IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI

12, rue Alcide De Gasperi

1615 Luxembourg

LUXEMBOURG

Tel. +352 4398-1

Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx

Sit web: eca.europa.eu

Twitter: @EUAuditors

Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet. Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).

Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2016

Print | ISBN 978-92-872-6609-5 | ISSN 1831-0907 | doi:10.2865/919652 | QJ-AB-16-034-MT-C
PDF | ISBN 978-92-872-6602-6 | ISSN 1977-5741 | doi:10.2865/80507 | QJ-AB-16-034-MT-N
EPUB | ISBN 978-92-872-6645-3 | ISSN 1977-5741 | doi:10.2865/416996 | QJ-AB-16-034-MT-E

© L-Unjoni Ewropea, 2016

Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.

Għal kull użu jew riproduzzjoni tal-Istampi 1 u 2, irid jintalab il-permess direttament mingħand id-detentur tad-drittijiet tal-awtur.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:

•kopja waħda:
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);

•iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),
mid-delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).

(*)L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).

Pubblikazzjonijiet bi ħlas:

•permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).

Avveniment | Data
Adozzjoni tal-APM / Bidu tal-awditu | 24.11.2015
L-abbozz tar-rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lil parti awditjata oħra) | 28.9.2016
Adozzjoni tar-rapport finali wara l-proċedura kontradittorja | 8.11.2016
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew ta’ parti awditjata oħra) riċevuti bil-lingwi kollha | 7.12.2016

MT
2016

Nru 33

Rapport Speċjali

Mekkaniżmu tal-Unjoni
għall-Protezzjoni Ċivili:
il-koordinazzjoni
tar-reazzjonijiet għal
diżastri li seħħew barra
mit-territorju tal-UE kienet
effettiva f’termini ġenerali

(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)

Tim tal-awditjar

Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha f'dak li jirrigwarda oqsma baġitarji jew suġġetti ta' ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex timmassimizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta' introjtu jew ta' nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.

Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla III – immexxija minn Karel Pinxten, Membru tal-QEA – li tispeċjalizza fl-oqsma ta' nfiq tal-azzjoni esterna, is-sigurtà u l-ġustizzja. L-awditu tmexxa minn Hans Gustaf Wessberg, Membru tal-QEA, b'appoġġ minn Peter Eklund, Kap tal-kabinett; Emmanuel-Douglas Hellinakis, Attaché tal-kabinett; Sabine Hiernaux-Fritsch, Maniġer Prinċipali; Michiel Sweerts, Kap tal-Kompitu; Mirko Iaconisi, Kristina Maksinen u Dirk Neumeister, Awdituri.

Mix-xellug għal-lemin: M. Iaconisi, D. Neumeister, E.-D. Hellinakis, H. G. Wessberg, K. Maksinen, M. Sweerts, P. Eklund.

Werrej

Abbrevjazzjonijiet u akronimi

Sommarju eżekuttiv

Introduzzjoni

Sfond

Qafas legali

Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili

Finanzjament tal-UCPM

Ambitu u approċċ tal-awditjar

Osservazzjonijiet

Il-Kummissjoni għamlet użu mill-istrutturi ta’ koordinazzjoni stabbiliti, iżda xi għodod setgħu ġew sfruttati aktar

Il-Kummissjoni attivat il-mekkaniżmu għar-reazzjoni għal emerġenzi fuq bażi f’waqtha, iżda setgħet iggwadanjat ħin addizzjonali biex timmobilizza r-riżorsi permezz ta’ użu aħjar mill-fażi ta’ qabel it-twissija

It-timijiet tal-protezzjoni ċivili tal-UE ffaċilitaw il-koordinazzjoni fuq il-post, iżda l-proċess tal-għażla tagħhom u r-rappurtar tagħhom li jsir minn fuq il-post kellhom nuqqasijiet

Għalkemm il-konsorzju volontarju kien għad għandu użu limitat fiż-żmien meta l-kriżijiet ġew eżaminati, il-Kummissjoni kellha rwol attiv fl-estensjoni tal-ambitu tiegħu

It-timijiet tal-protezzjoni ċivili tal-UE bbenefikaw minn appoġġ sostanzjali li ngħata mid-Delegazzjonijiet tal-UE

Il-Kummissjoni għamlet użu min-Netwerk eżistenti tal-ECHO Fuq il-Post, iżda hemm lok biex jiġu mfittxija sinerġiji akbar tal-protezzjoni ċivili

Il-Kummissjoni rrispettat ir-rwol ta’ tmexxija tal-OCHA tan-NU u adottat strutturi flessibbli ta’ koordinazzjoni f’koerenza mal-istruttura kumplessiva tan-NU

Il-Kummissjoni ħadet passi biex tiżgura tranżizzjoni mingħajr xkiel għall-fażi ta’ rkupru

Filwaqt li l-Kummissjoni stabbiliet qafas għall-ġbir, id-disseminazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni, hemm lok għal titjib fuq ir-rappurtar

Il-pjattaforma ta’ komunikazzjoni CECIS tal-Kummissjoni hija utli għall-kondiviżjoni ta’ informazzjoni, iżda jeħtieġ li jsir aktar titjib biex l-impatt tagħha jissaħħaħ

Prodotti ta’ informazzjoni u mapep ġew kondiviżi b’mod mifrux u hemm indikazzjonijiet li dawn kienu utli

Il-Kummissjoni organizzat laqgħat inklużivi li fittxew li jippromwovu l-iskambju ta’ informazzjoni mal-korpi tal-UE u l-konsistenza fit-twassil tal-assistenza

Billi aġixxiet bħala forum għall-iskambju ta’ informazzjoni, it-Task Force tal-Ebola żiedet il-valur għar-reazzjoni, iżda kien imissha ġiet stabbilita qabel

Il-Kummissjoni ma tagħmilx użu sħiħ mill-informazzjoni li tinsab għad-dispożizzjoni tagħha biex tirrapporta kemm dwar il-prestazzjoni kumplessiva proprja tagħha kif ukoll dwar dik tal-UCPM

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Anness I | — | Attivazzjoni tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili għal diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni
Anness II | — | Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili — Relazzjoni fost l-atturi fil-31 ta’ Awwissu 2016
Anness III | — | Ħarsa ġenerali lejn it-tliet diżastri li ġew eżaminati
Anness IV | — | Skjerament ta’ epidemjologi tal-UE lejn il-Guinea
Anness V | — | Skeda ta’ żmien tal-avvenimenti relatati mat-Tifqigħa tal-Marda tal-Vajrus tal-Ebola fil-perjodu 2014 — 2015

Risposta tal-Kummissjoni

Abbrevjazzjonijiet u akronimi

BiH: Il-Bożnija-Ħerzegovina

CECIS: Sistema Komuni ta’ Komunikazzjoni u Informazzjoni f’każ ta’ Emerġenza

DĠ DEVCO: Direttorat Ġenerali għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni

DĠ ECHO: Direttorat Ġenerali għall-Protezzjoni Ċivili u l-Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej (ECHO)

DĠ NEAR: Direttorat Ġenerali għall-Politika tal-Viċinat u n-Negozjati għat-Tkabbir

DĠ SANTE: Direttorat Ġenerali għas-Saħħa u s-Sikurezza Alimentari

ECDC: Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard

ERCC: Ċentru ta’ Koordinazzjoni tar-Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza

EUCP: (Tim) tal-Koordinazzjoni u l-Valutazzjoni tal-Protezzjoni Ċivili tal-UE

EUD: Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea

EUFOR: Forza mmexxija mill-Unjoni Ewropea

FPI: Servizz tal-Istrumenti tal-Politika Barranija

GOARN: Netwerk Globali ta’ Twissija u Reazzjoni għal Tifqigħa

HSC: Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa

MSF: Médecins sans Frontières (Tobba Mingħajr Fruntieri)

OCHA: Uffiċċju għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji

OSOCC: Ċentru fuq il-Post għall-Koordinazzjoni tal-Operazzjonijiet

SEAE: Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna

UCPM: Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili

UNDAC: Sistema tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Valutazzjoni u l-Koordinazzjoni f’każ ta’ Diżastru

WFP: Programm Dinji tal-Ikel

WHO: Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa

Sommarju eżekuttiv

I

Id-diżastri jistgħu jseħħu fi kwalunkwe post u fi kwalunkwe ħin. L-impatt li d-diżastri jkollhom fuq il-bniedem, l-ambjent u l-ekonomija, sew jekk ikunu naturali u sew jekk ikkawżati mill-bniedem, jista’ jkun konsiderevoli. Meta jseħħ diżastru, ir-reazzjoni trid tkun immedjata. Ġestjoni soda tad-diżastri ssalva l-ħajjiet, u koordinazjoni effettiva fost intervenenti differenti hija kruċjali biex it-tħejjija u r-reazzjoni għal diżastri jirnexxu.

II

Il-Mekkaniżmu tal-Unjoni Ewropea għall-Protezzjoni Ċivili (UCPM) ġie stabbilit biex jippromwovi kooperazzjoni operazzjonali immedjata u effettiva bejn is-servizzi nazzjonali tal-protezzjoni ċivili. Huwa għandu żewġ objettivi prinċipali. L-ewwel nett, huwa għandu l-għan li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Unjoni u l-Istati Parteċipanti fl-UCPM (l-Istati Membri kif ukoll sitt pajjiżi mhux tal-UE). It-tieni nett, huwa għandu l-għan li jiffaċilita l-koordinazzjoni fil-qasam tal-protezzjoni ċivili sabiex tittejjeb l-effettività tas-sistemi għall-prevenzjoni, it-tħejjija u r-reazzjoni għal diżastri.

III

Il-mekkaniżmu jiġi mmaniġġjat mill-Kummissjoni Ewropea. Aħna eżaminajna jekk il-Kummissjoni kinitx effettiva biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tar-reazzjonijiet għal diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni permezz tal-UCPM. Aħna għamlina dan billi ħarisna lejn l-attivazzjonijiet tal-UCPM b’reazzjoni għal tliet diżastri internazzjonali reċenti: l-għargħar fil-Bożnija-Ħerzegovina (2014), it-tifqigħa tal-vajrus tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent (2014–2016); u t-terremot fin-Nepal (2015).

IV

Aħna nikkonkludu li l-Kummissjoni kienet, b’mod ġenerali, effettiva biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tar-reazzjonijiet għal diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni mill-bidu tal-2014 ‘il hawn.

V

Għal kull wieħed mit-tliet diżastri li eżaminajna, l-attivazzjoni tal-UCPM kienet f’waqtha, u t-timijiet tal-protezzjoni ċivili tal-UE (timijiet tal-EUCP) iffaċilitaw il-koordinazzjoni fuq il-post mat-timijiet tal-Istati Parteċipanti. Il-faċilitazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-koordinazzjoni hija msaħħa permezz tad-disseminazzjoni mifruxa ta’ prodotti ta’ informazzjoni. Il-koordinazzjoni fost id-dipartimenti tal-Kummissjoni, kif ukoll ma’ korpi oħra tal-UE u mhux tal-UE, kienet inklużiva. Il-Kummissjoni rrispettat ukoll it-tmexxija kumplessiva tan-NU, u ħadet passi biex tiżgura tranżizzjoni mingħajr xkiel għall-fażi ta’ rkupru.

VI

Minkejja l-konklużjoni kumplessiva tagħna, aħna sibna għadd ta’ oqsma li jirrikjedu aktar titjib, inklużi: l-iffrankar possibbli ta’ ħin waqt il-fażijiet bikrin tar-reazzjoni għal diżastri, is-CECIS (il-pjattaforma ta’ komunikazzjoni u informazzjoni tal-Kummissjoni), il-koordinazzjoni u s-sinerġiji fuq il-post, l-arranġamenti finanzjarji u amministrattivi tal-Kummisssjoni u tal-ECDC għall-iskjerament fuq skala kbira ta’ epidemjologi permezz tal-UCPM, u r-rappurtar dwar il-prestazzjoni tal-UCPM.

VII

Għalhekk, aħna nirrakkomandaw li l-Kummissjoni:

(a)tidentifika modi kif tiggwadanja ħin addizzjonali matul il-fażi ta’ qabel it-twissija kif ukoll waqt l-għażla u l-iskjerament tat-timijiet tal-EUCP;

(b)tiżviluppa karatteristiki tas-CECIS biex ittejjeb l-istampa ġenerali tal-assistenza pprovduta u mitluba, biex ikun jista’ jsir segwitu aħjar tal-prijoritajiet u biex tissaħħaħ il-faċilità tal-użu mill-utenti;

(c)issaħħaħ il-koordinazzjoni fuq il-post billi ttejjeb ir-rappurtar li jsir mit-timijiet tal-EUCP, billi tisfrutta l-preżenza tal-esperti fin-Netwerk tal-ECHO Fuq il-Post, u billi tinvolvi aktar id-Delegazzjonijiet tal-UE;

(d)tivvaluta, flimkien mal-ECDC, bidliet potenzjali meħtieġa għat-tisħiħ tal-arranġamenti għall-iskjerament ta’ esperti tal-ECDC barra mit-territorju tal-Unjoni permezz tal-UCPM;

(e)ittejjeb ir-rappurtar billi tawtomatizza l-produzzjoni tal-istatistika u tal-indikaturi, u b’hekk issaħħaħ l-obbligu ta’ rendikont.

Introduzzjoni

Sfond

01

Id-diżastri jistgħu jseħħu fi kwalunkwe post u fi kwalunkwe ħin. L-impatt li d-diżastri jkollhom fuq il-bniedem, l-ambjent u l-ekonomija, sew jekk ikunu naturali u sew jekk ikkawżati mill-bniedem, jista’ jkun konsiderevoli. Skont stima partikolari, bejn l-1994 u l-2013 kien hemm 6 873 diżastru naturali fid-dinja, li swew il-ħajja ta’ 1.35 miljun persuna — jew medja ta’ madwar 68 000 kull sena¹. In-NU tistma li t-telf ekonomiku li rriżulta minn diżastri fil-perjodu 2005 sa 2015 huwa ta’ 1.3 triljun dollaru Amerikan².

02

Meta jseħħ diżastru, l-individwi, il-komunitajiet, il-gvernijiet, kif ukoll l-organizzazzjonijiet u d-donaturi internazzjonali jridu jaġixxu malajr ħafna. Ġestjoni soda tad-diżastri³ ssalva l-ħajjiet, u koordinazjoni effettiva fost intervenenti differenti hija kruċjali biex it-tħejjija u r-reazzjoni għal kriżijiet u diżastri jirnexxu.

Qafas legali

03

Is-setgħat tal-UE fil-qasam tal-protezzjoni ċivili huma minquxa fl-Artikolu 196 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jiddikjara li jenħtieġ li l-azzjoni tal-Unjoni timmira li tippromwovi l-kooperazzjoni operazzjonali rapida u effettiva fi ħdan l-Unjoni bejn servizzi nazzjonali ta’ protezzjoni ċivili, kif ukoll il-koerenza (konsistenza) ta’ azzjonijiet ta’ protezzjoni ċivili fil-livell internazzjonali.

04

Il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (UCPM) ġie stabbilit għall-ewwel darba fl-2001. Il-qafas legali attwali ġie stabbilit bid-Deċiżjoni Nru 1313/2013, li ilha tapplika mill-1 ta’ Jannar 2014(minn hawn ‘il quddiem imsemmija “id-Deċiżjoni”)⁴. Il-mekkaniżmu għandu żewġ objettivi prinċipali. L-ewwel nett, huwa għandu l-għan li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Unjoni u l-Istati Parteċipanti⁵. It-tieni nett, huwa għandu l-għan li jiffaċilita l-koordinazzjoni fil-qasam tal-protezzjoni ċivili sabiex tittejjeb l-effikaċja (effettività) tas-sistemi għall-prevenzjoni, it-tħejjija u r-reazzjoni għad-diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem.

Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili

05

L-UCPM jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tad-Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja u l-Protezzjoni Ċivili (DĠ ECHO), tal-Kummissjoni Ewropea. Fil-qalba tiegħu hemm iċ-Ċentru ta’ Koordinazzjoni tar-Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza (ERCC). L-ERCC jopera l-ħin kollu; għandu sala ta’ kontroll tas-sitwazzjoni li topera 24 siegħa kuljum. Ir-rwoli operazzjonali ewlenin tal-ERCC jinkludu: li taġixxi bħala pjattaforma ta’ monitoraġġ tal-kriżijiet u ta’ koordinazzjoni għall-Kummissjoni u l-UE; li topera bħala ċentru ta’ komunikazzjoni bejn l-Istati Parteċipanti, l-Istat milqut u l-esperti fil-qasam li jkunu ġew skjerati; li tiżviluppa u xxerred prodotti ta’ informazzjoni; u li tiffaċilita l-kooperazzjoni bejn l-operazzjonijiet tal-protezzjoni ċivili u tal-għajnuna umanitarja. Dawn il-funzjonijiet jiġu appoġġati minn applikazzjoni ta’ twissija u ta’ notifika bbażata fuq l-internet magħrufa bħala s-CECIS (Sistema Komuni ta’ Komunikazzjoni u Informazzjoni f’każ ta’ Emerġenza)⁶.

Stampa 1

Ċentru ta’ Koordinazzjoni tar-Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza

© UE/ECHO/Ezequiel Scagnetti, 2015.

06

L-ERCC huwa ssupplimentat mill-Kapaċità Ewropea għal Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza: “konsorzju volontarju” ta’ riżorsi, biex tingħata reazzjoni għal diżastri, li jkunu ġew impenjati minn qabel mill-Istati Parteċipanti u li jkunu lesti għal-li jista’ jinqala’ biex jintużaw biss meta mitluba mill-Kummissjoni. Il-konsorzju volontarju huwa wieħed minn fost għadd ta’ innovazzjonijiet introdotti fid-Deċiżjoni l-ġdida biex dgħufijiet fil-mekkaniżmu preċedenti jiġu indirizzati⁷. B’mod partikolari, il-konsorzju għandu l-għan li jgħin biex jintlaħqu l-objettivi li ġejjin: tranżizzjoni minn koordinazzjoni reattiva u ad hoc għal sistema ppjanata minn qabel, irranġata minn qabel u prevedibbli; u identifikazzjoni u mili ta’ lakuni kruċjali fil-kapaċità għal reazzjoni għal diżastri b’mod kosteffettiv. Il-konsorzju volontarju huwa spjegat fil-Kaxxa 1.

Kaxxa 1

Spjegazzjoni tal-konsorzju volontarju

Il-Kapaċità Ewropea għal Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza (jew “konsorzju volontarju”) tlaqqa’ flimkien firxa ta’ timijiet ta’ sokkors, esperti u tagħmir minn għadd ta’ pajjiżi tal-UE. Dawn l-assi jinżammu lesti għal li jista’ jinqala’ u jsiru disponibbli hekk kif jiġu meħtieġa għal missjonijiet ta’ protezzjoni ċivili tal-UE madwar id-dinja kollha.

Mit-tnedija tagħha f’Ottubru 2014 sa issa, 10 pajjiżi impenjaw ir-riżorsi jew il-”kapaċitajiet” tagħhom ta’ reazzjoni lill-konsorzju. Kien hemm 35 unità tar-reazzjoni (jiġifieri moduli) li ġew irreġistrati; dan jinkludi, pereżempju, timijiet ta’ “tiftix u salvataġġ urban”, riżorsi speċjalizzati ta’ evakwazzjoni medika bl-ajru, tagħmir għall-purifikazzjoni tal-ilma, unitajiet ta’ ppumpjar b’kapaċità kbira, u timijiet tat-tifi tan-nar fil-foresti. Attwalment qed jiġu rreġistrati aktar riżorsi tal-Istati Membri.

Il-pajjiżi li jipparteċipaw fil-konsorzju jistgħu jibbenefikaw minn appoġġ finanzjarju mill-UE biex itejbu l-assi nazzjonali ta’ reazzjoni li joffru, biex iħallsu għall-ispejjeż taċ-ċertifikazzjoni u tat-taħriġ, u biex ikopru sa 85 % tal-ispejjeż relatati mat-trasport tat-timijiet u tal-assi lejn żoni milquta minn diżastru.

Evoluzione del pool volontario

(Solo moduli registrati - al 20 giugno 2016)

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea; analiżi tal-QEA.

07

L-UCPM jista’ jiġi attivat permezz ta’ talbiet għall-assistenza minn pajjiżi milqutin jew min-NU⁸. Huwa jista’ jiġi attivat ukoll fuq it-talba ta’ Stat Membru tal-UE għal appoġġ biex tiġi pprovduta assistenza konsulari liċ-ċittadini tal-UE li ntlaqtu minn diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni.

08

L-attivitajiet ta’ prevenzjoni, tħejjija u reazzjoni jindirizzaw diżastri (potenzjali) li jkunu seħħew fl-UE, għalkemm il-mekkaniżmu jista’ jiġi attivat ukoll biex jirreaġixxi għal diżastri li jkunu seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni. Fil-fatt, mill-224 talba għall-assistenza li saru fil-perjodu 2002 sa 2015, 63 % kienu relatati ma’ diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-UE, kif jidher fil-Figura 1. Il-mod kif jaħdem l-UCPM jidher fl-Anness I.

Figura 1

Talbiet għall-assistenza permezz tal-UCPM (ġewwa u barra mit-territotorju tal-UE)

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.

09

L-Istati Parteċipanti jżommu responsabbiltà primarja għall-protezzjoni ċivili u jiddeterminaw il-livell ta’ assistenza li għandha tiġi impenjata għal kull reazzjoni għal diżastru — u kemm minn dik l-assistenza se tiġi pprovduta permezz tal-UCPM. Il-Kummissjoni ma tikkmandax u ma għandhiex kontroll fuq it-timijiet, il-moduli jew l-assi l-oħra tal-Istati Parteċipanti, li jiġu skjerati fuq bażi volontarja. Ir-rwol tal-UE huwa pjuttost li tappoġġa lill-Istati Parteċipanti biex isaħħu l-prevenzjoni, it-tħejjija u r-reazzjoni għal diżastri permezz tal-faċilitazzjoni tal-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni. Għal ħarsa ġenerali lejn ir-relazzjonijiet fi ħdan l-UCPM, ara l-Anness II.

Finanzjament tal-UCPM

10

L-approprjazzjonijiet annwali tal-baġit għall-perjodu 2014 sa 2016 għall-UCPM jidhru fil-Figura 2. Madwar EUR 50 miljun kull sena jiġu allokati għall-operazzjoni tal-mekkaniżmu, li minnhom madwar terz jiġu ddedikati għal interventi ta’ reazzjoni f’pajjiżi terzi. Dan jinkludi kofinanjament mill-UE ta’ operazzjonijiet għal moduli tat-trasport għal pajjiżi milqutin. L-ispejjeż tal-operat tat-timijiet tal-protezzjoni ċivili u tal-assi tagħha jiġġarrbu mill-Istati Parteċipanti.

11

Il-Kummissjoni se twettaq evalwazzjoni interim dwar l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni fl-2017.

Figura 2

Implimentazzjoni tal-baġit tal-UCPM fil-perjodu 2014–2016

¹ 2016: ammonti bbaġitjati.

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea; analiżi tal-QEA

1Iċ-Ċentru għar-Riċerka dwar l-Epidemjoloġija tad-Diżastri, “The Human Cost of Natural Disasters 2015: A global perspective” (It-Telf ta’ Ħajja Umana minħabba Diżastri Naturali tal-2015: Perspettiva globali), 2015.

2Stimi tal-Qafas Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri 2015-2030.

3Terminu ddefinit mill-Federazzjoni Internazzjonali tas-Soċjetajiet tas-Salib l-Aħmar u tan-Nofs Qamar l-Aħmar bħala l-organizzazzjoni u l-ġestjoni tar-riżorsi kif ukoll tar-responsabbiltajiet biex jiġu ttrattati l-aspetti umanitarji u ta’ protezzjoni ċivili kollha tal-emerġenzi, b’mod partikolari r-reżiljenza (mitigazzjoni, prevenzjoni u tħejjija), ir-reazzjoni (sokkors u rkupru bikri) u l-irkupru (riabilitazzjoni u rikostruzzjoni) sabiex jitnaqqas l-impatt tad-diżastri.

4Id-Deċiżjoni Nru 1313/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 dwar Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 924).

5L-Istati Membri kollha tal-UE kif ukoll in-Norveġja, l-Iżlanda, il-Montenegro, is-Serbja, l-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja, u t-Turkija. Il-Kummissjoni tirreferi għalihom bħala “Stati Parteċipanti”, u dan it-terminu se jintuża fil-kumplament ta’ dan ir-rapport.

6Ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni għall-ġestjoni tas-CECIS hija stipulata fl-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni.

7Il-valutazzjoni tal-impatt li takkumpanja l-proposta leġiżlattiva għad-Deċiżjoni biex jiġi stabbilit l-UCPM (Commission Staff Working Paper Impact Assessment – 2011 review of the Civil Protection regulatory framework accompanying the document Decision of the European Parliament and the Council on a Union Civil Protection Mechanism and on establishing a Civil Protection Financial Instrument for the period 2014-2020 (Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni, Valutazzjoni tal-Impatt – Analiżi 2011 tal-qafas regolatorju għall-Protezzjoni Ċivili li jakkumpanja d-dokument Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fuq Mekkaniżmu tal-Unjoni tal-Protezzjoni Ċivili u dwar l-istabbiliment ta’ Strument Finanzjarju tal-Protezzjoni Ċivili għall-perjodu 2014-2020), SEC(2011) 1632 final, 20.12.2011) identifikat għadd ta’ nuqqasijiet fil-kapaċità tal-UE għal reazzjoni għal diżastri li l-leġiżlazzjoni l-ġdida kienet maħsuba biex tindirizza.

8L-organizzazzjonijiet tan-NU u ċerti organizzazzjonijiet internazzjonali nominati oħra – l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni (IOM), il-Federazzjoni Internazzjonali tas-Soċjetajiet tas-Salib l-Aħmar u n-Nofs Qamar l-Aħmar (IFRC), u l-Organizzazzjoni għall-Projbizzjoni ta’ Armi Kimiċi (OPCW) – setgħu wkoll jitolbu assistenza mill-2014 ‘il hawn.

Ambitu u approċċ tal-awditjar

12

L-awditu kellu l-għan li jivvaluta jekk il-Kummissjoni kinitx effettiva biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tar-reazzjonijiet għal diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni minn meta l-UCPM ġie stabbilit fl-2014. B’mod partikolari, dan kien jinkludi l-faċilitazzjoni tal-koordinazzjoni mal-Istati Parteċipanti, mal-istituzzjonijiet u l-aġenziji l-oħra tal-UE, man-NU, mal-pajjiż milqut u ma’ atturi rilevanti oħra. Aħna ħarisna lejn kif din il-koordinazzjoni ġiet implimentata fi ħdan strutturi u proċessi eżistenti, u eżaminajna l-ġbir, id-disseminazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni mal-partijiet interessati msemmija hawn fuq.

13

Il-kriterji tal-awditjar ġew stabbiliti fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni (ara l-paragrafu 4). L-ambitu tal-awditjar ma kienx jinkludi l-attivitajiet ta’ prevenzjoni u tħejjija, l-effettività tal-interventi proprji, jew it-tfassil tal-mekkaniżmu.

14

Intgħażlu tliet diżastri internazzjonali fejn kien ġie attivat l-UCPM, għal eżaminar dettaljat⁹. Dawn intgħażlu fuq il-bażi ta’ firxa ta’ kriterji, inklużi t-tip u l-iskala tad-diżastru, ir-rwol tal-UCPM, id-daqs tar-reazzjoni tal-UE, u l-firxa ġeografika. Id-diżastri koperti kienu l-għargħar fil-Bożnija-Ħerzegovina (Mejju 2014), it-tifqigħa tal-marda tal-vajrus tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent (Marzu 2014–Jannar 2016) u t-terremot fin-Nepal (il-25 ta’ April 2015). Għal ħarsa ġenerali dettaljata lejn id-diżastri li ġew eżaminati, ara l-Anness III.

15

Ix-xogħol tal-awditjar twettaq bejn Diċembru 2015 u Mejju 2016. Aħna ltqajna ma’ rappreżentanti tal-Kummissjoni Ewropea¹⁰, tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) — inkluża d-Delegazzjoni tal-UE (EUD) għan-NU f’Ġinevra — u taċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC). Barra minn hekk, aħna ltqajna wkoll ma’ rappreżentanti tal-Uffiċċju għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (OCHA) tan-NU, tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO), tal-Programm Dinji tal-Ikel (WFP) u tal-Médecins sans Frontières (MSF). Twettqet żjara fuq il-post fil-Bożnija-Ħerzegovina (BiH), fejn iltqajna mal-membri tal-EUD/tal-uffiċċju tar-Rappreżentant Speċjali tal-UE, tal-Forza mmexxija mill-Unjoni Ewropea (EUFOR), tal-Programm ta’ Żvilupp tan-NU, ma’ rappreżentanti tal-awtoritajiet fil-livell tal-Istat, tal-entità, kantonali u muniċipali li kienu involuti fir-reazzjoni għall-għargħar, u ma’ rappreżentanti tas-Salib l-Aħmar tal-BiH.

16

Xogħolna kien primarjament ibbażat fuq analiżi tad-dokumenti pprovduti mill-Kummissjoni Ewropea u mis-SEAE. L-awdituri kellhom aċċess għas-CECIS. Aħna ġbarna l-perċezzjonijiet tal-utenti fir-rigward tal-mekkaniżmu u r-reazzjonijiet għat-tliet kriżijiet permezz ta’ kwestjonarju mibgħut lil u mwieġeb minn 11-il Stat Parteċipant. F’Ottubru 2015, aħna attendejna wkoll għall-konferenza li ġiet organizzata mill-Kummissjoni fil-Lussemburgu dwar it-tagħlimiet meħuda mit-tifqigħa tal-Ebola, u fi Frar 2016 attendejna għal sessjoni ta’ informazzjoni dwar it-tħejjija għall-evakwazzjonijiet mediċi (jew “medevac”) mis-servizzi ta’ Salvataġġ bl-Ajru tal-Lussemburgu.

9Fil-perjodu 2014 sa 2015, kien hemm 25 talba għall-assistenza barra mit-territorju tal-Unjoni. L-interventi għat-tliet diżastri magħżula kienu fost l-akbar reazzjonijiet li kienu jirrikjedu koordinazzjoni sostanzjali.

10Ir-rappreżentanti kienu ġejjin mid-Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja u l-Protezzjoni Ċivili (ECHO), mid-Direttorat Ġenerali għas-Saħħa u s-Sikurezza Alimentari (SANTE), mid-Direttorat Ġenerali għall-Kooperazzjoni Internazzjonali u l-Iżvilupp (DEVCO) u mid-Direttorat Ġenerali għall-Viċinat u n-Negozjati għat-Tkabbir (NEAR).

Osservazzjonijiet

Il-Kummissjoni għamlet użu mill-istrutturi ta’ koordinazzjoni stabbiliti, iżda xi għodod setgħu ġew sfruttati aktar

Il-Kummissjoni attivat il-mekkaniżmu għar-reazzjoni għal emerġenzi fuq bażi f’waqtha, iżda setgħet iggwadanjat ħin addizzjonali biex timmobilizza r-riżorsi permezz ta’ użu aħjar mill-fażi ta’ qabel it-twissija

17

Meta l-Kummissjoni tirċievi talba għall-assistenza, hija trid tinnotifika lill-Istati Parteċipanti dwar dan mill-aktar fis possibbli¹¹. F’kull wieħed mit-tliet diżastri, il-Kummissjoni bagħtet it-talba b’mod f’waqtu, u b’hekk wettqet l-obbligu tagħha li tinnotifika lill-Istati Parteċipanti mingħajr dewmien.

