-->

Σχετικά με το ΕΕΣ

Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο – ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στην ΕΕ

Ως ευρωπαίος πολίτης, μπορείτε να υπολογίζετε σε μας

Σας παρέχουμε τις πληροφορίες και τα αριθμητικά στοιχεία που χρειάζεστε προκειμένου να αξιολογήσετε αν η νομοθεσία, τα προγράμματα και οι πολιτικές της ΕΕ αποφέρουν αποτελέσματα στην πράξη, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων για τη χώρα σας.

Ελέγχουμε αν η ΕΕ παράγει αποτελέσματα

Ως ο εξωτερικός ελεγκτής της ΕΕ, είμαστε το μόνο θεσμικό όργανο της ΕΕ που εξετάζει ανεξάρτητα τι συμβαίνει στην πράξη σε όλη την Ένωση, στα κράτη μέλη και πέραν αυτών. Κάθε φορά που εξετάζουμε και αξιολογούμε τις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ, θέτουμε τρία ερωτήματα:

  • Τι ήθελαν να επιτύχουν;
  • Πέτυχαν τους στόχους τους;
  • Πέτυχαν οικονομική αποδοτικότητα;

Οι εκθέσεις και οι επισκοπήσεις ελέγχου που καταρτίζουμε ανεξάρτητα, προσφέρουν πολύτιμα μαθήματα και συμβάλλουν στον προσδιορισμό βέλτιστων πρακτικών σε όλα τα επίπεδα.

Παρέχουμε επίσης αντικειμενική αξιολόγηση σχετικά με τη νόμιμη και κανονική χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Προωθούμε τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, τη διαφάνεια και αυστηρές ρυθμίσεις λογοδοσίας. Εκδίδουμε επίσης γνώμες επί νομοθετικών προτάσεων, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν κατά τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία.

Περισσότερα για το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

Ποιοι είμαστε

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) είναι ο ανεξάρτητος εξωτερικός ελεγκτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ΕΕΣ ιδρύθηκε το 1977 και αποτελεί ένα από τα επτά θεσμικά όργανα της ΕΕ. Η έδρα μας βρίσκεται στο Λουξεμβούργο και απασχολούμε περί τους 900 υπαλλήλους, ελεγκτές, προσωπικό υποστήριξης και διοικητικό προσωπικό, προερχόμενους από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Λειτουργούμε ως συλλογικό όργανο απαρτιζόμενο από 27 Μέλη, ένα από κάθε κράτος μέλος της ΕΕ.

Το έργο μας

Οι ελεγκτές μας ελέγχουν αν η ΕΕ τηρεί τους λογαριασμούς της ορθά και κανονικά, κατ’ εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων της. Ελέγχουν επίσης αν οι πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ επιτυγχάνουν, αφενός, τους επιδιωκόμενους στόχους τους, και, αφετέρου, οικονομική αποδοτικότητα.

Με το έργο μας συμβάλλουμε στη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης της ΕΕ και προάγουμε τη λογοδοσία και τη διαφάνεια. Προειδοποιούμε για τους κινδύνους, παρέχουμε διασφάλιση, επισημαίνουμε αδυναμίες, αναδεικνύουμε επιτεύγματα και παρέχουμε καθοδήγηση στους φορείς χάραξης πολιτικής και τους νομοθέτες της ΕΕ.

Παρουσιάζουμε τις παρατηρήσεις και τις συστάσεις μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις εθνικές κυβερνήσεις και στα εθνικά κοινοβούλια, καθώς και στο ευρύ κοινό.

Το πρόγραμμα εργασίας μας

Επιλέγουμε τα ελεγκτικά έργα μας ανεξάρτητα, βάσει εκτίμησης των κύριων κινδύνων που ενέχει η επίτευξη των πολιτικών και η υλοποίηση των δαπανών της ΕΕ. Κατά τον καθορισμό του προγράμματος εργασίας μας, λαμβάνουμε επίσης υπόψη το εν δυνάμει ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για το έργο μας και τον πιθανό αντίκτυπό του.

Κατά την επιλογή των θεμάτων σχετικά με τα οποία θα διενεργήσουμε έλεγχο, συνεκτιμούμε επίσης τις προτάσεις άλλων θεσμικών οργάνων, ιδίως δε του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κάθε χρόνο, ζητούμε από όλες τις επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να μας υποβάλουν τυχόν προτάσεις και ιδέες τους. Η Διάσκεψη των Προέδρων των Επιτροπών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μας προωθεί τις εισηγήσεις τους.

Το ευρύ φάσμα των θεμάτων που καλύπτουν οι ελεγκτικές εργασίες μας μας παρέχουν τη δυνατότητα να καταρτίζουμε ανεξάρτητες, τεκμηριωμένες και αντικειμενικές εκθέσεις για καίρια ζητήματα που αφορούν το μέλλον της ΕΕ. Αναδεικνύουμε τα θετικά σημεία και εφιστούμε την προσοχή στα κακώς κείμενα. Με τον τρόπο αυτό, συμβάλλουμε στην εδραίωση της δημοκρατικής νομιμότητας και της βιωσιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Απαλλαγή σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ

Το έργο μας αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για την ετήσια διαδικασία χορήγησης απαλλαγής, διαδικασία με την οποία, βάσει σύστασης του Συμβουλίου, το Κοινοβούλιο αποφασίζει κατά πόσον η Επιτροπή εκτέλεσε ικανοποιητικά τον προϋπολογισμό του προηγούμενου έτους. Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να χορηγήσει απαλλαγή συνεπάγεται το επίσημο κλείσιμο των λογαριασμών της Επιτροπής για ένα δεδομένο έτος.

