, li sabu siewja l-appoġġ u l-kompetenzi pprovduti mill-persunal tal-Kummissjoni.

39

Madankollu, kwart²⁶ mir-rapporti dwar iż-żjarat fuq il-post ma kinux komprensivi billi kkummentaw dwar ċertu aspetti biss u kwistjonijiet oħra bħall-implimentazzjoni finanzjarja ma ġewx irrappurtati. Fi ftit każijiet, ma ġiex analizzat l-effett potenzjali li l-problemi li nqabdu jista’ jkollhom fuq ir-riżultati jew fuq l-implimentazzjoni tal-baġit (ara l-eżempji fil-Kaxxa 3) u ma ġewx proposti miżuri potenzjali ta’ mitigazzjoni.

Kaxxa 3

Eżempji ta’ fejn, fir-rapporti dwar iż-żjarat fuq il-post, ma saritx analiżi tal-implikazzjonijiet li jista’ jkollhom il-problemi li nqabdu

F’żewġ każijiet, proġett għal titjib tas-stiwazzjoni ta’ sigurtà alimentari tal-popolazzjonijiet milquta minn kunflitt f’Katanga (in-Nru 11) u ieħor biex tiġi pprovduta kura tas-saħħa b’xejn għal popolazjonijiet vulnerabbli fin-Nofsinhar ta’ Kivu (in-Nru 19), id-durati tal-proġetti ġew estiżi għaliex kien hemm dewmien fl-implimentazzjoni u dan irriżulta f’utilizzazzjoni insuffiċjenti tal-baġit. L-estensjonijiet ingħataw ftit qabel it-tmiem tal-proġetti.

Ir-rapporti taż-żjarat fuq il-post li seħħew ftit qabel ma ngħataw l-estensjonijiet ma analizzawx l-effett fuq il-baġit u ma fissrux il-ħtieġa għal estensjoni.

Barra minn hekk, l-aħħar rapport dwar iż-żjarat fuq il-post għall-proġett ta’ sigurtà alimentari f’Katanga naqas milli jiġbed l-attenzjoni għall-impatt li kellu fuq il-miri tal-proġett (għadd ta’ benefiċjarji, indikaturi tat-tqassim u l-konsum ta’ ikel milħuqa, eċċ.) minħabba li ma kienx wasal il-finanzjament minn donaturi oħra (baġit finali inqas minn 50 % tal-baġit inizjali).

40

Il-Kummissjoni ma setgħetx tispjega kif il-metodoloġija li ntużat ġiet applikata biex jintgħażlu s-sħab/il-proġetti awditjati fi kwalunkwe sena speċifika fil-perjodu 2011-2015. In-nuqqas ta’ metodoloġija ċara għall-programmazzjoni ta’ awditi kemm fil-livell tal-kwartieri ġenerali tas-sħab kif ukoll fil-livell ta’ fuq il-post jista’ jwassal għal strateġija u kopertura tal-awditjar li ma jkunux xierqa u ma jiffaċilitax sinerġiji mal-qafas ta’ monitoraġġ stabbilit.

Is-segwitu huwa insuffiċjenti

Ma hemm l-ebda rappurtar konsolidat li jagħti stampa ġenerali tal-implimentazzjoni tal-PIU

41

Il-Kummissjoni tivvaluta r-riżultati fil-livell tal-proġetti biss, iżda ma tingħata l-ebda stampa ġenerali għal pajjiż jew PIU partikolari. Konsegwentement, ma hemmx disponibbli analiżijiet aggregati fil-livell tal-PIU u ma tistax issir valutazzjoni komparattiva bejn il-PIU. B’mod simili, it-tagħlimiet prinċipali li jinsiltu, l-aħjar prattiki u l-valur miżjud tal-Kummissjoni li jkun ġie identifikat matul l-implimentazzjoni, ma jiġux irrappurtati.

42

Kull sena l-Kummissjoni tagħżel u tevalwa għadd ta’ oqsma tematiċi u żoni ġeografiċi ta’ intervent f’konformità mal-kopertura pluriennali ppjanata tagħha. L-aħħar evalwazzjonijiet li jittrattaw ir-reġjun tal-AGL kienu evalwazzjonijiet tal-pajjiżi u saru fl-2009 għall-Burundi, fl-2010 għar-RDK u fl-2011 għall-Uganda.

Is-segwitu ta’ problemi identifikati fil-livell tal-proġetti mhuwiex sistematiku u mhuwiex dokumentat biżżejjed

43

Id-dokument individwali dwar l-immaniġġjar għandu kaxxa speċifika għal “problemi li jridu jingħataw segwitu”. F’din il-kaxxa ma ssemmewx xi problemi li tqajmu matul iż-żjarat fuq il-post u fir-rapporti tas-sħab, anke meta kien ovvju li dawn kienu jirrikjedu azzjoni ta’ rimedju. Minbarra dan, meta tqajmu problemi li kellu jingħatalhom segwitu, ma kien hemm xejn x’jindika li dawn kienu tqajmu mas-sieħeb tal-proġett. Fl-aħħar nett, ma kien hemm l-ebda indikazzjoni li l-problemi inkwistjoni kienu ġew indirizzati.

44

“Problemi li jridu jingħataw segwitu” ġew identifikati b’mod speċifiku għal 14-il proġett li ġew eżaminati fl-awditu tagħna iżda 2 biss mis-sħab irrappurtaw b’mod dirett dwar l-azzjonijiet meħuda. Filwaqt li f’xi każijiet kien hemm indikazzjonijiet li s-sħab kienu ħadu xi miżuri, ma hemm l-ebda aċċertament li dan isir b’mod sistematiku.

Il-biċċa l-kbira mill-proġetti eżaminati wasslu riżultati sodisfaċenti

45

Aħna eżaminajna jekk ir-riżultati intenzjonati tal-proġetti twasslux kif ippjanat u jekk il-Kummissjoni kinitx risponsiva għal bidliet fil-qasam.

L-eżiti kumplessivi miksuba huma pożittivi iżda, f’xi każijiet, il-valutazzjoni li saret mill-Kummissjoni ma ġietx iġġustifikata b’mod ċar

46

Il-proġetti kollha li eżaminajna kienu konformi mal-objettivi tal-Kummissjoni u mal-azzjonijiet previsti għar-reġjun. Mill-20 proġett eżaminat, instab li 19²⁷ wasslu riżultati sodisfaċenti minkejja li l-miri nkisbu parzjalment (fil-Kaxxa 4 jingħata eżempju ta’ proġett li kiseb suċċess). Il-valutazzjoni tar-riżultati tal-proġetti hija bbażata fuq it-tqabbil bejn miri ssettjati u dawk miksuba, b’kont meħud tad-diffikultajiet partikolari li jinħolqu f’dan il-qasam ta’ operazzjonijiet.

Kaxxa 4

Eżempju ta’ proġett li kiseb suċċess: Rispons rapidu għall-moviment ta’ popolazzjonijiet (RRMP, in-Nru 15):

Dan il-proġett huwa wieħed mill-veikoli prinċipali tal-Kummissjoni għal rispons ta’ emerġenza relatat ma’ movimenti ta’ popolazzjonijiet fir-RDK. Huwa proġett rikorrenti, u l-finanzjament mill-Kummissjoni matul il-perjodu 2011-2015 ammonta għal EUR 31.5 miljun.

Huwa jipprovdi assistenza plurisettorjali, kenn, OMI (borom u twaġen, ħwejjeġ, sapun, eċċ), ilma, miżuri sanitarji u kura tas-saħħa f’żoni fejn ma jkunx hemm organizzazzjonijiet umanitarji oħra preżenti. L-interventi jikkonsistu fit-tqassim ta’ OMI u postijiet ta’ kenn, provvediment ta’ ilma, miżuri sanitarji u kura tas-saħħa lill-popolazzjonijiet l-aktar vulnerabbli li jkunu ħarbu minn gruppi armati, jew lil persuni ripatrijati li jkunu għadhom kif marru lura fl-irħula tagħhom iżda li ma jkun fadlilhom xejn. Normalment, l-interventi huma limitati għal tliet xhur.

Minn Mejju sa Diċembru 2014, il-proġett ippermetta li tiġi pprovduta assistenza lil bejn wieħed u ieħor 1.3 miljun benefiċjarju, prinċipalment fit-Tramuntana u n-Nofsinhar ta’ Kivu, f’Maniema u fi Province Orientale.

Bħala medja, 35 % tal-interventi seħħew fi żmien 30 jum mill-allert dwar moviment ta’ popolazzjonijiet meta mqabbel ma’ mira ta’ 40 %.

Minkejja li xi miri inizjali nkisbu parzjalment, dan il-proġett tqies li kien kiseb suċċess meta jiġi kkunsidrat il-kuntest li fih ġie implimentat u l-għadd ta’ benefiċjarji li ntlaħqu.