18

Il-bidu formali ta’ reazzjoni kkoordinata tal-UE għal diżastru jibda bl-attivazzjoni tal-mekkaniżmu mal-wasla ta’ talba għall-assistenza. Madankollu, jista’ jkun hemm sinjali li diżastru jkun imminenti qabel ma tintbagħat xi talba ta’ dan it-tip. Il-Kummissjoni tista’, iżda mhijiex obbligata li, tiftaħ każ ta’ emerġenza fis-CECIS qabel l-attivazzjoni f’hekk imsejħa “modalità ta’ qabel it-twissija”. Dan jippermetti li l-Istati Parteċipanti jimmobilizzaw l-assi tagħhom qabel attivazzjoni potenzjali. Il-modalità ta’ qabel it-twissija ntużat f’kull wieħed mit-tliet diżastri. Għall-għargħar fil-Bożnija-Ħerzegovina (li jistgħu jitqiesu bħala diżastru “li jevolvi bil-mod”), il-kobor tat-theddida kien diġà ċar meta stat ta’ diżastru naturali kien ġie ddikjarat fil-livell lokali. Madankollu, il-modalità ta’ qabel it-twissija ġiet attivata ġurnata wara, erbat ijiem biss qabel l-attivazzjoni uffiċjali. Attivazzjoni aktar immedjata, ta’ qabel it-twissija, setgħet ippermettiet li jiġi gwadanjat ħin addizzjonali biex ir-riżorsi jiġu mobilizzati.

19

Il-Kummissjoni ma żammet l-ebda reġistru bil-miktub ta’ xi kuntatti informali li saru mal-Istati Parteċipanti li għandhom rabtiet mill-qrib ma’ u għarfien tajjeb tal-pajjiż milqut. Reġistru ta’ dan it-tip ikun jippermetti biex ikun hemm segwitu tal-attivazzjonijiet preċedenti, li jkun jista’ jgħin biex jinbena approċċ sistematiku, jiġi ffrankat ħin prezzjuż fl-istadju tal-attivazzjoni, kif ukoll tiġi żgurata kopertura tajba tal-Istati Parteċipanti li huma f’pożizzjoni tajba li jgħinu lil pajjiż milqut.

It-timijiet tal-protezzjoni ċivili tal-UE ffaċilitaw il-koordinazzjoni fuq il-post, iżda l-proċess tal-għażla tagħhom u r-rappurtar tagħhom li jsir minn fuq il-post kellhom nuqqasijiet

20

Meta jkun hemm ħtieġa għal koordinazzjoni tal-UE fuq il-post wara li l-offerti tal-assistenza mill-Istati Parteċipanti jiġu aċċettati mill-parti rikjedenti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tgħaqqad flimkien tim tal-koordinazzjoni u l-valutazzjoni tal-protezzjoni ċivili tal-UE (tim tal-EUCP) għal skjerament immedjat lejn il-pajjiż milqut¹². L-għan ta’ dan it-tim huwa li jikkoordina fuq il-post ix-xogħol tat-timijiet u l-moduli differenti tal-Istati Parteċipanti¹³, li jagħti konsulenza teknika u/jew li jiffaċilita l-koordinazzjoni mal-pajjiż milqut. Kif jidher fl-Anness I, it-timijiet jintgħażlu mill-Kummissjoni wara li jiġu nominati esperti mill-Istati Parteċipanti, u kull tim ikun akkumpanjat minn Uffiċjal ta’ Kollegament skjerat mill-Kummissjoni.

21

Għal diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni, l-iskjerament tat-timijiet tal-EUCP ma jiddependix mill-approvazzjoni tal-pajjiż rikjedenti/milqut. Għalhekk, l-ERCC mhuwiex ipprojbit milli jibgħat talbiet lill-Istati Parteċipanti għal nominazzjonijiet hekk kif tkun waslet talba għall-assistenza. Fil-każ tan-Nepal u tal-Bożnija-Ħerzegovina, kien hemm indikazzjonijiet bikrin li d-diżastri kienu kbar u li, b’konsegwenza ta’ dan, x’aktarx li tkun meħtieġa koordinazzjoni tal-UE. Minkejja dan, fiż-żewġ diżastri, il-ħin li għadda mill-wasla tat-talba uffiċjali għall-assistenza sat-talba fis-CECIS għal nominazzjonijiet għall-ewwel tim kien ta’ 21.4 sigħat għall-Bożnija-Ħerzegovina, u ta’ 22.8 sigħat għan-Nepal, kif jidher fil-Figura 3 u l-Figura 4.

Figura 3

Skeda ta’ żmien għall-għażla ta’ esperti tal-EUCP — il-Bożnija-Ħerzegovina

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Figura 4

Skeda ta’ żmien għall-għażla ta’ esperti tal-EUCP — in-Nepal

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

22

It-talbiet għal nominazzjonijiet tal-esperti jintbagħtu permezz tas-CECIS b’data ta’ skadenza li tiġi ssettjata fuq bażi ta’ każ b’każ. It-tul tad-data ta’ skadenza kien ivarja; fil-Bożnija-Ħerzegovina, dan ġie ssettjat għal 15.9 sigħat (diżastru li jevolvi bil-mod) wara t-talba għal nominazzjonijiet, filwaqt li l-ekwivalenti għan-Nepal kien ta’ 21.8 sigħat (diżastru li jfaqqa’ minnufih). L-awdituri ma sabu l-ebda evidenza ta’ standards interni f’dan ir-rigward.

23

Wara d-data ta’ skadenza għan-nominazzjonijiet, l-għażla tal-esperti u r-reklutaġġ tal-persunal tat-tim ħa 5–6 sigħat addizzjonali. Filwaqt li l-leġiżlazzjoni tissettja kriterji ta’ livell għoli għall-għażla tal-esperti, il-Qorti sabet li ma ntuża l-ebda approċċ predefinit biex jiġi ddeterminat liema tipi ta’ esperti kienu meħtieġa u kemm minn kull tip. Barra minn hekk, aħna ma sibna l-ebda evidenza ta’ kriterji predefiniti għall-għażla ta’ kull tip ta’ espert fil-forma ta’ listi ta’ kontroll li għandhom jintużaw matul il-proċedura tal-għażla. In-nuqqas ta’ kriterji tal-għażla ċari ġie rikonoxxut f’evalwazzjoni li twettqet f’Diċembru 2014¹⁴, li rrakkomandat l-użu ta’ profili tal-esperti għall-għażla tat-timijiet tal-protezzjoni ċivili.

24

Kompożizzjoni predefinita u standard tat-tim, ibbażata fuq it-tip ta’ diżastru u r-reġjun, tkun tista’ tiffranka ħin prezzjuż għall-Kummissjoni qabel ma din tibgħat it-talba inizjali għal nominazzjonijiet. Għall-għażla sussegwenti minn fost il-kandidati nominati, lista ċara ta’ kontroll tkun tista’ taċċellera l-proċess, anke meta l-kapaċità fl-ERCC tkun baxxa (eż. xiftijiet ta’ billejl, tmiem il-ġimgħa). Barra minn hekk, proċess ta’ dan it-tip ikun jista’ jippermetti li l-listi mqassra tal-membri potenzjali tat-timijiet jitfasslu qabel id-data ta’ skadenza finali għal nominazzjonijiet.

25

Il-prestazzjoni ta’ esperti individwali ma tiġix evalwata. Filwaqt li l-evalwazzjoni ta’ esperti nominati tal-Istati Parteċipanti tista’ tkun kwistjoni sensittiva, l-adozzjoni ta’ approċċ strutturat biex tiġi evalwata u dokumentata l-prestazzjoni tagħhom tkun tista’ potenzjalment tiffranka l-ħin matul il-proċedura tal-għażla. Eżempju ta’ proċess ta’ dan it-tip jista’ jinstab fil-Missjonijiet ta’ Osservazzjoni Elettorali (MOE) iffinanzjati mill-UE¹⁵, fejn evalwazzjonijiet bejn il-pari jitwettqu regolarment għal kull osservatur mibgħut mill-Istat Membru sabiex jinżamm rekord tal-prestazzjoni professjonali u l-imġiba individwali tagħhom waqt kwalunkwe MOE tal-UE sabiex jiġi ffaċilitat u mtejjeb aktar il-proċess tal-għażla mwettaq mill-Istati Membri u mill-KE¹⁶.

26

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tappoġġa l-valutazzjonijiet komuni tal-ħtiġijiet permezz tal-preżenza tal-esperti tal-EUCP, u/jew tagħti konsulenza dwar l-assistenza meħtieġa fid-dawl tal-ħtiġijiet¹⁷. Meta l-ħtiġijiet jiġu espressi minn min jagħmel it-talba għall-assistenza (l-Istat milqut jew il-korp tan-NU), l-ERCC jiżgura li dawn jiġu kondiviżi mal-Istati Parteċipanti kollha permezz tas-CECIS. Hemm ukoll evidenza ċara biex turi li l-membri tat-timijiet tal-EUCP ipparteċipaw f’diversi eżerċizzji ta’ valutazzjoni fuq il-post. Fejn il-membri tat-timijiet tal-EUCP ikunu integrati fit-timijiet tal-UNDAC tal-OCHA tan-NU, bħalma kien il-każ fin-Nepal, valutazzjonijiet komuni jiġu tipikament prodotti permezz tan-NU. Madankollu, konsegwenza mhux intenzjonata ta’ din l-integrazzjoni hija li din tillimita l-possibbiltà li jiġi identifikat il-kontribut individwali tal-UE għal dawn il-valutazzjonijiet (ara wkoll il-paragrafi 41 sa 45).

Stampa 2

Esperti tal-UE jżuru Kathmandu u l-isptar wara t-terremot

© UE/ECHO/Pierre Prakash, 2015.

27

Anke fejn il-koordinazzjoni tal-UE ma ġietx integrata bis-sħiħ mal-koordinazzjoni tan-NU, bħalma kien il-każ fil-Bożnija-Ħerzegovina, aħna sibna biss evidenza limitata tar-rabta ta’ kawżalità bejn il-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet li twettqu fuq il-post mill-membri tat-timijiet tal-EUCP u l-listi speċifiċi tal-ħtiġijiet li ngħaddew lill-Istati Parteċipanti. Il-kwalità tar-rappurtar varjat bejn it-timijiet tal-EUCP iżda b’mod ġenerali ffukat fuq il-kondiviżjoni ta’ informazzjoni kif ukoll fuq attivitajiet ippjanati u kkompletati. Ir-rapporti ta’ kuljum ma kellhomx taqsimiet iddedikati għall-identifikazzjoni u s-segwitu konkret tal-ħtiġijiet.

Għalkemm il-konsorzju volontarju kien għad għandu użu limitat fiż-żmien meta l-kriżijiet ġew eżaminati, il-Kummissjoni kellha rwol attiv fl-estensjoni tal-ambitu tiegħu

Il-konsorzju volontarju kellu użu limitat fiż-żmien meta l-kriżijiet ġew eżaminati

28

Id-dmirijiet tal-Kummissjoni lejn l-Istati Parteċipanti jinkludu li hija tagħmel rakkomandazzjonijiet f’waqthomibbażati fuq il-ħtiġijiet fuq il-post u li hija titlob lill-Istati Parteċipanti jiskeraw riżorsi speċifiċi¹⁸. Biex tkun tista’ tagħmel rakkomandazzjonijiet pertinenti ta’ skjerament, jeħtieġ li l-Kummissjoni tkun konxja mir-riżorsi li huma disponibbli għal skjerament immedjat.

29

Fiż-żmien meta d-diżastri ġew eżaminati, kien biss għadd limitat ħafna ta’ assi li kienu ġew irreġistrati fil-konsorzju volontarju. B’riżultat ta’ dan, ġeneralment, il-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni li tagħmel rakkomandazzjonijiet ta’ skjerament jew li titlob lill-Istati Parteċipanti jiskjeraw il-kapaċitajiet mill-konsorzju volontarju.

30

F’Ottubru 2015, sena wara t-tnedija tal-konsorzju volontarju, kien għad hemm biss għadd żgħir ta’ moduli li kienu ġew irreġistrati fil-konsorzju. Skont l-Istati Parteċipanti li sarulhom il-mistoqsijiet, ir-raġuni prinċipali għall-iżvilupp bil-mod tal-konsorzju kienet il-piż amministrattiv tqil li kien involut fir-reġistrazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni tal-unitajiet/moduli tar-reazzjoni, li f’xi każijiet jista’ jinvolvi wkoll arranġamenti amministrattivi addizzjonali fil-livell nazzjonali.

Il-Kummissjoni kellha rwol attiv fl-estensjoni tal-kapaċitajiet tal-konsorzju volontarju

31

Il-ħtieġa għal servizz ta’ evakwazzjoni medika għall-persunal mediku u l-ħaddiema li jagħtu l-għajnuna umanitarja fuq il-post ġiet enfasizzata minn bosta atturi hekk kif żviluppat it-tifqigħa tal-Ebola. Il-qafas legali¹⁹ ppreveda biss servizz aktar ġenerali għall-”evakwazzjoni medika mill-ajru tal-vittmi tad-diżastru”²⁰; huwa ma antiċipax servizz adattat speċifikament għall-evakwazzjoni ta’ persunal mediku jew ħaddiema li jagħtu l-għajnuna umanitarja li ġew (potenzjalment) infettati. Minkejja dan, il-Kummissjoni kellha rwol attiv, li tħeġġeġ approċċ flessibbli u kapaċitajiet ulterjuri li kellhom jiġu inklużi fil-konsorzju volontarju. Filwaqt li l-WHO kienet l-unika parti awtorizzata biex titlob evakwazzjonijiet mediċi (jew “medevac”), l-ERCC kellu rwol importanti, fejn kien jaġixxi bħala kamra tal-ikklirjar, kien iwieġeb għal kull mistoqsija li tkun ġejja mill-partijiet interessati fid-diversi stadji tal-proċess tal-medevac (il-WHO, l-Istati Parteċipanti, l-aġenziji tan-NU, l-NGOs, eċċ.), u kien jiskjera l-ajruplani mill-konsorzju volontarju. Il-koordinazzjoni u l-kollaborazzjoni meħtieġa għall-iżvilupp ta’ dawn il-kapaċitajiet huma deskritti f’aktar dettall fil-paragrafu 66.

32

Bħala reazzjoni diretta għan-nuqqas ta’ persunal mediku waqt it-tifqigħa tal-Ebola, il-Kummissjoni stabbiliet il-Korp Mediku tal-UE (EU Medical Corps) bħala komponent ġdid fi ħdan il-konsorzju volontarju biex timmobilizza esperti u timijiet fil-qasam tas-saħħa medika u pubblika għat-tħejjija jew l-operazzjonijiet ta’ reazzjoni fi u barra mit-territorju tal-UE²¹.