Προκειμένου να αποφασίσει κατά πόσον θα χορηγήσει, θα αναβάλει ή θα απορρίψει την απαλλαγή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λαμβάνει υπόψη τις ενοποιημένες δημοσιονομικές εκθέσεις και τις εκθέσεις λογοδοσίας της Επιτροπής, καθώς και την ετήσια έκθεσή μας και κάθε σχετική ειδική έκθεση.

Κατά τη διάρκεια των δημοσίων ακροάσεων για την απαλλαγή, οι αρμόδιοι Επίτροποι απαντούν στα ερωτήματα που τους απευθύνει η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού (CONT) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο σκοπός του έργου μας

Παρουσιάζουμε τις διαπιστώσεις μας στις επιτροπές και τις αντιπροσωπείες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, συγκεκριμένα, στην Επιτροπή CONT. Πρόκειται για μια ευκαιρία να συζητηθούν οι διαπιστώσεις και οι συστάσεις μας με το Κοινοβούλιο, παρουσία της Επιτροπής ή άλλων ελεγχθέντων φορέων. Παρουσιάζουμε επίσης τα αποτελέσματα των εργασιών μας απευθείας στο Συμβούλιο. Τα Μέλη μας ταξιδεύουν τακτικά στο κράτος μέλος τους για να παρουσιάσουν τις δημοσιεύσεις μας στο κοινοβούλιο της χώρας τους, καθώς και σε άλλες εθνικές αρχές.

Στις εκθέσεις μας προσδιορίζονται τόσο οι αδυναμίες όσο και οι ορθές πρακτικές όσον αφορά τον τρόπο σχεδιασμού και έμπρακτης εφαρμογής των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ. Στις περιπτώσεις που το κρίνουμε απαραίτητο, συνιστούμε να πραγματοποιηθούν αλλαγές. Η Επιτροπή, το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, όπως και οι εθνικές και περιφερειακές αρχές στα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν το έργο μας ως βάση για την πραγματοποίηση βελτιώσεων. Αυτό μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους, όπως με την τροποποίηση της νομοθεσίας ή των κανονισμών, με τη βελτίωση των κατευθυντήριων οδηγιών ή με την υιοθέτηση νέας προσέγγισης ως προς την υλοποίηση μιας πολιτικής ή ενός προγράμματος. Σε βάθος χρόνου, το ενενήντα τοις εκατό των συστάσεών μας γίνεται εν όλω ή εν μέρει αποδεκτό και απορρίπτεται λιγότερο από το πέντε τοις εκατό.

Οι έλεγχοί μας

Έλεγχοι επιδόσεων

Στο πλαίσιο των ελέγχων επιδόσεων που διενεργούμε εξετάζονται η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα και η οικονομία των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ, καθώς και η εφαρμογή των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης στο πλαίσιο των εσόδων και των δαπανών της ΕΕ. Οι έλεγχοι αυτοί καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, με ιδιαίτερη όμως εστίαση στα ζητήματα της βιώσιμης χρήσης των φυσικών πόρων, της οικονομικής μεγέθυνσης και της κοινωνικής ένταξης, της μετανάστευσης, της ασφάλειας και της παγκόσμιας ανάπτυξης, της ενιαίας αγοράς, καθώς και στο ζήτημα μιας υπεύθυνης και αποδοτικής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αποτελέσματα των ελέγχων επιδόσεων που διενεργούμε δημοσιεύονται σε ειδικές εκθέσεις.

Κατά τον έλεγχο επιδόσεων, αξιολογούμε διάφορες πτυχές της διαδικασίας δημόσιας παρέμβασης, περιλαμβανομένων των εισροών (τα οικονομικά, ανθρώπινα, υλικά, οργανωτικά ή ρυθμιστικά μέσα που είναι αναγκαία για την υλοποίηση του προγράμματος), των εκροών (τα παραδοτέα του προγράμματος), των αποτελεσμάτων (άμεσες επιδράσεις του προγράμματος στους άμεσους δικαιούχους ή αποδέκτες) και του αντικτύπου (αναμενόμενες μακροπρόθεσμες αλλαγές στην κοινωνία, οι οποίες αποδίδονται στη δράση της ΕΕ).

Στάδια της ελεγκτικής διαδικασίας

Οι έλεγχοι επιδόσεών μας είναι συχνά πολύπλοκοι και τεχνικοί, απαιτούν δε τη διάθεση σημαντικών πόρων. Τα κύρια στάδια της ελεγκτικής διαδικασίας είναι:

  • Πολυετής και ετήσιος προγραμματισμός: καθορισμός ελεγκτικών προτεραιοτήτων βάσει ανάλυσης κινδύνων και πολιτικών, και ανάλογη επιλογή των ελεγκτικών έργων. Στο στάδιο αυτό περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της σκοπιμότητας μιας πρότασης ελεγκτικού έργου και ο δυνητικός αντίκτυπος του εν λόγω έργου. Κάθε χρόνο δρομολογούμε 35 με 45 ελέγχους επιδόσεων.
  • Υπόμνημα σχεδιασμού του ελέγχου: λεπτομερής καθορισμός των σταδίων ελέγχου με σκοπό να διασφαλιστούν η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, προσδιορισμός της συγκεκριμένης εμβέλειας και τρόπου προσέγγισης του ελέγχου, σχεδιασμός των πόρων και των οροσήμων.
  • Επιτόπιες ελεγκτικές εργασίες: συγκέντρωση επιτόπου άμεσων αποδεικτικών στοιχείων ελέγχου από τα θεσμικά όργανα, τους εκτελεστικούς και αποκεντρωμένους οργανισμούς της ΕΕ, τις εθνικές και περιφερειακές αρχές στα κράτη μέλη και άλλους αποδέκτες πόρων της ΕΕ.
  • Διαδικασία επιβεβαίωσης των διαπιστώσεων με τον ελεγχόμενο: εξακρίβωση των πραγματικών περιστατικών με τον ελεγχόμενο φορέα και επιβεβαίωση της ποιότητας των διαπιστώσεων.
  • Κατάρτιση έκθεσης: παράθεση σε έκθεση των διαπιστώσεων, των συμπερασμάτων και των συστάσεων ελέγχου, από κοινού με την απάντηση του ελεγχομένου. Όλες οι εκθέσεις μας είναι διαθέσιμες στο κοινό.
  • Παρακολούθηση της συνέχειας που δίδεται: μετά από τρία χρόνια, ελέγχουμε τον βαθμό στον οποίο έχουν υλοποιηθεί οι συστάσεις μας.

Έλεγχοι στο πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας

Η δήλωση αξιοπιστίας μας είναι προϊόν ετήσιας διαδικασίας δημοσιονομικού ελέγχου και ελέγχου συμμόρφωσης, στο πλαίσιο της οποίας ελέγχουμε την αξιοπιστία των λογαριασμών της ΕΕ, καθώς και την κανονικότητα των πράξεων στις οποίες αυτοί βασίζονται. Οι διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα δημοσιεύονται στις ετήσιες εκθέσεις μας. Εξετάζουμε τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου προκειμένου να διαπιστώσουμε αν τα έσοδα που εισπράττονται και οι πληρωμές που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους συμμορφώνονται με τα ισχύοντα νομικά και κανονιστικά πλαίσια.

Αντιπροσωπευτικό δείγμα πολλών εκατοντάδων πράξεων υποβάλλεται σε λεπτομερείς δοκιμασίες, καλύπτοντας όλα τα καθεστώτα δαπανών και τα κράτη μέλη, το οποίο και χρησιμοποιείται για την παροχή ειδικής εκτίμησης σχετικά με τους διαφορετικούς τομείς του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Βάσει αυτού, εκτιμούμε επίσης το ποσοστό σφάλματος τόσο για τον προϋπολογισμό της ΕΕ συνολικά όσο και για τις ειδικές εκτιμήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι το δείγμα κάθε τομέα δαπανών είναι αρκετά μεγάλο. Τα εν λόγω ποσοστά σφάλματος υπολογίζονται χρησιμοποιώντας στατιστικές μεθόδους. Υποδεικνύουν την πιθανότητα ύπαρξης παράτυπων δαπανών και δεν λογίζονται ως σημειακές εκτιμήσεις. Τέλος, το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος των παράτυπων δαπανών δεν πρέπει να εξισώνεται με την απάτη.

Πρότυπα

Διενεργούμε τους ελέγχους μας σύμφωνα με τα ISSAI, τα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα που εκδίδει ο INTOSAI, ο Διεθνής Οργανισμός Ανώτατων Οργάνων Ελέγχου. Οι αρχές και οι λεπτομέρειες της προσέγγισης ελέγχου του ΕΕΣ ορίζονται σε σειρά εγχειριδίων, προτύπων και κατευθυντηρίων οδηγιών, τα οποία εφαρμόζουν τα διεθνή πρότυπα προσαρμοσμένα στο περιβάλλον ελέγχου της ΕΕ. Βοηθούν τους ελεγκτές μας να παράγουν επαγγελματικό έργο υψηλής ποιότητας και να λειτουργούν αποδοτικά και αποτελεσματικά.

Οι δημοσιεύσεις μας

Εκθέσεις ελέγχου

Ειδικές εκθέσεις

Οι ειδικές εκθέσεις παρουσιάζουν τα αποτελέσματα επιλεγμένων ελέγχων επιδόσεων επί συγκεκριμένων τομέων πολιτικής και τομέων δαπανών ή επί συγκεκριμένων δημοσιονομικών και διαχειριστικών θεμάτων σε βάθος αρκετών ετών.

Ετήσιες εκθέσεις

Οι ετήσιες εκθέσεις περιέχουν τα αποτελέσματα των εργασιών που εκτελούνται στο πλαίσιο των δημοσιονομικών ελέγχων και των ελέγχων συμμόρφωσης επί του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Οι εκθέσεις αυτές περιλαμβάνουν τις ετήσιες δηλώσεις αξιοπιστίας, καλύπτουν δε ζητήματα που άπτονται της διαχείρισης και των επιδόσεων του προϋπολογισμού. Καταρτίζουμε επίσης ετήσιες εκθέσεις σχετικά με τους 41 εκτελεστικούς και αποκεντρωμένους οργανισμούς, λοιπά όργανα και κοινές επιχειρήσεις της ΕΕ.

Γνώμες

Οι γνώμες καταρτίζονται κατόπιν αιτήματος έτερου θεσμικού οργάνου της ΕΕ. Περιέχουν τις απόψεις μας σχετικά με υπό συζήτηση νομοσχέδια που ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη δημοσιονομική διαχείριση της ΕΕ.