Stampa 3

Rispons rapidu għal Movimenti ta’ Popolazzjonijiet: tqassim ta’ OMI f’Lulingu, it-territorju ta’ Shabunda, in-Nofsinhar ta’ Kivu, nies jirkupraw l-oġġetti għalihom

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

47

F’xi wħud mill-każijiet fejn il-valutazzjoni tagħha kienet pożittiva minkejja li l-miri kienu nkisbu parzjalment biss, il-Kummissjoni ma pprovdietx biżżejjed spjegazzjoni biex tissustanzja l-pożizzjoni tagħha. F’erba’ każijiet, aħna sibna li l-valutazzjoni ta’ x’kien kiseb kumplessivament il-proġett, u tal-prestazzjoni tas-sieħeb, kienet inadegwata u ma pprovdietx konklużjoni ċara dwar il-proġett. Konsegwentement, ma setgħetx tiġi stabbilita rabta loġika u ċara bejn dak li l-Kummissjoni kkonkludiet kumplessivament dwar il-proġett, u r-riżultati miksuba.

48

Għall-proġetti eżaminati, instab li wieħed minnhom kellu riżultati mhux sodisfaċenti (ara l-Kaxxa 5). Kuntrattwalment, il-Kummissjoni tista’ tnaqqas il-kontribuzzjoni tagħha fil-każijiet ta’ implimentazzjoni fqira, parzjali jew tardiva ta’ proġett, jekk is-sieħeb ma jipprovdix ġustifikazzjonijiet li jkunu aċċettabbli. Din il-possibbiltà ntużat għal każ wieħed fejn ir-riżultati ma kinux sodisfaċenti iżda huwa rari li tintuża minħabba l-kumplessità tal-implimentazzjoni tagħha u tista’ tirriżulta fit-telf ta’ fondi bbaġitjati. Għaldaqstant, f’każ fejn ir-riżultati u / jew il-prestazzjoni tas-sieħeb ma kinux sodisfaċenti, il-possibbiltà li l-Kummissjoni ppreferiet tuża kienet li tnaqqas il-kontribuzzjoni tas-sena ta’ wara²⁸ jew li twaqqaf il-kollaborazzjoni mas-sħab²⁹.

Kaxxa 5

Immaniġġjar u Koordinazzjoni Spontanji tas-Siti fir-RDK

Dan il-proġett ġie inizjat fl-2013 u kien iffinanzjat mill-Kummissjoni b’ammont ta’ EUR 2 miljun. Il-finanzjament għal dan is-sieħeb laħaq EUR 3 miljun sa tmiem l-2015.

L-objettivi tal-proġett kienu:

(1)il-ġbir u t-tixrid ta’ informazzjoni dwar is-siti mmaniġġjati;

(2)l-immaniġġjar u l-koordinazzjoni tal-provvediment ta’ assistenza bħal ilma, miżuri sanitarji, kenn u oġġetti mhux tal-ikel;

(3)ir-reġistrazzjoni diġitali tal-IDPs fis-siti mmaniġġjati.

Il-valuri fil-mira għal (1) u (2) intlaħqu eventwalment iżda, minħabba dewmien fl-akkwist ta’ tagħmir, il-forniment ta’ oġġetti mhux tal-ikel iddewwem b’14-il xahar. Għal (3) ir-reġistrazzjoni diġitali ddewwmet b’10 xhur u laħqet biss 25 % tal-għadd immirat. B’hekk intlaħqu biss 24 % tal-benefiċjarji li kienu mistennija li jiġu koperti mill-proġett kollu.

L-ECHO qies li l-prestazzjoni tas-sieħeb ma kinitx sodisfaċenti: il-ħiliet tiegħu fil-qasam tal-immaniġġjar tal-proġetti kienu limitati, il-proċeduri amministrattivi kienu kumplessi u l-monitoraġġ tiegħu tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni kien insuffiċjenti. Dan kollu kellu impatt negattiv fuq l-eżitu tal-azzjoni.

Minkejja l-implimentazzjoni mhux sodisfaċenti, il-Kummissjoni naqqset il-kontribuzzjoni tagħha b’EUR 57 000 biss. Barra minn hekk, is-sieħeb reġa’ ġie kkuntrattat is-sena ta’ wara iżda għal ammont iżgħar ta’ kontribuzzjoni aktar baxx.

Il-Kummissjoni identifikat ukoll infiq ineliġibbli iżda, minħabba li l-ammont totali ta’ nfiq eliġibbli xorta kien ogħla mill-kontribuzzjoni massima tal-Kummissjoni, dan ma kellux impatt fuq l-ammont tal-kontribuzzjoni li tħallas.

49

Għall-uniku kuntratt fl-għażla li ngħata wara li saret proċedura tal-offerti, ECHO Flight (in-Nru 16), aktar minn 10 500 persuna u 250 tunnellata ta’ merkanzija fir-RDK³⁰ ġew ittrasportati minn Mejju 2014 sa Marzu 2015 (11-il xahar). Permezz ta’ dan il-kuntratt, il-Kummissjoni żgurat li s-sħab tagħha, u l-merkanzija tagħhom, kellhom aċċess sikur u rapidu għal postijiet remoti li altrimenti kien ikun prattikament impossibbli li jiġu aċċessati. Għaldaqstant hija pprovdiet assistenza umanitarja lil popolazzjoni vulnerabbli u wettqet waħda mill-prijoritajiet prinċipali fil-PIU.

Il-Kummissjoni kienet risponsiva għal bidliet iżda setgħet tiġġustifika aħjar l-estensjonijiet ta’ żmien li ngħataw

50

Madwar nofs³¹ il-proġetti fil-kampjun tal-awditjar ġew implimentati matul perjodu ta’ żmien itwal milli kien ippjanat inizjalment, minn xahrejn sa sitt xhur, jew b’baġit akbar (ara d-dettalji fl-Anness VI). Ħames minn seba’ estensjonijiet ta’ żmien, mingħajr żieda fil-baġit, ingħataw f’każijiet ta’ konsum insuffiċjenti tal-baġit, relatat ma’ dewmien fl-implimentazzjoni li kien iġġustifikat prinċipalment minn fatturi esterni. Il-biċċa l-kbira miż-żidiet fil-baġit, ħamsa minn sebgħa, kienu relatati ma’ ħtiġijiet addizzjonali li rriżultaw mid-deterjorament tas-sitwazzjoni jew min-nuqqas ta’ stabilizzazzjoni.

51

F’każ wieħed, ir-raġuni prinċipali għall-estensjoni kienet biex is-sieħeb jingħata żmien addizzjonali biex “jorganizza t-tranżizzjoni minn finanzjament mill-Kummissjoni għal mekkaniżmu ieħor”. Il-Kummissjoni stess irrikonoxxiet, fil-valutazzjoni tat-talba għal modifika ppreżentata mis-sieħeb, li hija “ma kinitx ipprijoritizzat dan il-proġett għall-2014”³².

52

F’żewġ każijiet, l-estensjonijiet ingħataw meta d-dewmien fl-implimentazzjoni kien prinċipalment ir-responsabbiltà tas-sħab. F’dawk il-każijiet, il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tirkuprax parti mill-finanzjament u li ma tirriallokax din il-parti għal proġetti oħra (ara l-paragrafu 48). Minflok, hija għażlet li tagħti opportunità lis-sħab biex jimplimentaw kemm jistgħu mill-proġett, biex b’hekk jiġi żgurat li l-benefiċjarji jirċievu l-għajnuna. Minkejja dan, l-estensjoni tad-durata ta’ żmien ma kinitx xprunata primarjament mill-ħtiġijiet u mill-vulnerabbiltajiet ipprijoritizzati.

Hemm evidenza limitata ta’ x’qed isir biex ikun hemm rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp

53

Ir-Rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp (LRRD) u koordinazzjoni aħjar bejn attivitajiet ta’ żvilupp u attivitajiet umanitarji huma prijoritajiet ta’ politika fl-istrateġija tal-Kummissjoni. Madankollu, ma kien hemm l-ebda analiżi ta’ programmi potenzjali li setgħu jiġu kkombinati u ta’ x’seta’ jiġi stabbilit fir-reġjun. Pereżempju, ma jissemma xejn dwar il-possibbiltà li l-Kummissjoni tipparteċipa fl-elaborazzjoni tal-istrateġija tas-Saħħa tal-LRRD, wieħed mill-objettivi speċifiċi fis-settur fokali tas-saħħa taħt il-Programm Indikattiv Nazzjonali (PIN) li jaqa’ taħt il-11-il Fond Ewropew għall-Iżvilupp 2014-2020 għar-RDK³³.