33

L-ECDC ta kontribut importanti għar-reazzjoni tal-UE għat-tifqigħa tal-Ebola permezz tal-”valutazzjonijiet rapidi tar-riskju” tiegħu u l-koordinazzjoni tal-iskjerament ta’ esperti epidemjoloġiċi tal-ECDC u tal-Istati Membri għar-reġjun milqut (għalkemm dawn fil-biċċa l-kbira seħħew wara l-eqqel stadju tal-każijiet, kif jidher fl-Anness IV). Ir-regolament fundatur²² ma jipprevenix lill-ECDC milli jiskjera epidemjologi lejn pajjiżi barra mit-territorju tal-UE. Madankollu, l-arranġamenti finanzjarji u amministrattivi eżistenti fi ħdan l-ECDC kif ukoll bejn il-Kummissjoni u l-ECDC mhumiex adattati sew għall-iskjeramenti fuq skala kbira barra mit-territorju tal-UE, b’mod partikolari permezz tal-UCPM. L-ECDC mhuwiex mgħammar f’termini ta’ persunal ċentrali u proċessi biex jappoġġa skjeramenti sostenibbli; u minħabba li l-mandat tiegħu huwa primarjament iffukat fuq theddid li potenzjalment jaffettwa l-UE, ma kienx hemm riżorsi baġitarji dedikati li kienu disponibbli għall-appoġġ ta’ operazzjonijiet ta’ dan it-tip barra mit-territorju tal-Unjoni. Fin-nuqqas ta’ mekkaniżmu dedikat tal-UE biex jiġu skjerati epidemjologi, ġew skjerati esperti permezz tan-Netwerk Globali ta’ Twissija u Reazzjoni għal Tifqigħa tal-WHO. Madankollu, taħt it-termini ta’ referenza ta’ dawn l-iskjeramenti, restrizzjonijiet ta’ informazzjoni kienu japplikaw u l-esperti ma setgħux jirrappurtaw direttament lill-ECDC u lill-Kummissjoni.

It-timijiet tal-protezzjoni ċivili tal-UE bbenefikaw minn appoġġ sostanzjali li ngħata mid-Delegazzjonijiet tal-UE

34

Id-Delegazzjoni tal-UE (EUD) fil-pajjiż milqut għandha obbligu li tagħti appoġġ loġistiku lit-timijiet tal-EUCP li, min-naħa tagħhom, għandhom jikkollegaw mal-EUD²³. Fil-kriżijiet kollha eżaminati, l-EUDs ipprovdew — fi ħdan il-kapaċitajiet disponibbli — appoġġ sostanzjali f’termini ta’ loġistika, informazzjoni dwar is-sigurta, iffaċilitar ta’ laqgħat mal-awtoritajiet lokali, konsulenza u interpretazzjoni mal-persunal lokali²⁴.

35

L-awdituri sabu evidenza ta’ kollaborazzjoni effettiva bejn l-esperti tal-EUCP u l-EUDs. It-timijiet tal-EUCP kienu jikkondividu regolarment informazzjoni mal-persunal tal-EUDs. Il-timijiet tal-EUCP użaw l-uffiċċji tal-EUDs bħala l-bażi għall-operazzjonijiet tagħhom, fejn kellhom laqgħat regolari ta’ koordinazzjoni.

36

Fil-Bożnija-Ħerzegovina, l-awtoritajiet nazzjonali talbu lill-missjoni tal-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni “EUFOR Althea” biex tipprovdi appoġġ tal-ewwel reazzjoni. Il-Kummissjoni involviet lill-EUFOR fil-laqgħat ta’ koordinazzjoni organizzati mill-ERCC mill-bidu nett, u dan ippermetta lill-EUFOR tipprovdi informazzjoni dwar l-azzjoni li kienet wettqet. Il-koordinazzjoni fuq il-post bejn it-tim tal-EUCP u l-EUFOR ġiet primarjament iffaċilitata mill-membri tal-EUD/tal-uffiċċju tar-Rappreżentant Speċjali tal-UE, li kkoordinaw ukoll l-attivitajiet tad-diversi atturi tal-UE u l-missjonijiet tal-Istati Membri. F’dan il-kuntest, it-tim tal-EUCP irċieva assistenza diretta mill-EUFOR billi ġew ipprovduti b’ħelikopter, li mbagħad intuża biex is-sitwazzjoni tiġi vvalutata mill-ajru u biex issir żjara fuq il-post.

37

Il-livelli ta’ sensibilizzazzjoni dwar liema kapaċitajiet l-UCPM ikun jista’ joffri jew kif jenħtieġ li l-pajjiżi milqutin jitolbu l-assistenza tiegħu kienu jvarjaw fl-EUDs fil-pajjiżi milqutin. Fl-EUDs, ma hemmx punti fokali għall-protezzjoni ċivili li huma ddedikati. Filwaqt li l-EUD tal-BiH kellha esperjenza qabel fl-iskattar tal-Mekkaniżmu, l-EUDs fil-pajjiżi li ntlaqtu mit-tifqigħa tal-Ebola kellhom sensibilizzazzjoni limitata dwar il-possibbiltajiet offruti mill-UCPM fil-bidu nett tal-kriżi, minkejja n-nota mibgħuta mid-DĠ ECHO fl-2012²⁵. F’laqgħa tal-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa f’Awwissu 2014, id-DĠ ECHO informa lill-Istati Membri li huwa kien ħa l-inizjattiva li jikkuntattja l-pajjiżi milqutin; minkejja dan, aħna ma stajniex niksbu evidenza diretta tal-passi proattivi meħuda mill-Kummissjoni, sew direttament u sew permezz tas-SEAE, biex tħeġġeġ lill-pajjiżi milqutin jitolbu l-attivazzjoni.

Il-Kummissjoni għamlet użu min-Netwerk eżistenti tal-ECHO Fuq il-Post, iżda hemm lok biex jiġu mfittxija sinerġiji akbar tal-protezzjoni ċivili

38

Wara attivazzjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tfittex sinerġiji bejn l-UCPM u strumenti oħra tal-UE, b’mod partikolari mal-għajnuna umanitarja tal-UE²⁶. Ir-regoli ta’ implimentazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni ma jindirizzawx is-sinerġiji b’mod espliċitu u l-Kummissjoni ma identifikatx il-passi prattiċi involuti biex tiksibhom. Meta konna qed nanalizzaw it-tliet diżastri, aħna identifikajna sforzi biex ikun hemm koordinazzjoni u rabta ma’ strumenti oħra, speċjalment mal-għajnuna umanitarja u l-għajnuna għall-iżvilupp, għalkemm dan sar biss prinċipalment fuq bażi ad hoc.

39

F’kull wieħed mit-tliet każijiet eżaminati, l-esperti fin-Netwerk tad-DĠ ECHO Fuq il-Post ġew skjerati fuq il-post fl-istess ħin li ġew skjerati t-timijiet u l-moduli tal-EUCP, u dawn ipprovdew informazzjoni lill-ERCC u attendew għal laqgħat ta’ koordinazzjoni. B’dan il-mod, il-Kummissjoni għamlet użu tajjeb min-netwerk eżistenti fir-reazzjoni kumplessiva tagħha.

40

Minkejja dan, is-sinerġiji potenzjali bejn l-oqsma tal-protezzjoni ċivili u tal-assistenza umanitarja ma ġewx sfruttati bis-sħiħ. Il-membri tal-persunal tan-Netwerk tad-DĠ ECHO fuq il-Post huma esperti fis-sistema ta’ għajnuna umanitarja tan-NU iżda tipikament mhumiex imħarrġa fi kwistjonijiet tal-protezzjoni ċivili. Fir-rapport tagħha dwar it-tagħlimiet meħuda fin-Nepal, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-protezzjoni ċivili tkun tista’ tagħmel aktar użu/użu aktar rapidu min-netwerk sieħeb tal-għajnuna umanitarja għall-valutazzjonijiet.

Il-Kummissjoni rrispettat ir-rwol ta’ tmexxija tal-OCHA tan-NU u adottat strutturi flessibbli ta’ koordinazzjoni f’koerenza mal-istruttura kumplessiva tan-NU

41

Skont il-qafas legali, jenħtieġ li l-attivitajiet ta’ koordinazzjoni tal-Kummissjoni jiġu integrati bis-sħiħ fl-isforzi ta’ koordinazzjoni globali tal-OCHA tan-NU u jirrispettaw ir-rwol ta’ tmexxija tal-OCHA tan-NU²⁷. Għalkemm l-”integrazzjoni sħiħa” mhijiex iddefinita f’aktar dettall, l-abbozz ta’ linji gwida operazzjonali għall-kooperazzjoni fuq il-post bejn it-timijiet tal-EUCP u tal-UNDAC jiċċita tliet oqsma fejn l-integrazzjoni sħiħa hija possibbli u mixtieqa: valutazzjoni, koordinazzjoni u ġestjoni tal-informazzjoni²⁸.

42

Fil-prattika, il-livell ta’ integrazzjoni fis-sistema tan-NU taqa’ fi spettru wiesa’. Jista’ jkun hemm missjonijiet konġunti ta’ valutazzjoni tal-UE/l-UNDAC, timijiet tal-EUCP integrati fiċ-Ċentru fuq il-Post għall-Koordinazzjoni tal-Operazzjonijiet (OSOCC) stabbilit mill-UNDAC, timijiet paralleli tal-UE u tal-UNDAC, jew assolutament l-ebda tim tal-UNDAC; ma hemm l-ebda approċċ “wieħed tajjeb għal kulħadd”. L-integrazzjoni tajba tat-timijiet tal-EUCP fl-istruttura kumplessiva ta’ koordinazzjoni hija speċifika ħafna għall-kuntest: aktar kemm ikun kbir il-kontribut tal-UE għall-operazzjonijiet ta’ salvataġġ, aktar tkun kbira l-ħtieġa għal rwol aktar b’saħħtu ta’ koordinazzjoni tal-UE.

43

Dan jintwera mill-istrutturi differenti ħafna ta’ koordinazzjoni man-NU stabbiliti għat-tliet diżastri eżaminati. Fil-Bożnija-Ħerzegovina, minħabba n-nuqqas ta’ tim tal-UNDAC, il-Koordinatur Residenti tan-NU u l-Kap tad-Delegazzjoni tal-UE/l-RSUE qablu b’mod informali li jassenjaw lit-tim tal-EUCP ir-responsabbiltà li jikkoordina l-assistenza tal-protezzjoni ċivili li tkun dieħla. Fl-istess ħin, l-UE rrispettat it-tmexxija tan-NU fuq il-koordinazzjoni tal-għajnuna umanitarja permezz tas-”sistema ta’ raggruppament”²⁹ stabbilita mill-Programm ta’ Żvilupp tan-NU fil-Bożnija-Ħerzegovina. Fin-Nepal, it-timijiet tal-EUCP ġew integrati fl-istruttura tal-OSOCC tan-NU u fis-sistema ta’ raggruppament. Waqt it-tifqigħa tal-Ebola, l-esperti tal-UE ġew skjerati għat-timijiet tal-UNDAC bħala membri assoċjati. Filwaqt li dawn il-każijiet kienu differenti, il-Qorti sabet li f’kull wieħed mit-tliet każijiet, il-Kummissjoni rrispettat it-tmexxija tan-NU.

44

L-integrazzjoni tal-esperti tal-EUCP fl-istruttura tal-OSOCC tan-NU fin-Nepal għamlitha diffiċli li nidentifikaw b’mod ċar u separatment il-kontribut tal-UE għall-isforzi ta’ koordinazzjoni kumplessivi u l-valur miżjud tagħha. Għalkemm ir-rapporti tal-attività tat-tim tal-EUCP enfasizzaw il-kuntatt regolari mal-moduli skjerati permezz tal-UCPM u pprovdew informazzjoni diretta għall-ERCC u għall-Istati Parteċipanti, il-moduli ġew prinċipalment ikkoordinati permezz tas-sistema tan-NU (eż. l-allokazzjoni taż-żoni ta’ operazzjoni jew kompiti konkreti).

45

Filwaqt li l-uffiċjali ta’ kollegament u l-esperti tal-EUCP minn mekkaniżmi reġjonali bħall-UCPM jistgħu jiġu skjerati lejn l-OSOCCs tan-NU, l-integrazzjoni tagħhom ma tipprovdix bażi suffiċjenti biex l-organizzazzjonijiet reġjonali jiffaċilitaw il-koordinazzjoni operazzjonali għall-membri tagħhom³⁰. Għalhekk, fl-2016, in-NU inkarigat lill-Kummissjoni bl-għoti ta’ definizzjoni aktar preċiża ta’ rwol speċifiku għall-mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni reġjonali fi ħdan l-operazzjonijiet tal-OSOCCs. Dan għandu l-intenzjoni li jtejjeb il-koordinazzjoni operazzjonali fost il-membri proprji tagħhom, filwaqt li jkun jippermetti li jitwettqu aktar analiżijiet komuni tas-sitwazzjoni u valutazzjonijiet komuni tal-ħtiġijiet³¹.

46

Il-kooperazzjoni hija fil-biċċa l-kbira bbażata fuq livell għoli ta’ fiduċja, u b’hekk ir-relazzjonijiet personali għandhom rwol importanti. Madankollu, il-Kummissjoni rrikonoxxiet il-ħtieġa li tifformalizza r-relazzjonijiet tagħha mal-OCHA tan-NU u ma’ aġenziji oħra tan-NU biex jissaħħu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fit-tħejjija u r-reazzjoni għal diżastri. Mill-2015 ‘il hawn, hija ffirmat ftehimiet formali ta’ kooperazzjoni mal-OCHA tan-NU u mad-WFP, u hemm ippjanati aktar ftehimiet mal-WHO u mal-IOM.

Il-Kummissjoni ħadet passi biex tiżgura tranżizzjoni mingħajr xkiel għall-fażi ta’ rkupru

47

Lejn it-tmiem ta’ diżastru, fil-fażi tal-għeluq tar-reazzjoni tal-protezzjoni ċivili, il-Kummissjoni għandha obbligu li tiffaċilita trasferiment mingħajr xkiel fost l-atturi rilevanti kollha³². Għal din il-fini saru laqgħat ta’ trasferiment, għal kull wieħed mit-tliet diżastri, li kellhom l-għan li jiżguraw tranżizzjoni mingħajr xkiel għall-għajnuna umanitarja/għal aktar investiment (ara l-Kaxxa 2).

48

Għal kull wieħed mit-tliet diżastri, in-NU, il-Bank Dinji u l-Kummissjoni Ewropea wettqu b’mod konġunt, valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet ta’ wara d-diżastri. Wara l-għargħar fil-Bożnija-Ħerzegovina, l-ERCC pparteċipa b’mod attiv fl-għażla tal-esperti għall-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ rkupru u wettaq missjoni preparatorja relatata. Id-DĠ ECHO wkoll ikkollabora mill-qrib mad-DĠ NEAR qabel il-konferenza tad-donaturi internazzjonali, li saret f’Lulju 2014, tal-pajjiż.

Kaxxa 2

Koordinazzjoni tat-tranżizzjoni għall-fażi ta’ rkupru fil-Bożnija-Ħerzegovina

Il-każ tal-modulu Awstrijak tal-purifikazzjoni tal-ilma fid-distrett awtonomu ta’ Posavina fil-Bożnija-Ħerzegovina jista’ jservi bħala eżempju ta’ trasferiment bir-reqqa. Hekk kif l-assistenza kienet qed tiġi eliminata gradwalment, it-tim tal-EUCP kkollabora mal-grupp ta’ ħidma lokali — li fih kienu rrappreżentati l-gvernijiet lokali, il-fornituri tal-ilma, it-timijiet internazzjonali u bosta NGOs — biex jaqblu dwar strateġija biex jiġi pprovdut ilma tajjeb għax-xorb sakemm biżżejjed bjar kienu ġew ittestjati, u jekk meħtieġ, imnaddfa. Dan irriżulta fil-ħtieġa li t-tim Awstrijak jibqa’ għal xahrejn oħra. Il-kapaċità l-kbira tagħhom tat il-possibbiltà lit-timijiet l-oħra biex jirtiraw gradwalment u żgurat ukoll li l-grupp ta’ ħidma kellu konnessjoni mar-raggruppament nazzjonali tal-WASH³³ immexxi mill-UNICEF.