Επισκοπήσεις

Οι επισκοπήσεις βασίζονται στις συσσωρευμένες γνώσεις και πείρα μας. Χαρακτηρίζονται από ευρεία θεματολογία που αναφέρεται τόσο στις πολιτικές της ΕΕ όσο και σε ζητήματα διαχείρισης και ποικιλία στόχων. Παρέχουν περιγραφές του πλαισίου και αναλύσεις βασιζόμενες σε ήδη δημοσιευμένους ελέγχους, συχνά από διατομεακή άποψη. Τις χρησιμοποιούμε επίσης προκειμένου να παρουσιάσουμε αναλύσεις για τομείς ή για ζητήματα που δεν έχουμε ακόμη ελέγξει, ή προκειμένου να στοιχειοθετήσουμε την πραγματικότητα συγκεκριμένων θεμάτων ή προβλημάτων.

Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2019, οι επισκοπήσεις που δημοσιεύαμε ήταν γνωστές με διάφορες ονομασίες: πανοραμικές επισκοπήσεις, ενημερωτικά έγγραφα και συνοπτικές περιπτωσιολογικές επισκοπήσεις. Μετονομάστηκαν σε «επισκοπήσεις», για την αναζήτησή τους όμως μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η προηγούμενη ονομασία τους.

Δελτία ελέγχου

Τα δελτία ελέγχου παρέχουν πληροφορίες προερχόμενες από τις προπαρασκευαστικές εργασίες που εκτελούμε πριν από την έναρξη ελεγκτικού έργου το οποίο εν τω μεταξύ βρίσκεται σε εξέλιξη. Στόχος τους είναι να χρησιμεύουν ως πηγή πληροφόρησης για όσους ενδιαφέρονται για την πολιτική ή το πρόγραμμα που αποτελεί αντικείμενο του ελέγχου.

Οι έλεγχοί μας

Πώς διενεργούνται στην πράξη οι ελεγκτικές εργασίες μας;

Τα κύρια στάδια της ελεγκτικής διαδικασίας είναι:

• Προγραμματισμός: καθορισμός πολυετών και ετήσιων ελεγκτικών προτεραιοτήτων, βάσει ανάλυσης κινδύνων και πολιτικής, και ανάλογη επιλογή των ελεγκτικών έργων.

• Σχεδιασμός ελέγχου: λεπτομερής καθορισμός των σταδίων ελέγχου με σκοπό να διασφαλιστούν η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας, προσδιορισμός της συγκεκριμένης εμβέλειας και τρόπου προσέγγισης του ελέγχου, σχεδιασμός των πόρων και των οροσήμων.

• Επιτόπιες ελεγκτικές εργασίες: συγκέντρωση επιτόπου άμεσων αποδεικτικών στοιχείων ελέγχου από τα θεσμικά όργανα, τους εκτελεστικούς και αποκεντρωμένους οργανισμούς της ΕΕ, τις εθνικές και περιφερειακές διοικητικές αρχές στα κράτη μέλη και άλλους αποδέκτες πόρων της ΕΕ. Οι έλεγχοι διενεργούνται χρησιμοποιώντας φάσμα μεθόδων, όπως η εξέταση εγγράφων και εκθέσεων, τεχνικές άμεσης υποβολής ερωτήσεων (συνεντεύξεις, ομάδες εμπειρογνωμόνων και έρευνες), καθώς και αναλυτικές διαδικασίες όπως η ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων και η συγκριτική αξιολόγηση. Οι ελεγχόμενοι φορείς πρέπει να διαβιβάζουν στους ελεγκτές μας κάθε έγγραφο ή πληροφορία που θεωρούνται απαραίτητα για τον σκοπό του ελέγχου.

• Διαδικασία επιβεβαίωσης των διαπιστώσεων με τον ελεγχόμενο: εξακρίβωση των πραγματικών περιστατικών με τον ελεγχόμενο φορέα και επιβεβαίωση της εγκυρότητας των διαπιστώσεων. Η επιβεβαίωση των πραγματικών περιστατικών και των διαπιστώσεων λαμβάνει χώρα σε διάφορα στάδια, περιλαμβανομένων, κατά περίπτωση ελεγχόμενων φορέων σε κράτη μέλη, τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς.

• Κατάρτιση έκθεσης: παράθεση σε έκθεση των διαπιστώσεων, των συμπερασμάτων και των συστάσεων ελέγχου, από κοινού με την απάντηση του ελεγχομένου/των ελεγχομένων. Όλες οι εκθέσεις μας δημοσιεύονται.

• Παρακολούθηση της συνέχειας που δίδεται: αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο έχουν υλοποιηθεί οι συστάσεις από τον ελεγχόμενο/τους ελεγχόμενους, εν γένει τρία χρόνια μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου.

Πόσο διαρκούν οι έλεγχοί σας;

Το χρονοδιάγραμμα που θέτουμε ως στόχο, σε συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είναι να ολοκληρώνουμε τους επιλεγμένους ελέγχους μας σε δεκατρείς μήνες, αρχίζοντας από την έγκριση του λεπτομερούς σχεδιασμού έως την έγκριση της έκθεσης. Λαμβανομένων υπόψη όλων των ανωτέρω σταδίων, θεωρούμε το εν λόγω διάστημα άκρως αποδοτικό, ιδίως δεδομένου ότι οι εκθέσεις μας πρέπει παράλληλα να μεταφραστούν σε 23 γλώσσες της ΕΕ.