54

Għall-perjodu li kien qed jiġi eżaminat, kien hemm eżempju wieħed biss fejn proġett umanitarju ġie integrat fil-programm tas-saħħa żviluppat taħt il-PIN 2014-2020 għar-RDK³⁴. Fl-Uganda, ir-refuġjati jingħataw biċċa art u xi drittijiet biex jipparteċipaw fl-ekonomija lokali³⁵. Servizzi ta’ appoġġ għall-għajnuna umanitarja, bħall-kura tas-saħħa, intużaw ukoll mill-popolazzjoni lokali, u din hija l-aħjar prattika biex jitneħħa l-piż li jkun hemm fuq il-komunitajiet ospitanti u biex jiġu evitati tensjonijiet ma’ refuġjati. Madankollu, ma kienx hemm eżempji ta’ sinerġiji ma’ programmi ta’ żvilupp. Dan jista’ jirriżulta f’sitwazzjoni fejn l-għajnuna umanitarja tissostitwixxi soluzzjonijiet sostenibbli oħra bħar-ritorn, ir-risistemazzjoni f’pajjiż ieħor jew l-integrazzjoni lokali.

55

L-OCHA, il-koordinatur umanitarju għar-RDK, irrikonoxxa li għandu jsir aktar sforz fil-koordinazzjoni bejn atturi umanitarji u atturi tal-iżvilupp. Dan ġie identifikat ukoll bħala qasam ta’ prijorità għall-forum ta’ donaturi umanitarji tar-RDK, imsejjaħ il-grupp Donatur Umanitarju Tajjeb³⁶ għall-2015. Rapport reċenti mill-Bank Dinji³⁷ wkoll irrakkomanda li aġenziji tal-iżvilupp għandhom ikunu aktar involuti fl-indirizzar ta’ spostamenti fir-Reġjun tal-Lagi l-Kbar.

16Ara l-paġna web: http://www.inform-index.org/Home

17PIU AGL 2015 il-verżjoni 4, il-punt 4, rispons previst tal-ECHO, p. 10.

18Ġew miżjuda wkoll EUR 2 miljun għall-allokazzjoni inizjali tal-2015 għar-reġjun tal-AGL minħabba l-influss ta’ ± 80 000 Ċentru-Afrikan lejn ir-RDK.

19Il-parti l-kbira tat-talbiet għal finanzjament jiġu ppreżentati lejn id-data indikattiva msemmija fl-ewwel verżjoni tal-PIU, normalment lejn tmiem is-sena jew fil-bidu tas-sena sussegwenti.

20(1) Adattament għall-ħtiġijiet speċifiċi relatati mas-sess u l-età. (2) Integrazzjoni ta’ attivitajiet ta’ reżiljenza billi jiġu identifikati l-possibbiltajiet li jitnaqqsu r-riskji potenzjali għal persuni vulnerabbli u li jiġi rinforzat l-għajxien tagħhom, dan jinkludi wkoll ir-rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni lis-sħab tagħha biex jesploraw mill-bidu nett is-sinerġiji u l-komplementarjetajiet possibbli mal-iżvilupp u ma’ atturi nazzjonali. (3) Integrazzjoni ta’ attivitajiet ta’ protezzjoni li l-objettiv tagħhom huwa li titnaqqas l-insigurtà fiżika u psikoloġika għal persuni u gruppi mhedda.

21L-evalwazzjoni dgħajfa jew inkompleta ssemmiet ukoll mis-Servizz tal-Awditjar Intern tal-Kummissjoni fir-rapport tal-awditjar tiegħu tad-19.6.2014 dwar Ftehimiet ta’ Kontribuzzjoni ma’ korpi tan-NU u ma’ Organizzazzjonijiet Internazzjonali oħra.

22Kull eċċezzjoni għandha tiġi ġġustifikata bħalma kien il-każ għal żewġ proġetti fil-kampjun tagħna.

23Rapport finali wieħed ma kienx wasal sa meta ntemm l-awditu.

24F’każ wieħed, id-DĠ ECHO ma rrispettax id-dati ta’ skadenza għall-eżaminar tar-rapporti finali u ma setax jibgħat talba għal informazzjoni.

25Assistenza alimentari għal refuġjati fil-Majjistral tat-Tanzanija kif ukoll Immaniġġjar u Koordinazzjoni Spontanji tas-Siti fir-RDK.

26Għall-20 proġett eżaminat, twettqu total ta’ 33 żjara fuq il-post. Għal disgħa minnhom, ir-rapport ta’ monitoraġġ kien fih kummenti li kienu limitati.

27Wieħed minnhom ma kienx sodisfaċenti.

28Dan kien il-każ għal mill-inqas żewġt isħab fl-2015.

29Pereżempju, fil-proċess tal-għażla għall-2015, tliet talbiet għal finanzjament ġew irrifjutati mill-ECHO, parzjalment minħabba problemi bl-implimentazzjoni li ġew identifikati waqt li l-ECHO kien qed jimmonitorja proġetti ffinanzjati preċedentement.

30Il-kuntratt jipprovdi, bit-trasport bl-ajru, servizzi għal merkanzija u atturi umanitarji wkoll fil-Kenja u f’postijiet oħra meta jkunu meħtieġa (il-Mali, iċ-Chad, eċċ.).

3110 proġetti minn 20 proġett. Ma jingħaddux żidiet relatati man-nuqqas ta’ approprjazzjonijiet ta’ pagament fl-2014. L-estensjonijiet kollha ġew formalizzati f’emendi għal kuntratti.

32Il-proġett Nru 6. Silta tal-valutazzjoni fuq il-post li saret mill-assistent tekniku tal-ECHO fir-rigward tat-talba mis-sieħeb għal modifika.

33Ara l-pp.10-12 tal-PIN 2014-2020.

34Il-PIU tal-2015 indika li l-Kummissjoni kienet qed tkompli l-finanzjament għall-proġett fl-2014 b’għajnuna umanitarja, sakemm jiġi ffinalizzat il-ftehim għal finanzjament tal-għajnuna għall-iżvilupp.

35L-Uganda qed tospita wkoll refuġjati Sud Sudaniżi u Ċentru-Afrikani li ma kinux fl-ambitu tal-awditjar tagħna, f’partijiet oħra mill-pajjiż. Għaldaqstant, il-kummenti tagħna hawnhekk huma limitati għal insedjamenti tar-refuġjati Kongoliżi.

36Ara aktar dettalji f’ http://www.ghdinitiative.org/.

37http://documents.worldbank.org/curated/en/2015/01/24356083/forced-displacement-great-lakes-region, ara p. 11.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

56

B’mod ġenerali, l-għajnuna umanitarja li ngħatat lil popolazzjonijiet milquta minn kunflitt fiż-żona tal-Lagi l-Kbar kienet immaniġġjata b’mod effettiv mill-Kummissjoni. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet saret bir-reqqa, u l-approċċ adottat kellu biżżejjed flessibbiltà inkorporata biex ikun jista’ jkampa maċ-ċirkustanzi li kienu qed jinbidlu rapidament fiż-żoni milquta minn kunflitt. Finanzjament supplementari kien disponibbli għal sitwazzjonijiet ta’ emerġenza bħall-konsegwenzi tal-kriżi fil-Burundi. Il-proġetti eżaminati kisbu suċċess prinċipalment fl-indirizzar ta’ ħtiġijiet urġenti.

57

Ġew identifikati għadd ta’ dgħufijiet, li xi wħud minnhom kienu relatati ma’ trasparenza insuffiċjenti fi stadji ewlenin fiċ-ċiklu tal-ħajja tal-proġetti. Filwaqt li s-sistema ta’ informazzjoni maniġerjali dwar il-proġetti li tinżamm mill-Kummissjoni tipprovdi data utli dwar iċ-ċiklu tal-ħajja tal-proġett, hija ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni f’xi oqsma speċifiċi.

58

Il-prijoritajiet prinċipali għar-reġjun ġew iddeterminati fuq il-bażi ta’ valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet, u l-finanzjament ġie allokat skont dawn il-prijoritajiet. Madankollu, ma kienx possibbli li jiġi ddeterminat jekk il-proposti magħżula kinux fil-postijiet ta’ prijorità billi din il-prijoritizzazzjoni ulterjuri ma ġietx dokumentata. Lanqas ma kien hemm biżżejjed evidenza biex turi li l-kriterji rilevanti u l-prinċipji ġenerali kollha ġew applikati għall-approvazzjoni tal-proposti għal proġetti, billi dan il-proċess ma ġiex dokumentat b’manjiera trasparenti. Is-sistema ma tatx biżżejjed informazzjoni biex ikunu jistgħu jiġu vvalutati l-merti komparattivi tal-proġetti u biex jiġi ddeterminat jekk intgħażlux il-proġetti l-aktar xierqa.