Filwaqt li l-Kummissjoni stabbiliet qafas għall-ġbir, id-disseminazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni, hemm lok għal titjib fuq ir-rappurtar

Il-pjattaforma ta’ komunikazzjoni CECIS tal-Kummissjoni hija utli għall-kondiviżjoni ta’ informazzjoni, iżda jeħtieġ li jsir aktar titjib biex l-impatt tagħha jissaħħaħ

49

Il-kondiviżjoni ta’ informazzjoni tinsab fil-qalba tal-UCPM u hija strumentali għal koordinazzjoni effettiva. Hija ffaċilitata bl-għodda ewlenija ta’ komunikazzjoni tal-ERCC, is-CECIS. Din tipprovdi pjattaforma ċentrali għall-ħruġ ta’ aġġornamenti dwar emerġenzi hekk kif dawn jiżviluppaw, għad-distribuzzjoni ta’ prodotti ta’ informazzjoni, u għaż-żamma ta’ stampa ġenerali tal-assistenza li tintalab, tiġi offruta, u tiġi aċċettata jew irrifjutata.

50

L-istampa ġenerali tal-assistenza hija karatteristika ewlenija tas-CECIS f’reazzjoni għal diżastru. L-Istati Parteċipanti esprimew speċifikament l-apprezzament tagħhom ta’ din il-karatteristika. Madankollu, aħna sibna li hemm lok għal titjib kemm fil-preżentazzjoni tal-istampi ġenerali kif ukoll fl-effiċjenza tal-kompilazzjoni tagħhom. Pereżempju, għalkemm l-applikazzjoni toffri sommarju tat-talbiet u tal-offerti, hija ma turix it-total tal-offerti aċċettati u l-ħtiġijiet pendenti totali għal kull talba, u lanqas ma turi l-istatus ta’ talba. Talbiet li diġà ġew issodisfati jistgħu jintgħarfu minn dawk li għadhom qed jistennew l-offerti, iżda din l-informazzjoni tista tiġi rkuprata biss manwalment. Dan jidher diffikultuż fejn ikun hemm volum għoli ta’ talbiet. Limitazzjonijiet ta’ dan it-tip jagħmlu s-sommarju diffiċli biex jinqara u jxekklu l-abbiltà tal-ERCC li jipprovdi stampa ġenerali ċentrali u f’ħin reali lill-Istati Parteċipanti. L-Istati Parteċipanti kkonfermaw li din hija limitazzjoni sinifikanti.

51

Iż-żamma ta’ rekord tal-kontribuzzjonijiet kollha, kemm in natura kif ukoll finanzjarji, fi kriżi b’ħafna aspetti (bħat-tifqigħa tal-Ebola), fejn ta’ spiss ikun hemm trikkib tal-assistenza tal-protezzjoni ċivili mal-għajnuna umanitarja, hija sfida oħra. Fir-rapport tagħha tat-tagħlimiet meħuda dwar l-Ebola, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni għad-dgħufijiet fl-EDRIS³⁴, u ddeskriviet fil-qosor l-azzjonijiet immedjati li ttieħdu biex dawn jiġu mmitigati. F’April 2016, il-Kummissjoni ppermettiet li jkun hemm rabta f’ħin reali bejn l-EDRIS u s-CECIS bl-għan li tipprovdi stampa ġenerali konsolidata kemm tal-assistenza tal-protezzjoni ċivili kif ukoll tal-għajnuna umanitarja. Din il-karatteristika ma kinitx disponibbli fiż-żmien meta sar l-awditu, u b’hekk ma stajniex nivvalutaw l-utilità tagħha.

52

In-nuqqas ta’ aċċess mobbli għas-CECIS jikkostitwixxi limitazzjoni importanti għat-timijiet tal-EUCP li ġew skjerati fuq il-post. Il-fatt li jkun hemm aċċess simplifikat, li jinqara biss, għas-sommarju tat-talbiet u tal-offerti (ara l-paragrafu 50) ikun jista’ jippermetti li jkun hemm stampa ġenerali kompleta tal-offerti aċċettati u pendenti tal-UE, u b’hekk it-tim ikun jista’ jiffaċilita aktar il-koordinazzjoni fuq il-post.

53

Messaġġi skambjati bejn l-ERCC u l-Istati Parteċipanti — li minnhom jista’ jkun hemm mijiet waqt kwalunkwe diżastru partikolari — fir-reġistru tas-CECIS jistgħu jiġu ffiltrati biss b’ċerta diffikultà. L-analiżi tagħna tar-reġistru enfasizzat il-fatt li ma ssir l-ebda distinzjoni bejn il-messaġġi operazzjonali u l-komunikazzjoni amministrattiva³⁵, u b’hekk jista’ jixxekkel is-segwitu rapidu ta’ kwistjonijiet operazzjonali importanti. Awditu intern tal-Kummissjoni dwar is-CECIS fl-2012 issottolinja l-użu insuffiċjenti tas-sistema ta’ filtrazzjoni, speċjalment mill-Istati Parteċipanti, u rrakkomanda li ssir kampanja ta’ sensibilizzazzjoni li tkun immirata lejn l-uffiċjali tas-servizz tal-ERCC u lejn l-Istati Parteċipanti. Minkejja li qed issir kampanja ta’ dan it-tip, is-sitwazzjoni baqgħet fil-biċċa l-kbira ma nbidlitx.

54

Il-proċedura attwali għall-introduzzjoni ta’ talbiet għall-appoġġ għat-trasport hija manwali ħafna u għalhekk tieħu ħafna ħin kemm għall-ERCC kif ukoll għall-Istati Parteċpanti. Dan jirrappreżenta piż amministrattiv mhux meħtieġ, partikolarment fil-kuntest ta’ bidu ta’ kriżi. Informazzjoni utli li tikkonċerna l-vjeġġ tal-assistenza (ħin tat-tluq, ħin tal-wasla, eċċ.) tibqa’ maqfula f’forom stampati minflok ma tiġi rreġistrata fil-bażi tad-data tas-CECIS, u b’hekk is-sistema ma tkunx tista’ tużaha fil-produzzjoni tar-rapporti u tal-istampi ġenerali tat-trasport.

Prodotti ta’ informazzjoni u mapep ġew kondiviżi b’mod mifrux u hemm indikazzjonijiet li dawn kienu utli

55

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkondividi l-valutazzjonijiet u l-analiżijiet mas-sħab rilevanti kollha³⁶. Għal kull wieħed mit-tliet diżastri li ġew eżaminati, aħna sibna biżżejjed evidenza li l-Kummissjoni kienet ikkondividiet il-valutazzjonijiet u l-analiżijiet mal-Istati Parteċipanti billi fis-CECIS kienet tippubblika regolarment messaġġi dwar il-protezzjoni ċivili, rapporti dwar is-sitwazzjoni u informazzjoni fil-qosor dwar il-kriżijiet.

56

Is-Servizz ta’ Ġestjoni tal-Emerġenzi Copernicus tal-Kummissjoni, li jagħti informazzjoni ġeospazjali dderivata permezz ta’ telerilevament bis-satellita, ġie attivat għal kull wieħed mit-tliet diżastri. Il-produzzjoni tal-mapep ġiet ikkoordinata mas-servizz ta’ mmappjar tan-NU, l-UNOSAT³⁷, u l-awdituri ma sabu l-ebda evidenza ta’ sforzi ddupplikati. Il-mapep prodotti mis-servizz Copernicus kienu disponibbli fuq is-sit web Copernicus li huwa aċċessibbli għall-pubbliku³⁸.

57

Filwaqt li nħolqu ħafna mapep għal kull diżastru li ġie eżaminat, min-natura tagħhom huwa diffiċli li tinstab evidenza ddokumentata tar-rilevanza tagħhom f’nofs il-fażi tar-reazzjoni. Minkejja dan, l-awdituri sabu każ wieħed fejn mappa li nħolqot minn Copernicus ikkontribwiet b’mod dirett għall-proċess deċiżjonali waqt l-għargħar fil-Bożnija-Ħerzegovina (ara l-Kaxxa 3).

Il-Kummissjoni organizzat laqgħat inklużivi li fittxew li jippromwovu l-iskambju ta’ informazzjoni mal-korpi tal-UE u l-konsistenza fit-twassil tal-assistenza

58

Il-Kummissjoni suppost li tikkondividi l-valutazzjonijiet u l-analiżijiet tagħha mhux biss mas-sħab tagħha tal-protezzjoni ċivili, iżda wkoll mas-SEAE, u għaldaqstant tiżgura l-koerenza bejn l-operazzjonijiet tal-protezzjoni ċivili u r-relazzjonijiet kumplessivi tal-Unjoni mal-pajjiż milqut³⁹. Il-Kummissjoni tista’ wkoll tieħu kwalunkwe azzjoni addizzjonali li tkun ta’ appoġġ jew komplementari biex tiżgura konsistenza fl-għoti tal-assistenza⁴⁰. Għat-tliet kriżijiet kollha li ġew eżaminati, id-DĠ ECHO organizza laqgħat ta’ koordinazzjoni interservizz għad-Direttorati Ġenerali u l-aġenziji rilevanti kollha tal-UE, u għas-SEAE⁴¹, filwaqt li għamel użu mill-ERCC bħala pjattaforma ċentrali ta’ tlaqqigħ. Aħna ksibna evidenza li tissuġġerixxi li dawn il-laqgħat urew li kienu inklużivi u fittxew li jimmitigaw ir-riskju ta’ trikkib/duplikazzjoni fir-reazzjoni tal-UE.

Kaxxa 3

Mappa li nħolqot minn Copernicus ikkontribwiet għal proċess deċiżjonali aħjar fil-Bożnija-Ħerzegovina

F’Mejju 2014, il-muniċipalita ta’ Odžak, belt li tinsab fid-Distrett awtonomu ta’ Posavina fit-Tramuntana tal-Bożnija-Ħerzegovina ntlaqtet b’mod serju mill-għargħar tax-Xmara Sava. Fis-26 ta’ Mejju 2014, it-tim Daniż, ibbażat f’Modriča, kien lest jippumpja l-ilma f’parti partikolarment mgħarrqa ta’ Odžak. Fi stadju aktar tard, meta l-istazzjon lokali tal-ippumpjar reġa’ ġie stabbilit bl-appoġġ ta’ inġinieri lokali u esperti tekniċi Daniżi, it-tim Daniż u t-tim Ġermaniż ivvalutaw iż-żona b’mod konġunt, billi użaw mapep ipprovduti mis-servizz ta’ mmappjar tal-UE, Copernicus. Il-mapep ġew ipprovduti miċ-Ċentru fuq il-Post għall-Koordinazzjoni tal-Operazzjonijiet, tal-UE, li huwa bbażat fil-Grawnd għal-Logħob tal-Futbol ta’ Orašje. Il-mapep intużaw biex jiġi ddeterminat il-fond tat-tajn u l-istatus tal-art ta’ taħt. Ġie konkluż li kien sikur li ma kienx perikoluż li sempliċiment isir tħaffir aktar fil-fond, bl-ilma jitħalla jgħaddi minn ġol-art, minflok intgħażlet l-alternattiva tal-ippumpjar, li tieħu aktar ħin. L-alternattiva tat-tħaffir eliminat ukoll il-ħtieġa li jiġi rilokat l-ilma wara l-ippumpjar. Mingħajr mappa ta’ dan it-tip, it-tim ma kienx jista’ jivvaluta s-sitwazzjoni b’mod korrett u x’aktarx ma kienx jieħu r-riskju li jħaffer minflok ma jippumpja.

59

Il-Kummissjoni involviet is-SEAE (kemm il-kwartieri ġenerali kif ukoll l-EUDs) mill-bidu nett tal-kriżijiet analizzati billi inkludiethom fil-laqgħat ta’ koordinazzjoni u fi skambju regolari ta’ informazzjoni. Fil-fatt, l-ERCC kien f’kuntatt mas-SEAE saħansitra qabel kull attivazzjoni uffiċjali tal-UCPM. L-Istati Membri ma talbux l-attivazzjoni tal-UCPM sabiex jiksbu appoġġ ta’ protezzjoni ċivili għall-assistenza konsulari fi kwalunkwe wieħed mid-diżastri li ġew eżaminati. Madankollu, fil-każ tan-Nepal, is-SEAE tabilħaqq attiva l-għodda Consular Online (CoOL) tiegħu biex jikkondividi informazzjoni mal-Istati Membri u mal-ERCC; id-DĠ ECHO prinċipalment ipprovda lis-SEAE b’informazzjoni dwar it-titjiriet, li kienet ibbażata fuq l-istampi ġenerali li huwa kellu fis-CECIS⁴².

60

B’mod ġenerali, il-koordinazzjoni u l-kollaborazzjoni fost id-dipartimenti tal-Kummissjoni kienu jaħdmu tajjeb. Id-DĠ DEVCO wera flessibbiltà billi pprovda assistenza umanitarja addizzjonali bikrija lid-DĠ DEVCO waqt it-tifqigħa tal-Ebola permezz tar-riallokazzjoni tal-finanzjament mir-Riżerva B tal-FEŻ, kif ukoll permezz tal-iskjerament rapidu tal-laboratorji CBRN mobbli tiegħu. Barra minn hekk, id-DĠ ECHO kkoordina mill-qrib mad-DĠ DEVCO għall-Konferenza ta’ Livell Għoli li saret f’Marzu 2015, waqt it-tifqigħa tal-Ebola.

Billi aġixxiet bħala forum għall-iskambju ta’ informazzjoni, it-Task Force tal-Ebola żiedet il-valur għar-reazzjoni, iżda kien imissha ġiet stabbilita qabel

61

It-tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent kienet diżastru atipiku mill-perspettiva tal-UCPM. Il-Kummissjoni u l-aġenziji tal-UE rreaġixxew malajr għar-rapporti inizjali tat-tifqigħa: l-ECDC iċċirkola l-ewwel valutazzjoni rapida tar-riskju tiegħu dwar dan is-suġġett f’Marzu 2014; il-Laboratorju Mobbli Ewropew ġie skjerat lejn ir-reġjun f’April; it-tifqigħa ġiet diskussa bosta drabi mill-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa (HSC) bejn April u Awwissu 2014; u l-finanzjament ġie mmobilizzat malajr għal xi wħud mis-sħab ewlenin tad-DĠ ECHO. Madankollu, ir-reazzjoni inizjali kienet nieqsa minn approċċ strateġiku u ma tteħditx deċiżjoni dwar min ikun inkarigat minnu. Wara li l-kriżi ggravat u saret id-dikjarazzjoni tal-Emerġenza tas-Saħħa Pubblika ta’ Tħassib Internazzjonali (PHEIC) mill-WHO fit-8 ta’ Awwissu 2014, ġew organizzati laqgħat ta’ koordinazzjoni, għalkemm dawn ta’ spiss ma kinux orjentati lejn ir-riżultati, u għalhekk kienu nieqsa minn punti ċari ta’ azzjoni u ta’ segwitu.

62

Task Force tal-Ebola (ETF) ġiet stabbilita f’Ottubru, madwar sitt ġimgħat wara li fit-30 ta’ Awwissu 2014 il-Kunsill Ewropew appella għal aktar koordinazzjoni u l-adozzjoni ta’ qafas komprensiv ta’ reazzjoni (CRF). Is-CRF ġie żviluppat matul ix-xahar ta’ Settembru u għadda minn ħafna reviżjonijiet matul il-ġimgħat ta’ wara. Dan kollu seħħ bosta xhur wara t-tifqigħa inizjali. Fi tmiem Ottubru, il-Kummissarju għall-Għajnuna Umanitarja u l-Ġestjoni tal-Kriżijiet inħatar bħala l-Koordinatur tal-UE għall-Ebola mill-Kunsill Ewropew biex jipprovdi koordinazzjoni politika.