Τι σημαίνει «έλεγχος επιδόσεων»;

Στο πλαίσιο των ελέγχων επιδόσεων που διενεργούμε εξετάζονται η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα και η οικονομία των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ, καθώς και η εφαρμογή των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης στο πλαίσιο των εσόδων και των δαπανών της ΕΕ. Οι έλεγχοι αυτοί καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, με ιδιαίτερη εστίαση στα ζητήματα της βιώσιμης χρήσης των φυσικών πόρων, της οικονομικής μεγέθυνσης και της κοινωνικής ένταξης, της μετανάστευσης, της ασφάλειας και της παγκόσμιας ανάπτυξης, της ενιαίας αγοράς, καθώς και στο ζήτημα μιας υπεύθυνης και αποδοτικής ΕΕ που παρέχει ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία.

Πώς επιλέγετε τα ελεγκτικά σας έργα;

Επιλέγουμε τα ελεγκτικά έργα μας ανεξάρτητα, εφαρμόζοντας μια σχολαστική ετήσια διαδικασία επιλογής και προτεραιοποίησης, βάσει εκτίμησης κινδύνων που καλύπτει όλο το φάσμα των πολιτικών της ΕΕ και τον συνολικό προϋπολογισμό της ΕΕ. Λαμβάνουμε επίσης υπόψη τις προτάσεις των θεσμικών ενδιαφερόμενων μερών μας, όπως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Επιπλέον, εγκρίνουμε πολυετείς στρατηγικές προκειμένου να υλοποιηθούν μακροπρόθεσμες προτεραιότητες που αφορούν τόσο τους τομείς ελέγχου και τις ελεγκτικές μεθόδους όσο και την εσωτερική μας οργάνωση.

Τι εμπειρογνωσία διαθέτει το ΕΕΣ προκειμένου να διενεργεί εξειδικευμένους ελέγχους; Προσφεύγετε σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες;

Το ελεγκτικό προσωπικό του ΕΕΣ διαθέτει ευρύ επαγγελματικό υπόβαθρο και πείρα που προέρχονται τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, και καλύπτουν, μεταξύ άλλων τη λογιστική, τη δημοσιονομική διαχείριση, τον εσωτερικό και τον εξωτερικό έλεγχο, τα νομικά και τα οικονομικά. Στις περιπτώσεις που χρειαζόμαστε πρόσθετες πληροφορίες για συγκεκριμένο τομέα πολιτικής –παραδείγματος χάριν, τον τομέα της τραπεζικής εποπτείας– προσλαμβάνουμε εξειδικευμένους υπαλλήλους.

Πέραν αυτού, χρησιμοποιούμε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες με τους οποίους συζητούμε τον σχεδιασμό του ελέγχου μας και την ανάλυση κινδύνου, οι οποίοι ενδέχεται να συνεισφέρουν επίσης στον σχεδιασμό και την εκτέλεση επιλεγμένων ελέγχων και επισκοπήσεων.

Στα κράτη μέλη, ορισμένοι έλεγχοι διενεργούνται σε συνεργασία και με το αντίστοιχο εθνικό όργανο ελέγχου, οι ελεγκτές του οποίου μπορούν να συνοδεύουν το κλιμάκιό μας.

Γιατί διενεργείτε ελέγχους χρόνια μετά την υλοποίηση μιας πολιτικής ή ενός προγράμματος;

Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό οι πολιτικές της ΕΕ να επιτυγχάνουν τους προσδοκώμενους στόχους τους και τα προγράμματα δαπανών να είναι οικονομικώς αποδοτικά. Ως εκ τούτου, πρέπει να αφήνουμε να παρέλθει αρκετός χρόνος ώστε τα έργα και τα προγράμματα να υλοποιηθούν και να καταστούν εμφανή τα πρώτα αποτελέσματά τους. Ορισμένες φορές, ανάλογα με την πολιτική και το πρόγραμμα, αυτό μπορεί να χρειαστεί αρκετά χρόνια. Για τον λόγο αυτό, οι περισσότεροι έλεγχοι και επισκοπήσεις μας διενεργούνται εκ των υστέρων. Διαφορετικά, δεν θα μπορούσαμε να βασίσουμε την αξιολόγησή μας σε αποδεικτικά στοιχεία.

Πώς εξασφαλίζετε την ανεξαρτησία και την αντικειμενικότητα των ελέγχων σας;

Οι έλεγχοί μας διενεργούνται σύμφωνα με τον κώδικα ποιοτικού ελέγχου που εκδίδει ο INTOSAI, ο Διεθνής Οργανισμός Ανώτατων Οργάνων Ελέγχου. Οι ελεγκτές μας υπόκεινται στον κώδικα επαγγελματικής συμπεριφοράς του INTOSAI. Μεταξύ άλλων, οφείλουν να απέχουν από κάθε περίσταση ή επιρροή που μπορεί να υπονομεύσει ή να θεωρηθεί ότι υπονομεύει την επαγγελματική κρίση τους, και να ενεργούν αμερόληπτα και απρόσκοπτα.

Ομοίως, δυνάμει της Συνθήκης, τα Μέλη μας οφείλουν να ενεργούν απολύτως ανεξάρτητα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να ζητούν ή να λαμβάνουν οδηγίες από οποιαδήποτε εξωτερική πηγή, ότι πρέπει να απέχουν από οποιαδήποτε δράση που δεν συμβαδίζει με τα καθήκοντά τους και ότι δεν πρέπει να συμμετέχουν σε οποιαδήποτε άλλη επαγγελματική δραστηριότητα, αμειβόμενη ή μη. Εάν παραβιάσουν τους όρους αυτούς, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να διατάξει την απομάκρυνσή τους.