Rakkomandazzjoni 1
Il-Kummissjoni għandha tkun aktar trasparenti fil-proċedura tal-għażla

L-istadji ewlenin tal-proċess tal-għażla għandhom jiġu dokumentati b’mod ċar sabiex jintwera li jintgħażlu l-proposti l-aktar xierqa u biex jiġi żgurat li l-proċess tal-għażla jkun trasparenti. Dan għandu jkun ġie implimentat sal-fażi tal-għażla li jkun imiss.

59

Minbarra dan, il-baġits li kienu jakkumpanjaw il-proposti ma ġewx eżaminati biex tiġi vvalutata r-raġonevolezza tal-ispejjeż imniżżlin fihom. Fil-fatt, f’xi każijiet il-baġits ippreżentati ma kinux adegwati għat-twettiq ta’ valutazzjonijiet. Dan għandu konsegwenzi mhux biss fl-istadju tal-approvazzjoni tal-proġett iżda jfisser ukoll li l-analiżi tal-ispejjeż li ssir fi stadji aktar ‘il quddiem għal skopijiet ta’ kontroll tista’ ma tkunx ibbażata fuq is-sod.

Rakkomandazzjoni 2
L-ispejjeż tal-proposti għandhom jiġu analizzati aħjar qabel ma jiġu aċċettati

Il-Kummissjoni għandha tagħti aktar attenzjoni għall-ispejjeż proposti tal-proġetti u dawn għandhom, fil-każijiet kollha, jiġu vvalutati għar-raġonevolezza tagħhom. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni għandha tinsisti li s-sħab tagħha jippreżentaw baġits li jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa għal analiżi. Lista ta’ kontroll qasira tista’ tiġi introdotta biex tipprovdi evidenza ta’ konformità ma’ dawn il-karatteristiċi ta’ kontroll. Dan għandu jkun ġie implimentat sal-fażi tal-għażla li jkun imiss.

60

Meta titqies in-natura tal-azzjonijiet, il-qafas ta’ monitoraġġ stabbilit huwa sodisfaċenti billi jibbilanċja l-ħtieġa tal-ECHO għal informazzjoni mar-rekwiżit li l-piż amministrattiv jiġi minimizzat. Madankollu, l-informazzjoni fornuta mis-sħab fir-rapporti interim u finali tagħhom kienet ta’ sikwit tard u xekklu l-abbiltà tal-Kummissjoni li tindirizza malajr kwalunkwe problema mqajma u li tislet tagħlimiet għal programmazzjoni futura. Filwaqt li kien hemm indikazzjonijiet li kien twettaq segwitu f’xi każijiet, dan ma ġiex żgurat billi l-problemi u l-azzjonijiet sussegwenti li ttieħdu ma ġewx reġistrati b’mod sistematiku. Karatteristika importanti tal-monitoraġġ hija l-preżenza ta’ uffiċjali fuq il-post, li hija ta’ benefiċċju reċiproku għas-sħab u għall-Kummissjoni. Madankollu, f’xi każijiet, ir-rappurtar li sar minn uffiċjali fuq il-post ma identifikax il-problemi ewlenin. B’mod ġenerali, il-monitoraġġ huwa xieraq iżda jinħtieġ li jsir segwitu aktar bir-reqqa.

Rakkomandazzjoni 3
Il-Kummissjoni għandha tiċċara l-punt sa fejn jiġu riżolti l-problemi li jitqajmu biex isir segwitu tagħhom

Id-dokument dwar l-immaniġġjar għal kull proġett għandu jiġi rivedut sa tmiem din is-sena biex jinkludi l-karatteristiċi meħtieġa għall-identifikazzjoni ċara ta’ problemi li jinħolqu, sabiex tittieħed azzjoni ulterjuri, u jitwettaq is-segwitu tagħhom.

Rakkomandazzjoni 4
Rappurtar aħjar mis-sħab u mill-persunal fuq il-post għandu jippermetti li tittieħed azzjoni fil-pront

Is-sħab għandhom jiġu mfakkra kontinwament dwar ir-responsabbiltajiet tagħhom li jirrappurtaw b’mod komprensiv u f’waqtu. Lista ta’ kontroll għall-persunal tal-Kummissjoni għandha tiġi introdotta sabiex il-problemi ewlenin jiġu koperti. Dan għandu jkun ġie implimentat sa tmiem din is-sena.

61

L-implimentazzjoni kumplessiva tal-Pjan ta’ Implimentazzjoni Umanitarja ma tiġix ivvalutata. B’riżultat ta’ dan, it-tagħlimiet li setgħu jinsiltu mill-punti tajbin u l-punti dgħajfin tagħha ma jiġux identifikati għall-użu futur. Minbarra dan, valutazzjoni ta’ din in-natura tkun tipprovdi informazzjoni utli fil-qosor għal skopijiet ta’ mmaniġġjar. Ġie nnutat ukoll li ma saret l-ebda evalwazzjoni fiż-żona tal-Lagi l-Kbar fi snin reċenti.

Rakkomandazzjoni 5
Il-Kummissjoni għandha tintroduċi sistema kumplessiva ta’ rappurtar dwar l-implimentazzjoni tal-PIU

Il-Kummissjoni għandha tintroduċi sistema ta’ rappurtar fil-livell tal-PIU li tiddeskrivi fil-qosor l-outputs u l-eżiti prinċipali, b’identifikazzjoni tat-tagħlimiet prinċipali misluta u tal-aħjar prattiki li għandhom jiġu applikati fil-PIU ta’ snin sussegwenti. Hija għandha tittratta wkoll kwistjonijiet strateġiċi, bħal x’approċċ għandu jiġi adottat fi kriżi mtawla.

62

B’mod ġenerali, ir-riżultati miksuba għall-kampjun ta’ proġetti eżaminati kienu sodisfaċenti. Madankollu, wieħed mis-sħab irnexxielu jonfoq il-biċċa l-kbira mill-baġit tiegħu minkejja li kien kiseb perċentwal żgħir minn xi riżultati ppjanati. Fi ftit każijiet, il-ġustifikazzjoni għal estensjonijiet ta’ żmien u għal baġits addizzjonali ma kinitx ċara. Fir-rigward tal-valutazzjoni tar-riżultati li kienet saret mill-Kummissjoni stess, f’xi każijiet ma kienx ċar, mill-informazzjoni disponibbli, kif huma wasslu għall-konklużjonijiet tagħhom.

Rakkomandazzjoni 6
Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi rabta ċara bejn ir-riżultati miksuba minn proġett u l-valutazzjoni li tintuża biex isir il-pagament

Il-Kummissjoni għandha tfassal, tistruttura u tiddokumenta aħjar il-valutazzjoni ta’ azzjoni li tinkiseb parzjalment biss, u tistabbilixxi rabta ċara bejn ir-riżultati miksuba u l-konklużjoni kumplessiva dwar proġett, qabel ma tawtorizza l-pagament finali. Dan għandu jiġi implimentat fl-aktar stadju bikri possibbli.

Rakkomandazzjoni 7
Estensjonijiet ta’ żmien u finanzjament addizzjonali għal proġetti għandhom jiġu ġġustifikati b’mod ċar

Il-Kummissjoni għandha tipprovdi ġustifikazzjonijiet ċari għal finanzjament addizzjonali u għal estensjonijiet ta’ żmien li jingħataw lis-sħab, u għandha tirreaġixxi b’mod ferm għall-każijiet kollha fejn il-prestazzjoni ma tkunx suffiċjenti. Dan għandu jiġi implimentat għat-talbiet futuri kollha għal estensjonijiet.

63

Filwaqt li r-Rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp hija politika espressa tal-Kummissjoni, mhemmx wisq evidenza ta’ kif din tiġi implimentata. Fil-prattika, huwa aktar probabbli li l-Għajnuna Umanitarja tintuża f’każijiet fejn ikun jidher li huwa aktar xieraq li jintużaw soluzzjonijiet sostenibbli oħra, bħar-ritorn, ir-risistemazzjoni f’pajjiż ieħor jew l-integrazzjoni lokali.

Rakkomandazzjoni 8
Il-Kummissjoni għandha tipprijoritizza r-rabta bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp

Għandhom jiġu sfruttati l-opportunitajiet kollha biex issir rabta bejn l-isforzi fl-oqsma tal-għajnuna, ir-riabilitazzjoni u l-iżvilupp. Dan jinvolvi li din il-kunsiderazzjoni titqiegħed f’pożizzjoni prijoritarja fuq l-aġenda, fi stadji ewlenin fil-proċess tal-ippjanar.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Karel PINXTEN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-10 ta’ Mejju 2016.