63

Il-Koordinatur kellu rwol importanti biex jiġbed l-attenzjoni tal-Istati Membri għal azzjonijiet kruċjali u għall-appoġġ meħtieġ biex tiġi skalata r-reazzjoni (pereżempju, l-organizzazzjoni ta’ żjara konġunta lejn l-Afrika tal-Punent f’Ottubru2014, kif ukoll ta’ laqgħat ta’ livell għoli u l-Konferenza tad-Donaturi li saret fi Brussell f’Marzu 2015). Bħalma jista’ jidher fl-Anness V, dawn l-iżviluppi — filwaqt li huma meħtieġa — ġew wara li l-għadd tal-każijiet kien diġà laħaq il-quċċata tiegħu.

64

L-istabbiliment tal-ETF — li ġie ospitat mill-ERCC — intlaqa’ mill-partijiet interessati kollha bħala pass importanti fit-tisħiħ tal-koordinazzjoni u l-iżvilupp tar-reazzjoni tal-UE. It-termini ta’ referenza tagħha kienu ta’ natura operazzjonali, u kienu jinkludu l-iżgurar tal-komplementarjetà u l-identifikazzjoni ta’ sinerġiji. L-approċċ tagħha kien inklużiv: minbarra servizzi oħra tal-Kummissjoni, dawk li attendew għal-laqgħat kienu s-SEAE, l-aġenziji tal-UE, is-Segretarjat tal-Kunsill u l-Istati Membri (inklużi xi wħud mill-koordinaturi nazzjonali tal-Ebola), u rappreżentanti tal-WHO, l-OCHA, id-WFP, l-UNICEF, l-IHP⁴³ u bosta NGOs li kienu qed jaġixxu fuq quddiem nett tar-reazzjoni. Skont ħafna partijiet interessati, l-aġġornamenti dwar is-sitwazzjoni f’ħin reali li ġew ikkomunikati mill-EUDs u mir-rappreżentanti tan-Netwerk tal-ECHO Fuq il-Post kienu ta’ valur partikolari. Aħna sibna li l-ETF serviet primarjament bħala pjattaforma għall-iskambju ta’ informazzjoni biex tippromwovi l-koordinazzjoni, aktar milli bħala korp deċiżjonali.

65

Minkejja xi dgħufijiet fil-ġestjoni tal-informazzjoni (piż eċċessiv ta’ informazzjoni; il-listi tad-distribuzzjoni mhux dejjem ikunu aġġornati), l-ETF setgħet tikkontribwixxi għall-iżgurar ta’ koordinazzjoni akbar u għat-twassil aktar konsistenti ta’ reazzjoni. Tliet eżempji juru dan:

(a)Waqt diskussjonijiet fl-ETF ħareġ il-fatt li żewġ missjonijiet separati fuq il-post, tas-SEAE u tal-Kummissjoni (id-Direttorati Ġenerali ECHO, DEVCO, SANCO u FPI), kienu qed jiġu organizzati għal tmiem Ottubru 2014. Ittieħdu passi biex jiġi mitigat ir-riskju ta’ trikkib u duplikazzjoni billi nħoloq rapport konġunt dwar il-missjonijiet.

(b)Id-DĠ SANTE seta’ jgħaddi l-informazzjoni li ġiet kondiviża fit-Task Force lill-HSC, u jgħin fl-ippjanar u l-iżviluppar tas-sessjonijiet ta’ ħidma organizzati mid-DĠ SANTE u mid-DĠ ECHO (dwar, pereżempju, kwistjonijiet ta’ sikurezza u kontroll u l-Korp Mediku Ewropew).

(c)Il-persunal tal-ECDC u epidemjologi minn programmi ta’ fellowships tal-ECDC ġew skjerati permezz tan-Netwerk Globali ta’ Twissija u Reazzjoni għal Tifqigħa tal-WHO (GOARN) biex jappoġġaw investigazzjonijiet epidemjoloġiċi fil-livell tad-distretti, inkluża s-sejba tal-każijiet u t-traċċar ta’ kuntatti. Filwaqt li, b’mod ġenerali, il-kooperazzjoni bejn l-epidemjologi u l-WHO tqieset li ħadmet tajjeb, l-ECDC irrapporta lill-ETF li l-esperti skjerati kienu ffaċċjaw problemi loġistiċi konsiderevoli. Sussegwentement, id-DĠ ECHO nieda missjoni biex jiġu identifikati modi kif jista’ jittejjeb l-appoġġ għat-timijiet.

66

Waqt it-tifqigħa tal-Ebola, il-fatt li ma kienx hemm garanzija ta’ medevac għall-ħaddiema tal-kura tas-saħħa u l-ħaddiema li jagħtu l-għajnuna umanitarja li ġew (potenzjalment) infettati kien deterrent għal xi wħud minn dawn l-individwi meta ġew biex jaċċettaw li jiġu skjerati fir-reġjun. Il-kollaborazzjoni, kemm fi ħdan kif ukoll barra mill-ETF, bejn id-DĠ ECHO, id-DĠ SANTE u l-WHO biex jistabbilixxu sistema ta’ medevac tal-UE tirrappreżenta eżempju ta’ koordinazzjoni effettiva, għalkemm din ħadet żmien twil biex tiżviluppa meta jitqiesu l-urġenza u l-importanza ċentrali tal-ħtieġa (ara l-Kaxxa 4).

Kaxxa 4

L-iżvilupp tas-sistema ta’ medevac tal-UE kien operazzjoni diffiċli u li tieħu fit-tul

Il-ħtieġa akuta għal evakwazzjonijiet mediċi tal-ħaddiema li jagħtu l-għajnuna umanitarja u tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa ġiet espressa mill-MSF u min-Nazzjonijiet Uniti f’Awwissu u f’Settembru 2014 rispettivament⁴⁴. Id-DĠ ECHO ħadem mill-qrib mad-DĠ SANTE u mal-WHO biex jiżviluppa proċeduri operattivi standard għal sistema ta’ medevac tal-UE, li ġew approvati mill-HSC fl-14 ta’ Ottubru. B’mod parallel, il-Kummissjoni fittxet mezzi tat-trasport (ajruplani) kemm fid-dominju ċivili/kummerċjali⁴⁵ kif ukoll f’dak militari⁴⁶. Wara li l-Kummissjoni ma setgħetx tikkonvinċi lill-Istati Parteċipanti jagħmlu impenn biex iqiegħdu l-assi ċivili għad-dispożizzjoni tal-isforzi ta’ evakwazzjoni medika, fil-5 ta’ Settembru 2014 id-DĠ ECHO talab formalment lis-SEAE biex jattiva ċ-Ċellula tal-Ippjanar tal-Moviment tal-UE (EUMPC), bil-għan li jsib soluzzjoni li tkun tinvolvi l-użu ta’ assi militari. Minkejja l-kollaborazzjoni mill-qrib bejn id-DĠ ECHO u l-EUMPC, ir-rieda tal-Istati Membri biex jimpenjaw assi militari kienet limitata ħafna. In-nuqqas ta’ esperjenza preċedenti f’dan il-qasam, il-fatt li ma kienx hemm soluzzjonijiet tekniċi magħmula u lesti, u l-ħin meħtieġ għall-adattamenti u r-reġistrazzjoni tal-assi ħolqu aktar ostakoli konsiderevoli għal twassil f’waqtu. Eventwalment is-sistema ta’ medevac tal-UE ġiet ikkompletata meta l-Lussemburgu wiegħed żewġ ajruplani lill-konsorzju volontarju, u saret disponibbli minn nofs Frar 2015.

Il-Kummissjoni ma tagħmilx użu sħiħ mill-informazzjoni li tinsab għad-dispożizzjoni tagħha biex tirrapporta kemm dwar il-prestazzjoni kumplessiva proprja tagħha kif ukoll dwar dik tal-UCPM

67

Fil-pjanijiet ta’ ġestjoni annwali u r-rapporti annwali tal-attività tad-DĠ ECHO, il-Kummissjoni ddefiniet indikatur wieħed li kien relatat mal-fażi ta’ reazzjoni għal diżastri⁴⁷, b’mod aktar speċifiku mal-puntwalità tar-reazzjoni. Madankollu, l-indikatur ikopri elementi li ma jaqgħux taħt ilkontroll tal-Kummissjoni⁴⁸. Dan jagħmilha diffiċli li tagħti kont għall-prestazzjoni proprja tagħha.

68

L-għodda prinċipali ta’ komunikazzjoni tal-UCPM, is-CECIS, ma tiġborx data dwar il-prestazzjoni b’mod awtomatizzat u strutturat, u tb’hekk l-identifikazzjoni tad-data dwar il-prestazzjoni ssir eżerċizzju manwali li jieħu l-ħin. Peress li s-sett tad-data li jista’ jiġi sfruttat awtomatikament mis-sistema huwa limitat, is-CECIS ma tistax tipproduċi rapporti dettaljati jew informazzjoni dettaljata ta’ ġestjoni dwar l-effiċjenza operazzjonali tal-passi differenti ta’ reazzjoni f’każ ta’ emerġenza— sew jekk dawk il-passi jkunu taħt il-kontroll dirett tal-Kummissjoni u sew jekk le. Għadd ta’ Stati Parteċipanti qalu li jixtiequ li s-CECIS tiġġenera informazzjoni aktar aggregata dwar il-prestazzjoni.

69

In-nuqqas ta’ statistika kwantitattiva tal-prestazzjoni dwar, pereżempju, il-puntwalità jew dwar it-talbiet pendenti li qed jistennew l-offerti, iċaħħad lill-Kummissjoni u lill-Istati Parteċipanti minn informazzjoni li hija essenzjali biex jitkejlu l-prestazzjoni tal-UCPM u l-valur miżjud tiegħu li jkun jista’ jgħin biex il-partijiet interessati tiegħu jkomplu jaċċettawh sa livell dejjem akbar.

11L-Artikolu 16(3)(a)(i) tad-Deċiżjoni.

12L-Artikolu 16(3)(a)(ii) tad-Deċiżjoni.

13KUMM(2010) 600 finali tas-26 ta’ Ottubru 2010 “Lejn rispons Ewropew aktar b’saħħtu għal diżastri li jseħħu: ir-rwol tal-protezzjoni ċivili u l-assistenza umanitarja”. Il-moduli jistgħu jikkonsistu jew f’assi tal-protezzjoni ċivili jew f’riżorsi umani, jew f’kombinament tat-tnejn.

14L-ICF International, “Ex-post evaluation of Civil Protection Financial Instrument and Community Civil Protection Mechanism (recast) 2007-2013” (Evalwazzjoni ex post tal-Istrument finanzjarju għall-Protezzjoni Ċivili u l-Mekkaniżmu Komunitarju tal-Protezzjoni Ċivili (tfassil mill-ġdid) 2007-2013), rapport finali, is-16 ta’ diċembru 2014.

15Strument Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem.

16Guidelines for EU Election Observer Evaluation (Linji Gwida għall-Evalwazzjoni tal-Osservaturi Elettorali) (FPI 4), p. 1, l-ewwel paragrafu.

17L-Artikolu 16(3)(a)(ii) u (v) u l-Artikolu 16(3)(b).

18L-Artikolu 16(3)(b) tad-Deċiżjoni.

19Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2014/762/EU tas-16 ta’ Ottubru 2014 li tistabbilixxi r-regoli għall-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Nru 1313/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili u li tħassar id-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni 2004/277/KE, Euratom u 2007/606/KE, Euratom (ĠU L 320, 6.11.2014, p. 1).

20L-Anness II, il-punt 10 tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni.

21Dan il-komponent ilu jopera mill-bidu tal-2016, u f’Mejju 2016 tim li kien jinkludi epidemjologi tal-ECDC ġie mmobilizzat biex jirreaġixxi għat-tifqigħa tad-deni l-isfar fl-Afrika.

22Ir-Regolament (KE) Nru 851/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004 li jistabbilixxi ċentru Ewropew għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-mard (ĠU L 142, 30.4.2004, p. 1).

23L-Artikolu 16(5) tad-Deċiżjoni.

24Fin-Nepal, il-Kap tad-Delgazzjoni tal-UE ġibed l-attenzjoni għal-livell inadegwat ta’ tħejjija tal-EUD infisha fil-każ tal-agħar xenarju possibbli xahrejn qabel seħħ it-terremot. Filwaqt li l-iskala tad-diżastru kienet sinifikanti ħafna, hija kienet inqas severa milli previst fl-agħar xenarju possibbli, u għalhekk l-EUD setgħet tipprovdi l-appoġġ meħtieġ lit-tim tal-EUCP.

25Fl-2012, il-Kummissjoni bagħtet noti lill-Kapijiet tad-Delegazzjonijiet tal-UE u fi tmiem l-2014 hija spjegat it-tħaddim tal-UCPM u kif il-pajjiżi milqutin setgħu jitolbu l-assistenza.

26L-Artikolu 16(11) tad-Deċiżjoni.

27L-Artikolu 16(2) tad-Deċiżjoni. L-obbligu fir-rigward tal-integrazzjoni tal-koordinazzjoni japplika biss għall-OCHA tan-NU, u mhux għal organizzazzjonijiet oħra tan-NU.

28Draft operational guidelines for field cooperation between EU civil protection and UNDAC teams: Civil Protection Committee, Information Exchange on Ongoing Activities (Abbozz ta’ linji gwida operazzjonali għall-kooperazzjoni fuq il-post bejn it-timijiet tal-protezzjoni ċivili tal-UE u tal-UNDAC: Il-Kumitat tal-Protezzjoni Ċivili, Skambju ta’ Informazzjoni dwar Attivitajiet li Għadhom Għaddejjin), il-21-22 ta’ Ottubru 2009.

29Raggruppamenti huma gruppi ta’ organizzazzjonijiet umanitarji, kemm tan-NU kif ukoll mhux tan-NU, f’kull wieħed mis-setturi prinċipali tal-azzjoni umanitarja, eż. l-ilma, is-saħħa. Dawn jinħolqu meta ħtiġijiet umanitarji ċari jkunu jeżistu ġewwa settur, meta jkun hemm ħafna atturi ġewwa s-setturi u meta l-awtoritajiet nazzjonali jkunu jeħtieġu appoġġ għall-koordinazzjoni.

30Id-DĠ ECHO, 2016, “A new role for regional coordination mechanisms in the framework of the OSOCC” (Rwol ġdid għall-mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni reġjonali fil-qafas tal-OSOCC), dokument ta’ diskussjoni għall-Ġimgħa tas-Sħab u n-Netwerks Umanitarji, Ġinevra, it-2 sal-5 ta’ Frar.

31Ibid.

32L-Artikolu 16(3)(e) tad-Deċiżjoni.

33Ilma, sanitazzjoni u iġjene.

34Is-Sistema ta’ Informazzjoni Ewropea għar-Reazzjoni f’Każ ta’ Emerġenza u Diżastri. L-EDRIS hija sistema ta’ informazzjoni bbażata fuq l-Internet li tintuża biex jiġu identifikati l-kontribuzzjonijiet tal-għajnuna umanitarja tal-UE. L-EDRIS mhijiex parti mill-UCPM.

35Pereżempju, bosta tipi ta’ komunikazzjoni jeżistu flimkien: messaġġi operazzjonali importanti (bħal talbiet għall-assistenza jew dettalji loġistiċi rilevanti), komunikazzjoni amministrattiva (bħal talbiet u għotjiet ta’ kofinanzjament għat-trasport), rapporti u minuti tal-laqgħat.

36L-Artikolu 16(3)(a)(iii) tad-Deċiżjoni.

37Aħna għandna evidenza li turi li sar djalogu bejn l-UNOSAT u l-RCC, u huma għandhom aċċess għall-għodod ta’ xulxin.

38http://emergency.copernicus.eu/mapping/.

39L-Artikoli 16(3)(a)(iii) u 16(4) tad-Deċiżjoni.