Τι συμβαίνει με τις συστάσεις σας μετά τη δημοσίευση μιας έκθεσης;

Τα αποτελέσματα των εργασιών μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, τα εθνικά κοινοβούλια και τις αρχές στα κράτη μέλη για να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο οι πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ υλοποιούνται στην πράξη. Αυτό μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους, όπως με την τροποποίηση της νομοθεσίας ή των κανονισμών, με τη βελτίωση των κατευθυντήριων οδηγιών ή με την υιοθέτηση νέας προσέγγισης ως προς την υλοποίηση μιας πολιτικής ή ενός προγράμματος. Σε βάθος χρόνου, το ενενήντα τοις εκατό των συστάσεών μας γίνεται εν όλω ή εν μέρει αποδεκτό και απορρίπτεται λιγότερο από το πέντε τοις εκατό.

Παρακολουθείτε τη συνέχεια που δίδεται στις συστάσεις;

Ναι. Συνήθως, μετά από τρία χρόνια, ελέγχουμε σε ποιον βαθμό έχουν υλοποιηθεί.

Μπορείτε να επιβάλετε την υλοποίηση μιας σύστασης;

Ο ρόλος μας είναι να συμβουλεύουμε μέσω συστάσεων και όχι να επιβάλλουμε την υλοποίησή τους.

Εάν διαπιστώσουμε, στο πλαίσιο κάποιου ελέγχου μας, ότι έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως χρήματα και ότι πρέπει να ανακτηθούν, η Επιτροπή έχει την εξουσία να κινήσει διαδικασία για την ανάκτηση, όπως και στην περίπτωση προγραμμάτων δαπανών της ΕΕ που υλοποιούνται από τις αρχές κρατών μελών.

Εάν διαπιστώσουμε περιπτώσεις που εγείρουν υπόνοιες απάτης, παραπέμπουμε την υπόθεση στην OLAF, την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διαθέτει τους αρμόδιους εμπειρογνώμονες. Αυτοί διαθέτουν προσόντα διαφορετικά από εκείνα του ελεγκτή και θεωρούμε ότι με τον διαχωρισμό αυτό τα εν λόγω προσόντα αξιοποιούνται με τον βέλτιστο τρόπο. H OLAF διερευνά τις υποθέσεις και, ανάλογα με το πόρισμα, τις παραπέμπει στις εθνικές εισαγγελικές αρχές.

Στη συνέχεια, παρακολουθούμε τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε η Επιτροπή και η OLAF ή κατά πόσον, ανάλογα με την έκβαση των ερευνών των εισαγγελικών αρχών, η υπόθεση κατέληξε στην επιβολή δικαστικών κυρώσεων.

Τα Μέλη μας και οι συνεργασίες μας

Πώς γίνεται ο διορισμός των Μελών του ΕΕΣ;

Τα Μέλη του ΕΕΣ διορίζονται από το Συμβούλιο, κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, βάσει πρότασης της κυβέρνησης του οικείου κράτους μέλους. Η θητεία των Μελών είναι εξαετής με δυνατότητα ανανέωσης. Τα Μέλη υποχρεούνται να ασκούν τα καθήκοντά τους με πλήρη ανεξαρτησία και προς το γενικό συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συμμετέχουν τα Μέλη στους ελέγχους;

Ναι. Πέραν της συμμετοχής τους στην ολομέλεια του Συνεδρίου, τα Μέλη διορίζονται σε ένα από τα πέντε Τμήματα του ΕΕΣ, κάθε ένα εκ των οποίων ειδικεύεται σε διαφορετικό τομέα πολιτικής. Τα Τμήματα εγκρίνουν τις περισσότερες εκθέσεις ελέγχου και γνώμες.

Επίσης, κάθε Μέλος είναι επιφορτισμένο με συγκεκριμένα καθήκοντα, κατά κύριο λόγο στον τομέα του ελέγχου. Οι ελεγκτικές εργασίες που προηγούνται της κατάρτισης έκθεσης διεξάγονται από τους ελεγκτές του εκάστοτε Τμήματος. Κάθε Μέλος παρουσιάζει την έκθεση προς έγκριση στο Τμήμα ή/και στην ολομέλεια του Συνεδρίου και, ακολούθως, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και σε άλλους θεσμικούς ενδιαφερομένους, όπως και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Πώς λαμβάνει χώρα η συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια;

Το γεγονός ότι αποφασίζουμε για το πρόγραμμα εργασίας μας, το οποίο και υλοποιούμε με απόλυτη ανεξαρτησία δεν σημαίνει ότι εργαζόμαστε απομονωμένοι. Ούτε μας αποτρέπει από το να προσεγγίσουμε τους θεσμικούς εταίρους μας προκειμένου να μάθουμε τις ανάγκες τους όσον αφορά την πληροφόρηση. Έχουμε αναπτύξει στενή σχέση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία μας επιτρέπει να δεχόμαστε προτάσεις για ελέγχους όσο το δυνατόν νωρίτερα κατά τη διαδικασία σχεδιασμού. Δίνουμε επίσης προσοχή σε ό,τι έχει να πει το Συμβούλιο –η φωνή των κρατών μελών– και βεβαίως στα κοινοβούλια των κρατών μελών. Τα τελευταία χρόνια, λάβαμε έναν αξιοσημείωτο αριθμό χρησιμότατων προτάσεων, επί των οποίων αναλάβαμε δράση.

Φυσικά, βρισκόμαστε σε συνεχή διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως το θεσμικό όργανο που είναι κυρίως υπεύθυνο για την υλοποίηση των συστάσεών μας.