Għall-Qorti tal-Awdituri

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
President

Annessi

Anness I

Mappa tar-Reġjun tal-Lagi l-Kbar Afrikani

Anness II

Refuġjati mir-RDK fil-bidu tal-2016

Sors: http://data.unhcr.org/drc/regional.php

Anness III

Mappa tar-refuġjati Burundjani fis-26 ta’ Jannar 2016

©Il-UNHCR, l-UNCS, Awtur: UNHCR Regional Service Centre Nairobi (Ċentru ta' Servizz Reġjonali tal-UNHCR f'Nairobi).
Sors: http://data.unhcr.org/burundi/regional.php (ara l-Mapep tas-Sezzjoni).

Anness IV

Lista ta’ proġetti eżaminati

(a)Tkompla taħt il-proġett reġjonali.

(b)Proġett li tkompla iżda b'sieħeb differenti mill-2015 'il quddiem, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jibqa' l-istess.

 Il-pagament finali għadu ma sarx, l-ammont għadu proviżorju

Anness V

Rapporti interim u finali eżaminati

Anness VI

Emendi għal proġetti analizzati

 Żieda fil-baġit relatata man-nuqqas ta' approprjazzjonijiet ta' pagament fl-2014

 Estensjoni tad-durata f'każijiet fejn kien għad hemm fondi disponibbli lejn tmiem proġett

 Żieda fil-baġit relatata ma' ħtiġijiet ġodda / addizzjonali

 Proġetti b'żieda fil-finanzjament u / jew estensjoni fid-durata

Risposta tal-Kummissjoni

Sommarju eżekuttiv

V

Aktar dokumentazzjoni formali dwar il-konformità mal-kriterji mandatorji tista’ tkun utli. Madankollu, l-irfinar fl-għażla tal-prijoritajiet ġeografiċi jsir fuq bażi kostanti permezz tal-preżenza tal-persunal tal-Kummissjoni fuq il-post fil-fora ta’ koordinazzjoni umanitarja, u permezz ta’ aġġornamenti bil-miktub li jsiru kull ġimgħa dwar is-sitwazzjoni umanitarja. Finalment, il-Kummissjoni tanalizza r-responsabbiltà u l-kompletezza tal-istruttura baġitarja ġenerali, u l-konsistenza tagħha mal-azzjonijiet proposti.

VI

Minħabba l-qafas sħiħ tal-kanali ta’ komunikazzjoni u tal-istrumenti ta’ monitoraġġ stabbiliti mill-Kummissjoni, ma tista’ tiġi stabbilita l-ebda konnessjoni sistematika bejn il-preżentazzjoni li waslet tard ta’ rapport u l-identifikazzjoni tard tal-problemi.

VII

Fir-rigward tal-ġustifikazzjoni tal-estensjonijiet taż-żmien u tal-baġits addizzjonali, il-Kummissjoni tinnota li, għal kull emenda ta’ proġett, il-FichOp¹ tinkludi ġustifikazzjoni għall-estensjoni taż-żmien tal-proġett skont il-proċeduri applikabbli.

VIII

Filwaqt li jiġi rikonoxxut li l-LRRD jibqa’ prijorità, ir-restrizzjonijiet marbuta mal-implimentazzjoni tal-LRRD fir-RDK huma sinifikanti u jeħtieġ li jkunu rikonoxxuti. Id-Direttorat Ġenerali għall-Kooperazzjoni Internazzjonali u l-Iżvilupp (DEVCO) u d-Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja u l-Protezzjoni Ċivili (ECHO) qed jikkooperaw mill-qrib biex jiżguraw li jkun hemm LRRD u biex jaqsmu informazzjoni rigward is-sitwazzjoni umanitarja f’oqsma differenti, li jirriżulta pereżempju fi programm tas-saħħa LRRD fir-RDK għall-11-il FEŻ.

Osservazzjonijiet

17

Mill-2016, l-edukazzjoni f’emerġenzi saret prijorità għal interventi ta’ għajnuna umanitarja mad-dinja kollha b’allokazzjoni ta’ 4 % tal-baġit ġenerali.

Nuqqas ta’ trasparenza fl-istadju tal-għażla tal-proġetti

Il-Kummissjoni tqis li l-kwistjoni hija dik ta’ dokumentazzjoni formali insuffiċjenti, aktar milli ta’ trasparenza insuffiċjenti.

26

L-irfinar fl-għażla tal-prijoritajiet ġeografiċi jsir fuq bażi kostanti permezz tal-preżenza tal-esperti tagħna fuq il-post fil-fora kollha ta’ koordinazzjoni umanitarja. Barra minn hekk, isiru aġġornamenti bil-miktub tas-sitwazzjoni umanitarja, li jagħtu l-informazzjoni bl-aħħar aġġornamenti tas-sitwazzjoni fl-eżerċizzju ta’ programmar.

Meta titqies il-preżenza tal-Kummissjoni fil-post, il-koordinazzjoni mill-qrib mal-atturi l-oħra, u l-kriterji ta’ dħul għall-interventi tal-Kummissjoni (popolazzjoni spostata b’riżultat ta’ kunflitt armat li jirriżulta fi ħtiġijiet umanitarji akuti), ma hemm ebda dubju li l-proġetti magħżula jaqgħu f’żoni tal-ogħla prijorità. Madankollu, il-proġetti ppreżentati taħt żona prijoritarja mhumiex magħżula b’mod sistematiku jekk ma jiġux issodisfati kriterji mandatorji oħra u/jew minħabba nuqqas ta’ finanzjament.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni kulma jmur iktar qed tagħżel sħab għal preparatezza u reazzjoni f’emerġenzi f’żoni ġeografiċi ddefiniti b’mod wiesga’ sabiex jiġu kkunsidrati ż-żoni “hotspot” kollha li jiżviluppaw fil-Lvant tar-RDK tul is-sena.

29

Il-linji gwida tal-FichOp, li ġew approvati mill-maniġment f’Marzu 2016, jipprovdu gwida dwar analiżi tal-proposti sabiex jiġu ssostanzjati l-konklużjonijiet li għandhom jiġu rrapportati.

Fir-rigward ta’ prinċipji ġenerali li ma ġewx ivvalutati sistematikament, il-Kummissjoni tenfasizza li l-għodod li jikkunsidraw il-ġeneru u l-età/reżiljenza ġew introdotti biss reċentement, u saru mandatorji minn Lulju 2014 u Jannar 2015 rispettivament. Madankollu, il-kampjun li ttieħed mill-Qorti (kollu, minbarra proġett mniedi qabel l-1 ta’ Lulju 2014) jikkorrispondi għal perjodi fejn dawn il-għodod kienu għadhom ma ġewx stabbiliti.

Fir-rigward tal-protezzjoni, kien biss fi ftit każijiet li il-komponent ma ġiex ivvalutat espliċitament fl-evalwazzjoni tat-talba.

30

Rigward il-livell ta’ dettall tal-baġits ipprovduti mat-talbiet ta’ finanzjament, il-Kummissjoni tikkkunsidra li l-livell ta’ dettall tal-baġit ipprovdut mis-sħab huwa suffiċjenti biex tiġi vvalutata r-raġonevolezza tal-ispejjeż proposti. Il-livell ta’ dettall huwa ddeterminat fil-Kondizzjonijiet Ġenerali u fil-linji gwida tal-Ftehim Qafas ta’ Parteċipazzjoni, kif ukoll fil-Ftehim Qafas Finanzjarju u Amministrattiv.

Il-Kummissjoni tanalizza, fost l-oħrajn, l-istruttura baġitarja ġenerali u l-konsistenza mal-azzjoni proposta. Is-servizzi tal-Kummissjoni janalizzaw ir-raġonevolezza u l-kompletezza tal-baġit (u d-diżaggregazzjoni tiegħu) u l-konsistenza tiegħu mal-azzjonijiet proposti, bl-użu ta’ valuri referenzjarji storiċi, meta disponibbli, jew ta’ informazzjoni dwar is-suq lokali.

31

Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 30 aktar ‘il fuq.

33 (b)

Il-Kummissjoni tixtieq iżżid li kważi nofs il-proġetti awditjati ġew immoniterjati darbtejn.

36

Il-preżentazzjoni tardiva tar-rapporti interim ma xxekkilx sistematikament l-abbiltà tal-Kummissjoni li tindirizza l-problemi li jiġu identifikati. Fil-fatt, u b’riżultat ta’ kanali ta’ komunikazzjoni u strumenti ta’ monitoraġġ oħra, ma tista’ tiġi stabbilita l-ebda konnessjoni sistematika bejn il-preżentazzjoni tardiva ta’ rapport u l-indirizzar ta’ problemi li jistgħu jiġu identifikati anki qabel jiġu riċevuti r-rapporti interim.