40L-Artikolu 16(8) tad-Deċiżjoni.

41Il-BiH: id-DĠ NEAR u l-EUFOR; l-Ebola: id-Direttorati Ġenerali DEVCO, FPI, SANTE, MOVE, RTD, ECDC, Eurocontrol; in-Nepal: id-Direttorati Ġenerali DEVCO u FPI.

42Fl-2013, missjoni esploratorja konġunta mwettqa mid-DĠ ECHO u s-SEAE lejn in-Nepal irrakkomandat pjan ta’ tħejjija konġunt tal-UE biex tissaħħaħ il-koordinazzjoni dwar kwistjonijiet konsulari (u din ir-rakkomandazzjoni ttenniet f’missjoni ta’ segwitu fl-2014). Filwaqt li missjoni proattiva u speċifika ta’ dan it-tip hija eżempju ta’ prattika tajba, il-pjan ta’ tħejjija qatt ma tfassal.

43Is-Sħubija Umanitarja Internazzjonali (IHP) hija netwerk bejn seba’ aġenziji Ewropej ta’ ġestjoni tal-emerġenzi. Il-pajjiżi membri tal-IHP huma wkoll Stati Parteċipnti tal-UCPM, iżda minkejja dan huma taw preżentazzjoni lill-ETF dwar l-attivitajiet tagħhom bħala membri tal-IHP.

44Il-ħtieġa akuta għal evakwazzjoni medika ġiet espressa b’mod espliċitu mill-MSF fil-11 ta’ Awwissu 2014; l-OCHA tan-NU bagħat talba għall-kapaċitajiet tal-evakwazzjoni medika lill-ERCC u lin-NATO fl-1 ta’ Settembru 2014.

45Għalkemm l-Istati Membri ma setgħux iwettqu evakwazzjonijiet mediċi fuq bażi bilaterali, u l-Kummissjoni kellha alternattiva kummerċjali għad-dispożizzjoni tagħha, dan ma tqiesx suffiċjenti.

46Dan jista’ jiġi attivat permezz ta’ talba formali mid-DĠ ECHO meta l-ebda alternattiva ċivili ma tkunt ista’ tissodisfa l-ħtiġijiet fi kriżi partikolari (fil-prinċipju, jenħtieġ li s-soluzzjonijiet militari dejjem jintużaw biss jekk ikun falla kull tentattiv ieħor).

47L-Indikatur tar-Riżultati Nru 1: Ħeffa medja tal-interventi taħt l-UCPM (mill-aċċettazzjoni tal-offerta sal-iskjerament).

48Pereżempju, riżorsi li jkunu saru disponibbli mill-Istati Parteċipanti, jew nominazzjonijiet ta’ esperti tal-Istati Parteċipanti.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

70

Aħna nikkonkludu li l-Kummissjoni kienet, bmod ġenerali, effettiva biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tar-reazzjonijiet għal diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni mill-bidu tal-2014 ‘il hawn. Il-valutazzjoni kumplessiva tagħna ġiet ikkonfermata mill-Istati Parteċipanti kollha li rrispondew għall-kwestjonarju tagħna. Huma esprimew sodisfazzjon bir-rwol li l-Kummissjoni kellha biex tiffaċilita l-koordinazzjoni.

71

Għal kull wieħed mit-tliet diżastri li eżaminajna, l-attivazzjoni tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (UCPM) kienet f’waqtha (ara l-paragrafi 17 sa 19), u t-timijiet tal-protezzjoni ċivili tal-UE (timijiet tal-EUCP) iffaċilitaw il-koordinazzjoni fuq il-post mat-timijiet tal-Istati Parteċipanti (ara l-paragrafi 26 sa 27). Il-faċilitazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-koordinazzjoni hija msaħħa permezz tad-disseminazzjoni mifruxa ta’ prodotti ta’ informazzjoni, li aħna qiesna utli (ara l-paragrafi 55 sa 57).

72

Il-Kummissjoni adottat approċċ inklużiv għall-koordinazzjoni fost is-servizzi proprji tagħha, kif ukoll ma’ korpi oħra tal-UE u mhux tal-UE (ara l-paragrafi 34 sa 37; u l-paragrafi 58 sa 66). Għalkemm il-livell li għalih l-attivitajiet ta’ koordinazzjoni tal-UE ġew integrati fis-sistema tan-NU kien ivarja bejn diżastru u ieħor, aħna nikkonkludu li l-Kummissjoni rrispettat it-tmexxija kumplessiva tan-NU (ara l-paragrafi 41 sa 46). Ir-rwol ta’ koordinazzjoni tal-Kummissjoni estenda sal-fażi ta’ tmiem tar-reazzjonijiet, filwaqt li hija ħadet passi biex tiżgura tranżizzjoni mingħajr xkiel għall-fażi ta’ rkupru (ara l-paragrafi 47 sa 48).

73

Innovazzjoni importanti tal-leġiżlazzjoni li tistabbilixxi l-UCPM kienet l-iżvilupp tal-Kapaċità Ewropea għal Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza (jew “konsorzju volontarju”), li tistabbilixxi riżorsi għal reazzjoni li jkunu ġew impenjati minn qabel. L-iżvilupp tal-konsorzju volontarju sar bil-mod, li jfisser li l-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni li tirrakkomanda l-iskjerament ta’ assi speċifiċi fir-reazzjoni tagħha għad-diżastri li eżaminajna. Minkejja dan, il-Kummissjoni kellha rwol importanti fl-estensjoni tal-ambitu tal-konsorzju meta kien meħtieġ (ara l-paragrafi 28 sa 32).

74

Minkejja l-konklużjoni kumplessiva tagħna, aħna sibna għadd ta’ oqsma li jirrikjedu aktar titjib. Il-Kummissjoni tkun tista’ tiggwadanja l-ħin matul il-fażi ta’ qabel it-twissija kif ukoll matul l-għażla u l-iskjerament tat-timijiet tal-EUCP (ara l-paragrafi 20 sa 25). Għadd ta’ karatteristiki fis-CECIS, il-pjattaforma ta’ komunikazzjoni u informazzjoni tal-Kummissjoni, jistgħu jittejbu aktar (ara l-paragrafi 49 sa 54). Hemm lok għal aktar tisħiħ tal-koordinazzjoni fuq il-post, u hemm lok biex jiġu mfittxija aktar sinerġiji bejn l-operazzjonijiet tal-protezzjoni ċivili u tal-għajnuna umanitarja (ara l-paragrafi 38 sa 40). L-arranġamenti finanzjarji u amministrattivi tal-Kummisssjoni u tal-ECDC ma kinux tajbin biżżejjed għall-iskjerament fuq skala kbira ta’ epidemjologi permezz tal-UCPM matul il-kriżi tal-Ebola (ara l-paragrafu 33). Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni setgħet ittejjeb ir-rappurtar dwar il-prestazzjoni tal-UCPM (ara l-paragrafi 67 sa 69). Aħna nagħmlu ħames rakkomandazzjonijiet hawn taħt biex nindirizzaw dawn il-punti.

Rakkomandazzjoni 1 — Gwadanjar tal-ħin fl-istadji bikrin kruċjali ta’ reazzjoni

Jenħtieġ li l-Kummissjoni:

(a)tuża aktar malajr il-fażi ta’ qabel it-twissija fis-CECIS għal diżastri li jevolvu bil-mod — hekk kif ifeġġu l-ewwel indikaturi tal-impatt u/jew tal-ħtiġijiet — biex l-Istati Parteċipanti jkunu jistgħu jimmobilizzaw ir-riżorsi qabel l-attivazzjoni tal-UCPM;

(b)wara talbiet għall-assistenza, tibgħat minnufih talbiet għal nominazzjonijiet tal-esperti jekk reazzjoni sostanzjali mill-Istati Parteċipanti għal diżastru kbir tkun tista’ tiġi raġonevolment mistennija li tingħata;

(c)tidentifika modi kif tħaffef l-għażla u l-iskjerament tat-timijiet tal-EUCP, u tistieden lill-Istati Parteċipanti biex jiżviluppaw, flimkien mal-Kummissjoni, evalwazzjonijiet ibbażati fuq il-pari dwar il-prestazzjoni tal-esperti, kif ukoll sessjonijiet ta’ feedback ta’ wara l-missjoni bejn it-tim u l-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni;

(d)tiżviluppa reġistru bil-miktub ta’ kwalunkwe kuntatt li jkun sar mal-Istati Parteċipanti li għandhom rabtiet mill-qrib mal-pajjiż milqut, u li għalhekk jistgħu jkunu f’pożizzjoni tajba li jgħinu.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: tmiem l-ewwel nofs tal-2017

Rakkomandazzjoni 2 — Titjib tal-karatteristiki tas-CECIS

Sabiex tittejjeb l-istampa ġenerali tal-assistenza pprovduta u mitluba, biex ikun jista’ jsir segwitu aħjar tal-prijoritajiet u biex tissaħħaħ il-faċilità tal-użu mill-utenti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tfassal mill-ġdid għadd ta’ karatteristiki ewlenin fis-CECIS, inklużi:

(a)l-awtomatizzar tal-analiżijiet tad-diskrepanzi, għat-talbiet li jkunu saru, bi tqabbil mat-talbiet li twettqu, u tintroduċi alternattiva tal-issortjar;

(b)il-provvediment, lit-timijiet tal-EUCP fuq il-post, ta’ verżjoni tas-sommarju tat-talbiet u tal-offerti li tkun simplifikata u f’ħin reali;

(c)l-awtomatizzar tal-fluss tax-xogħol għal talbiet għall-appoġġ għat-trasport, biex ikun hemm proċess aktar rapidu minn tarf għall-ieħor u l-produzzjoni tal-istatistika u tal-istampi ġenerali f’ħin reali;

(d)it-teħid ta’ passi ulterjuri biex il-messaġġi operazzjonali u amministrattivi jiġu ffiltrati b’mod effettiv, u biex miżuri għat-tisħiħ tal-użu ta’ din il-karatteristika jiġu identifikati.

Data mmirata għall-implimentazzjoni:
Qbil mal-partijiet interessati dwar ir-rekwiżiti u l-pjan ta’ azzjoni: tmiem l-ewwel nofs tal-2017
Proċedura tal-offerti, implimentazzjoni u ttestjar: tmiem l-2018

Rakkomandazzjoni 3 — Tisħiħ tal-koordinazzjoni u s-sinerġiji potenzjali fuq il-post

Jenħtieġ li l-Kummissjoni:

(a)issaħħaħ ir-rappurtar li jsir, minn fuq il-post, mit-timijiet tal-EUCP billi tirrikjedi deskrizzjonijiet aktar ċari tal-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet li jkunu twettqu u segwitu konkret tal-ħtiġijiet li jkunu ġew identifikati;

(b)tidentifika l-mod kif in-Netwerk tal-ECHO Fuq il-Post jista’ jiġi sfruttat aktar biex jappoġġa x-xogħol tat-timijiet tal-EUCP inġenerali, u l-valutazzjonijiet tas-sitwazzjonijiet u l-ħtiġijiet b’mod speċifiku;

(c)tidentifika aktar opportunitajiet għat-tisħiħ tal-għarfien reċiproku bejn dawk li jipprovdu l-protezzjoni ċivili u l-assistenza umanitarja, inklużi dawk fis-sistema ta’ raggruppament tan-NU;

(d)tinnomina “punti fokali għall-protezzjoni ċivili” fl-uffiċċji nazzjonali u reġjonali tan-netwerk tal-ECHO fuq il-post; jenħtieġ ukoll li hija — — flimkien mas-SEAE — tinnomina “punti fokali għall-protezzjoni ċivili” fost il-persunal fid-Delegazzjonijiet tal-UE fil-pajjiżi li qegħdin f’riskju. Dawn il-punti fokali jkunu jirċievu taħriġ regolari dwar l-iżviluppi fl-UCPM u l-proċeduri għall-attivazzjoni tiegħu.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: tmiem l-2017

Rakkomandazzjoni 4 — Eżaminar bir-reqqa tal-bidliet potenzjali għall-arranġamenti ta’ skjerament tal-epidemjologi

F’każ li l-UE tiddeċiedi li tiskjera epidemjologi permezz tal-UCPM b’reazzjoni għal emerġenzi futuri u fuq skala kbira li jkollhom konsegwenzi fuq is-saħħa u li jkunu seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni — u filwaqt li tieħu kont sħiħ tat-tmexxija tal-WHO f’dan ir-rigward — jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-ECDC b’mod konġunt jeżaminaw bir-reqqa l-bidliet possibbli għall-arranġamenti amministrattivi u finanzjarji eżistenti li jistgħu jiffaċilitaw l-iskjeramenti rapidi u flessibbli.

Data mmirata għall-implimentazzjoni: bidu tal-2018

Rakkomandazzjoni 5 — Tisħiħ tal-obbligu ta’ rendikont permezz ta’ rappurtar imtejjeb

Biex tipprovdi lilha nfisha u lill-Istati Parteċipanti b’informazzjoni li tista’ ssaħħaħ aktar il-prestazzjoni, il-valur miżjud u l-aċċettazzjoni tal-UCPM, jenħtieġ li l-Kummissjoni:

(a)tissettja indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni fir-rigward ta’ dawk il-partijiet tar-reazzjoni li jaqgħu taħt il-kontroll tagħha u li għalihom tista’ tinżamm responsabbli.

(b)tiżviluppa statistika u rapporti ġġenerati awtomatikament li jkunu bbażati fuq id-data tas-CECIS biex tqabbel ir-reazzjonijiet ma’ attivazzjonijiet differenti u tidentifika oqsma li jirrikjedu titjib tal-UCPM;

Data mmirata għall-implimentazzjoni:
Definizzjoni tal-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni: tmiem l-ewwel nofs tal-2017
Jiġu ġġenerati l-istatistika u r-rapporti: tmiem l-2018 (ara r-Rakkomandazzjoni 2)

Dan ir-Rapport Speċjali ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Karel PINXTEN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat-8 ta’ Novembru 2016.

Għall-Qorti tal-Awdituri

Klaus-Heiner LEHNE
President

Annessi

Anness I

Attivazzjoni tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili għal diżastri li seħħew barra mit-territorju tal-Unjoni

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri

Anness II

Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili — Relazzjoni fost l-atturi fil-31 ta’ Awwissu 2016

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri

Anness III

Ħarsa ġenerali lejn it-tliet diżastri li ġew eżaminati

Ebola fl-Afrika tal-Punent
Terremot fin-Nepal
Għargħar fil-Bożnija-Ħerzegovina

Tip ta' kriżi
Epidemija
Terremot
Għargħar / Uqigħ tal-art

Bidu
Epidemija
Terremot
Għargħar / Uqigħ tal-art

Durata tal-appoġġ fuq il-post
22 xahar
~ 3 ġimgħat
~ ġimagħtejn u nofs

Popolazzjoni milquta
> 28 000 każ ta' infezzjoni
> 11 200 persuna mejta
800 000 persuna milquta
8 700 persuna mejta
2 200 p0ersuna mweġġgħa
3 000 000 persuna milquta
76 persuna mejta

Impatt tal-kriżi
Effetti devastanti fuq is-sigurtà, is-saħħa u l-ekonomija tar-reġjun kollu.
Bosta villaġġi meqruda
> 510 000 dar meqruda
> 286 767 dar li saritilhom ħsara
Mijiet ta' eluf ta' persuni tilfu l-għajxien tagħhom u saret ħsara għall-infrastruttura ewlenija

Min jagħmel it-talba għall-attivazzjoni tal-UCPM
L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) permezz tal-OCHA tan-NU
L-Awtoritajiet Nepaliżi
Ministeru tas-Sigurtà tal-Bożnija-Ħerzegovina

Data tal-attivazzjoni tal-UCPM
14 ta' Awwissu 2014
26 ta' April 2015
17 ta' Mejju 2014

Stati Parteċipanti tal-UCPM li kienu qed jieħdu sehem fir-reazzjoni
14
17
19

Rwol tan-NU
Il-WHO kienet qed tmexxi r-reazzjoni, b'appoġġ mill-UNMEER, l-UE, l-Istati Uniti, ir-Renju Unit u Franza
It-tim tal-UNDAC kien preżenti
It-tim tal-UNDAC kien preżenti u s-sistema ta' raggruppament tan-NU ġiet attivata
L-ebda tim tal-UNDAC, u s-sistema ta' raggruppament ma ġietx attivata b'mod uffiċjali għalkemm strutturi simili ġew effettivament stabbiliti

Atturi internazzjonali prinċipali
Il-WHO, l-UNMEER, it-Task Force tal-Ebola (Il-qalba: l-ECHO, id-DEVCO, is-SANCO, il-MOVE, l-ECDC u s-SEAE), l-Istati Uniti, ir-Renju Unit, Franza, l-MSF, NGOs oħra u donaturi bilaterali.
In-Nazzjonijiet Uniti (l-OCHA, l-UNDAC, l-UNICEF, id-WFP) Relief International, donaturi bilaterali, NGOs.
In-NU, il-Bank Dinji, donaturi bilaterali, is-Salib l-Aħmar, l-EUFOR, NGOs.