Πώς συνεργάζεστε με τα όργανα ελέγχου στα κράτη μέλη;

Διατηρούμε στενότατη συνεργασία με τα ανώτατα όργανα ελέγχου (ΑΟΕ) των κρατών μελών της ΕΕ, στο πλαίσιο της Επιτροπής Επαφών της ΕΕ, καθώς και στο πλαίσιο διμερών επαφών.

Οι ελεγκτές των ΑΟΕ της ΕΕ μπορούν να μας συνοδεύουν κατά την εκτέλεση των επιτόπιων ελεγκτικών εργασιών μας στο οικείο κράτος μέλος.

Επίσης, ανταλλάσσουμε πληροφορίες και εμπειρίες μέσω της συμμετοχής μας στον EUROSAI και τον INTOSAI, τον ευρωπαϊκό και τον διεθνή οργανισμό των Ανώτατων Οργάνων Ελέγχου.

Λαμβάνετε υπόψη σας τις εργασίες άλλων κατά τη διενέργεια των ελεγκτικών εργασιών σας;

Ναι. Οι εσωτερικές δικλίδες ελέγχου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό τα τελευταία χρόνια και αναμένουμε ότι θα είμαστε σε θέση να βασιζόμαστε ακόμη περισσότερο σε αυτές, κατά την αξιολόγηση της κανονικότητας των δαπανών. Επί του παρόντος, βρίσκεται στο δοκιμαστικό στάδιο η προσέγγιση της εντολής χορήγησης βεβαίωσης για την ετήσια δήλωση αξιοπιστίας μας στον τομέα της πολιτικής συνοχής.

Η νέα αυτή προσέγγιση συντελεί στην προαγωγή της λογοδοσίας και την περαιτέρω βελτίωση της διαχείρισης των οικονομικών της ΕΕ. Πρόθεσή μας είναι να επεκτείνουμε την προσέγγιση αυτή σε όλους τους τομείς του προϋπολογισμού της ΕΕ, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις και εξασφαλίζεται η οικονομική αποδοτικότητα.

Η ετήσια έκθεσή μας

Ποιος είναι ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά τον προϋπολογισμό της ΕΕ;

Κάθε χρόνο, ελέγχουμε τους λογαριασμούς της ΕΕ και διατυπώνουμε γνώμη σχετικά, αφενός, με την ακρίβεια και την αξιοπιστία τους και, αφετέρου, με τον βαθμό στον οποίο υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η είσπραξη ή η καταβολή χρηματικών ποσών πραγματοποιείται σύμφωνα με τους κείμενους ενωσιακούς και εθνικούς κανόνες.

Αυτό αποτελεί τη βάση για τη δήλωση αξιοπιστίας την οποία υποχρεούμαστε να παρέχουμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, δυνάμει του άρθρου 287 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

Αληθεύει ότι το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο δεν έχει εγκρίνει ποτέ τους λογαριασμούς της ΕΕ;

Όχι. Έχουμε εγκρίνει ως αξιόπιστους τους λογαριασμούς (διατυπώνουμε «γνώμη χωρίς επιφύλαξη») για κάθε οικονομικό έτος από το 2007 και εξής. Αυτό σημαίνει ότι καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι λογαριασμοί παρείχαν εύλογη εικόνα, από κάθε ουσιώδη πλευρά, της οικονομικής κατάστασης της ΕΕ και των αποτελεσμάτων της για το συγκεκριμένο οικονομικό έτος.

Παράλληλα με τη γνώμη μας σχετικά με τους λογαριασμούς, υποχρεούμαστε επίσης να γνωμοδοτήσουμε, βάσει των ελεγκτικών δοκιμασιών που διενεργούμε, σχετικά με το κατά πόσον οι πληρωμές στις οποίες βασίζονται οι λογαριασμοί αυτοί πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κείμενους κανόνες.

Ένα από τα στοιχεία στα οποία βασιζόμαστε για να διατυπώσουμε τη γνώμη μας είναι το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος στον ελεγχθέντα πληθυσμό. Οι πληρωμές θεωρούνται εσφαλμένες όταν τα ποσά δεν θα έπρεπε να είχαν καταβληθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, διότι δεν χρησιμοποιήθηκαν σύμφωνα με τους ενωσιακούς και τους εθνικούς κανόνες.

Το εκτιμώμενο επίπεδο σφάλματος στις πληρωμές παρουσιάζει βελτίωση τα τελευταία χρόνια: 2014: 4,4%, 2015: 3,8%, 2016: 3,1%, 2017: 2,4%, 2018: 2,6%. Επιπλέον, από το 2016, μεγάλο τμήμα των δαπανών που υποβάλαμε σε έλεγχο δεν περιείχε σημαντικό επίπεδο σφάλματος. Βάσει των ανωτέρω, έχουμε διατυπώσει από τότε «γνώμη με επιφύλαξη».

Τι είναι η «γνώμη χωρίς επιφύλαξη», η «γνώμη με επιφύλαξη» και η «αρνητική γνώμη»;

Η διατύπωση «γνώμης χωρίς επιφύλαξη» σημαίνει ότι τα στοιχεία παρέχουν αληθή και εύλογη εικόνα της οικονομικής κατάστασης και είναι σύμφωνα με τους κανόνες περί χρηματοοικονομικής πληροφόρησης.

Η διατύπωση «γνώμης με επιφύλαξη» σημαίνει ότι οι ελεγκτές αδυνατούν μεν να διατυπώσουν γνώμη χωρίς επιφύλαξη, αλλά τα εντοπισθέντα προβλήματα δεν είναι διάχυτα, ήτοι δεν απαντούν στο σύνολο του πληθυσμού.