Il-Kummissjoni għandha qafas ta’ monitoraġġ ġenerali li jinkludi ż-żjarat fuq il-post. Dawn iż-żjarat regolari fuq il-post imwettqa minn esperti umanitarji jikkostitwixxu l-istrument l-aktar importanti biex jiġi vvalutat jekk attivitajiet/riżultati humiex qegħdin iseħħu kif ippjanat (l-hekk imsejjaħ “reality check”). Dawn iż-żjarat fuq il-post jiġu kkomplementati bi djalogu kontinwu mas-sħab fil-post. Permezz ta’ din il-preżenza fil-post, kull problema tiġi identifikata rapidament u tiġi segwita mas-sieħeb.

39

Id-dejta finanzjarja mhux dejjem tkun disponibbli fil-livell ta’ fuq il-post waqt żjarat fuq il-post mwettqa mill-persunal tal-Kummissjoni. Dan jispjega kif l-”implimentazzjoni finanzjarja”, fil-maġġor parti taż-żmien, mhijiex rapportata fil-FichOp. Il-Kummissjoni se tirrifletti dwar kif għandha tindirizza din il-kwistjoni.

Kaxxa 3 - Eżempji ta’ fejn, fir-rapporti dwar iż-żjarat fuq il-post, ma saritx analiżi tal-implikazzjonijiet li jista’ jkollhom il-problemi li nqabdu

Fil-każ ta’ proġett ta’ sigurtà tal-ikel tan-NU f’Katanga, il-monitoraġġ baġitarju tal-azzjoni jsir fuq livell nazzjonali, u mhux fuq livell provinċjali. L-aġenzija tan-NU tagħmel appell għal finanzjament tul is-sena kollha. Il-kontribuzzjonijiet minn donaturi oħrajn għadhom għaddejjin u jevolvu regolarment tul is-sena, għalhekk huwa biss fi tmiem is-sena,meta l-kontribuzzjonijiet kollha jiġu rreġistrati, li s-sieħeb jista’ jaqsam il-baġit ġenerali tal-azzjoni. Għalhekk, id-dejta finanzjarja ma kinitx disponibbli tul iż-żjara fuq il-post imwettqa mill-persunal tal-Kummissjoni u ma kienx possibbli li tintlaħaq xi konklużjoni dwar dak l-aspett.

Barra minn hekk, f’azzjoni b’diversi donaturi,id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim Qafas Finanzjarju Amministrattiv huma applikabbli. F’tali każijiet, it-total tal-ispejjeż eliġibbli tal-azzjoni msemmija fil-Kondizzjonijiet Speċjali huwa kkonsidrat bħala stima li tista’ tevolvi waqt l-implimentazzjoni tal-azzjoni, jiġifieri jekk ma timmaterjalizzax il-kontribuzzjoni mistennija minn donaturi oħra. Il-modifikazzjonijiet fil-baġit ġenerali tal-azzjonijiet fihom infushom mhumiex se jiskattaw xi bidla fil-kontribuzzjoni tal-Kummissjoni. Għal din ir-raġuni, is-sieħeb ma informax formalment lill-Kummissjoni dwar il-bidliet fil-baġit ta’ azzjonijiet ġenerali u ma kienx marbut li jippreżenta talba ta’ modifikazzjoni. Għal azzjonijiet b’diversi donaturi ma’ IOs jew ma’ korpi tan-NU, is-sieħeb jista’ jaġġorna ċ-ċifri unilateralment fl-istadju ta’ rapportar li jmiss biex jirrifletti l-bidla fil-baġit.

40

L-istrateġija tal-awditjar attwali skadiet fi tmiem l-2015, u strateġija ġdida tal-awditjar għall-perjodu 2016-20 (inkluż metodoloġija ġdid tal-kampjunar) qed tiġi approvata mill-maniġment superjuri tal-ECHO. Il-metodoloġija l-ġdida fil-fatt tfittex li jkollha aktar sinerġiji mal-qafas ta’ monitoraġġ, b’mod partikolari billi tikkunsidra l-analiżi tar-riskju fuq sħab u azzjonijiet magħmula mill-unitajiet operattivi.

42

Ġiet prevista evalwazzjoni għar-RDK fl-2016 u ma baqgħetx prijorità minħabba l-awditjar tal-prestazzjoni li għadu għaddej. X’aktarx se tiżdied mal-programm ta’ evalwazzjoni tal-2017.

44

Huwa ċar li din hija kwistjoni li tkun teħtieġ xi adattamenti għas-sistema ta’ informazzjoni attwali (APPEL), u l-Kummissjoni se tesplora l-possibiltajiet biex tindirizza din id-dgħufija.

47

Il-linji gwida tal-Fiche Op approvati f’Marzu 2016 mill-Kummissjoni għandhom fil-fatt jikkontribwixxu biex titjieb il-konsistenza tal-livell ta’ informazzjoni li tinsab fil-valutazzjoni.

48

Il-proċedura biex titnaqqas il-kontribuzzjoni tal-Kummissjoni b’riżultat ta’ implimentazzjoni fqira/parzjali/tardiva rari ntużat.

Hija ta’ sfida li jiġi vvalutat bi preċiżjoni u akkuratezza jekk ir-riżultati insodisfaċenti humiex konsegwenza ta’ prestazzjoni ħażina jew humiex relatati mal-kuntest (bidla tal-kuntest, nuqqas ta’ aċċess, restrizzjonijiet ta’ sigurtà u loġistiċi).

Id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim Qafas ta’ Parteċipazzjoni 2014 jistabbilixxi li l-Kummissjoni tista’ tnaqqas l-għotja jekk l-azzjoni ma tiġix implimentata jew tiġi implimentata b’mod fqir, parzjalment jew tard. Il-Kummissjoni saħħet u ċċarat il-proċeduri interni biex tiżgura li kull tnaqqis ikun legalment sod u proporzjonali mal-gravità u mal-ambitu tan-nuqqas. Meta r-riżultati jkunu għadhom ma nkisbux, iċ-ċertifikat korrett ipprovdut mill-AOSD jinkludi anness li jiġġustifika t-tnaqqis tal-kontribuzzjoni għal sottoprestazzjoni jew ġustifikazzjoni abbażi ta’ argumenti ta’ force majeure.

Madankollu, ir-riskju li l-użu tal-proċedura ta’ sottoprestazzjoni tista’ tirriżulta fit-telf ta’ fondi bbaġitjati huwa verament żgħir, minħabba li l-ammonti li jista’ jkun ma jibqgħux impenjati jistgħu jsiru disponibbli għal proġetti oħra fiż-żmien ta’ implimentazzjoni tal-PIU relatat (24 xhar). Il-kapaċità ta’ riutilizzazzjoni ta’ fondi diżimpenjati possibbli hija testifikata mir-rata ta’ implimentazzjoni tal-ECHO, li baqgħet stabbli f’madwar 98 % tul is-snin.

Kaxxa 5 - Immaniġġjar u Koordinazzjoni Spontanji tas-Siti fir-RDK (n°18)

L-ammont ta’ 57 300 euro ġie kkalkolat abbażi tat-total tal-ispejjeż tar-riżultat 3 (572 998 euro), fejn ir-riżultat inkiseb parzjalment minħabba dewmien fl-implimentazzjoni. Il-Kummissjoni applikat rata ta’ sottoprestazzjoni ta’ 10 % apparti mill-ispejjeż mhux eliġibbli li ġew imnaqqsa.

Is-sieħeb ingħata kuntratt is-sena ta’ wara, peress li huwa s-sieħeb mandat għall-Koordinazzjoni u l-Immaniġġjar tal-Kamp (CCCM) fil-livell nazzjonali u għalhekk sieħeb ewlieni biex jiġu indirizzati kwistjonijiet ta’ ċaqliq sfurzat tal-popolazzjoni f’żoni ta’ kunflitt. Il-Kummissjoni ddeċidiet, madankollu, li tnaqqas il-kontribuzzjoni tagħha iżda li żżomm xi appoġġ għal raġunijiet strateġiċi.

51

Il-fatt li l-volum ta’ każijiet ta’ rifuġjati naqas b’mod sinifikanti tul is-snin (minn 250 000 għal anqas minn 70 000 persuna) wassal lill-Kummissjoni biex tirrazzjonalizza l-appoġġ tagħha permezz ta’ aġenzija ewlenija (tnaqqis ta’ piż tal-każijiet, għalhekk tnaqqis fin-numru ta’ sħab ffinanzjati).

Madankollu, peress li l-appoġġ tal-Kummissjoni diġà ngħata għal diversi snin lis-sieħeb għal din l-azzjoni, kienet mixtieqa strateġija ta’ ħruġ/trasferiment mingħajr xkiel mal-aġenzija ewlenija biex tillimita l-impatt negattiv li jista’ jkollha fuq il-benefiċjarji (u b’hekk tiġi żgurata l-kontinwità ta’ servizzi tas-saħħa bażiċi). F’dan is-sens, ingħatat modifikazzjoni li testendi l-kuntratt għal sitt (6) xhur addizzjonali, b’finanzjament addizzjonali ta’ €450 000, fuq il-PIU 2013, bl-użu tal-fondi disponibbli.