Tim tal-EUCP li ġie skjerat
4 esperti tal-protezzjoni ċivili tal-UE (bħala membri tat-tim tal-UNDAC)
Koordinatur Loġistiku Reġjonali wieħed tal-ECHO
3 Uffiċjali ta' Kollegament tal-ERCC
10 esperti tal-protezzjoni ċivili tal-UE
2 Uffiċjali ta' Kollegament tal-ERCC
10 esperti tal-protezzjoni ċivili tal-UE
Assistent Tekniku wieħed tad-DĠ ECHO

Assistenza offruta permezz tal-UCPM

•Għajnuna alimentari, kittijiet mediċi, eċċ.

•Kutri u kloru

•Laboratorji mobbli, ċentri ta' kura

•Ambulanzi u sptarijiet fuq il-post

•Appoġġ loġistiku, trasport bl-ajru, bastimenti navali

•Medevac

•Timijiet ta' tiftix u salvataġġ; kampijiet bażi

•Moduli tal-purifikazzjoni tal-ilma

•Timijiet mediċi

•Tined, kutri, basktijiet tal-irqad, postijiet ta' kenn

•Pompi tal-ilma,

•Unitajiet tal-purifikazzjoni tal-ilma

•Xkejjer tar-ramel

•Għajnuna alimentari

•Ħelikopters, dgħajjes tas-salvataġġ

•Tined, kutri, ħiters, xugamani

Anness IV

Skjerament ta’ epidemjologi tal-UE lejn il-Guinea

Sorsi: Il-WHO; l-ECDC; il-Qorti Ewropea tal-Awdituri

Anness V

Skeda ta’ żmien tal-avvenimenti relatati mat-tifqigħa tal-marda tal-vajrus tal-Ebola fil-perjodu 2014–2015

Sorsi: Il-WHO; il-Kummissjoni Ewropea; il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

Risposta tal-Kummissjoni

Sommarju eżekuttiv

VI

Il-Kummissjoni tilqa’ l-approċċ kostruttiv meħud mill-Qorti li jidentifika lok għal titjib. Dan ir-rapport fih rakkomandazzjonijiet prammatiċi, li, ladarba jiġu implimentati, se jtejbu l-kontribuzzjoni tal-UCPM għall-kapaċità tal-Istati Parteċipanti kif ukoll għall-provvediment tas-salvataġġ u l-għajnuna.

VII

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjonijiet kollha.

Introduzzjoni

Kaxxa 1 — Spjegazzjoni tal-Kapaċità Ewropea għal Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza

Sa mill-1 ta’ Ottubru, 16-il Stat Membru rreġistraw jew qegħdin fil-proċess li jirreġistraw 78 kapaċità ta’ rispons mal-konsorzju volontarju.

Il-kapaċitajiet ġew impenjati mill-Belġju, mir-Repubblika Ċeka, minn Franza, mill-Finlandja, mid-Danimarka, mill-Ġermanja, mill-Greċja, mill-Italja, mil-Lussemburgu, min-Netherlands, mill-Polonja, mir-Rumanija, mis-Slovakkja, mis-Slovenja, minn Spanja u mill-Iżvezja. Il-kapaċitajiet mill-Kapaċità Ewropea għal Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza ġew użati fi tmien okkażjonijiet s’issa, fosthom ir-rispons għall-Ebola u għat-tifqigħa tad-deni l-isfar, għal nirien fil-foresti fi Stati Membri tal-UE, fl-Ewkador b’rispons għat-terremot tal-2016, u fil-Haiti wara l-Uragan Matthew fl-2016.

Dawn l-operazzjonijiet involvew apparat tal-purifikazzjoni tal-ilma, ajruplani tat-tifi tan-nar fil-foresti, laboratorji tas-saħħa pubblika u mobbli, u assistenza teknika u timijiet ta’ appoġġ. Dawn l-operazzjonijiet juru l-valur miżjud tal-Kapaċità Ewropea għal Reazzjoni f’każ ta’ Emerġenza, u jindikaw ukoll li l-assi mill-konsorzju se jintużaw iktar u iktar frekwentement.

Osservazzjonijiet

18

Il-Kummissjoni fl-2016 bdiet tuża l-modalità “avvertiment minn qabel” kull meta tali sinjali jiġu identifikati/imbassra, b’mod partikolari billi tikkunsidra li tiftaħ avvertiment minn qabel meta tidher twissija ħamra fil-GDACS (li tikkorrobora wkoll l-impatt potenzjali umanitarju). Minn dak iż-żmien ‘l hawn il-modalità “avvertiment minn qabel” intużat iktar minn 12-il darba. Pereżempju, għat-terremot fl-Ekwador (April 2016, diżastru għal għarrieda), it-twissija bikrija nfetħet kważi sagħtejn qabel it-talba għall-għarfien espert min-NU u 16-il siegħa qabel it-talba mill-pajjiż affettwat. Bl-istess mod, waqt l-uragan Matthew f’Haiti (Ottubru 2016, fenomenu li evolva bil-mod), it-twissija bikrija nfetħet ġurnata u nofs qabel it-talba mill-pajjiż affettwat.

21

Dan l-approċċ intuża fit-terremot tal-Ekwador (April 2016) meta l-Istati Parteċipanti ġew infurmati dwar l-iskjerar tal-EUCPT sagħtejn qabel l-offerta u l-aċċettazzjoni ta’ ekwipaġġ tat-tiftix u salvataġġ.

Tweġiba komuni għall-paragrafi 23 u 24

Il-Kumitat tal-Protezzjoni Ċivili stabbilixxa Grupp speċifiku għal Politika dwar it-Taħriġ sabiex jiddiskuti l-profili tal-esperti tal-EUCPT u l-funzjonijiet tagħhom fl-ekwipaġġi. Madankollu, sar qbil mas-CPC li fl-ewwel nofs tal-2017 il-Kummissjoni se tressaq proposta oħra dwar ir-reġistrazzjoni possibbli ta’ kategoriji ta’ esperti fil-Konsorzju Volontarju minflok esperti msemmija individwalment.

25

Il-Kummissjoni, fiċ-ċiklu ta’ taħriġ il-ġdid li beda f’Mejju 2016, bdiet timplimenta fil-korsijiet ta’ taħriġ il-prinċipju li l-kandidati għall-EUCPT jiġu evalwati minn min iħarriġhom u li jirċievu kummenti ta’ segwitu fuq bażi individwali fi tmiem it-taħriġ. Barra minn hekk, il-Koordinatur tat-Taħriġ Nazzjonali jista’ jitlob li jirċievi l-forom ta’ evalwazzjoni għal espert speċifiku tal-istess nazzjonalità.

29

Wara ż-żieda sinifikanti tal-assi ppjanati minn qabel fl-2016, huwa mistenni li l-użu tal-Konsorzju Volontarju se jiżdied b’mod sinifikanti fil-ġejjieni. Madankollu, hemm xi sproporzjonatezzi, u fix-xhur li ġejjin il-Kummissjoni se tadotta rapport dwar il-lakuni fil-kapaċità fil-Konsorzju Volontarju.

38

B’riżultat tat-tagħlimiet meħuda tal-ERCC riċenti, il-Kummissjoni ppromoviet livelli progressivi ta’ koordinazzjoni u kooperazzjoni mill-qrib bejn l-EUCP u l-istrumenti tal-għajnuna umanitarja. Fost l-oħrajn, ġew diskussi bosta mekkaniżmi formali mill-atturi tal-Kummissjoni involuti kemm fil-protezzjoni ċivili u wkoll fl-għajnuna umanitarja, fosthom dawk fil-post, permezz ta’ seminars reġjonali u fil-kwartieri ġenerali.

40

Il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni mtejbin bejn l-EUCPT u n-netwerk ta’ fuq il-post tal-għajnuna umanitarja għamluha possibbli, pereżempju, li waqt l-attivazzjoni UCPM reċenti għall-uragan Matthew fil-Haiti (Ottubru 2016) ġew identifikati l-maġġoranza tal-lakuni f’termini ta’ bżonnijiet min-netwerk tal-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni stess. Madankollu, il-Kummissjoni taqbel li hemm bżonn li r-rikors lejn il-kollegi fl-uffiċċji fil-post tal-ECHO u d-Delegazzjonijiet tal-UE jsir iktar sistematiku.

50

Minħabba li l-Kummissjoni diġà indikat li l-funzjonalità tal-ħarsa ġenerali lejn l-assistenza għandha titfassal mill-ġdid f’kollaborazzjoni stretta mal-utenti, it-12-il Kumitat dwar il-Protezzjoni Ċivili (Ġunju 2016) iddeċieda li jsejjaħ għal laqgħa tal-grupp ta’ tmexxija tas-Sistema Komuni ta’ Komunikazzjoni u Informazzjoni f’każ ta’ Emerġenza sabiex jindirizza u jirregola din it-tip ta’ talba.

51

Il-konnessjoni fil-ħin reali bejn EDRIS u CECIS issa qiegħda implimentata f’CECIS. L-azzjonijiet kollha li jittieħdu fil-kuntest ta’ kriżi, ibbażati fuq identifikatur komuni, jistgħu jintwerew flimkien fuq l-istess skrin, għall-Protezzjoni Ċivili u l-Għajnuna Umanitarja. Din il-funzjonalità ta’ EDRIS ġiet implimentata diġà fl-2016.

52

Filwaqt li s-sigurtà f’CECIS hija ta’ tħassib reali u permanenti għall-Istati Parteċipanti, ġie dikjarat fl-abbozz ta’ Programm ta’ Ħidma tal-Protezzjoni Ċivili tal-2017 li l-għażla li jiġu żviluppati servizzi web ta’ interfaċċa jew paġna web sabiex l-informazzjoni ta’ CECIS tiġi esportata lejn għodod tal-informazzjoni tal-ERCC oħrajn, bħall-portal ERCC għan-nies fuq il-post, se tiġi esplorata.

53

Minħabba li l-Kummissjoni diġà indikat li l-logbook ta’ CECIS għandu jiġi mfassal mill-ġdid f’kollaborazzjoni stretta mal-utenti, it-12-il Kumitat tal-Protezzjoni Ċivili (Ġunju 2016) iddeċieda li jsejjaħ laqgħa tal-grupp ta’ tmexxija ta’ CECIS sabiex din it-tip ta’ talba tiġi indirizzata u regolata.

54

L-abbozz tal-Pjan ta’ Ħidma tal-Protezzjoni Ċivili tal-2017 jipprevedi li jiġi permess f’CECIS proċess iktar veloċi għat-trasport, u li jitnaqqsu l-passi fil-proċeduri amministrattivi tat-talbiet għall-appoġġ.

66

Kien hemm bżonn sforzi sinifikanti biex jiġi stabbilit proċess ta’ evakwazzjoni funzjonali u sigur, li jikkombina l-bżonnijiet mediċi u loġistiċi tal-pazjent, is-sikurezza tal-inġenju tal-ajru u l-bdoti, u l-kapaċità tal-entità medika li tilqgħu.

Tweġiba komuni għall-paragrafi 67-69

Il-Kummissjoni tirrikonoxxi dawn is-sejbiet u se tagħmel użu sħiħ mir-rakkomandazzjonijiet biex tiġi indirizzata din il-kwistjoni, barra mill-iżviluppi ppjanati diġà għas-snin li ġejjin biex tittejjeb il-prestazzjoni u l-idoneità għall-użu ta’ CECIS.

Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

73

Ir-reġistrazzjoni tal-assi fil-Konsorzju Volontarju żdiedet b’mod sinifikanti fit-tieni nofs tal-2016. Sal-1 ta’ Ottubru 2016 hemm 78 kapaċità rreġistrati jew fil-proċess li jiġu rreġistrati.

74

Il-Kummissjoni tilqa’ l-approċċ kostruttiv meħud mill-Qorti li identifika lok għal titjib. Dan ir-rapport fih rakkomandazzjonijiet prammatiċi, li, ladarba jiġu implimentati, se jtejbu l-kontribuzzjoni tal-UCPM għall-kapaċità tal-Istati Parteċipanti kif ukoll għall-provvediment tas-salvataġġ u l-għajnuna. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tagħmel użu mill-innovazzjonijiet tal-leġiżlazzjoni li tistabbilixxi l-UCPM biex jiġi estiż l-użu tar-riżorsi meta meħtieġ.

Rakkomandazzjoni 1

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.

Rakkomandazzjoni 2

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Hemm ippjanati żviluppi sinifikanti fis-snin li ġejjin biex l-idoneità għall-użu ta’ CECIS tittejjeb f’oqsma differenti. Dawn il-punti se jiġu indirizzati ma’ grupp ta’ tmexxija/utenti biex jiġu definiti l-prijoritajiet tagħhom.

Rakkomandazzjoni 3

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.

Rakkomandazzjoni 4

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.

Rakkomandazzjoni 5

Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.

QJ-AB-16-034-MT-E    ISSN 1977-5741

Id-diżastri jistgħu jolqtu fi kwalunkwe post u fi kwalunkwe mument. Meta jseħħ diżastru – sew jekk ikun naturali u sew jekk ikun ikkawżat mill-bniedem – ir-reazzjoni trid tkun immedjata. Ġestjoni tajba tad-diżastri ssalva l-ħajjiet, u koordinazzjoni effettiva fost intervenenti differenti hija kruċjali biex ir-reazzjoni tirnexxi. Il-Mekkaniżmu tal-Unjoni Ewropea għall-Protezzjoni Ċivili (UCPM) ġie stabbilit biex jippromwovi kooperazzjoni operazzjonali immedjata u effettiva bejn is-servizzi nazzjonali tal-protezzjoni ċivili, bil-Kummissjoni Ewropea inkarigata bir-rwol importanti li tiffaċilita l-koordinazzjoni. Aħna eżaminajna jekk il-Kummissjoni ffaċilitatx b’mod effettiv koordinazzjoni ta’ dan it-tip permezz tal-UCPM matul tliet diżastri internazzjonali li seħħew reċentement: l-għargħar fil-Bożnija-Ħerzegovina (2014); it-tifqigħa tal-virus tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent (2014–2016); u t-terremot fin-Nepal (2015). Aħna nikkonkludu li, mill-bidu tal-2014 ‘il hawn, l-Kummissjoni kienet ġeneralment effettiva fir-rwol tagħha ta’ koordinazzjoni. Aħna nagħmlu għadd ta’ rakkomandazzjonijiet li jgħinu biex il-funzjonament tal-UCPM matul il-fażi ta’ reazzjoni jittejjeb aktar.