Τέλος, η διατύπωση «αρνητικής γνώμης» υποδηλώνει την ύπαρξη εκτεταμένων προβλημάτων.

Τι νοείται ως «σημαντικό επίπεδο σφάλματος»;

Στην ελεγκτική ορολογία, σημαντικό θεωρείται το επίπεδο σφάλματος που είναι πιθανό να επηρεάσει τις αποφάσεις των χρηστών στους οποίους απευθύνονται οι οικονομικές καταστάσεις και η έκθεση ελέγχου. Τόσο εμείς όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτουμε ως όριο σημαντικότητας το 2 %.

Αν, παραδείγματος χάριν, το επίπεδο σφάλματος εκτιμάται στο 2 %, σημαίνει άραγε ότι έχουν σπαταληθεί πόροι της ΕΕ ύψους σχεδόν 3 δισεκατομμυρίων;

Όχι. Μια τέτοια προσέγγιση είναι παραπλανητική, καθώς υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ «σφάλματος» και «σπατάλης». Στο πλαίσιο των ελεγκτικών δοκιμασιών που πραγματοποιούμε, ελέγχουμε αν τα κεφάλαια της ΕΕ δαπανήθηκαν για τον επιδιωκόμενο σκοπό τους, αν οι καταλογισθείσες δαπάνες υπολογίστηκαν σωστά, καθώς και αν πληρούνταν οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας. Σε αυτό αναφέρεται το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος.

Ορισμένα σφάλματα αφορούν πληρωμές που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας: παραδείγματος χάριν, εσφαλμένες δηλώσεις εκτάσεων από γεωργούς ή ενίσχυση που χορηγήθηκε για έρευνα σε εταιρεία που χαρακτηριζόταν ως «μικρή ή μεσαία», μολονότι ανήκε εξ ολοκλήρου σε άλλη μεγαλύτερη. Ακόμη και σε τέτοιες περιπτώσεις, τα κεφάλαια της ΕΕ μπορούν να έχουν κάποιον θετικό αντίκτυπο και να αποφέρουν οφέλη, μολονότι δεν τηρήθηκαν πλήρως οι όροι που αφορούσαν τη χρήση τους.

Από την άλλη πλευρά, ορισμένες νόμιμες και κανονικές δαπάνες θα μπορούσαν, παρ' όλα αυτά, να θεωρηθούν ως κατασπατάληση πόρων, όπως οι λιμενικές υποδομές που κατασκευάστηκαν χωρίς να ληφθούν επαρκώς υπόψη οι μελλοντικές ανάγκες για εμπορευματικές μεταφορές.

Στοιχειοθετείται απάτη στις περιπτώσεις που εντοπίζετε σφάλματα;

Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, όχι. Η απάτη είναι πράξη δόλιας παραπλάνησης με σκοπό τον προσπορισμό οφέλους. Μολονότι δεν είναι εύκολο να εντοπιστούν περιπτώσεις απάτης κατά την εφαρμογή των συνήθων ελεγκτικών διαδικασιών, διαπιστώνουμε ετησίως, στο πλαίσιο των ελεγκτικών δοκιμασιών που διενεργούμε, αρκετές περιπτώσεις που εγείρουν υπόνοιες απάτης.

Το 2018 εντοπίσαμε 9 περιπτώσεις πιθανολογούμενης απάτης (έναντι 13 το 2017) σε πληθυσμό 728 πράξεων που υποβάλαμε σε έλεγχο. Όλες οι περιπτώσεις αυτές κοινοποιούνται στην OLAF, την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Γιατί είναι τόσο χαμηλός ο αριθμός των περιπτώσεων πιθανολογούμενης απάτης που αναφέρεται στην ετήσια έκθεσή σας;

Δεν ερευνούμε υποθέσεις απάτης, καθώς κάτι τέτοιο δεν συνάδει με τον ρόλο μας ως του εξωτερικού ελεγκτή της ΕΕ. Όταν διαπιστώνουμε περιπτώσεις που εγείρουν υπόνοιες απάτης, ενημερώνουμε την OLAF, την Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. H OLAF διερευνά τις υποθέσεις και, ανάλογα με το πόρισμα, τις παραπέμπει στις εθνικές εισαγγελικές αρχές.

Στη συνέχεια, παρακολουθούμε τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε η Επιτροπή και η OLAF ή κατά πόσον, ανάλογα με την έκβαση των ερευνών των εισαγγελικών αρχών, η υπόθεση κατέληξε στην επιβολή δικαστικών κυρώσεων.

Γιατί δεν ελέγχονται όλα τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής σας;

Αντικείμενο του ελέγχου μας είναι ο προϋπολογισμός της ΕΕ και ο τρόπος διαχείρισής του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο έλεγχός μας δεν σχεδιάζεται με γνώμονα τη συγκέντρωση στοιχείων για κάθε κράτος μέλος χωριστά. Βάσει του ελέγχου μας στο πλαίσιο της δήλωσης αξιοπιστίας, διατυπώνουμε ελεγκτική γνώμη σχετικά με την κανονικότητα των εσόδων και των δαπανών της ΕΕ στο σύνολό τους. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, τουλάχιστον για ορισμένους τομείς του προϋπολογισμού, δεν περιλαμβάνονται κάθε χρόνο όλα τα κράτη μέλη στο ελεγκτικό μας δείγμα.

Παράλληλα, στο πλαίσιο των ειδικών εκτιμήσεών μας, παρέχουμε λεπτομερέστερα στοιχεία για τους βασικούς τομείς δαπανών σε ετήσια βάση. ​