52

L-estensjoni tad-durata tal-azzjoni msemmija kienet immexxija primarjament mill-ħtiġijiet u l-vulnerabbiltajiet prijoritizzati. Il-fatturi li jwasslu biex jiġu aċċettati dawn l-estensjonijiet kienu dejjem relatati mal-ħtiġijiet tal-benefiċjarji – billi tat iktar żmien lis-sieħeb, il-Kummissjoni pprijoritizzat b’mod ċar is-sodisfazzjon tal-ħtiġijiet benefiċjarji immedjati. L-għażla tal-irkupru jew tar-riallokazzjoni għal proġetti oħra kienet tieħu wisq żmien u tħalli bżonnijiet attwali mhux sodisfatti. Din ma ġietx meqjusa bħala għażla realistika.

53

Id-DĠs Umanitarji u għall-Iżvilupp tal-Kummissjoni qed jikkooperaw mill-qrib biex jesploraw l-għażliet kollha possibbli biex jiżguraw l-LRRD, u normalment dawn jaqsmu l-informazzjoni rigward is-sitwazzjoni umanitarja fl-oqsma differenti tar-RDK. Din tibqa’ prijoritarja fil-livell tal-Kummissjoni, iżda r-restrizzjonijiet assoċjati mal-implimentazzjoni tar-RDK huma sinifikanti fil-kuntest tar-RDK.

F’dak li jirrigwarda r-RDK, l-iżvilupp tal-Kummissjoni jaħdem fl-ispirtu tal-Ftehim ta’ Cotonou, fejn huwa l-Gvern tar-RDK li jidderieġi u li jiddefinixxi l-prijoritajiet. L-unika settur fokali b’konnessjoni potenzjali teoretika mal-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni huwa s-saħħa. Il-Gvern għandu politika li jiffoka l-iżvilupp u l-għajnuna bilaterali fuq żoni traskurati f’żoni mhux ta’ kunflitt, minħabba li jidhru abbandunati minn atturi internazzjonali meta mqabbel maż-żoni affettwati mill-kunflitt fil-Lvant. Hija reazzjoni naturali mill-perspettiva tal-atturi tal-iżvilupp u tal-awtoritajiet nazzjonali li jiffokaw fuq dawn iż-żoni, għax dawn joffru stabbiltà u sigurtà u ma jippreżentawx riskji fir-rigward ta’ proġetti li qed jiġu abbandunati minħabba l-vjolenza. Għalhekk, hemm aktar ċans li l-investiment fiż-żoni stabbli jkollu impatt fuq it-tnaqqis tal-faqar. Barra min hekk, hemm il-perċezzjoni - u hija waħda ġustifikata - li ż-żoni ta’ kunflitt fil-Lvant (fejn hija ffokata l-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni) jibbenefikaw mill-preżenza tal-maġġorparti mill-komunità umanitarja (NGOs), filwaqt li ftit huma l-organizzazzjonijiet preżenti fil-bqija tal-pajjiż biex jaħdmu ma’ problemi strutturali u faqar kroniku. Il-Kummissjoni ma tistax tkun mistennija tniedi diskussjonijiet ta’ LRRD f’żoni li jippreżentaw riskju fuq terminu medju ta’ proġetti li qed jiġu abbandunati jew affettwati b’mod sever minħabba emerġenza. Fl-aħħar ħames (5) snin, l-unika żona fil-Lvant li rat stabbiltà relattiva kienet dik taż-żoni affettwati mill-eks-LRA (Armata ta’ Reżistenza tas-Sinjur) f’Haut Uele u Bas Uele (parti tat-Tramuntana tal-Province Orientale), li hija eżattament l-istess post fejn ġiet innegozjata tranżizzjoni tal-LRRD bejn servizzi tal-Kummissjoni. Fil-bqija taż-żoni tal-Lvant tar-RDK fejn hija preżenti l-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni, għad hemm l-instabbiltà u ma nistgħux nuru żona waħda fuq il-mappa li ma kellhiex attività ta’ gruppi armati, qtil u/jew ċaqliq sfurzat tal-popolazzjoni għal aktar minn sena.

L-opportunitajiet, għalhekk, huma limitati min-natura ta’ dan il-kuntest, iżda meta l-kondizzjonijiet jiġu ssodisfati ġeografikament (iż-żoni jsiru stabbli), u jaqblu mal-prijoritajiet/setturi fokali(is-saħħa) u maż-żoni ta’ prijorità tal-Gvern(Kasaï Oriental, Lomami, Kasaï Central, North Kivu, Ituri, Haut Uelé, Kongo Ċentrali), l-LRRD jiġi inkoraġġut. Dan ix-xenarju fil-fatt okkorra darba waqt il-qafas ta’ żmien tal-awditjar (ara hawn fuq).

Aktar riċentement, l-impenn tad-DEVCO u l-ECHO fid-diskussjoni tat-trasferiment ta’ appoġġ għal Panzi Hospital fil-provinċja tan-Nofsinhar tal-Kivu mmaterjalizza fi proġett DEVCO ta’ EUR 3 miljun (iffinanzjat taħt il-programm Beni Pubbliċi u Sfidi Globali (“Global Public Goods and Challenges”). Din l-azzjoni se timmira li tallinja ċ-ċentru mal-istandards tal-isptarijiet ġenerali appoġġati mill-programm nazzjonali tas-saħħa tal-FEŻ sabiex tippermetti inklużjoni futura potenzjali fih.

Għaddejjin inizjattivi oħrajn tal-LRRD f’żoni mhux ta’ kunflitt (fil-qasam tal-insigurtà tal-ikel fil-provinċji ta’ Kasai, u fl-oqsma tas-saħħa u tal-ilma f’żoni affettwati mill-kolera).

54

Meta wieħed jikkunsidra s-sitwazzjoni prevalenti fil-Lvant tar-RDK, partikolarment f’termini ta’ sigurtà, sa issa ma kienx possibbli li jiġi implimentat aktar minn proġett LRRD wieħed (is-saħħa). Il-Kummissjoni, minkejja kollox, se tkompli taħtaf kull opportunità eżistenti għal LRRD (pereżempju: l-inizjattiva fin-Nofsinhar tal-Kivu biex tappoġġa l-isptar f’Panzi jew missjoni lejn it-Tramuntana tal-Kivu kkunsidrata mid-Delegazzjoni tal-UE fir-RDK). Speċjalist tas-saħħa ġie reklutat mill-Kummissjoni biex ikompli jesplora l-mogħdijiet kollha possibbli tal-LRRD.

Fir-rigward tal-Uganda, il-Kummissjoni tinnota li l-Gvern tal-Uganda fassal pjan ta’ żvilupp li fih jiġu inklużi r-rifuġjati u li permezz tiegħu l-atturi Umanitarji u ta’ Żvilupp qed jiġu miġbura flimkien biex iħarsu lejn soluzzjonijiet fit-tul għar-rifuġjati li jinvolvu l-komunitajiet ospitanti.

55

Il-fatt li din il-kwistjoni mhijiex qed tiġi solvuta u tirritorna kull sena bħala prijorità jissuġġerixxi li hemm numru ta’ restrizzjonijiet/sfidi li jwaqqfuha milli tiġri.

Diversi ġenerazzjonijiet ta’ esperti tal-iżvilupp u umanitarji b’esperjenza għamlu sforz biex jippruvaw jevitaw din il-kwistjoni, mingħajr wisq suċċess. Saħansitra MONUSCO, b’Unità ta’ Stabilizzazzjoni ddedikata, kienu qed jagħmlu pjanijiet u laqgħat dawn l-aħħar sentejn dwar l-”istabilizzazzjoni” ta’ żoni lliberati mir-ribelljoni M23, u ma għandhomx proġett wieħed x’juru għal dan, mingħajr ma wieħed isemmi li ż-żoni eks-M23 illum huma parti mill-anqas postijiet sikuri għal ħaddiema tal-għajnuna (u saħansitra inqas adegwati għal atturi tal-iżvilupp li għandhom limitu ta’ teħid ta’ riskju aktar baxx).

Il-problemi sottostanti li jwaqqfu l-progress tal-LRRD huma l-istess li ġew identifikati mis-servizzi differenti tal-Kummissjoni; kuntest ta’ kunflitt, insigurtà u ċaqliq sfurzat tal-popolazzjoni li ma jwassalx għal azzjonijiet għall-iżvilupp. Il-Kollegament bejn l-Għajnuna, ir-Riabilitazzjoni u l-Iżvilupp jista’ jseħħ biss meta jiġi ssodisfat minimu ta’ kondizzjonijiet fiż-żoni ta’ konflitt fejn qiegħed jaħdem l-ECHO. Dawn il-kondizzjonijiet ma jeżistux.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

57

Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-kwistjoni hija dik ta’ dokumentazzjoni formali insuffiċjenti aktar milli ta’ trasparenza insuffiċjenti.

Rakkomandazzjoni 1

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Hija tikkunsidra li l-kwistjoni hija dokumentazzjoni formali insuffiċjenti aktar milli ta’ trasparenza insuffiċjenti.

Il-Kummissjoni diġà ħadet passi f’dan ir-rigward permezz tal-adozzjoni tal-Linji Gwida FichOp f’Marzu 2016. Se jiġi mfassal ukoll programm ta’ taħriġ kontinwu biex jiżgura li l-persunal ikun familjari ma’ dawn il-linji gwida u kapaċi jsegwihom.

59

Il-livell ta’ dettall tal-baġit ipprovdut mis-sħab huwa ddeterminat fil-Kondizzjonijiet Ġenerali u fil-linji gwida tal-Ftehim Qafas ta’ Parteċipazzjoni. Dan il-livell ta’ dettall huwa meqjus suffiċjenti biex jivvaluta r-raġonevolezza tal-ispejjeż proposti. Żieda fil-livell ta’ informazzjoni ma jkollhiex valur miżjud reali.

Rakkomandazzjoni 2

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.

Minn naħa, il-Kummissjoni tinnota li l-baġit, skont id-definizzjoni tiegħu inkluża fil-Kondizzjonijiet Ġenerali u fil-Linji Gwida tas-sħab tal-Ftehim Qafas ta’ Parteċipazzjoni u l-Ftehim Qafas Finanzjarju u Amministrattiv, huwa dettaljat biżżejjed biex jagħmel valutazzjoni tar-raġonevolezza tal-ispejjeż meħtieġa biex jinkisbu r-riżultati. Is-servizzi tal-Kummissjoni diġà janalizzaw ir-raġonevolezza, il-kompletezza u l-konsistenza tal-baġit (u d-diżagreggazzjoni tiegħu) mal-azzjonijiet proposti, bl-użu ta’ valuri referenzjarji storiċi, meta disponibbli, jew informazzjoni tas-suq lokali.

Min-naħa l-oħra, jista’ jkun hemm il-ħtieġa ta’ lista ta’ kontroll biex tiddokumenta din l-analiżi, jew ta’ linji gwida qosra għall-valutazzjoni.

60

Il-preżentazzjoni tardiva tal-informazzjoni mis-sħab ma tfixkilx b’mod sistematiku l-abbiltà li tiġi indirizzata malajr kull kwistjoni li tqum, u biex jittieħdu tagħlimiet għal programmar futur. Grazzi għall-qafas ta’ komunikazzjoni u ta’ monitoraġġ stabbilit mill-Kummissjoni mas-sħab tagħha, ma tista’ tiġi stabbilita ebda konnessjoni sistematika bejn il-preżentazzjoni tardiva ta’ rapport u kwalunkwe diffikultà fl-identifikazzjoni bikrija tal-problemi. Iż-żjarat regolari fuq il-post mill-persunal tal-Kummissjoni jikkostitwixxu strument biex jiġi vvalutat jekk l-attivitajiet/ir-riżultati mistennija humiex qed iseħħu effettivament skont il-pjanijiet (reality check). Dawn iż-żjarat fuq il-post jiġu kkomplementati bi djalogu kontinwu mas-sħab fil-livell ta’ fuq il-post.

Rakkomandazzjoni 3

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u se tesplora modi biex ittejjeb is-sistema ta’ rapportar intern f’dak ir-rigward.

Rakkomandazzjoni 4

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni li żjarat ta’ monitoraġġ għandhom jirriżultaw f’valutazzjoni sistematika tal-kwistjonijiet ewlenin. Il-Linji Gwida FichOp li ġew introdotti f’Marzu 2016 jinkludu taqsima dwar il-monitoraġġ li tipprovdi gwida lill-persunal tal-Kummissjoni li jwettaq żjarat ta’ monitoraġġ. Huwa ppjanat li jiġu organizzati sessjonijiet ta’ taħriġ sabiex jippromwovu u jiżguraw l-użu sistematiku ta’ dawn il-Linji Gwida. Madankollu, huwa meqjus li m’hemmx bżonn li tiġi introdotta lista ta’ kontroll.

61

Kienet prevista evalwazzjoni għar-RDK fl-2016, iżda din ma baqgħetx prijorità b’riżultat tal-awditjar tal-prestazzjoni li għadu għaddej. X’aktarx, se tiżdied mal-programm ta’ evalwazzjoni tal-2017.

Rakkomandazzjoni 5

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u se tezamina l-għażliet li jistgħu jaqdu l-għan tar-rakkomandazzjoni, filwaqt li tities l-effiċjenza tal-istruttura ta’ rapportar kumplessiva.

Rakkomandazzjoni 6

Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u tikkunsidra li diġà ħadet passi f’dan ir-rigward permezz tal-adozzjoni tal-Linji Gwida FichOp f’Marzu 2016. Il-Linji Gwida għandhom fil-fatt jikkontribwixxu biex itejbu l-konsistenza fuq il-livell tal-informazzjoni li tinsab fil-valutazzjoni u biex jistabbilixxu l-konnessjoni rikjesta bejn ir-riżultati akkwistati u l-konklużjoni ġenerali.

Rakkomandazzjoni 7

Il-Kummissjoni taċċetta hija meħtieġa ġustifikazzjoni ċara għal finanzjament addizzjonali u estensjonijiet taż-żmien. Fil-fatt, diġà hemm fis-seħħ qafas adegwat. L-estensjonijiet taż-żmien u l-finanzjament addizzjonali kollha għal proġetti huma approvati fuq il-bażi ta’ ġustifikazzjoni pprovduta mis-sieħeb. Il-valutazzjoni tal-ġustifikazzjoni, li ssir mill-persunal fuq il-post u tal-Kwartieri Ġenerali, tiġi rreġistrata fil-FichOp biex japprovaha l-maniġment.

Rakkomandazzjoni 8

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni dwar il-prijoritizzazzjoni li tagħmel kollegament bejn l-għajnuna, ir-riabilitazzjoni u l-iżvilupp u se ssegwi l-bosta sforzi tagħha biex tapplika dan f’azzjonijiet konkreti.

Filwaqt li l-Kummissjoni tkompli żżomm dan l-objettiv ġenerali fuq quddiem fl-aġenda tagħha, l-ispeċifiċitajiet tal-kuntest tar-RDK jagħmlu dan l-objettiv estremament diffiċli li jinkiseb, peress li huwa diffiċli li jingħelbu r-restizzjonijiet.

1Il-FichOp (“fiche opérationnelle” - skeda operattiva) hija strument użat mid-DĠ Għajnuna Umanitarja u Protezzjoni Ċivili (ECHO) li jiddokumenta l-aspetti ewlenin kollha tal-analiżi operattiva u tas-segwitu li jsir minn Esperti fuq il-Post, Uffiċjali Skrivani, Assistenti Skrivani (Desk Assistants) u Uffiċjali Finanzjarji dwar l-azzjonijiet umanitarji tul iċ-ċiklu tal-azzjoni u sservi – fi stadju aktar tard – għal finijiet statistiċi u tar-rendikont tal-entrati. L-iskeda tissemma fil-paragrafu 28 ta’ dan ir-rapport.

QJ-AB-16-014-MT-E    ISSN 1977-5741

L-awdituri jikkonkludu li, b’mod ġenerali, l-għajnuna umanitarja li ngħatat lill-popolazzjonijiet milquta minn kunflitti fiż-żona tal-Lagi l-Kbar Afrikani kienet immaniġġjata b’mod effettiv mill-Kummissjoni.
Il-finanzjament ġie allokat għal prijoritajiet prinċipali stabbiliti tajjeb, iżda ma kienx hemm ċarezza suffiċjenti fi stadju aktar tard waqt l-ispeċifikazzjoni ulterjuri ta’ prijoritajiet u waqt l-għażla ta’ proġetti. Ma kienx possibbli li jiġi ddeterminat jekk kinux intgħażlu l-proġetti l-aktar adatti.
B’mod ġenerali, il-monitoraġġ li sar mill-Kummissjoni kien xieraq, għalkemm setgħet użat aħjar l-informazzjoni li kisbet. Fl-aħħar nett, meta jittieħdu inkunsiderazzjoni l-isfidi partikolari ffaċċjati fir-reġjun, il-biċċa l-kbira mill-proġetti eżaminati wasslu riżultati sodisfaċenti.